Khóa luận nâng cao chất lượng tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu Hà Nội

Nâng cao chất lượng tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Á Châu khu vực Hà Nội, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Trịnh Thị Tuyết Nhi
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Hải Yến
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu - khu vực Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CHO DNVVN TẠI NHTM
• 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 1.2. Các công trình nghiên cứu nước ngoài
• 1.3. Các công trình nghiên cứu trong nước
• 1.4. Khoảng trống nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG DNVVN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Các vấn đề cơ bản về DNVVN
• 2.2. Khái niệm cơ bản về DNVVN
• 2.3. Đặc điểm DNVVN ở Việt Nam
• 2.4. Vai trò của DNVVN đối với nền kinh tế
• 2.5. Hoạt động tín dụng của NHTM
• 2.6. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 2.7. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 2.8. Chất lượng tín dụng của NHTM
• 2.9. Các chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín dụng ngân hàng
• 2.10. Sự cần thiết nâng cao chất lượng tín dụng
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU (ACB) – KHU VỰC HÀ NỘI
• 3.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) – khu vực Hà Nội
• 3.2. Sự hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Á Châu
• 3.3. Đặc điểm nền kinh tế khu vực Hà Nội
• 3.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Á Châu - khu vực Hà Nội
• 3.5. Tình hình sử dụng vốn
• 3.6. Tình hình cấp tín dụng đối với DNVVN tại ACB - khu vực Hà Nội
• 3.7. Cơ cấu DNVVN có quan hệ tín dụng với ACB
• 3.8. Quy định tín dụng đối với DNVVN tại ACB khu vực Hà Nội
• 3.9. Các chương trình cho vay DNVVN tại ACB khu vực Hà Nội
• 3.10. Thực trạng chất lượng tín dụng tại ACB - khu vực Hà Nội
• 3.11. Các chỉ tiêu định tính đánh giá chất lượng tín dụng tại ACB - khu vực Hà Nội
• 3.12. Các chỉ tiêu định lượng đánh giá chất lượng tín dụng tại Hệ thống ACB khu vực Hà Nội
• 3.13. Đánh giá chất lượng tín dụng cho DNVVN tại ACB - khu vực Hà Nội
• 3.14. Phân tích chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng cho DNVVN tại ACB - khu vực Hà Nội
• 3.15. Những kết quả đạt được
• 3.16. Hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU - KHU VỰC HÀ NỘI
• 4.1. Định hướng phát triển của ACB - khu vực Hà Nội trong giai đoạn từ nay đến năm 2025
• 4.2. Định hướng tăng trưởng tín dụng chung của ACB
• 4.3. Định hướng cấp tín dụng dành cho DNVVN tại ACB – khu vực Hà Nội
• 4.4. Các giải pháp góp phần nâng cao chất lượng tín dụng đối với DNVVN tại ACB - khu vực Hà Nội
• 4.4.1. Đa dạng hóa cơ cấu dư nợ cho vay
• 4.4.2. Đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng và điều kiện vay đối với DNVVN
• 4.4.3. Nâng cao chất lượng thẩm định, tái thẩm định và giám sát khoản vay
• 4.4.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 4.4.5. Đẩy mạnh hoạt động Marketing ngân hàng
• 4.4.6. Tăng cường hoạt động kiểm tra kiểm soát nội bộ đồng thời đẩy mạnh phát triển và ứng dụng công nghệ hiện đại
• 4.5. Một số kiến nghị
• 4.5.1. Kiến nghị đối với nhà nước
• 4.5.2. Kiến nghị đối với ngân hàng nhà nước
• 4.5.3. Kiến nghị đối với BGD vùng Hà Nội của ACB
• DANH MỤC TAI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao chất lượng tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ACB Hà Nội

Chất lượng tín dụng là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của ngân hàng thương mại, đặc biệt là Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) tại Hà Nội. Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, nhưng thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Việc nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn hỗ trợ sự phát triển của các doanh nghiệp này.

1.1. Khái niệm và vai trò của chất lượng tín dụng

Chất lượng tín dụng được hiểu là khả năng ngân hàng thu hồi nợ và đảm bảo lợi ích cho cả bên cho vay và bên vay. Đối với DNVVN, chất lượng tín dụng không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tồn tại mà còn quyết định sự phát triển của họ trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

1.2. Tình hình tín dụng hiện tại tại ACB Hà Nội

Tại ACB Hà Nội, tình hình tín dụng cho DNVVN đang có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để đảm bảo chất lượng tín dụng được nâng cao, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN tại ACB Hà Nội

Mặc dù ACB đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện chất lượng tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như quản lý rủi ro tín dụng, lãi suất cao và quy trình thẩm định phức tạp đang cản trở DNVVN tiếp cận nguồn vốn.

2.1. Quản lý rủi ro tín dụng tại ACB

Quản lý rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc nâng cao chất lượng tín dụng. ACB cần cải thiện quy trình đánh giá rủi ro để giảm thiểu nợ xấu và tăng cường khả năng thu hồi nợ.

2.2. Lãi suất và điều kiện vay cho DNVVN

Lãi suất cao và điều kiện vay khắt khe là rào cản lớn đối với DNVVN. ACB cần xem xét lại chính sách lãi suất và điều kiện vay để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp này.

III. Phương pháp nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN tại ACB Hà Nội

Để nâng cao chất lượng tín dụng, ACB cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, cải thiện quy trình thẩm định và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng

ACB cần phát triển các sản phẩm tín dụng đa dạng hơn để đáp ứng nhu cầu của DNVVN. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

3.2. Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng

Quy trình thẩm định tín dụng cần được cải thiện để nhanh chóng và hiệu quả hơn. ACB có thể áp dụng công nghệ hiện đại để tự động hóa quy trình này, từ đó giảm thiểu thời gian và chi phí.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ACB Hà Nội

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ACB. Các chỉ tiêu về nợ xấu và tỷ lệ thu hồi nợ đã có sự cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp, ACB đã ghi nhận sự giảm đáng kể trong tỷ lệ nợ xấu. Điều này cho thấy rằng các biện pháp nâng cao chất lượng tín dụng đang phát huy hiệu quả.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc lắng nghe và đáp ứng nhu cầu của DNVVN là rất quan trọng. ACB cần tiếp tục cải thiện dịch vụ và sản phẩm để phục vụ tốt hơn cho khách hàng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho chất lượng tín dụng tại ACB Hà Nội

Nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN tại ACB Hà Nội là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Với những giải pháp đã được đề xuất, ACB có thể tạo ra một môi trường tín dụng thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp này.

5.1. Tương lai của chất lượng tín dụng tại ACB

Trong tương lai, ACB cần tiếp tục theo dõi và điều chỉnh các chính sách tín dụng để phù hợp với nhu cầu của thị trường. Việc này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất các chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho DNVVN, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng trong việc nâng cao chất lượng tín dụng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò trung gian tài chính huyết mạch đối với sự vận hành của nền kinh tế. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 bùng phát từ cuối năm 2019 và kéo dài sang năm 2020, các hoạt động sản xuất kinh doanh bị đình trệ nghiêm trọng, tác động tiêu cực đến khả năng trả nợ của khách hàng và gây suy giảm chất lượng tín dụng toàn ngành. Cụ thể, mức tăng trưởng kinh tế suy giảm sâu trong quý 2/2020, kéo theo tốc độ tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống ngân hàng thời điểm này chỉ đạt 0,68%.

Tại Việt Nam, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp, đóng góp hơn 40% GDP, thu hút 51% lực lượng lao động xã hội và tạo thêm hơn nửa triệu việc làm mới mỗi năm. Nhận thức được vai trò cốt lõi của phân khúc này cũng như định hướng coi DNVVN là khách hàng mục tiêu của Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), tác giả Trịnh Thị Tuyết Nhi đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng và tìm kiếm giải pháp cải thiện chất lượng tín dụng DNVVN tại khu vực Hà Nội.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng và chất lượng tín dụng của ngân hàng thương mại đối với phân khúc DNVVN.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng chất lượng tín dụng đối với DNVVN tại ACB – khu vực Hà Nội giai đoạn 2018–2020; nhận diện các thành tựu, hạn chế và phân tích nguyên nhân.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tín dụng DNVVN tại ACB – khu vực Hà Nội đến năm 2025.

Câu hỏi nghiên cứu trọng tâm: Những nhân tố nào tác động trực tiếp đến chất lượng tín dụng DNVVN tại ACB – khu vực Hà Nội và ngân hàng cần áp dụng các giải pháp cụ thể nào để vừa mở rộng quy mô tín dụng, vừa kiểm soát an toàn chất lượng nợ trong điều kiện kinh tế chịu tác động của dịch bệnh?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chất lượng hoạt động tín dụng đối với DNVVN của Ngân hàng TMCP Á Châu – khu vực Hà Nội.
• Phạm vi không gian: Hệ thống chi nhánh và phòng giao dịch của ACB trên địa bàn thành phố Hà Nội (chia thành 7 cụm với 55 điểm giao dịch).
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động kinh doanh và tín dụng thu thập từ năm 2018 đến năm 2020; các khảo sát thực tế và định hướng giải pháp cập nhật đến tháng 5 năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận và căn cứ pháp lý dựa trên hệ thống văn bản pháp luật hiện hành và các quy định nội bộ của tổ chức tín dụng:

• Cơ sở pháp lý: Luật Doanh nghiệp năm 2020 (quy định về định danh doanh nghiệp tại Mục 7 Điều 1 Chương 1); Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14; Nghị định 39/2018/NĐ-CP (quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa căn cứ vào nguồn vốn, doanh thu và lao động tham gia bảo hiểm xã hội); Thông tư 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước quy định về hoạt động cho vay; Thông tư 02/2013/TT-NHNN quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro.
• Căn cứ văn bản nội bộ ACB: Công văn 79/NVCV-QLRRTD.18 về định hướng và chính sách tín dụng; Công văn số 120/NVCV-SPTTTM21 về ưu đãi lãi suất cho vay SME; Công văn 123/NVCV-SPTĐN21 về cho vay trung dài hạn năm 2021; Quyết định số 26/NVQĐ-SPTĐ.21 về cấp tín dụng tín chấp một phần cho KHDN SME.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: Phân tách thành hai nhóm chỉ tiêu:
  • Nhóm định tính: Quy trình tín dụng, công tác kiểm tra kiểm soát nội bộ, đạo đức nghề nghiệp cán bộ tín dụng, mức độ tuân thủ luật lệ và cơ sở vật chất - nền tảng công nghệ.
  • Nhóm định lượng: Nhóm chỉ tiêu tăng trưởng (doanh số cho vay, doanh số thu nợ, tổng dư nợ, tốc độ tăng trưởng dư nợ, hệ số thu nợ); nhóm hiệu suất sử dụng vốn (hiệu suất sử dụng vốn huy động, vòng quay vốn tín dụng); nhóm sinh lời và chất lượng nợ (lợi nhuận tín dụng, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu nhóm 3-5 theo Thông tư 02, tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định lượng và định tính:

• Phương pháp phân tích kinh tế, tổng hợp, thống kê mô tả và so sánh số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo quản trị nội bộ của ACB khu vực Hà Nội qua 3 năm (2018, 2019, 2020).
• Phương pháp điều tra khảo sát xã hội học: Thiết lập phiếu khảo sát gồm 20 câu hỏi đánh giá chất lượng dịch vụ và chất lượng tín dụng theo thang đo 3 mức độ (Đồng ý, Bình thường, Phản đối). Dữ liệu sơ cấp được thu thập từ mẫu khảo sát thực tế gồm $N = 900$ khách hàng doanh nghiệp thuộc phân khúc DNVVN tại các chi nhánh/phòng giao dịch ACB khu vực Hà Nội thông qua bảng hỏi trực tiếp và biểu mẫu Google Docs.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu về nâng cao chất lượng tín dụng cho DNVVN tại NHTM

Tác giả lược khảo các công trình nghiên cứu quốc tế như Nir Klein (2013) về nợ xấu tại khu vực CESEE; Ralf Ewert và Gerald Schenk (2000) về các nhân tố quyết định hiệu quả cho vay tại hệ thống ngân hàng Đức. Đối với nghiên cứu trong nước, tác giả phân tích quan điểm điều hành của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng (tháng 4/2021), công trình của Nguyễn Văn Lê (2014) về tăng trưởng tín dụng DNVVN khi kinh tế vĩ mô bất ổn, và Trầm Thị Xuân Hương (2004) về nâng cao chất lượng tín dụng trong tiến trình hội nhập.

Từ đó, chương 1 xác lập 3 khoảng trống nghiên cứu chính:

1. Các mô hình nghiên cứu quốc tế đặt trong bối cảnh thị trường thông tin minh bạch, khó áp dụng nguyên mẫu vào thị trường Việt Nam.
2. Thiếu vắng các đề tài đánh giá trực tiếp tác động suy thoái bất thường do đại dịch Covid-19 đối với chất lượng tín dụng DNVVN.
3. Chưa có công trình đi sâu xử lý mâu thuẫn giữa mục tiêu mở rộng hiệu quả kinh doanh và nguyên tắc bảo toàn vốn tại một ngân hàng có khẩu vị rủi ro thận trọng như ACB tại địa bàn Hà Nội.

Chương 2: Cơ sở luận về chất lượng tín dụng DNVVN tại ngân hàng thương mại

Chương này chuẩn hóa các khái niệm về DNVVN theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP, nêu bật các đặc điểm: quy mô tổ chức linh hoạt nhưng trình độ quản lý, năng lực tài chính và lao động còn nhiều hạn chế. Về mặt lý thuyết tín dụng, chương 2 làm rõ bản chất tín dụng ngân hàng dựa trên sự tin tưởng và nguyên tắc hoàn trả đầy đủ gốc, lãi; phân loại tín dụng theo thời hạn (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn) và theo biện pháp bảo đảm (có bảo đảm bằng tài sản, không có bảo đảm). Tác giả thiết lập hệ thống chỉ tiêu đo lường chất lượng tín dụng toàn diện từ giác độ ngân hàng và giác độ kinh tế - xã hội, nhấn mạnh chỉ tiêu nợ xấu theo chuẩn Thông tư 02/2013/TT-NHNN phải duy trì dưới mức 3%.

Phân loại theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP	Tiêu chí Doanh nghiệp siêu nhỏ	Tiêu chí Doanh nghiệp nhỏ	Tiêu chí Doanh nghiệp vừa
Nông, lâm nghiệp, thủy sản & Công nghiệp, xây dựng	Nguồn vốn $\le 3$ tỷ đồng hoặc Doanh thu $\le 3$ tỷ đồng; Lao động BHXH $\le 10$ người	Nguồn vốn $\le 20$ tỷ đồng hoặc Doanh thu $\le 50$ tỷ đồng; Lao động BHXH $\le 100$ người	Nguồn vốn $\le 100$ tỷ đồng hoặc Doanh thu $\le 200$ tỷ đồng; Lao động BHXH $\le 200$ người
Thương mại và Dịch vụ	Nguồn vốn $\le 3$ tỷ đồng hoặc Doanh thu $\le 10$ tỷ đồng; Lao động BHXH $\le 10$ người	Nguồn vốn $\le 50$ tỷ đồng hoặc Doanh thu $\le 100$ tỷ đồng; Lao động BHXH $\le 50$ người	Nguồn vốn $\le 100$ tỷ đồng hoặc Doanh thu $\le 300$ tỷ đồng; Lao động BHXH $\le 100$ người

Chương 3: Thực trạng chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) – khu vực Hà Nội

Khái quát về đơn vị: ACB thành lập ngày 04/06/1993, vốn điều lệ đạt 21.615.584.600.000 đồng, mạng lưới gồm 371 điểm giao dịch tại 48 tỉnh thành. Riêng khu vực Hà Nội quản lý 55 chi nhánh/phòng giao dịch phân bổ trên 7 cụm.

Số liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018–2020 tại ACB Hà Nội thể hiện các kết quả:

• Nguồn vốn huy động tăng trưởng qua các năm, từ 40.499.775 triệu đồng (2018) lên 46.219.409 triệu đồng (2019) và đạt 49.447.417 triệu đồng (2020), chiếm tỷ trọng trên 90% tổng nguồn vốn. Tiền gửi dân cư năm 2020 chiếm ưu thế với 79%.
• Doanh số cho vay mở rộng: năm 2018 đạt 38.165 tỷ đồng; năm 2019 đạt 44.484 tỷ đồng (tăng 16,56%); năm 2020 đạt 51.564 tỷ đồng (tăng 15,92%). Doanh số thu nợ tăng từ 33.587 tỷ đồng (2018) lên 35.267 tỷ đồng (2019) và 36.780 tỷ đồng (2020). Dư nợ cuối kỳ tăng trưởng liên tục: 2018 đạt 22.730 tỷ đồng; 2019 đạt 28.149 tỷ đồng (tăng 23,84%); năm 2020 đạt 33.864 tỷ đồng (tăng 20,30%). Hiệu suất sử dụng vốn tăng đều từ 70% (2018) lên 76% (2019) và 85% (2020).
• Kết quả tài chính: Lợi nhuận tăng từ 851 tỷ đồng (2018) lên 948 tỷ đồng (2019) và đạt 1.014 tỷ đồng (2020). Tốc độ tăng chi phí năm 2019 (25,22%) và năm 2020 cao hơn tốc độ tăng doanh thu do áp lực trích lập dự phòng và quản trị rủi ro trước dịch bệnh.
• Cơ cấu khách hàng DNVVN có quan hệ tín dụng: Tổng số doanh nghiệp tăng từ 7.536 (2018) lên 9.456 (2019) và 10.896 (2020). Trong đó, công ty cổ phần chiếm tỷ trọng cao nhất (năm 2020 đạt 4.890 đơn vị, chiếm 44,88%); công ty TNHH đứng thứ hai (3.984 đơn vị, chiếm 36,56%); DNNN chiếm 10,63% và doanh nghiệp FDI chiếm 7,93%. Theo ngành nghề, sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn nhất (>30%), tiếp đến là thương mại (24–29%), dịch vụ suy giảm tỷ trọng còn 15,14% năm 2020 do ảnh hưởng trực tiếp của giãn cách, kinh doanh bất động sản chỉ chiếm khoảng 4,78%–5,56% do chính sách kiểm soát chặt.
• Kết quả khảo sát 900 khách hàng: 591 doanh nghiệp (65,67%) đã hoặc đang vay vốn tại ACB; trong đó vay ngắn hạn chiếm tỷ lệ vượt trội 82,74%, trung hạn chiếm 12,69%, dài hạn chỉ chiếm 4,57%. Tỷ lệ hài lòng về chính sách chăm sóc khách hàng và gói sản phẩm đạt 100%; tuy nhiên về thời gian phê duyệt giải quyết hồ sơ, vẫn còn 6,22% khách hàng phản đối và 12,56% đánh giá ở mức bình thường.

Chỉ tiêu kinh doanh ACB Hà Nội	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020	Tăng trưởng 2019/2018 (%)	Tăng trưởng 2020/2019 (%)
Tổng nguồn vốn huy động (triệu đồng)	40.499.775	46.219.409	49.447.417	14,12	6,98
Doanh số cho vay (tỷ đồng)	38.165	44.484	51.564	16,56	15,92
Doanh số thu nợ (tỷ đồng)	33.587	35.267	36.780	5,00	4,29
Dư nợ cuối kỳ (tỷ đồng)	22.730	28.149	33.864	23,84	20,30
Hiệu suất sử dụng vốn (%)	70,00	76,00	85,00	—	—
Tổng doanh thu (tỷ đồng)	8.520	10.551	12.693	23,84	20,30
Lợi nhuận (tỷ đồng)	851	948	1.014	11,46	6,94
Số lượng DNVVN quan hệ tín dụng (DN)	7.536	9.456	10.896	25,48	15,23

Chương 4: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - khu vực Hà Nội

Trên cơ sở định hướng phát triển của ACB đến năm 2025, chương 4 đề xuất 6 nhóm giải pháp nghiệp vụ:

1. Đa dạng hóa cơ cấu dư nợ cho vay theo hướng cân bằng giữa các ngành nghề, tránh tập trung quá mức vào một vài lĩnh vực rủi ro.
2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và điều kiện cho vay, mở rộng cơ chế cấp tín dụng tín chấp một phần căn cứ vào dòng tiền luân chuyển qua tài khoản thanh toán tại ACB.
3. Nâng cao năng lực thẩm định, tái thẩm định và tăng cường giám sát sau cấp tín dụng để nhận diện sớm rủi ro dòng tiền do tác động của dịch bệnh.
4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tính tuân thủ đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tín dụng.
5. Đẩy mạnh hoạt động tiếp thị, truyền thông các gói sản phẩm đặc thù dành cho phân khúc SME.
6. Tăng cường kiểm soát nội bộ và ứng dụng công nghệ thông tin trong chấm điểm tín dụng tự động.

Đồng thời, tác giả đưa ra các kiến nghị đối với Nhà nước (hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch bảo đảm, hỗ trợ quỹ bảo lãnh tín dụng DNVVN), đối với Ngân hàng Nhà nước (điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, hỗ trợ tái cơ cấu thời hạn trả nợ) và đối với Ban Giám đốc Vùng Hà Nội của ACB (linh hoạt hạn mức phê duyệt tín dụng theo đặc thù từng cụm chi nhánh).

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu thực nghiệm đạt được:

• Phản ánh trung thực thực trạng tăng trưởng tín dụng DNVVN tại ACB Hà Nội trong giai đoạn 2018–2020: Mặc dù chịu tác động bởi đại dịch Covid-19 trong năm 2020, tổng dư nợ cấp tín dụng cho phân khúc này vẫn tăng trưởng 20,30%, hiệu suất sử dụng vốn nâng từ 70% lên 85%, số lượng DNVVN tiếp cận nguồn vốn đạt 10.896 doanh nghiệp.
• Khảo sát sơ cấp quy mô 900 khách hàng xác định chính xác tỷ lệ phân bổ nhu cầu vay (ngắn hạn chiếm 82,74%) và đo lường sự hài lòng: 100% doanh nghiệp hài lòng với chính sách chăm sóc và thiết kế sản phẩm, nhưng thời gian xử lý thủ tục cấp tín dụng vẫn là điểm nghẽn với 6,22% khách hàng phản đối và 12,56% đánh giá chưa cao.

Đóng góp của tác giả:

• Bổ sung dữ liệu thực nghiệm về mối quan hệ giữa chất lượng tín dụng và quản trị rủi ro thận trọng của một ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân lớn trong bối cảnh suy thoái kinh tế do đại dịch.
• Đề xuất hệ thống giải pháp gắn chặt với các sản phẩm tín dụng nội bộ thực tế của ACB (gói ưu đãi SME 3.000 tỷ theo Công văn 120, gói trung dài hạn 3.000 tỷ theo Công văn 123 và quy chế cho vay tín chấp theo Quyết định 26), mang lại giá trị ứng dụng trực tiếp cho mạng lưới chi nhánh ACB trên địa bàn Hà Nội.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn do điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Phạm vi thời gian nghiên cứu dừng lại ở giai đoạn 2018–2020, chưa bao quát toàn diện các tác động kéo dài và diễn biến phục hồi kinh tế sau đợt bùng phát dịch nghiêm trọng trong năm 2021.
• Mẫu khảo sát $N = 900$ phân bổ trên địa bàn Hà Nội dù cung cấp thông tin thực tế nhưng phương pháp phân tích chủ yếu dừng lại ở thống kê mô tả, tần số và tỷ lệ phần trăm; chưa triển khai các mô hình kinh tế lượng hồi quy đa biến để lượng hóa mức độ tác động của từng nhân tố vi mô và vĩ mô đến chất lượng tín dụng.
• Dữ liệu về trích lập dự phòng và nợ xấu chi tiết theo từng nhóm nợ (nhóm 3, 4, 5) chưa được bóc tách sâu theo từng cụm chi nhánh do giới hạn bảo mật thông tin nội bộ của ngân hàng.

Hướng nghiên cứu mở rộng:

• Mở rộng chuỗi số liệu sau năm 2021 nhằm đánh giá chu kỳ xử lý nợ cơ cấu lại theo chính sách hỗ trợ Covid-19 của Ngân hàng Nhà nước.
• Xây dựng mô hình hồi quy định lượng (như hồi quy Logistic hoặc Probit) đánh giá xác suất vỡ nợ của DNVVN dựa trên các chỉ số tài chính doanh nghiệp và đặc điểm khoản vay tại ACB.

Giá trị tham khảo

Công trình là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng tham khảo phương pháp tiếp cận đề tài đánh giá chất lượng tín dụng kết hợp giữa phân tích báo cáo tài chính và khảo sát định tính người dùng dịch vụ.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên thẩm định và cấp quản lý tại các chi nhánh NHTMCP tham khảo cách thức triển khai các gói tín dụng đặc thù cho DNVVN và cải tiến quy trình xử lý hồ sơ vay vốn nhằm giảm thời gian chờ đợi của khách hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Vốn điều lệ và quy mô mạng lưới của ACB tính đến thời điểm nghiên cứu là bao nhiêu? Theo công bố trong khóa luận, tính đến ngày 31/12/2020, ACB có vốn điều lệ là 21.615.584.600.000 đồng (hơn 21,6 nghìn tỷ đồng). Mạng lưới hoạt động bao gồm 1 hội sở chính tại TP. Hồ Chí Minh, 371 điểm giao dịch (86 chi nhánh và 285 phòng giao dịch) trải đều trên 48 tỉnh thành với hơn 15.000 nhân viên. Riêng khu vực Hà Nội được chia làm 7 cụm với 55 chi nhánh/phòng giao dịch.

2. Hiệu suất sử dụng vốn tại ACB – khu vực Hà Nội giai đoạn 2018–2020 biến động như thế nào? Hiệu suất sử dụng vốn (tỷ lệ Tổng dư nợ / Tổng vốn huy động) tăng trưởng liên tục qua các năm: đạt 70% năm 2018, tăng lên 76% năm 2019 và đạt 85% vào năm 2020. Mức tăng này phản ánh tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay của chi nhánh cao hơn tốc độ tăng vốn huy động, cho thấy vốn huy động được đưa vào luân chuyển cho vay hiệu quả hơn.

3. Loại hình doanh nghiệp nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong danh mục DNVVN của ACB Hà Nội? Công ty cổ phần chiếm số lượng và tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu khách hàng DNVVN có quan hệ tín dụng với ACB Hà Nội trong suốt 3 năm: năm 2018 chiếm 44,59% (3.360 DN), năm 2019 chiếm 46,00% (4.350 DN) và năm 2020 chiếm 44,88% (4.890 DN). Tiếp theo là công ty TNHH với tỷ trọng dao động từ 35,83% đến 36,56%.

4. Khảo sát 900 khách hàng DNVVN cho thấy cơ cấu sử dụng sản phẩm tín dụng theo kỳ hạn như thế nào? Trong số 591 doanh nghiệp đã và đang vay vốn tại ACB Hà Nội, sản phẩm tín dụng ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo với 82,74% (745 lượt lựa chọn), tín dụng trung hạn chiếm 12,69% (114 doanh nghiệp), trong khi tín dụng dài hạn chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ là 4,57% (41 doanh nghiệp).

5. ACB đã áp dụng các chương trình tín dụng ưu đãi nào cho DNVVN đầu năm 2021? Khóa luận ghi nhận ba chương trình tiêu biểu:

• Chương trình ưu đãi lãi suất cho vay SME (Công văn 120/NVCV-SPTTTM21): hạn mức 3.000 tỷ đồng, lãi suất từ 6,5%/năm (cố định 3 tháng đầu) hoặc 7%/năm (cố định 6 tháng đầu) cho mục đích bổ sung vốn lưu động ngắn hạn.
• Chương trình ưu đãi trung dài hạn KHDN (Công văn 123/NVCV-SPTĐN21): hạn mức 3.000 tỷ đồng, lãi suất từ 8%/năm (cố định 6 tháng đầu) cho đầu tư TSCĐ và mở rộng sản xuất.
• Sản phẩm cho vay tín chấp một phần dành cho KHDN SME (Quyết định 26/NVQĐ-SPTĐ.21): cấp tín chấp một phần cho doanh nghiệp SME thỏa mãn điều kiện có quan hệ tín dụng từ 2 năm trở lên và duy trì tỷ trọng giao dịch tiền gửi thanh toán từ 30% tại ACB.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trịnh Thị Tuyết Nhi đã phản ánh chi tiết thực trạng hoạt động tín dụng đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu – khu vực Hà Nội giai đoạn 2018–2020 trong bối cảnh chịu tác động của dịch bệnh Covid-19. Bằng sự kết hợp giữa phân tích số liệu tài chính thứ cấp và điều tra thực nghiệm 900 khách hàng doanh nghiệp, tác giả đã làm rõ các kết quả về tăng trưởng dư nợ, hiệu suất sử dụng vốn cũng như điểm nghẽn về tốc độ xử lý thủ tục tín dụng. Hệ thống 6 nhóm giải pháp và kiến nghị được xây dựng bám sát định hướng phát triển của ACB đến năm 2025, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản trị chất lượng tín dụng ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 Luật doanh nghiệp 2020 “Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế, có tài sản và tên riêng, có trụ sở giao dịch ổn định, được cấp giấy đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật để thực hiện các hoạt động kinh doanh trên thị trường. Doanh nghiệp thực hiện quá trình kinh doanh một cách liên tục, bao gồm một, một số hoặc tất cả các công đoạn từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi”. Tại Việt Nam, hiện nay, do sự thay đổi của thị trường cùng với sự đa dạng trong hoạt động của doanh nghiệp, chính phủ đã ban hành nghị định 39/2018/NĐ- CP với mục đích phân loại và hỗ trợ tốt nhất cho các doanh nghiệp, nghị định chỉ ra các tiêu chí về nguồn vốn và doanh thu cho các doanh nghiệp trong từng lĩnh vực.1: Tiêu chí xác định DNVVN tại Việt Nam Quy mô Doanh nghiệp siêu Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nhỏ Tổng Số lao Tông Số lao Tông Số lao nguồn động nguồn động nguồn động Khu vực vốn hoặc TG vốn hoặc TG vốn hoặc TG tổng BHXH tổng BHXH tổng BHXH doanh thu (người) doanh thu (người) doanh thu (người) (tỷ đồng) (tỷ đồng) (tỷ đồng) I. Nông, lâm NV 3 10 NV 20 100 NV 100 200 nghiệp và thủy DT 3 DT 50 DT 200 9 sản II.Công nghiệp NV 3 10 NV 20 100 NV 100 200 xây dựng DT 3 DT 50 DT 200 III.Thương mại NV 3 10 NV 50 50 NV 100 100 và dịch vụ DT 10 DT 100 DT 300 (Nguồn : Nghị định 39/2018/NĐ-CP) 2.

Đặc điểm DNVVN ở Việt Nam DNVVN mang đặc điểm của một doanh nghiệp nói chung, hoạt động và kinh doanh theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, DNVVN cũng có những đặc điểm riêng. Thứ nhất, sự đơn giản trong quy mô, tổ chức nên rất linh hoạt, nhạy bén với sự thay đổi của thị trường. Tính chất hoạt động của DNVVN chủ yếu tập trung ở khu chế biến và dịch vụ, gần với người tiêu dùng, thực hiện các dịch vụ đa dạng và phong phú trong nền kinh tế, có khả năng tiếp cận và đáp ứng những nhu cầu nhỏ lẻ mang tính chất khu vực.

Cơ cấu tổ chức gọn nhẹ tạo điều kiện giúp các DN tổ chức và giám sát tình hình kinh doanh chặt chẽ và hiệu quả hơn, các quyết định quản lý được thực hiện nhanh chóng, công tác kiểm tra, giám sát, điều hành trực tiếp. Thứ hai, quy mô hoạt động nhỏ nên ít phụ thuộc vào trang thiết bị, dễ dàng đổi mới công nghệ, hoạt động hiệu quả với chi phí thấp DN quy mô hoạt động nhỏ, dễ tiến hành việc đổi mới trang thiết bị, khoa học công nghệ khi điều kiện cho phép. Trong thời đại phát triển khoa học công nghệ, nhất là với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư: “Công nghiệp 4.0” hiện nay, đó là ưu thế lớn giúp DNVVN có thể đạt hiệu quả kinh tế cao, nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành sản phẩm, tăng tính cạnh tranh trên thị trường ngay cả khi điều kiện sản xuất kinh doanh của DN còn nhiều hạn chế về vốn. Thứ ba, trình độ quản lý và lao động hạn chế 10 DNVVN do hạn chế về tài chính nên gặp khó khăn trong việc thu hút được các nhà quản lý và lao động có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của DN.

Về công tác đào tạo, chưa xây dựng được hoàn thiện các quy trình đào tạo rõ ràng, phần lớn lao động chưa qua đào tạo dẫn đến tốn kém chi phí nhân lực, không đủ năng lực sản xuất để đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, khó nâng cao năng suất và hiệu quả kinh doanh.