Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Lêi nãi ®Çu Cïng với sự nghiệp đổi mới đất nước, hệ thống c¸c ng©n hàng thương mại (NHTM) ở Việt Nam ®· cã những bước ph¸t triển vượt bậc, lớn mạnh về mọi mặt, kể cả số lượng, qui m« và chất lượng. Trong những năm qua, hoạt động ng©n hàng nước ta đ· gãp phần tÝch cực huy động vốn, mở rộng vốn đầu tư cho lĩnh vực sản xuất ph¸t triển. Nh vËy hÖ thèng ng©n hµng th¬ng m¹i thực sự là ngành tiªn phong trong qu¸ tr×nh đổi mới cơ chế kinh tế, đãng gãp to lín vào c«ng cuộc c«ng nghiệp hãa, hiện đại hãa nền kinh tế x· héi ë níc ta. HiÖn nay ë níc ta thÞ trêng chøng kho¸n cha ph¶i lµ kªnh dÉn vèn hiÖu qu¶ vµ chñ yÕu, vËy nªn vèn ®Çu t cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña nÒn kinh tÕ vÉn ph¶i dùa chñ yÕu vµo nguån vèn tÝn dông cña hÖ thèng ng©n hµng th¬ng m¹i.
C¸c ng©n hµng th¬ng m¹i víi lîi thÕ vÒ m¹ng líi, ®èi tîng kh¸ch hµng cña c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i kh«ng ph¶i chØ lµ c¸c c«ng ty, doanh nghiÖp mµ cßn cã thµnh phÇn t nh©n hé gia ®×nh. Mét mÆt hä lµ nh÷ng ngêi cho ng©n hµng vay tiÒn, mét mÆt hä còng chÝnh lµ nh÷ng ngêi vay tiÒn cña hÖ thèng NHTM. Do vËy hÖ thèng NHTM trë thµnh kªnh cung øng vèn h÷u hiÖu cho nÒn kinh tÕ trong gian ®o¹n hiÖn nay. Tõ ®ã vÊn ®Ò nghiªn cøu chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông thËt sù trë thµnh vÊn ®Ò ®ang rÊt ®îc quan t©m.
Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Do ph¹m trï nghiªn cøu chÊt l îng tÝn dông cña hÖ thèng ng©n hµng rÊt réng nªn víi thêi gian vµ n¨ng lùc cã h¹n, em chØ tËp trung vµo nghiªn cøu vÊn ®Ò chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n. Qua ®ã t×m hiÓu thùc tr¹ng, nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc vµ nh÷ng h¹n chÕ tån t¹i. Tõ ®ã ®Ó t×m ra nh÷ng nguyªn nh©n cña h¹n chÕ ®ã còng nh t×m ra nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó kh¾c phôc h¹n chÕ ®ã. Sau mét thêi gian häc tËp vµ nghiªn cøu cïng víi viÖc ®îc xem xÐt, t×m hiÓu, quan s¸t t×nh h×nh thùc tÕ t¹i Chi nh¸nh NHCT khu vùc Ch¬ng D¬ng trong thêi gian thùc tËp võa qua.
§Æc biÖt víi sù gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn cña ban l·nh ®¹o ng©n hµng, c¸c c« chó, anh chÞ ë c¸c phßng ban ®· gióp em hoµn thµnh b¶n chuyªn ®Ò tèt nghiÖp víi ®Ò tµi “N©ng cao chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n t¹i Chi nh¸nh NHCT khu vùc Ch¬ng D¬ng” Em xin göi lêi c¸m ¬n tíi c¸c thÇy c« gi¸o tr êng §¹i häc Kinh TÕ Quèc D©n - nh÷ng ngêi ®· cung cÊp c¬ së kiÕn thøc vÒ kinh tÕ vµ x· héi, Tíi ThS. Phan H÷u NghÞ, ngêi ®· trùc tiÕp híng dÉn ®Ó em cã thÓ hoµn thµnh b¶n ®Ò ¸n tèt nghiÖp nµy. KÕt cÊu chuyªn ®Ò gåm 3 ch¬ng: - Ch¬ng I: TÝn dông NHTM vµ chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n NHTM trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp - Ch¬ng II: Thùc tr¹ng chÊt lîng ho¹t ®éng tÝnh dông ng¾n h¹n t¹i Chi nh¸nh NHCT khu vùc Ch ¬ng D- ¬ng.
- Ch¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt lîng ho¹t ®éng tÝn dông ng¾n h¹n t¹i Chi nh¸nh NHCT khu vùc Ch¬ng D¬ng. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Ch¬ng I TÝn dông Ng©n hµng th¬ng m¹i vµ chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n Ng©n hµng Th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng 1. TÝn dông ng©n hµng th¬ng m¹i. LÞch sö ra ®êi vµ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn tÝn dông NHTM.
LÞch sö ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña tÝn dông g¾n liÒn víi lÞch sö ph¸t triÓn cña ph¬ng thøc s¶n xuÊt hµng hãa. H×nh thøc s¬ khai nhÊt cña tÝn dông lµ tÝn dông nÆng l·i. Ngêi ®i vay sÏ kh«ng nh÷ng ph¶i tr¶ vèn mµ cßn ph¶i tr¶ phÇn l·i rÊt lín cho ngêi cho vay. H×nh thøc nµy chØ tån t¹i ë x· héi tríc t b¶n vµ môc ®Ých cña nã lµ ®Ó duy tr× cuéc sèng cho nh÷ng ngêi cÇn vay.
§Õn ph¬ng thøc t b¶n chñ nghÜa tÝn dông nÆng l·i kh«ng cßn phï hîp. S¶n xuÊt ph¸t triÓn, ®i vay kh«ng nh÷ng ®Ó cho tiªu dïng mµ cßn ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt. L·i suÊt cho vay còng ph¶i thÊp h¬n do cã nhiÒu ngêi cho vay h¬n vµ ®Ó cho nhµ t b¶n ®i vay ®¶m b¶o viÖc s¶n xuÊt cã lîi nhuËn. Vay mîn kh«ng chØ ®¬n thuÇn lµ tiÒn mµ cßn lµ c¸c m¸y mãc thiÕt bÞ, t liÖu s¶n xuÊt.
Tõ ®ã l·i suÊt kh«ng cßn do ng êi cho vay ®¬n ph¬ng ¸p ®Æt n÷a mµ ph¶i cã sù tháa thuËn gi÷a ngêi vay vµ ngêi cho vay. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Tõ ®ã ta cã thÓ hiÓu tÝn dông lµ quan hÖ vay m - în dùa trªn nguyªn t¾c hoµn tr¶. §ã lµ quan hÖ gi÷a hai bªn trong ®ã mét bªn chu cÊp tiÒn hay hµng hãa, dÞch vô cho bªn kia vµ bªn kia cam kÕt sÏ thanh to¸n l¹i trong t¬ng lai gåm c¶ kho¶n nî gèc vµ kho¶n l·i. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt vµ hµng hãa, tÝn dông ngµy cµng cã nh÷ng ph¸t triÓn c¶ vÒ néi dung vµ h×nh thøc.
Vµ h×nh th¸i ph¸t triÓn cao nhÊt lµ tÝn dông ng©n hµng. TÝn dông ng©n hµng lµ mét quan hÖ vay m în dùa trªn nguyªn t¸c hoµn tr¶ (c¶ vèn vµ l·i) sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh. TÝn dông ng©n hµng ®· thùc sù më réng c¸c mèi quan hÖ, thay thÕ quan hÖ gi÷a c¸c c¸ nh©n víi nhau b»ng mèi quan hÖ gi÷a c¸c c¸ nh©n víi tæ chøc, gi÷a c¸c tæ chøc víi nhau vµ cao nhÊt lµ quan hÖ tÝn dông quèc tÕ. Tuy tÝn dông ng©n hµng lµ h×nh thøc ph¸t triÓn cao cña quan hÖ tÝn dông nhng nã vÉn gi÷ nguyªn ®- îc nh÷ng b¶n chÊt ban ®Çu cña quan hÖ tÝn dông.
VÉn lµ quan hÖ vay mîn lÉn nhau theo nguyªn t¾c cã hoµn tr¶ c¶ gèc vµ l·i vµo mét thêi gian nhÊt ®Þnh trong t¬ng lai nhng trong ®ã mét bªn lµ ng©n hµng th¬ng m¹i vµ mét bªn lµ c¸c c¸ nh©n, c¸c tæ chøc kinh tÕ, tæ chøc chÝnh trÞ x· héi hay lµ tæ chøc tÝn dông hoÆc ng©n hµng th¬ng m¹i kh¸c. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 1. §Æc ®iÓm cña tÝn dông ng¾n h¹n ng©n hµng th¬ng m¹i. TÝn dông ng©n hµng lµ mét h×nh thøc ph¸t triÓn cao cña tÝn dông.
Nã c¬ b¶n gi÷ ®îc nh÷ng b¶n chÊt chung cña tÝn dông, ngoµi ra cßn cã mét sè ®Æc ®iÓm sau: Rñi ro tÝn dông ng¾n h¹n thÊp. Do kho¶n vay chØ cung cÊp trong thêi gian ng¾n v× vËy Ýt chÞu ¶nh hëng cña sù biÕn ®éng kh«ng thÓ lêng tríc cña nÒn kinh tÕ nh c¸c kho¶n tÝn dông trung vµ dµi h¹n. Ngoµi ra, c¸c kho¶n vay ®îc cung cÊp cho c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh theo h×nh thøc chiÕt khÊu c¸c giÊy tê cã gi¸, dùa trªn tµi s¶n b¶o ®¶m, b¶o l·nh ch¾c ch¾n sÏ cã kho¶n thu bï ®¾p trong t ¬ng lai v× vËy rñi ro mang ®Õn thêng thÊp. L·i suÊt thÊp: l·i suÊt cho vay ®îc hiÓu lµ kho¶n chi phÝ ngêi ®i vay tr¶ cho nhu cÇu sö dông tiÒn t¹m thêi cña ngêi kh¸c.
ChÝnh v× rñi ro mang l¹i cña kho¶n vay thêng kh«ng cao do ®ã l·i suÊt ngêi ®i vay ph¶i tr¶ th«ng thêng nhá. Vèn tÝn dông ng¾n h¹n mµ ng©n hµng cÊp cho kh¸ch hµng thêng ®îc kh¸ch hµng dïng ®Ó mua nguyªn vËt liÖu, tr¶ l¬ng, bæ xung vèn lu ®éng nªn sè vèn vay thêng lµ nhá. Thêi h¹n thu håi vèn nhanh, sè vßng quay vèn tÝn dông nhiÒu: Vèn tÝn dông ng¾n h¹n thêng ®îc sö dông ®Ó bï ®¾p nh÷ng thiÕu hôt trong ng¾n h¹n nh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®¶m b¶o c©n b»ng ng©n quü, ®èi phã víi chªnh lÖch thu chi trong ng¾n h¹n. Th«ng thêng nh÷ng thiÕu hôt nµy chØ mang tÝnh t¹m thêi hay mang tÝnh thêi ®iÓm, sau ®ã kho¶n thiÕu hôt nµy sÏ sím thu l¹i d íi h×nh th¸i tiÒn tÖ v× vËy thêi gian thu håi vèn sÏ nhanh.
H×nh thøc phong phó: §Ó ®¸p øng nhu cÇu hÕt søc ®a d¹ng cña kh¸ch hµng, ph©n t¸n rñi ro, ®ång thêi ®Ó t¨ng cêng søc c¹nh tranh trªn thÞ trêng tÝn dông, c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i kh«ng ngõng ph¸t triÓn c¸c h×nh thøc tÝn dông ng¾n h¹n cña m×nh. §iÒu ®ã ®· lµm cho c¸c h×nh thøc tÝn dông ng¾n h¹n rÊt phong phó nh: nghiÖp vô øng tríc, nghiÖp vô thÊu chi, nghiÖp vô chiÕt khÊu. ChÊt lîng TÝn dông ng¾n h¹n Ng©n hµng th¬ng m¹i. Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña hÖ thèng ng©n hµng, dï m«i trêng kinh doanh cã thay ®æi nhng ho¹t ®éng tÝn dông vÉn lu«n lµ ho¹t ®éng c¬ b¶n, chiÕm tû träng lín trong toµn bé ho¹t ®éng cña c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i vµ lµ ho¹t ®éng sinh lêi chñ yÕu cña c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i.
Cïng víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña thÞ trêng, ho¹t ®éng tÝn dông ngµy cµng ®- îc më réng vµ ph¸t triÓn ®a d¹ng víi sù tham gia cña nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ. Do ®ã quan hÖ tÝn dông còng ®îc më réng c¶ vÒ ®èi tîng vµ quy m« lµm cho ho¹t ®éng tÝn dông cña NHTM cµng trë nªn khã kh¨n. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp §Ó hÖ thèng ng©n hµng th¬ng m¹i thÓ tån t¹i vµ ®øng v÷ng trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t còng nh ®Ó phôc vô tèt h¬n cho nÒn kinh tÕ th× c¸c NHTM ph¶i n©ng cao chÊt lîng c¸c kho¶n tÝn dông. Kh¸i niÖm vÒ chÊt lîng tÝn dông ng¾n h¹n.
ë phÇn trªn ta ®· cã kh¸i niÖm chung vÒ “TÝn dông ng©n hµng th¬ng m¹i”. C¨n cø vµo thêi h¹n cña kho¶n tÝn dông- kÓ tõ khi cÊp tÝn dông ®Õn thêi ®iÓm hoµn tr¶ ta cã thÓ chia thµnh hai h×nh thøc tÝn dông. §ã lµ tÝn dông ng¾n h¹n vµ tÝn dông trung, dµi h¹n. Do kh¶ n¨ng vµ thêi gian cã h¹n nªn trong b¶n §Ò ¸n tèt nghiÖp nµy em chØ ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò “TÝn dông ng¾n h¹n”.
ë mçi quèc gia, thêi h¹n ®Ó x¸c ®Þnh kho¶n tÝn dông ng¾n h¹n lµ kh¸c nhau. ë MÜ ngêi ta quan niÖm nh÷ng kho¶n tÝn dông ng¾n h¹n lµ nh÷ng kho¶n cho vay cã thêi h¹n díi 3 n¨m. Nhng ë ViÖt Nam, theo QuyÕt ®Þnh sè 324 cña Thèng ®èc Ng©n hµng Nhµ n- íc ViÖt Nam tÝn dông ng¾n h¹n lµ h×nh thøc mµ tæ chøc tÝn dông cho kh¸ch hµng vay ng¾n h¹n nh»m ®¸p øng nhu cÇu vèn cho s¶n xuÊt, kinh doanh, dÞch vô vµ ®êi sèng. Thêi h¹n ®èi víi tÝn dông ng¾n h¹n ®îc tæ chøc tÝn dông kh¸ch hµng tho¶ thuËn tèi ®a lµ 12 th¸ng, ®îc x¸c ®Þnh phï hîp víi chu kú s¶n xuÊt, kinh doanh vµ kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng.