Nâng cao chất lượng tín dụng cho hộ gia đình và cá nhân tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam thông qua tổ vay vốn luận văn thạc sỹ kinh tế

Nâng cao chất lượng tín dụng cho hộ gia đình và cá nhân tại ngân hàng nông nghiệp Việt Nam qua tổ vay vốn, luận văn thạc sỹ kinh tế.

• Tác giả: Phạm Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Văn Tùng
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Tín Dụng Cho Hộ Gia Đình Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN THÔNG QUA TỔ VAY VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Hoạt động của ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Tín dụng ngân hàng
• 1.1.4. Tín dụng ngân hàng thương mại đối với khách hàng hộ gia đình, cá nhân thông qua tổ vay vốn
• 1.1.5. Nghiệp vụ cấp tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân
• 1.1.6. Khái quát về hộ gia đình, cá nhân, tổ vay vốn trong quan hệ tín dụng với ngân hàng thương mại
• 1.1.7. Khái quát về chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân thông qua tổ vay vốn
• 1.1.8. Khái niệm chất lượng tín dụng
• 1.1.9. Các tiêu chí đánh giá chất lượng tín dụng thông qua tổ vay vốn
• 1.1.10. Một số nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng đối với khách hàng hộ gia đình, cá nhân thông qua tổ vay vốn
• 1.2. Kết luận Chương I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM THÔNG QUA TỔ VAY VỐN
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức, mạng lưới hoạt động
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh chủ yếu
• 2.2. Thực trạng tín dụng đối với khách hàng hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 2.2.1. Bối cảnh chung nền kinh tế
• 2.2.2. Thực trạng tín dụng đối với khách hàng hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• 2.2.3. Thực trạng tín dụng đối với khách hàng hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 2.2.4. Đánh giá chung về tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 2.2.5. Tồn tại, hạn chế
• 2.2.6. Nguyên nhân những tồn tại, hạn chế
• 2.3. Kết luận Chương II
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM THÔNG QUA TỔ VAY VỐN
• 3.1. Cơ sở đẩy mạnh, nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.1.1. Cơ sở chính trị
• 3.1.2. Định hướng kinh doanh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đối với các địa bàn nông nghiệp nông thôn
• 3.1.3. Định hướng phát triển tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.2.1. Nội dung giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.2.2. Giải pháp chung nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.2.3. Các giải pháp cụ thể để nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.2.4. Biện pháp thực hiện giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.2.5. Kế hoạch triển khai các giải pháp, biện pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn
• 3.2.6. Kiến nghị Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các bộ ngành
• 3.3. Kết luận Chương III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chất Lượng Tín Dụng Hộ Gia Đình Khái Niệm

Bài viết này sẽ trình bày tổng quan về chất lượng tín dụng hộ gia đình trong bối cảnh hoạt động của Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam (Agribank). Chất lượng tín dụng không chỉ là một con số mà là thước đo sức khỏe của hoạt động cho vay, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và sự ổn định của ngân hàng. Chất lượng tín dụng hộ gia đình tốt đồng nghĩa với việc giảm thiểu rủi ro tín dụng, tăng cường khả năng thu hồi vốn và lãi, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế của các hộ gia đình sản xuất nông nghiệp và khu vực tín dụng nông thôn. Ngược lại, nợ xấu hộ gia đình gia tăng sẽ tạo áp lực lên ngân hàng Agribank và gây ra những hệ lụy cho nền kinh tế nói chung. Do đó, việc hiểu rõ bản chất, các yếu tố ảnh hưởng và các phương pháp đánh giá tín dụng hộ gia đình là vô cùng quan trọng. Bài viết sử dụng tài liệu 'NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG CHO HỘ GIA ĐÌNH VÀ CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM THÔNG QUA TỔ VAY VỐN' để làm cơ sở.

1.1. Định Nghĩa Tầm Quan Trọng của Tín Dụng Cho Hộ Gia Đình

Tín dụng cho hộ gia đình là việc Agribank cung cấp nguồn vốn cho các hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, kinh doanh cá thể hoặc tiêu dùng, trên cơ sở thỏa thuận hoàn trả cả gốc và lãi trong một khoảng thời gian nhất định. Tầm quan trọng của tín dụng này thể hiện ở việc nó giúp hộ gia đình có vốn để đầu tư vào sản xuất, nâng cao năng suất, cải thiện đời sống và phát triển kinh tế. Đồng thời, tín dụng hộ gia đình cũng là một kênh quan trọng để Agribank tăng trưởng dư nợ, đa dạng hóa danh mục cho vay và góp phần vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

1.2. Vai Trò Của Agribank Trong Cung Cấp Tín Dụng Nông Thôn

Agribank đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp tín dụng nông thôn, đặc biệt là cho các hộ gia đình sản xuất nông nghiệp. Với mạng lưới rộng khắp cả nước, Agribank có lợi thế tiếp cận và phục vụ các hộ gia đình ở vùng sâu, vùng xa, nơi các ngân hàng thương mại khác ít quan tâm. Thông qua các sản phẩm và dịch vụ tín dụng đa dạng, Agribank hỗ trợ hộ gia đình tiếp cận nguồn vốn, đầu tư vào cây trồng, vật nuôi, máy móc thiết bị và các hoạt động sản xuất kinh doanh khác, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế hộ gia đình và tín dụng vi mô.

II. Thách Thức Về Rủi Ro Tín Dụng Hộ Gia Đình Tại Agribank

Mặc dù đóng vai trò quan trọng, việc cung cấp tín dụng cho hộ gia đình cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng. Rủi ro tín dụng phát sinh khi hộ gia đình không có khả năng trả nợ gốc và lãi đúng hạn, gây thiệt hại cho Agribank. Các yếu tố khách quan như thiên tai, dịch bệnh, biến động thị trường nông sản, cũng như các yếu tố chủ quan như năng lực quản lý tài chính yếu kém, sử dụng vốn sai mục đích, có thể dẫn đến nợ xấu hộ gia đình. Việc quản lý tín dụng hộ gia đình hiệu quả, bao gồm phân tích tín dụng hộ gia đình chính xác, kiểm soát tín dụng hộ gia đình chặt chẽ và có biện pháp xử lý nợ kịp thời, là vô cùng quan trọng để giảm thiểu rủi ro tín dụng.

2.1. Các Loại Rủi Ro Tín Dụng Thường Gặp Ở Hộ Gia Đình

Các loại rủi ro tín dụng thường gặp ở hộ gia đình bao gồm: rủi ro mất khả năng trả nợ do thu nhập giảm sút, rủi ro do sử dụng vốn sai mục đích, rủi ro do thiên tai, dịch bệnh ảnh hưởng đến sản xuất, rủi ro do biến động giá cả nông sản. Ngoài ra, còn có rủi ro đạo đức, khi hộ gia đình cố tình gian lận, khai báo không trung thực để được vay vốn hoặc trốn tránh nghĩa vụ trả nợ. Việc nhận diện và đánh giá chính xác các loại rủi ro này là bước đầu tiên để xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

2.2. Ảnh Hưởng Của Nợ Xấu Hộ Gia Đình Đến Agribank

Nợ xấu hộ gia đình gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến Agribank. Thứ nhất, nó làm giảm lợi nhuận của Agribank, do ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro và mất đi nguồn thu từ lãi. Thứ hai, nó làm tăng chi phí hoạt động của Agribank, do ngân hàng phải tốn kém chi phí cho việc thu hồi nợ, xử lý tài sản đảm bảo. Thứ ba, nó làm suy giảm uy tín của Agribank, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn và mở rộng thị phần. Cuối cùng, nợ xấu hộ gia đình có thể gây ra bất ổn cho hệ thống tài chính, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Tín Dụng cho Hộ Gia Đình Tại Agribank

Để nâng cao chất lượng tín dụng cho hộ gia đình, Agribank cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ hoàn thiện quy trình cho vay, tăng cường phân tích tín dụng, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng, đến đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, hỗ trợ hộ gia đình sử dụng vốn hiệu quả. Quan trọng hơn cả, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Agribank, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể, để tạo ra một môi trường thuận lợi cho hoạt động tín dụng hộ gia đình và đảm bảo sự phát triển bền vững của khu vực tín dụng nông thôn.

3.1. Hoàn Thiện Quy Trình Cho Vay Thẩm Định Tín Dụng Hộ Gia Đình

Hoàn thiện quy trình cho vay là một trong những giải pháp then chốt để nâng cao chất lượng tín dụng. Quy trình cho vay cần được thiết kế khoa học, chặt chẽ, từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định tín dụng hộ gia đình, phê duyệt khoản vay, giải ngân vốn, đến kiểm soát tín dụng và thu hồi nợ. Đặc biệt, cần chú trọng đến công tác thẩm định tín dụng, đảm bảo đánh giá chính xác khả năng trả nợ của hộ gia đình, trên cơ sở phân tích kỹ lưỡng thông tin về thu nhập, tài sản, lịch sử tín dụng và kế hoạch sử dụng vốn.

3.2. Tăng Cường Kiểm Soát Tín Dụng Quản Lý Nợ Xấu Hộ Gia Đình

Kiểm soát tín dụng chặt chẽ là yếu tố quan trọng để phòng ngừa và phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro. Agribank cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay của hộ gia đình, đảm bảo vốn được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro, để kịp thời có biện pháp can thiệp, xử lý khi phát hiện các vấn đề phát sinh. Bên cạnh đó, cần có giải pháp quản lý nợ xấu hộ gia đình hiệu quả, bao gồm cơ cấu lại nợ, khoanh nợ, giãn nợ và các biện pháp thu hồi nợ khác.

IV. Ứng Dụng Tổ Vay Vốn Để Nâng Cao Chất Lượng Tín Dụng Hiệu Quả

Tổ vay vốn là một mô hình tổ chức tín dụng vi mô phổ biến ở Việt Nam, đặc biệt là trong khu vực tín dụng nông thôn. Tổ vay vốn là một nhóm các hộ gia đình cùng nhau vay vốn từ Agribank, cùng nhau chịu trách nhiệm về khoản vay và cùng nhau hỗ trợ nhau trong việc sử dụng vốn hiệu quả. Mô hình tổ vay vốn có nhiều ưu điểm, như tăng cường tính cộng đồng, giảm thiểu chi phí giao dịch, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và giảm thiểu rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, để tổ vay vốn hoạt động hiệu quả, cần có sự quản lý chặt chẽ từ Agribank, sự tham gia tích cực của các thành viên và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

4.1. Ưu Điểm Hạn Chế Của Mô Hình Tổ Vay Vốn Của Agribank

Mô hình tổ vay vốn của Agribank có nhiều ưu điểm vượt trội. Đầu tiên, nó tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các hộ gia đình, giúp họ chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong sản xuất kinh doanh. Thứ hai, nó giảm thiểu chi phí giao dịch cho cả Agribank và hộ gia đình, do giao dịch được thực hiện thông qua tổ trưởng tổ vay vốn. Thứ ba, nó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, do các thành viên tổ vay vốn cùng nhau giám sát, hỗ trợ nhau trong việc sử dụng vốn đúng mục đích. Tuy nhiên, mô hình này cũng có một số hạn chế, như phụ thuộc vào năng lực của tổ trưởng tổ vay vốn, có thể phát sinh mâu thuẫn giữa các thành viên và khó kiểm soát khi tổ vay vốn có quy mô quá lớn.

4.2. Giải Pháp Tối Ưu Hóa Hoạt Động Của Tổ Vay Vốn Tại Agribank

Để tối ưu hóa hoạt động của tổ vay vốn, Agribank cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Cần lựa chọn tổ trưởng tổ vay vốn có năng lực, uy tín, có kinh nghiệm trong sản xuất kinh doanh. Cần tăng cường đào tạo, tập huấn cho tổ trưởng tổ vay vốn về nghiệp vụ ngân hàng, kỹ năng quản lý và tư vấn. Cần xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng, minh bạch, quy định rõ quyền lợi và nghĩa vụ của các thành viên. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của tổ vay vốn, kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh. Cuối cùng, cần tạo điều kiện để các tổ vay vốn liên kết với nhau, thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác, để nâng cao sức mạnh và hiệu quả hoạt động.

V. Đề Xuất Chính Sách Tín Dụng Cho Hộ Gia Đình Hiệu Quả Tại Agribank

Để hoạt động tín dụng hộ gia đình đạt hiệu quả cao, cần có sự hỗ trợ từ các chính sách tín dụng cho hộ gia đình phù hợp. Agribank nên phối hợp với các bộ, ngành liên quan để đề xuất các chính sách hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng, bảo hiểm nông nghiệp cho hộ gia đình. Các chính sách này sẽ giúp hộ gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính, tăng cường khả năng tiếp cận vốn và giảm thiểu rủi ro tín dụng. Đồng thời, cũng cần có các chính sách hỗ trợ hộ gia đình trong việc tiếp cận thông tin thị trường, khoa học kỹ thuật, để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

5.1. Kiến Nghị Chính Sách Hỗ Trợ Lãi Suất Cho Vay Hộ Gia Đình

Một trong những kiến nghị quan trọng là cần có chính sách hỗ trợ lãi suất cho vay hộ gia đình, đặc biệt là cho các hộ gia đình nghèo, hộ gia đình chính sách và hộ gia đình ở vùng sâu, vùng xa. Chính sách này có thể được thực hiện thông qua việc Ngân hàng Nhà nước cấp bù lãi suất cho Agribank, hoặc thông qua việc thành lập các quỹ bảo lãnh tín dụng, để chia sẻ rủi ro với Agribank. Việc giảm bớt gánh nặng lãi suất sẽ giúp hộ gia đình có thêm động lực để vay vốn, đầu tư vào sản xuất kinh doanh, cải thiện đời sống.

5.2. Phát Triển Các Sản Phẩm Bảo Hiểm Tín Dụng Cho Hộ Gia Đình

Việc phát triển các sản phẩm bảo hiểm tín dụng cho hộ gia đình cũng là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Các sản phẩm bảo hiểm tín dụng sẽ giúp hộ gia đình có thể an tâm vay vốn, không lo lắng về việc mất khả năng trả nợ do các yếu tố khách quan như thiên tai, dịch bệnh, biến động thị trường. Đồng thời, các sản phẩm bảo hiểm tín dụng cũng sẽ giúp Agribank giảm bớt rủi ro, tăng cường khả năng cho vay và mở rộng thị phần.

VI. Triển Vọng và Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Hộ Gia Đình Bền Vững

Trong bối cảnh kinh tế hội nhập và biến đổi khí hậu, việc phát triển tín dụng hộ gia đình bền vững là vô cùng quan trọng. Agribank cần tiếp tục đổi mới, sáng tạo, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, nâng cao chất lượng dịch vụ, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của hộ gia đình. Đồng thời, cần chú trọng đến yếu tố môi trường và xã hội, hỗ trợ hộ gia đình sản xuất theo hướng xanh, sạch, bền vững, góp phần vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

6.1. Định Hướng Phát Triển Tín Dụng Xanh Cho Hộ Gia Đình

Tín dụng xanh cho hộ gia đình là xu hướng tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển bền vững. Agribank cần khuyến khích hộ gia đình đầu tư vào các dự án sản xuất nông nghiệp hữu cơ, năng lượng tái tạo, xử lý chất thải, bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có các chính sách ưu đãi về lãi suất, thời gian vay, để khuyến khích hộ gia đình tham gia vào các dự án tín dụng xanh.

6.2. Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Hộ Gia Đình Thông Qua Tư Vấn Tín Dụng

Tư vấn tín dụng là một dịch vụ quan trọng giúp hộ gia đình sử dụng vốn vay hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh. Agribank cần tăng cường cung cấp dịch vụ tư vấn tín dụng cho hộ gia đình, giúp họ lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, quản lý tài chính, tiếp cận thị trường, khoa học kỹ thuật. Đồng thời, cần có đội ngũ cán bộ tư vấn tín dụng chuyên nghiệp, có kinh nghiệm, kiến thức về nông nghiệp, kinh tế, tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm ba chương: Chƣơng I: Tổng quan chất lượng tín dụng đối với khách hàng hộ gia đình, cá nhân thông qua tổ vay vốn tại ngân hàng thương mại. Chƣơng II: Thực trạng chất lượng tín dụng đối với khách hàng hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn. Chƣơng III: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam thông qua tổ vay vốn. 4 CHƢƠNG I TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN THÔNG QUA TỔ VAY VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

Tổng quan về ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là một tổ chức trung gian tài chính có vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, hoạt động theo định chế trung gian mang tính chất tổng hợp và là một trong những nhân tố chính cấu thành nên hệ thống các tổ chức tín dụng tại Việt Nam. Theo Pháp lệnh Ngân hàng số 38 - LTC/HĐNN8 ngày 24 tháng 05 năm 1990 của Hội đồng Nhà nước xác định: NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nhiệm vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Tại Luật các tổ chức tín dụng số 02/1997/QH10 ban hành ngày 12 tháng 12 năm 1997 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật các tổ chức tín dụng số 20/2004/QH11 ban hành ngày 15 tháng 6 năm 2004, khái niệm NHTM không được xác định cụ thể.

Tuy nhiên, khái niệm này đã được luật hóa cụ thể tại Luật các tổ chức tín dụng do Quốc hội khóa 12 ban hành ngày 16 tháng 06 năm 2010, đồng thời mô hình hoạt động, chức năng của hệ thống các TCTD hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam cũng đã được quy định rõ. - Tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân. - Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một 5 hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: (i) Nhận tiền gửi; (ii) Cấp tín dụng; (iii) Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.

- Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã. - Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng nhằm mục tiêu lợi nhuận. Như vậy, có thể nói một cách tổng quan NHTM là định chế tài chính mang tính trung gian và thực sự quan trọng trong nền kinh tế thị trường.

Nhờ vào hệ thống NHTM mà nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội được tập trung lại với số lượng lớn, đồng thời đưa các nguồn vốn này vào lưu thông, cung cấp tài chính cho các tổ chức kinh tế, cá nhân có nhu cầu, tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Ngày nay, hoạt động của một NHTM còn được phát triển và mở rộng với việc cung cấp các dịch vụ - tiện ích về tài chính khác nhằm mục đích phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu đa dạng của khách hàng. Hoạt động của ngân hàng thương mại 1. Huy động vốn Đây là nghiệp vụ cơ bản, quan trọng nhất, ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động của ngân hàng.

Vốn được ngân hàng huy động thông qua nhiều hình thức khác nhau như: - Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các TCTD khác dưới hình thức tiền gửi không kì hạn, tiền gửi có kì hạn và các loại tiền gửi khác. - Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, và các loại giấy tờ có giá khác để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. 6 - Vay vốn các TCTD khác hoạt động tại Việt Nam và nước ngoài. - Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của NHNN.

Sử dụng vốn Đây là nghiệp vụ trực tiếp mang lại thu nhập cho ngân hàng. Nghiệp vụ sử dụng vốn của ngân hàng nếu được vận dụng tốt sẽ nâng cao chất lượng tài sản, tạo tiền đề giúp cho các ngân hàng có thể cạnh tranh trên thị trường. Một số hình thức sử dụng vốn thông thường của NHTM bao gồm: - Hoạt động cho vay: Cho vay là hoạt động quan trọng nhất của các NHTM. Hoạt động cho vay có thể phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau như: mục đích, hình thức bảo đảm, kỳ hạn, nguồn gốc,… - Hoạt động đầu tư: Ngoài hình thức phổ biến là cho vay, ngân hàng còn sử dụng vốn để đầu tư.

Một số hình thức đầu tư chủ yếu mà các NHTM có thể tiến hành như đầu tư vào mua bán kinh doanh các chứng khoán, đầu tư góp vốn vào các doanh nghiệp, các công ty khác hoặc đầu tư vào trang thiết bị tài sản cố định phục vụ cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng. - Hoạt động thanh toán và ngân quỹ: Một trong những nhân tố cần đảm bảo trong quá trình hoạt động của ngân hàng đó là tính an toàn. Vì vậy, ngoài việc cho vay và đầu tư để thu được lợi nhuận, ngân hàng còn phải sử dụng một phần nguồn vốn huy động được để đảm bảo an toàn về khả năng thanh toán và thực hiện các quy định về dự trữ bắt buộc do NHNN yêu cầu. Hoạt động khác Là trung gian tài chính, NHTM có rất nhiều lợi thế.

Một trong những lợi thế đó là thay mặt khách hàng thực hiện thanh toán giá trị hàng hoá và dịch vụ. Để thanh toán nhanh chóng, thuận tiện và tiết kiệm chi phí, NHMT đưa ra cho khách hàng nhiều hình thức thanh toán như thanh toán bằng séc, uỷ nhiệm chi, nhờ thu, các loại thẻ… cung cấp mạng lưới thanh toán điện tử, kết nối các quỹ và cung cấp tiền giấy khi khách hàng cần. Mặt khác, hợp tác với 7 công ty chứng khoán, NHTM có thể tiến hành các nghiệp vụ trung gian như môi giới, tư vấn, chứng khoán cho khách hàng và làm đại lý, bảo lãnh phát hành chứng khoán cho các công ty. Bên cạnh đó, ngân hàng còn thực hiện các dịch vụ uỷ thác như uỷ thác cho vay, uỷ thác đầu tư, uỷ thác cấp phát, uỷ thác giải ngân và thu hộ… Như vậy, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các nghiệp vụ của NHTM ngày càng trở nên đa dạng, có mối liên hệ chặt chẽ, bổ trợ cho nhau.

Nguồn vốn huy động ảnh hưởng tới chiến lược sử dụng vốn, ngược lại nhu cầu sử dụng vốn ảnh hưởng tới quy mô, cơ cấu của nguồn vốn huy động. Các nghiệp vụ trung gian tạo thêm thu nhập cho ngân hàng nhưng mục đích chính là thu hút khách hàng, qua đó tạo điều kiện cho việc huy động và sử dụng vốn có hiệu quả. Trong môi trường kinh doanh cạnh tranh ngày càng gay gắt như hiện nay đòi hỏi các NHTM phải thực hiện một cách đồng bộ, có hiệu quả các nghiệp vụ qua đó đảm bảo cho ngân hàng tồn tại và phát triển vững mạnh. Tín dụng ngân hàng Trong nền kinh tế hàng hoá, tại một thời điểm luôn có nguồn vốn dư thừa, tạm thời nhàn rỗi; đồng thời với đó sự thiếu hụt tạm thời vốn để sử dụng.

Điều này làm nảy sinh mối quan hệ kinh tế mà nội dung của nó là vốn được dịch chuyển từ nơi tạm thời thừa sang nơi thiếu với điều kiện hoàn trả vốn và lãi (thu nhập từ việc đưa nguồn vốn vào sử dụng). Đây chính là quan hệ tín dụng. Như vậy tín dụng là khái niệm thể hiện mối quan hệ giữa người cho vay và người vay. Trong quan hệ này, người cho vay có nhiệm vụ chuyển giao quyền sử dụng tiền hoặc hàng hoá cho vay cho người đi vay trong một thời gian nhất định.

Người đi vay có nghĩa vụ trả số tiền hoặc giá trị hàng hoá đã vay khi đến hạn trả nợ có kèm hoặc không kèm theo một khoản lãi. Mối quan hệ vay mượn dựa trên nguyên tắc thỏa thuận có hoàn trả kèm theo lợi tức, 8 thoả mãn nhu cầu của cả hai bên. Trong các hình thức quan hệ tín dụng thì tín dụng ngân hàng là một hình thức tín dụng vô cùng quan trọng. Đây là một quan hệ tín dụng chủ yếu, cung cấp phần lớn nhu cầu tín dụng cho các doanh nghiệp, các thể nhân khác trong nền kinh tế.

Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng, TCTD khác với pháp nhân và cá nhân (bên đi vay), trong đó các TCTD chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, và bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện cả vốn gốc và lãi cho TCTD khi đến hạn thanh toán. Theo quy định tại Luật các tổ chức tín dụng ban hành ngày 16 tháng 06 năm 2010, cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. - Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. - Chiết khấu là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đòi các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán.

- Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê với bên thuê. Bên cho thuê cam kết mua lại tài sản cho thuê theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản này.