Xây Dựng Mô Hình Tín Dụng Dựa Trên Chứng Chỉ Lưu Kho Cho Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích ueh xây dựng mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho cho việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Nguyễn Quang Ngọc
• Người hướng dẫn: GS. Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mô Hình Tín Dụng Dựa Trên Chứng Chỉ Lưu Kho Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHỨNG CHỈ LƯU KHO & MÔ HÌM TÍN DỤNG DỰA TRÊN CHỨNG CHỈ LƯU KHO
• 1.1. Khái niệm & cơ chế vận hành của hệ thống chứng chỉ lưu kho
• 1.2. Lợi ích và rủi ro của hệ thống chứng chỉ lưu kho
• 1.3. Các điều kiện cần thiết để triển khai hệ thống chứng chỉ lưu kho
• 1.4. Kinh nghiệm triển khai hệ thống chứng chỉ lưu kho ở một số quốc gia
• 1.5. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.6. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG NÔNG NGHIỆP & QUẢN TRỊ RỦI RO BIẾN ĐỘNG GIÁ TRONG NÔNG NGHIỆP TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng hoạt động tín dụng nông sản tại Việt Nam
• 2.2. Rủi ro biến động giá trong nông nghiệp và vấn đề quản trị rủi ro biến động giá đối với ngành nông nghiệp Việt Nam
• 2.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH TÍN DỤNG DỰA TRÊN CHỨNG CHỈ LƯU KHO CHO VIỆT NAM
• 3.1. Các điều kiện cần thiết
• 3.2. Mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Bảng câu hỏi khảo sát & Tổng hợp kết quả khảo sát
• Các phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho tại Việt Nam

Mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho (CCLK) đang trở thành một giải pháp tiềm năng cho vấn đề tiếp cận tín dụng trong nông nghiệp tại Việt Nam. Mô hình này không chỉ giúp nông dân bảo vệ giá trị sản phẩm mà còn tạo ra cơ hội vay vốn dễ dàng hơn. Việc áp dụng mô hình này có thể giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá và tăng cường khả năng tài chính cho nông dân.

1.1. Khái niệm về chứng chỉ lưu kho và tín dụng nông sản

Chứng chỉ lưu kho là tài liệu chứng minh quyền sở hữu hàng hóa đang được lưu trữ. Mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho cho phép nông dân sử dụng chứng chỉ này làm tài sản bảo đảm cho khoản vay, từ đó tăng khả năng tiếp cận vốn.

1.2. Lợi ích của mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho

Mô hình này giúp nông dân kéo dài thời gian tiêu thụ sản phẩm, giảm thiểu rủi ro biến động giá và tạo điều kiện thuận lợi cho việc vay vốn. Điều này không chỉ hỗ trợ nông dân mà còn thúc đẩy sự phát triển của ngành nông nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng mô hình tín dụng tại Việt Nam

Mặc dù mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc triển khai tại Việt Nam. Các vấn đề như thiếu hệ thống pháp lý rõ ràng, sự thiếu hụt kho lưu trữ và nhận thức của nông dân về mô hình này cần được giải quyết.

2.1. Thiếu hệ thống pháp lý và quy định

Hệ thống pháp lý hiện tại chưa đủ mạnh để hỗ trợ việc áp dụng chứng chỉ lưu kho. Cần có các quy định rõ ràng để bảo vệ quyền lợi của nông dân và các bên liên quan.

2.2. Khó khăn trong việc xây dựng kho lưu trữ

Việc xây dựng và duy trì kho lưu trữ đạt tiêu chuẩn là một thách thức lớn. Nông dân cần có các cơ sở lưu trữ an toàn và đáng tin cậy để bảo vệ hàng hóa của họ.

III. Phương pháp xây dựng mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho

Để xây dựng mô hình tín dụng hiệu quả, cần có một quy trình rõ ràng và các bên liên quan phải hợp tác chặt chẽ. Việc áp dụng các kinh nghiệm từ các quốc gia khác có thể giúp Việt Nam phát triển mô hình này.

3.1. Quy trình vận hành mô hình tín dụng

Quy trình vận hành mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho bao gồm việc nông dân ký gửi hàng hóa, nhận chứng chỉ lưu kho và sử dụng chứng chỉ này để vay vốn từ ngân hàng.

3.2. Vai trò của các bên liên quan trong mô hình

Các bên liên quan như ngân hàng, kho lưu trữ và nông dân cần có sự phối hợp chặt chẽ để đảm bảo mô hình hoạt động hiệu quả và bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về mô hình tín dụng

Nghiên cứu cho thấy mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho đã được áp dụng thành công tại một số quốc gia và có thể mang lại lợi ích lớn cho nông dân Việt Nam. Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng mô hình này giúp tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng và giảm thiểu rủi ro cho nông dân.

4.1. Kinh nghiệm từ các quốc gia khác

Các quốc gia như Philippines đã áp dụng thành công mô hình này, giúp nông dân tiếp cận tín dụng dễ dàng hơn và bảo vệ giá trị sản phẩm.

4.2. Kết quả nghiên cứu tại Việt Nam

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho có thể giúp nông dân tăng thu nhập và cải thiện điều kiện sống.

V. Kết luận và tương lai của mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho

Mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho có tiềm năng lớn để phát triển tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính để mô hình này có thể hoạt động hiệu quả.

5.1. Tương lai của mô hình tín dụng tại Việt Nam

Với sự phát triển của công nghệ và sự hỗ trợ từ chính phủ, mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho có thể trở thành một giải pháp bền vững cho nông dân Việt Nam.

5.2. Các khuyến nghị cho việc triển khai mô hình

Cần có các chính sách hỗ trợ rõ ràng và các chương trình đào tạo để nâng cao nhận thức của nông dân về mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, trong đó rủi ro biến động giá và khó khăn trong tiếp cận tín dụng là hai vấn đề nổi bật. Theo số liệu thống kê, dư nợ tín dụng đối với khu vực nông nghiệp, nông thôn đã tăng từ 34.000 tỷ đồng năm 1998 lên đến 456.412 tỷ đồng vào giữa năm 2011, tuy nhiên tỷ trọng cho vay nông nghiệp so với tổng dư nợ nền kinh tế lại giảm từ 27,65% xuống còn 16%. Người nông dân vẫn phải vay tín dụng không chính thức với lãi suất cao do thiếu tài sản thế chấp và rủi ro giá cả biến động mạnh. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho (CCLK) nhằm phòng ngừa rủi ro biến động giá và tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho khu vực sản xuất nông nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu tập trung khảo sát thực trạng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Đắk Lắk, Bình Định và Quảng Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và biến động giá nông sản toàn cầu. Việc xây dựng mô hình tín dụng dựa trên CCLK được kỳ vọng sẽ góp phần ổn định thu nhập cho người nông dân, giảm thiểu rủi ro giá cả và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản trị rủi ro giá cả trong nông nghiệp và mô hình tín dụng dựa trên tài sản bảo đảm. Chứng chỉ lưu kho (Warehouse Receipt) được xem là một công cụ tài chính có tính pháp lý, chứng minh quyền sở hữu hàng hóa lưu kho, có thể chuyển nhượng và sử dụng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay. Mô hình tín dụng dựa trên CCLK kết hợp với các công cụ phòng ngừa rủi ro như hợp đồng kỳ hạn và quyền chọn bán giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá. Các khái niệm chính bao gồm:

• Chứng chỉ lưu kho (CCLK) và các loại hình (có thể chuyển nhượng, không thể chuyển nhượng, bảo đảm, trust receipts)
• Hệ thống kho lưu trữ (công cộng, chuyên dụng, khóa đơn, khóa đôi)
• Rủi ro trong hệ thống CCLK (làm giả, hàng hóa không đảm bảo, giảm giá trị)
• Mô hình tín dụng dựa trên CCLK và vai trò của các bên liên quan (người ký gửi, kho lưu trữ, định chế tài chính, người mua)

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Phần định tính dựa trên khảo sát thực trạng hoạt động tín dụng nông nghiệp và quản trị rủi ro giá tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Đắk Lắk, Bình Định và Quảng Nam. Đồng thời, nghiên cứu phân tích kinh nghiệm quốc tế từ các SGDHH lớn như CME, LME, SHFE, SICOM và mô hình Quedancor của Philippines. Phần định lượng sử dụng số liệu thống kê về giá nông sản, dư nợ tín dụng, cơ cấu chi phí sản xuất và khảo sát nhận thức của người nông dân, doanh nghiệp. Cỡ mẫu khảo sát gồm hơn 50 doanh nghiệp và hộ sản xuất, cùng với dữ liệu từ các tổ chức tín dụng và hiệp hội ngành hàng. Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp mô hình hóa tín dụng và đánh giá rủi ro, kết hợp với phân tích so sánh và tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2009-2011, phù hợp với bối cảnh biến động giá và phát triển tín dụng nông nghiệp tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Rủi ro biến động giá nông sản rất cao: Giá gạo, cà phê và đường trên thị trường thế giới biến động mạnh, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng 2008 với mức tăng vọt và dao động thất thường. Ví dụ, giá phân ure tăng gấp đôi từ đầu đến giữa năm 2008, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất nông nghiệp, trong đó phân bón chiếm hơn 40% cơ cấu chi phí sản xuất lúa và cà phê.
2. Khó khăn trong tiếp cận tín dụng chính thức: Tỷ lệ nông hộ vay vốn từ các định chế tài chính tăng từ 9% năm 1994 lên 70% năm 2007, nhưng vẫn còn khoảng 80% nông dân phải vay tín dụng không chính thức với lãi suất cao. Dư nợ tín dụng nông nghiệp tăng hơn 10 lần từ 1998 đến 2010, nhưng tỷ trọng cho vay nông nghiệp so với tổng dư nợ giảm từ 27,65% xuống 16%.
3. Thiếu tài sản thế chấp và rủi ro giá làm hạn chế tín dụng: Người nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp thiếu tài sản bảo đảm hợp lệ, trong khi hàng hóa nông sản làm tài sản thế chấp bị rủi ro biến động giá cao khiến ngân hàng e ngại. Tỷ lệ nợ xấu của Agribank trong lĩnh vực nông nghiệp là gần 4%, cao hơn mức bình quân toàn ngành 2,5%.
4. Chuỗi thu mua và tiêu thụ nông sản còn bất cập: 93,1% lúa gạo được tiêu thụ qua thương lái trung gian, với nhiều tầng nấc trung gian làm tăng chi phí và giảm lợi nhuận cho nông dân. Tỷ lệ bán hàng trực tiếp từ nông dân đến doanh nghiệp xuất khẩu chỉ chiếm 4,2%, dẫn đến chất lượng gạo xuất khẩu không ổn định và giá bán thấp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các vấn đề trên là do sự biến động mạnh của giá cả đầu vào và đầu ra, thiếu các công cụ quản trị rủi ro hiệu quả, cùng với hạn chế về tài sản thế chấp và cơ sở hạ tầng tín dụng. So với các quốc gia như Philippines với mô hình Quedancor hay các nước châu Phi áp dụng hệ thống chứng chỉ lưu kho, Việt Nam chưa có hệ thống pháp lý và kho lưu trữ đạt chuẩn để triển khai mô hình tín dụng dựa trên CCLK. Việc thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa người nông dân, doanh nghiệp và ngân hàng làm giảm hiệu quả tín dụng và tăng rủi ro cho các bên. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động giá nông sản, bảng cơ cấu chi phí sản xuất và biểu đồ tỷ lệ tiếp cận tín dụng để minh họa rõ hơn các phát hiện. Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho có tiềm năng lớn trong việc giảm thiểu rủi ro biến động giá và nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho nông dân, đồng thời góp phần ổn định thị trường nông sản.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống pháp lý hoàn chỉnh cho chứng chỉ lưu kho: Ban hành các văn bản pháp luật công nhận CCLK là tài sản bảo đảm hợp pháp, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, đảm bảo tính chuyển nhượng và ưu tiên thanh toán khi có tranh chấp. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: Bộ Tư pháp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Ngân hàng Nhà nước.
2. Phát triển mạng lưới kho lưu trữ đạt chuẩn: Đầu tư xây dựng và cấp phép các kho lưu trữ công cộng, chuyên dụng với tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực tài chính đảm bảo, đồng thời áp dụng hệ thống kiểm định, giám định độc lập. Thời gian: 2-3 năm; chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp, các doanh nghiệp kho bãi.
3. Triển khai mô hình tín dụng dựa trên CCLK kết hợp công cụ phòng ngừa rủi ro: Các ngân hàng và tổ chức tài chính phát triển sản phẩm tín dụng dựa trên CCLK, kết hợp hợp đồng kỳ hạn và quyền chọn bán để bảo vệ giá trị tài sản bảo đảm, giảm thiểu rủi ro cho cả người vay và người cho vay. Thời gian: 1-2 năm; chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại.
4. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức và khuyến khích người nông dân tham gia: Tổ chức các chương trình tập huấn, truyền thông về lợi ích của CCLK và tín dụng dựa trên hàng hóa lưu kho, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các hợp tác xã, tổ chức nông dân. Thời gian: liên tục; chủ thể: Bộ Nông nghiệp, Hội Nông dân, các tổ chức phi chính phủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng và tổ chức tín dụng: Nghiên cứu mô hình tín dụng dựa trên CCLK để phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp, giảm thiểu rủi ro và mở rộng thị trường cho vay nông nghiệp.
2. Nhà hoạch định chính sách: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách pháp lý, hỗ trợ phát triển hệ thống kho lưu trữ và thị trường giao dịch hàng hóa nông sản.
3. Doanh nghiệp nông nghiệp và hợp tác xã: Áp dụng mô hình chứng chỉ lưu kho để nâng cao khả năng tiếp cận vốn, quản trị rủi ro giá và cải thiện chuỗi cung ứng.
4. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Tham khảo để phát triển các chương trình đào tạo, nghiên cứu sâu hơn về quản trị rủi ro và tài chính nông nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cho ngành.

Câu hỏi thường gặp

1. Chứng chỉ lưu kho là gì và có vai trò như thế nào trong tín dụng nông nghiệp?
   Chứng chỉ lưu kho là giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hàng hóa lưu trữ tại kho, có thể chuyển nhượng và dùng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay. Nó giúp người nông dân kéo dài thời gian bán sản phẩm, giảm rủi ro biến động giá và tăng khả năng tiếp cận vốn.

2. Tại sao người nông dân Việt Nam khó tiếp cận tín dụng chính thức?
   Nguyên nhân chính là thiếu tài sản thế chấp hợp lệ, rủi ro biến động giá cao của nông sản làm tài sản bảo đảm, thủ tục vay vốn phức tạp và mạng lưới tín dụng chưa phủ rộng đến vùng sâu, vùng xa.

3. Mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho có thể giúp giảm rủi ro giá như thế nào?
   Mô hình này kết hợp CCLK với các công cụ phòng ngừa rủi ro như hợp đồng kỳ hạn và quyền chọn bán, giúp bảo vệ giá trị tài sản bảo đảm, giảm thiểu rủi ro cho người vay và người cho vay, đồng thời ổn định thu nhập cho người nông dân.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam?
   Mô hình Quedancor của Philippines là ví dụ thành công, với hệ thống kho lưu trữ đạt chuẩn, pháp lý rõ ràng và sự phối hợp giữa chính phủ, ngân hàng và người nông dân. Các nước châu Phi cũng có nhiều bài học về xây dựng hệ thống chứng chỉ lưu kho phù hợp với điều kiện phát triển.

5. Làm thế nào để triển khai mô hình tín dụng dựa trên CCLK tại Việt Nam?
   Cần xây dựng hành lang pháp lý, phát triển hệ thống kho lưu trữ đạt chuẩn, đào tạo nâng cao nhận thức cho các bên liên quan và phát triển sản phẩm tín dụng kết hợp công cụ phòng ngừa rủi ro. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, ngân hàng, doanh nghiệp và người nông dân là yếu tố then chốt.

Kết luận

• Rủi ro biến động giá và khó khăn tiếp cận tín dụng là hai thách thức lớn đối với nông nghiệp Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và phát triển bền vững của người nông dân.
• Hệ thống chứng chỉ lưu kho là công cụ hiệu quả giúp quản trị rủi ro giá cả và tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho khu vực nông nghiệp.
• Mô hình tín dụng dựa trên CCLK kết hợp với các công cụ phòng ngừa rủi ro đã được triển khai thành công ở nhiều quốc gia và có tính khả thi cao tại Việt Nam.
• Việc xây dựng hệ thống pháp lý, phát triển kho lưu trữ đạt chuẩn và nâng cao nhận thức cho các bên liên quan là điều kiện tiên quyết để triển khai mô hình này.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, đầu tư phát triển kho lưu trữ, thiết kế sản phẩm tín dụng mới và tổ chức đào tạo, truyền thông nhằm thúc đẩy sự tham gia của người nông dân và doanh nghiệp.

Hãy cùng đồng hành để xây dựng một hệ thống tín dụng nông nghiệp hiện đại, bền vững và hiệu quả cho Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM --------------- Họ và tên tác giả luận văn: Nguyễn Quang Ngọc XÂY DỰNG MÔ HÌNH TÍN DỤNG DỰA TRÊN CHỨNG CHỈ LƯU KHO CHO VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – Năm 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM --------------- Họ và tên tác giả luận văn: Nguyễn Quang Ngọc XÂY DỰNG MÔ HÌNH TÍN DỤNG DỰA TRÊN CHỨNG CHỈ LƯU KHO CHO VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. TRẦN NGỌC THƠ TP. HỒ CHÍ MINH – Năm 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i GIỚI THIỆU 1.

Sự cần thiết của đề tài Rủi ro biến động giá là một trong những rủi ro chính của nhà sản xuất. Tuy nhiên, so với các loại rủi ro khác như thời tiết, mùa vụ thì một trong những điểm khác biệt lớn của quản trị rủi ro giá cả là chúng dễ dàng được nhận biết hơn. Ngoài ra, rủi ro giá cả có thể giảm thiểu được do có nhiều công cụ tài chính để chuyển đổi rủi ro. Quản trị rủi ro biến động giá là mối quan tâm đặc biệt của các nhà hoạch định chính sách cũng như của tầng lớp nông dân ở các nước đang phát triển nhằm cải thiện thu nhập của họ và sau đó tái đầu tư vào nông nghiệp.

Một vấn đề tài chính khác mà người nông dân, nhà kinh doanh còn phải đương đầu là sự thiếu hụt nguồn vốn trong sản xuất do họ thường không có tài sản thế chấp để đi vay. Vì vậy, khu vực tư nhân thường không mặn mà trong việc cấp tín dụng hoặc nếu có vì lo sợ việc không thu hồi được nợ, những người cho vay thường cung cấp tín dụng với mức lãi suất cao. Chính phủ Philippines đã áp dụng thành công mô hình Quedancor trong việc hỗ trợ người nông dân thông qua những khoản tài trợ dựa trên chứng chỉ lưu kho. Sự tương đồng về trình độ phát triển giữa Việt Nam và Philippines là điểm mấu chốt để xem xét mô hình này như là một khảo cứu hữu ích cho Việt Nam trong việc xây dựng một sàn giao dịch hàng hóa có sự gắn kết với hoạt động tín dụng nông sản thông qua chứng chỉ lưu kho.

Nghiên cứu này sẽ đưa ra một trong những cách thức để đối phó với vấn đề bất ổn của giá và khó khăn trong tiếp cận tín dụng nêu trên thông qua việc xem xét hệ thống tín dụng dựa trên hàng hóa lưu kho. Mục tiêu nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu mối quan hệ tương hỗ giữa sàn giao dịch hàng hóa và hoạt động tín dụng nông sản. Để từ đó xây dựng cơ chế tín dụng dựa trên chứng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii chỉ lưu kho trên cơ sở một SGDHH được xây dựng bài bản, theo lộ trình phù hợp. Cụ thể hơn, luận văn sẽ giải quyết bốn mục tiêu sau:  Xác định các điều kiện cần thiết và cơ chế vận hành của một hệ thống chứng chỉ lưu kho.

 Xây dựng mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho cho Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu Để giải quyết các nội dung nêu trên, tác giả luận văn đã khảo sát thực trạng rủi ro trong hoạt động sản xuất kinh doanh nông nghiệp tại một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, Dak Lak, Bình Định và Quảng Nam kết hợp với sử dụng phương pháp định tính dựa trên việc nghiên cứu hoạt động của các SGDHH lớn trên thế giới như CME, LME, SHFE, SICOM …, vai trò của thị trường giao sau đối với việc bình ổn giá gạo của Ấn Độ, vai trò của hệ thống chứng chỉ lưu kho đối với đời sống người dân châu Phi, vai trò của Hội nông dân trong quản trị rủi ro giá cả … Và đặc biệt là cơ chế Quedancor của Philippines trong việc hỗ trợ người nông dân. Luận văn cũng sử dụng các số liệu thống kê để minh họa cho thực trạng của vấn đề nghiên cứu. Các kết quả nghiên cứu Luận văn của tác giả đóng góp một số kết quả sau:  Xác lập các điều kiện cần thiết để áp dụng hệ thống chứng chỉ lưu kho cho Việt Nam.

 Xây dựng mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lưu kho nhằm phòng ngừa rủi ro biến động giá và tăng khả năng tiếp cận tín dụng cho khu vực sản xuất nông nghiệp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii MỤC LỤC Giới thiệu. iii Danh mục bảng biểu & hình vẽ. vi Danh mục các hộp .vii Danh mục các từ viết tắt.

viii Chƣơng 1: Tổng quan về chứng chỉ lƣu kho & mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lƣu kho .1 Khái niệm & cơ chế vận hành của hệ thống chứng chỉ lƣu kho .2 Cơ chế vận hành của hệ thống chứng chỉ lưu kho .2 Lợi ích và rủi ro của hệ thống chứng chỉ lƣu kho .1 Lợi ích của hệ thống chứng chỉ lưu kho .2 Rủi ro của hệ thống chứng chỉ lưu kho .3 Các điều kiện cần thiết để triển khai hệ thống chứng chỉ lƣu kho .1 Hệ thống pháp lý .2 Hệ thống kho lưu trữ .3 Kiểm định & giám định hàng hóa .4 Cơ chế bảo lãnh/bảo hiểm .4 Kinh nghiệm triển khai hệ thống chứng chỉ lƣu kho ở một số quốc gia .1 Kinh nghiệm của các quốc gia Châu Mỹ .2 Kinh nghiệm của các quốc gia Châu Phi .3 Mô hình tài trợ bằng chứng chỉ lưu kho Quedancor của Philippines.4 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. 21 TÓM TẮT CHƢƠNG 1. 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iv Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động tín dụng nông nghiệp & quản trị rủi ro biến động giá trong nông nghiệp tại Việt Nam .1 Thực trạng hoạt động tín dụng nông sản tại Việt Nam .1 Những kết quả đạt được .2 Một số hạn chế .2 Rủi ro biến động giá trong nông nghiệp và vấn đề quản trị rủi ro biến động giá đối với ngành nông nghiệp Việt Nam .1 Các rủi ro biến động giá trong hoạt động sản xuất nông nghiệp .2 Nhận thức và hành động phòng ngừa rủi ro biến động giá .3 Kênh thông tin và vai trò của các Hiệp hội .4 Chính sách của chính phủ đối với nhóm hàng nông sản. 48 TÓM TẮT CHƢƠNG 2.

56 Chƣơng 3: Xây dựng mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lƣu kho cho Việt Nam .1 Các điều kiện cần thiết .1 Hệ thống pháp lý & chính sách đối với sản xuất nông nghiệp.2 Hệ thống kho lưu trữ .3 Bảo hiểm hoạt động .4 Sự sẵn sàng tham gia của hệ thống ngân hàng .2 Mô hình tín dụng dựa trên chứng chỉ lƣu kho .1 Quy trình vận hành .2 Vai trò của các bên liên quan trong mô hình tín dụng dựa trên CCLK. 78 Danh mục tài liệu tham khảo Bảng câu hỏi khảo sát & Tổng hợp kết quả khảo sát Các phụ lục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v DANH MỤC BẢNG BIỂU & HÌNH VẼ Bảng 2.1: So sánh thuế suất một số hàng nông sản trước và sau khi gia nhập WTO .2: Tóm tắt cam kết TRQ của Việt Nam .3: Tóm tắt các loại trợ cấp nội địa trong nông nghiệp .1: Chú thích sơ đồ hệ thống tín dụng dựa trên CCLK .1: Cơ chế vận hành của một hệ thống CCLK .2: Mô hình chứng chỉ lưu kho ở Philippines.1: Giá gạo nội địa và xuất khẩu giai đoạn 2009 – 2011 .2: Giá cà phê thế giới giai đoạn 1960 – 2011 .3: Giá gạo thế giới giai đoạn 1980 – 2010 .4: Giá đường thế giới giai đoạn 1980 – 2010 .5: Cơ cấu chi phí sản xuất lúa gạo ở Đồng bằng sông Cửu Long.6: Cơ cấu chi phí sản xuất cà phê .7: Biến động giá phân bón – cà phê – gạo giai đoạn 2002 – 2011 .8: Mức độ thỏa thuận mua nguyên liệu đầu vào & bán sán phẩm .9: Chuỗi lúa gạo hàng hóa tại Đồng bằng sông Cửu Long (2010) .10: Nhận thức về tầm quan trọng của các loại rủi ro .11: Mức độ sẵn lòng tham gia sản phẩm phòng ngừa rủi ro .12: Các băn khoăn khi tham gia phòng ngừa rủi ro .13: Quyết định bán sản phẩm ngay sau thu hoạch .14: Kênh thông tin cho khu vực nông nghiệp .15: Chính sách hỗ trợ nông nghiệp giai đoạn 1999 – 2001 .16: Chi trợ cấp nông nghiệp giai đoạn 1999 – 2004 .1: Mô hình hệ thống kho lưu trữ .63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi DANH MỤC CÁC HỘP Hộp 1.1: Kinh nghiệm triển khai chứng chỉ lưu kho cho nông dân ở Ghana .2: Kinh nghiệm triển khai chứng chỉ lưu kho cho người trồng cà phê ở Tanzania 17 Hộp 1.3: Hệ thống chứng chỉ lưu kho đối với ngô của Zambia.18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Tiếng Việt ACB Ngân hàng TMCP Á Châu Agribank Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Việt Nam BIDV Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam CCLK Chứng chỉ lưu kho DN Doanh nghiệp DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa HĐGS Hợp đồng giao sau HTX Hợp tác xã MB Ngân hàng TMCP Quân đội NHNN Ngân hàng Nhà nước Việt Nam NHTM Ngân hàng thương mại NN & PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sacombank Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín SGDHH Sàn giao dịch hàng hóa Techcombank Ngân hàng TMCP Kỹ thương TCTD Tổ chức tín dụng TSBĐ Tài sản bảo đảm VIB Ngân hàng TMCP Quốc tế Vietcombank Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam Vietinbank Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii Tiếng Anh ACFTA ASEAN – China Free Trade Agreement ADB Africa Development Bank ASEAN Association of Southeast Asia Nations ATIGA ASEAN Trade in Goods Agreement CMAs Collateral Management Agreements C/O Certificate of Origin CT Certificate of Title CP Certificate of Pledge IMF Internation Monetary Fund LIFFE London International Financial Futures and Options Exchange NGOs Non Governmental Organization NRI Natural Resources Institute PCS Primary Cooperative Societes SGS Société Générale de Surveillance TRQ Tariff–rate Quota UNCTAD United Nations Conference on Trade and Development WTO Word Trade Organization LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CHỨNG CHỈ LƢU KHO & MÔ HÌNH TÍN DỤNG DỰA TRÊN CHỨNG CHỈ LƢU KHO Một thực tế là nông dân tại các nước đang phát triển có xu hướng bán toàn bộ sản phẩm ngay sau khi thu hoạch, và thường thì ở mức giá rất thấp. Coulter và Poulton (2001) đã chỉ ra rằng trong suốt sáu tháng vụ mùa thì giá lại tăng đến 80%.