LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong hoạt động của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam hiện nay, hoạt động tín dụng vẫn đang là nghiệp vụ truyền thống mang lại lợi nhuận chủ yếu và quyết định đến kết quả kinh doanh của ngân hàng. Trong đó, tín dụng khách hàng doanh nghiệp giữ vị trí quan trọng trong hoạt động tín dụng của các ngân hàng. Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nền kinh tế Việt Nam đã có những bƣớc phát triển mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp đã mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh để đáp ứng nhu cầu của hội nhập kinh tế.
Số lƣợng doanh nghiệp tăng lên một cách nhanh chóng. Các doanh nghiệp giữ vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế, là kênh dẫn vốn chủ yếu đối với nền kinh quốc dân và góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong toàn xã hội. Đồng thời thúc đẩy quá trình đổi mới và phát triển kinh tế, đƣa nền kinh tế nƣớc ta nhanh chónghòa cùng với nền kinh tế khu vực và thế giới. Tính đến hết năm 2018, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) Nghệ An tăng 7 bậc đứng thứ 25/63 tỉnh thành cả nƣớc.
Năm 2018 đã cấp mới 176 dự án, với tổng số vốn đầu tƣ đăng ký gần 15.000 tỷ đồng; cấp mới giấy đăng ký kinh doanh cho 1.777 doanh nghiệp, tăng 14,1% so với năm 2017; tổng số vốn đăng ký 9.920,87 tỷ đồng, tăng 35,86% cùng kỳ; đồng thời có 398 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Với quy mô gần 20.000 doanh nghiệp đăng ký, khoảng 10.000 doanh nghiệp hoạt động thực tế, tiềm năng phát triển là rất lớn. Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt NamCN Nghệ An (Vietinbank Nghệ An) nằm trên địa bàn thành phố Vinh, Tỉnh Nghệ An là nơi có số lƣợng doanh nghiệp nhiều, quy mô doanh nghiệp lớn và có sự tăng trƣởng mạnh trong những năm gần đây. Tuy nhiên, thị phần cho vay của các doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An còn thấp khi chỉ chiếm 5% thị phần cho vay KHDN trên địa bàn Tỉnh, chƣa tƣơng xứng với một ngân hàng thƣơng mại trực thuộc nhà nƣớc dẫn đầu về số phòng giao dịch với 12 phòng giao dịch trên địa bàn Tỉnh.
2 Trƣớc tình hình đó, việc mở rộng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại NHTMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An là vấn đề hết sức cần thiết.Do vậy, tác giả chọn đề tài:‘’Mở rộng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam CN Nghệ An’’làm đề tài luận văn của mình với hy vọng có thể mở rộng đƣợc hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Chi nhánh. Tổng quan các nghiên cứu 2. Các nghiên cứu có liên quan đến đề tài Luận án: Giải pháp mở rộng hoạt động tín dụng của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam trên địa bàn TP. HCM của Võ Việt Hùng (2009) Thông qua nguồn số liệu thông tin cập nhật có độ tin cậy cao, luận án phân tích sâu thực trạng hoạt động tín dụng của Agribank tại TP.
HCM từ năm 2002 đến năm 2008 từ đó luận án đã đề xuất các giải pháp toàn diện, bao gồm các biện pháp nhằm khơi tăng nguồn vốn huy động và mở rộng cho vay trên địa bàn TP. HCM, góp phần thiết thực hỗ trợ nguồn lực tài chính bổ sung cho tăng trƣởng kinh tế trên địa bàn TP. Bên cạnh các giải pháp đề xuất ở tầm vĩ mô, luận án cũng đƣa ra nhiều kiến nghị thiết thực với các cơ quan quản lý vĩ mô nhƣ Chính Phủ, NHNN, với Agribank trung ƣơng và Chính quyền thành phố, nhằm hỗ trợ cho việc thực thi các giải pháp đã đề xuất. Luận án: Giải pháp mở rộng tín dụng ngân hàng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế Nông nghiệp – Nông thôn Tỉnh Kiên Giang của Trương Hoàng Lương (2010) Thông qua thực trạng hoạt động tín dụng tại Tỉnh Kiên Giang, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm mở rộng tín dụng bao gồm: Áp dụng chính sách hạ lãi suất chiết khấu và lãi suất tái cấp vốn nhằm tạo điều kiện để NHTM cho vay với lãi suất thấp thay vì hỗ trợ lãi suất; xác định lại các địa bàn còn khó khăn để áp dụng ƣu đãi tín dụng hợp lý, hỗ trợ lãi suất ƣu tiên cho khu vực nông thôn, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tập trung vào một số lĩnh vực nhƣ đầu tƣ mở rộng sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng.
Ngoài ra luận án cũng đề xuất với các cơ quan quản lý tạo cơ 3 chế thông thoáng đƣa vốn về nông thôn; tăng mức tối đa mà các doanh nghiệp nhỏ vó thể vay không có tài sản đảm bảo, phù hợp với tình hình và nhu cầu thực tế. Luận án: Các giải pháp tín dụng nhằm thúc đẩy phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam của Nghiêm Văn Bảy (2011) Thông qua nghiên cứu tình hình tín dụng các doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam, Luận án đã đƣa ra giải pháp mở rộng tín dụng các doanh nghiệp vừa và nhỏ bao gồm: xây dựng chính sách vốn, tín dụng và đầu tƣ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ; Đa dạng hóa các hình thức tín dụng doanh nghiệp; Xây dựng các cơ chế tín dụng phù hợp với điều kiện doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bên cạnh đó luận án cũng đề xuất với các cơ quan quản lý thành lập các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, các quỹ hỗ trợ để thúc đẩy phát triển tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ. Giải pháp phát triển tín dụng có hiệu quả cho khu vực nông nghiệp nông thôn (2011) của Tô Ngọc Hưng, đăng trên tạp chí Khoa học phát triển.
Bài viết khái quát thực trạng hoạt động tín dụng đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn. Bên cạnh việc đánh giá những thành tựu trong quá trình phát triển, nghiên cứu đã chỉ ra những hạn chế nhƣ các sản phẩm tín dụng cung ứng của đa phần các NHTM còn đơn điệu, nguồn nhân lực thiếu về số lƣợng và thấp về chất lƣợng, vốn tín dụng chƣa đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu vốn của nền kinh tế và khu vực nông nghiệp nông thôn. Kết quả phân tích của bài viết mang tính kinh nghiệp và có tính khái quá cao. Luận án: Mở rộng tín dụng ngân hàng đối với các doanh nghiệp trong khu công nghiệp tại một số thành phố lớn ở Việt Nam của Lê Đăng Hoàn (2013) Luận án đã khẳng định và làm rõ vai trò của các Khu công nghiệp trong sự phát triển chung của nền kinh tế.
Hệ thống hóa và phân tích các vấn đề lý luận về Khu Công nghiệp, các doanh nghiệp hoạt động trong khu công nghiệp. Xem xét và đánh giá thực tiễn một cách khoa học đề ra hệ thống giải pháp nhằm mở rộng tín dụng ngân hàng đối với các doanh nghiệp trong Khu Công nghiệp tại một số thành phố lớn ở Việt Nam. Đóng góp của luận văn Các nghiên cứu đi trƣớc đã có những đóng góp nhất định cả về lý luận lẫn thực tiễn về mở rộng cho vay doanh nghiệp, tuy nhiên nghiên cứu này chỉ tập trung nghiên cứu cụ thể mở rộng cho vay doanh nghiệp tại một chi nhánh Ngân hàng cụ thể. Do đó luận văn đã có những đóng góp nhất định cả về lý luận lẫn thực tiễn.
Cụ thể: Thứ nhất, phân tích thực trạng cho vay của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An đối với khách hàng doanh nghiệp, đánh giá những ƣu điểm, hạn chế trong quá trình tiếp cận, cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Công Thƣơng CN Nghệ An. Thứ hai, phân tích các yếu tố ảnh hƣởng tới việc mở rộng cho vay KHDN của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An từ đó tìm ra nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong công tác nay. Thứ ba, đề xuất các giải pháp mở rộng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng mở rộng cho vay tại NHTMCP Công thƣơng Việt Nam CN Nghệ An, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm mở rộng cho vay đối với KHDN tại Vietinbank Nghệ An.
Mục tiêu cụ thể: - Nghiên cứu, hệ thống hóa những lý luận cơ bản về mở rộng cho vay khách hàng doanhnghiệp của ngân hàng thƣơng mại. - Phân tích thực trạng cho vay của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An đối với khách hàng doanh nghiệp, đánh giá những ƣu điểm, hạn chế trong quá trình tiếp cận, cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Công Thƣơng CN Nghệ An. 5 - Phân tích các yếu tố ảnh hƣởng tới việc mở rộng cho vay KHDN của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An từ đó tìm ra nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong công tác nay. - Đề xuất các giải pháp mở rộng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu là: cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng thƣơng mại. Phạm vi nghiên cứu: - Về mặt nội dung: nghiên cứumở rộng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam CN Nghệ An. - Về mặt thời gian: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2016 đến 2018, giải pháp đến năm 2025. - Về mặt không gian: tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam CN Nghệ An.
Phƣơng pháp nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu: Phương pháp phân tích tổng hợp - Nội dung phƣơng pháp Phân tích là phƣơng pháp phân chia trong thực tế hay trong ý nghĩ sự vật, hiện tƣợng, thuộc tính hay quan hệ thành các yếu tố cấu thành và nghiên cứu riêng lẻ chúng. Trong quá trình phân tích, các yếu tố cấu thành chỉnh thể dần dần tự tách khỏi chỉnh thể, tách khỏi những mối liên hệ giữa chúng với nhau, do đó kết quả của sự nghiên cứu riêng rẽ từng bộ phận cấu thành ấy bao giờ cũng là sự phản ánh ít nhiều sai lệch, phiến diện so với bản chất thực sự của chúng khi chúng nằm trong chỉnh thể. Song, phân tích là giai đoạn cần thiết của quá trình nhận thức sự vật, vì nó cho phép nghiên cứu từng bộ phận cấu thành chỉnh thể một cách cặn kẽ, tỉ mỉ, sâu sắc. 6 Tổng hợp là phƣơng pháp xác định những thuộc tính, những mối liên hệ chung, cũng nhƣ những quy luật tác động qua lại giữa các yếu tố cấu thành sự vật.