MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA LUẬN VĂN Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam là Ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc lớn nhất trong hệ thống các tổ chức tín dụng Việt Nam, giữ vai trò chủ lực trong đầu tƣ vốn cho cho nông nghiệp, nông thôn, nông dân. Tín dụng vẫn là lĩnh vực kinh doanh chủ yếu và tạo ra phần lớn lợi nhuận cho các tổ chức tín dụng Việt Nam nói chung, Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn – chi nhánh tỉnh Tây Ninh nói riêng và cũng là lĩnh vực hàm chứa rủi ro nhiều nhất. Điều này cho thấy, hoạt động tín dụng đang đứng trƣớc thách thức lớn giữa hai mặt, đó là vừa phải mở rộng qui mô để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, vừa phải không ngừng nâng cao chất lƣợng tín dụng để đảm bảo an toàn cho hoạt động của tổ chức tín dụng.
Agribank Tây Ninh cũng không là ngoại lệ, tăng trƣởng tín dụng là một trong các chỉ tiêu đƣợc ngân hàng cấp trên giao phải hoàn thành hàng năm nhằm góp phần tăng trƣởng kinh tế, nhƣng phải đảm bảo chất lƣợng tín dụng góp phần giảm chi phí cho ngân hàng, ổn định lợi nhuận đồng thời góp phần ổn định tính tăng trƣởng bền vững của kinh tế xã hội tỉnh Tây Ninh nói riêng, nền kinh tế nói chung. Hiện nay với quy định của Ngân hàng Nhà nƣớc về việc hạ lãi suất cho vay để khuyến khích đầu tƣ, sản xuất, dẫn đến thu hẹp chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất huy động vốn. Điều này khiến cho lợi nhuận của các ngân hàng bị thu hẹp lại, hiệu quả kinh doanh giảm sút. Ngoài ra, do ảnh hƣởng từ khó khăn chung của nền kinh tế, các chủ thể sản xuất kinh doanh trong nƣớc thua lỗ do hàng tồn kho cao, giá cả hàng hóa nông sản không ổn định,… không có khả năng trả nợ ngân hàng đúng hạn, dẫn đến nợ xấu Agribank Tây Ninh có xu hƣớng tăng và tăng rất cao trong năm 2014, gấp 2,66 lần nợ xấu năm 2013, nguy cơ dẫn đến rủi ro cho Agribank Tây Ninh rất lớn, đe dọa đến sự phát triển bền vững của hệ thống Agribank.
Hòa chung với tỷ lệ nợ xấu rất cao của toàn hệ thống thì chỉ tiêu nợ xấu đƣợc Agribank kiểm soát rất chặt chẽ, khống chế không để nợ xấu phát sinh. Do đó, để Agribank Tây Ninh hoàn thành chỉ tiêu tăng trƣởng dƣ nợ phải song hành với đảm bảo chất lƣợng tín dụng, cho nên việc nâng cao chất lƣợng tín dụng là yếu tố quyết định để giảm chi phí trong điều hành hoạt động kinh doanh, đảm bảo khả năng thanh khoản, từ đó gia tăng và bình ổn thu nhập cho ngân hàng, đảm bảo thu nhập cho đời sống toàn thể cán bộ, viên chức. Chính vì lý do đó, tác giả chọn CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TÂY NINH làm đề tài luận văn nghiên cứu của mình. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2.
Mục tiêu tổng quát Mục tiêu luận văn là phân tích, đánh giá thực trạng chất lƣợng tín dụng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn – chi nhánh Tây Ninh. Mục tiêu cụ thể Để đạt mục tiêu tổng quát, luận văn đề ra các mục tiêu cụ thể sau đây: Thứ nhất, hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về tín dụng và chất lƣợng tín dụng ngân hàng thƣơng mại. Thứ hai, đánh giá thực trạng chất lƣợng tín dụng tại Agribank Tây Ninh, chỉ ra những kết quả đạt đƣợc, hạn chế và phân tích các nguyên nhân dẫn đến các hạn tại Agribank Tây Ninh. Thứ ba, đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Agribank Tây Ninh trong thời gian tới.
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Đề tài này nhằm trả lời ba câu hỏi chính nhƣ sau: Thứ nhất, Khái niệm chất lƣợng tín dụng xét ở góc độ ngân hàng là gì? Các chỉ tiêu nào đƣợc sử dụng để đánh giá chất lƣợng tín dụng của NHTM? Những nhân tố nào ảnh hƣởng đến chất lƣợng tín dụng của ngân hàng thƣơng mại ? Thứ hai, Thực trạng CLTD tại Agribank Tây Ninh giai đoạn 2012-2014 có những kết quả và hạn chế gì? Nguyên nhân nào dẫn đến những hạn chế? Thứ ba, Những giải pháp nào có thể triển khai áp dụng tại Agribank Tây Ninh để nâng cao CLTD trong thời gian tới? Những kiến nghị nào đến Chính phủ, NHNNVN, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam nhằm hỗ trợ, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thuận lợi cho việc nâng cao CLTD tại Agribank Tây Ninh? 4. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu của đề tài Đề tài nghiên cứu hoạt động và chất lƣợng tín dụng của ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Tây Ninh. Phạm vi nghiên cứu Về không gian, luận văn nghiên cứu chất lƣợng tín dụng tại ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Tây Ninh. Về thời gian, luận văn nghiên cứu thực trạng hoạt động cho vay tại ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Tây Ninh với chuỗi số liệu phân tích từ năm 2012 – 2014.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Luận văn sử dụng các phƣơng pháp chủ yếu là thống kê, mô tả và so sánh. Ngoài ra luận văn còn sử dụng phƣơng pháp khảo sát nhằm tìm hiểu về các nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong hoạt động tín dụng, phục vụ cho việc đánh giá khách quan chất lƣợng tín dụng ngân hàng trong thời gian nghiên cứu. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI Đến thời điểm hiện nay, đề tài chất lƣợng tín dụng của ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển nông thôn Việt Nam trên địa bàn tỉnh Tây Ninh vẫn chƣa đƣợc đề cập trong các công trình nghiên cứu nào trƣớc đó. Vì vậy, đề tài này không có những điểm trùng lắp hoàn toàn so với những nghiên cứu trƣớc đây về địa điểm thời gian nghiên cứu và cách thức phƣơng pháp nghiên cứu.
Về mặt khoa học, luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thƣơng mại, hoạt động tín dụng, chất lƣợng tín dụng, các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng tín dụng, từ đó đề ra giải pháp để nâng cao chất lƣợng tín dụng. Về mặt thực tế, luận văn góp phần làm rõ thêm nghiên cứu thực tiễn về chất lƣợng tín dụng của ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Tây Ninh để phác thảo một bức tranh toàn diện về chất lƣợng tín dụng ngân hàng trên địa bàn tỉnh Tây Ninh. Từ đó thấy đƣợc những tồn tại, nguyên nhân trong hoạt động cho vay để đƣa ra các giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng của ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Tây Ninh. TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU Một số công trình nghiên cứu về chất lƣợng tín dụng của các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam có thể kể đến nhƣ: - Luận án tiến sỹ kinh tế của NCS Nguyễn Thị Thu Đông, bảo vệ tại Trƣờng Đại học kinh tế Quốc dân năm 2012 về “Nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam trong quá trình hộp nhập”.
- Luận án tiến sỹ kinh tế của NCS Trần Trung Tƣờng, bảo vệ tại trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM năm 2011 về “Quản trị tín dụng của các Ngân hàng thƣơng mại Cổ phần trên địa bàn TP.HCM” nhằm phân tích và làm rõ thực trạng quản trị tín dụng của các NHTMCP trên địa bàn TP. Qua đó Luận án cũng đề xuất các nhóm giải pháp để hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng cho các ngân hàng thƣơng mại cổ phần trên địa bàn TP. Đây là luận án nguyên cứu chỉ dành riêng cho các NHTM đặc thù ở TP. - Luận án tiến sỹ kinh tế của NCS Trần Trọng Huy, bảo vệ tại trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM năm 2013 về “Tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.HCM” đã nghiên cứu thực trạng và đề ra các giải pháp mở rộng quy mô và nâng cao chất lƣợng tín dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP.
Luận án chỉ nghiên cứu việc cấp tín dụng cho đối tƣợng là doanh nghiệp nhỏ và vừa và giới hạn trên địa bàn TP. - Đề tài nghiên cứu của Ngô Thị Yến (2012) về “Chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên”, Phạm vi nghiên cứu của luận văn là hoạt động tín dụng và chất lƣợng tín dụng đứng trên góc độ ngân hàng thƣơng mại là ngƣời cho vay, nghiên cứu tín dụng và chất lƣợng tín dụng của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn - chi nhánh Thái Nguyên. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là trên cơ sở kết quả nghiên cứu khảo sát thực tế về chất lƣợng tín dụng trên địa bàn, định hƣớng phát triển hoạt động tín dụng của Ngân hàng đến năm 2015, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng của NHNo&PTNT chi nhánh tỉnh Thái Nguyên. Phạm vi nghiên cứu khác với đề tài mà tác giả chọn nghiên cứu là tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tây Ninh.
- Nguyễn Văn Lâm tại Diễn đàn nghiên cứu về Tài chính tiền tệ năm 2007 “Chính sách cho vay tác động trực tiếp đến việc nâng cao chất lƣợng tín dụng của ngân hàng thƣơng mại”, Tạp chí Thị trƣờng Tài chính tiền tệ, số 21, ngày 1/11/2007 nhằm cho thấy tầm quan trọng của chính sách tín dụng tác động lên chất lƣợng tín dụng và những vấn đề cần quan tâm để thực hiện tốt một trong những chính sách tín dụng là chính sách khách hàng. KẾT CẤU LUẬN VĂN Chƣơng 1 : Tổng quan về chất lƣợng tín dụng của ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2 : Thực trạng chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Tây Ninh. Chƣơng 3 : Giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng tại ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam chi nhánh Tây Ninh. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG 1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng Tín dụng là một quan hệ ra đời gắn liền với sản xuất và lƣu thông hàng hóa trong nền kinh tế.