lời mở đầu và kết luận thì luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết về mở rộng huy động vốn của Ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Phân tích thực trạng huy động vốn và phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Hà Nội Chƣơng 3: Giải pháp mở rộng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Hà Nội. 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MỞ RỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. TỔNG QUAN VỀ MỞ RỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Tổng quan về Ngân hàng thương mại Ngân hàng thƣơng mại là một trong những định chế tài chính mà đặc trƣng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Huy động vốn và cho vay là hai hoạt động chính của NHTM, không có vốn huy động ngân hàng không có cơ sở để hoạt động. Huy động vốn là hình thức mà NHTM sử dụng các công cụ lãi suất và các biện pháp để huy động tiền nhàn rỗi trong dân cƣ làm nguồn vốn tín dụng để cho vay đối với nền kinh tế. Nếu nhƣ huy động vốn quan trọng thì cho vay chính là hoạt động đem về lợi nhuận và quyết định lãi lỗ của ngân hàng, ngân hàng tận dụng vốn huy động đƣợc để cho vay với mục tiêu sinh lời.
Đây là hoạt động quan trọng quyết định xem NHTM có thể tồn tại đƣợc hay không. Nghiệp vụ trung gian là nghiệp vụ cho phép hỗ trợ đáng kể cho nghiệp vụ khai thác nguồn vốn, mở rộng các nghiệp vụ đầu tƣ, vừa tạo ra thu nhập cho ngân hàng bằng các khoản tiền hoa hồng, lệ phí… Cả 3 nghiệp vụ nói trên của NHTM có quan hệ mật thiết, tác động hỗ trợ thúc đẩy nhau cùng phát triển, tạo nên uy tín và thế mạnh cạnh tranh cho các NHTM, các nghiệp vụ này đan xen lẫn nhau trong quá trình hoạt động của ngân hàng, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong quá trình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng mà trong đó Nguồn vốn là cơ sở là nền tảng ban đầu 8 cho hoạt động kinh doanh của NHTM. Khái niệm và đặc điểm huy động vốn 1. Khái niệm vốn huy động Đối với NHTM, nguồn vốn đóng vai trò quan trọng không chỉ trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội.
Nguồn vốn (Tài sản nợ) NHTM được định nghĩa như sau: tài sản nợ hay nguồn vốn là toàn bộ tài sản và các nguồn hình thành vốn mà ngân hànghuy động được để đáp ứng được nhu cầu cho vay và phục vụ được các nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng Nguồn vốn đƣợc xem là tài sản bằng tiền mà các tổ chức và các cá nhân cho ngân hàng vay để trả lãi hay với vai trò là tạm thời quản lý để kinh doanh sinh lời. Vốn huy động có hai vai trò. Một là quyết định quy mô hoạt động và quy mô tín dụng của ngân hàng. Hai là quyết định đến khả năng thanh toán và đảm bảo uy tín trên thị trƣờng.
Nó cũng là nguồn vốn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn kinh doanh (gồm vốn tự có, vốn huy động, vốn đi vay, các nguồn vốn khác).Thông thƣờng vốn huy động chiếm tỷ trọng trên 90% tổng nguồn vốn. Do đó hoạt động huy động vốn của ngân hàng càng hiệu quả thì tổng nguồn vốn của ngân hàng sẽ tăng, là tiền đề để tiến hành hoạt động sử dụng vốn.2 Đặc điểm vốn huy động + Vốn huy động trong NHTM chiếm một phần lớn trong tổng tài sản nợ của NHTM, NHTM hoạt động đƣợc đa phần là nhờ số vốn đã huy động đƣợc. + Vốn huy động thƣờng bât ổn định vì ngƣời có vốn gửi có thể lấy lại tiền gửi của họ mà không bị ràng buộc bởi bất cứ điều kiện nào. Các NHTM hầu hết sẽ chỉ sử dụng một phần nguồn vốn đã huy động đƣợc cho các hoạt 9 động cấp tín dụng hay tài trợ, đi kèm đó sẽ phải trích lập một phần để đảm bảo đƣợc mức độ rủi ro khi cho vay bằng nguồn vốn này nhƣ trích lập rủi ro dự phòng, trich lập rủi ro thanh toán hay trong các trƣờng hợp mà ngƣời vay không có khả năng trả nợ.
+ Có chi phí sử dụng vốn tƣơng đối cao và chiếm tỷ trọng chi phí đầu vào rât lớn trong các hoạt động của NHTM. + Sử dụng các nguồn vốn nhàn rỗi nhƣng lại không có quyền đƣợc sở hữu chính là bản chất của huy động vốn, hay nói cách khác, lĩnh vực kinh doanh đặc thù của ngân hàng chính là tiền, dùng tiền để sinh lời mà không phải sản xuất hàng hóa hay các loại hình khác cho nên trách nhiệm của ngƣời sử dụng vốn chính là hoàn thành các nghĩa vụ của mình đối với ngƣời sở hữu vốn. Vai trò của huy động vốn Nghiệp vụ huy động của Ngân hàng thƣơng mại một hoạt động sơ khai , quan trọng nhất, ảnh hƣởng hoạt động kinh doanh của các NHTM.Vốn đƣợc thể hiện dƣới các hình thức nhƣ: tiền gửi, đi vay, phát hành giấy tờ có giá. Hoạt động huy động vốn của ngân hàng hiện nay đang đƣợc mở rộng, tạo ra sự tin tƣởng giữa khách hàng và ngân hàng ngày càng cao.
Ngân hàng tự giác trong hoạt động kinh doanh, mở rộng quan hệ tín dụng và gia tăng lợi nhuận cho mình. Hoạt động huy động vốn chính là hoạt động có vai trò quan trọng đối với NHTM và đối với sự phát triển kinh tế của đất nƣớc. Đối với nền kinh tế + Huy động vốn thông qua kênh huy động từ các NHTM mại chính là nhân tố hàng đầu để phát triển nền kinh tế thị trƣờng Các nguồn vốn nhản rỗi trong dân cƣ không đƣợc sử dụng và khai thác tối đa và hiệu quả và sinh lời thì nó cho thấy đƣợc sự yếu kém của các NHTM và sự yếu kém trong quản lý kinh tế thị trƣờng của một đất nƣớc. Huy động vốn chính là một hình thức luân chuyển dòng tiền, tạo ra lợi nhuận, sinh lời 10 mà tiền và các khoản vốn không bị trì hoãn những lợi ích mà nó đem lại.
+ Giúp chính phủ và nhà nƣớc thực hiện các công cụ điều hành chính sách tiền tệ hiệu quả hơn Huy động vốn giúp ngân hàng nhà nƣớc nắm bắt đƣợc lƣợng tiền đang luân chuyển trong kinh tế, từ đó sử dụng hiệu quả các chính sách lãi suất, chính sách tỷ giá, các chính sách tiền tệ hay phi tiền tệ một cách hợp lý nhằm kiểm soát mọi biến động của dòng tiền tránh đƣợc sự thất thoát tổn thất kinh tế cũng nhƣ làm giảm nguy cơ lạm phát khủng hoảng kinh tê thị trƣờng. Đồng thời nhà nƣớc có thể sử dụng các biện pháp tích cực để tìm kiếm nguồn vốn huy động nhƣ phát hành các công cụ nợ nhƣ trái phiếu chính phủ, tín phiếu kho bạc. Đối với ngân hàng thương mại + Vốn là cơ sở để ngân hàng tổ chức mọi hoạt động kinh doanh Tại sao nói vốn là cơ sở để ngân hàng tổ chức mọi hoạt động kinh doanh? Ngân hàng chính là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt là nơi trung chuyển vốn lấy chỗ thừa bù đắp chỗ thiếu hay nói các khác vay của ngƣời thừa vốn để đáp ứng nhu cầu vốn cho ngƣời thiếu vốn. Ngoài các hoạt động trung gian khác thì huy động chính là cơ sở của mọi hoạt động kinh doanh của bất cứ ngân hàng nào.
Yếu tố quyết định mọi hoạt động của ngân hàng chính là vốn – cơ sở tiền đề cho hoạt động cấp tín dụng, hay hoạt động đầu tƣ. + Vốn quyết định quy mô hoạt động và quy mô tín dụng của ngân hàng Quy mô hoạt động càng lớn càng thể hiện đƣợc quy mô vốn của ngân hàng. Vì vốn đƣợc điều kiện cần để một ngân hàng có thể hoạt động kinh doanh các nghiệp vụ cho vay và đầu tƣ. Ngƣợc lại quy mô hoạt động càng nhỏ thì ngân hàng sẽ bị đội chi phí dẫn tới hoạt động kinh doanh không hiệu quả.
+ Vốn quyết định khả năng thanh toán và đảm bảo uy tín của ngân hàng trên thị trƣờng Thanh khoản ngân hàng thông thƣờng tƣơng đƣơng với khối lƣợng vốn mà 11 Nngân hàng đó có. Khách hàng sử dụng các dịch vụ của ngân hàng không chỉ chọn những ngân hàng có lãi suất hấp dẫn mà yếu tố uy tín tín nhiệm luôn đƣợc đặt lên hàng đầu. Tạo đƣợc niềm tin cho khách hàng yên tâm gửi tiền thì đồng nghĩa với việc nâng cao đƣợc vị thế của ngân hàng trên kinh tế thị trƣờng. + Vốn là một trong những yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh của ngân hàng Đối với ngân hàng quy mô và trình độ công nghệ hiện đại là tiền đề để thu hút nguồn ngân hàng nâng cấp khối lƣợng cấp tín dụng và có thể quyết định cả mức lãi suất cho vay.
Từ đó tạo cho ngân hàng có đƣợc vị thế trên thị trƣờng, giúp ngân hàng có tiềm lực trong việc phát triển thêm các hoạt động kinh doanh trong các lĩnh vực khác. Vốn có chức năng rất quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của NHTM không ngừng các giải pháp cải thiện nhằm hoàn thiện huy động,mở rộng huy động vốn để tạo mối liên kết chặt chẽ giữa ngân hàng và khách hàng. Đối với khách hàng + Đối với khách hàng gửi tiền Nghiệp vụ huy động vốn cung cấp cho họ một kênh tiết kiệm, thay đổi thói quen giữ tiền, vàng, đá quý trong nhà mà không hề sinh lời. Khi khách hàng đã có sự liên kết chặt chẽ với ngân hàng sẽ thấy đƣợc khả năng sinh lời từ đó hình thành tƣ duy đầu tƣ mang lại lợi nhuận.
Huy động vốn còn giúp cho khách hàng có sự an tâm và lựa chọn an toàn để cất trữ với rủi ro thấp. + Đối với khách hàng là ngƣời cần vốn Vốn huy động của ngân hàng là một nguồn lực cơ hội cho các khách hàng đầu tƣ, đổi mới công nghệ, mở rộng hoạt động kinh doanh, mở rộng quy mô … thông qua nghiệp vụ tín dụng của NHTM, hệ thống NHTM là hình thức hoạt động đầu nối làm cho việc tiếp cận các nguồn vốn của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, cá nhân trở nên dễ dàng hơn, chủ động hơn đồng thời 12 sử dụng vốn tiết kiệm và hiệu quả hơn.