phần mở đầu đã giới thiệu và rút gọn phạm vi thẩm định, từ bây giờ chúng ta sẽ gọi Thẩm định tín dụng là Thẩm định dự án đầu tƣ. Và cũng vì lý do 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là dự án đầu tƣ nên trong luận văn đôi lúc dùng từ Doanh nghiệp để thay thế cho từ khách hàng đi vay của ngân hàng. Các công việc đƣợc thực hiện trong công tác Thẩm định dự án đầu tƣ sẽ đƣợc trình bày lần lƣợt theo các nội dung dƣới đây. Kiểm tra hồ sơ vay vốn Khách hàng muốn vay vốn ở ngân hàng thì sẽ phải mang đến các hồ sơ và giấy tờ cần thiết cho việc xin vay.
Và cán bộ tín dụng của ngân hàng sẽ thực hiện kiểm tra tính đầy đủ thông tin của hồ sơ khách hàng. Chúng ta sẽ không đi sâu vào bƣớc này. Đánh giá khách hàng vay vốn: I. Đánh giá năng lực và uy tín của khách hàng Đánh giá năng lực và uy tín của khách hàng hoàn toàn dựa trên kinh nghiệm và quan điểm của cán bộ tín dụng nhận định về doanh nghiệp kết hợp với số liệu thống kê có liên quan đến khách hàng và hoạt động kinh doanh của khách hàng a) Ngành nghề kinh doanh Đánh giá ngành nghề kinh doanh đó hiện tại hoạt động nhƣ thế nào và xu hƣớng phát triển nhƣ thế nào b) Mô hình tổ chức, bố trí lao động - Quy mô hoạt động của doanh nghiệp - Cơ cấu tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp - Trình độ quản lý, tay nghề của ngƣời lao động trong doanh nghiệp - Thu nhập của ngƣời lao động c) Quản trị điều hành của lãnh đạo doanh nghiệp - Năng lực chuyên môn - Năng lực quản trị điều hành - Phẩm chất tƣ cách, uy tín của lãnh đạo trong và ngoài doanh nghiệp - Khả năng nắm bắt thị trƣờng, thích ứng hội nhập thị trƣờng - Đoàn kết trong lãnh đạo và trong doanh nghiệp 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com d) Quan hệ của khách hàng đối với ngân hàng - Quan hệ tín dụng: +) Dƣ nợ ngắn, trung dài hạn đến thời điểm gần nhất +) Mục đích vay vốn của các khoản vay +) Mức độ tín nhiệm - Quan hệ tiền gửi: +) Số dƣ tiền gửi bình quân +) Doanh số tiền gửi, tỷ trọng so với doanh thu I.
Đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh và tài chính của khách hàng Đánh giá về tình hình sản xuất kinh doanh và tài chính của khách hàng hoàn toàn dựa trên các báo cáo tài chính mà doanh nghiệp nộp cho ngân hàng khi có yêu cầu xin vay vốn đầu tƣ dự án a) Phân tích về thị trường và khả năng tiêu thụ sản phầm, dịch vụ đầu ra của dự án - Đánh giá tổng quan về nhu cầu sản phẩm dự án - Đánh giá các nguồn cung cấp sản phẩm - Thị trƣờng mục tiêu và khả năng cạnh tranh sản phẩm của dự án - Phƣơng thức tiêu thụ và mạng lƣới phân phối - Đánh giá, dự kiến khả năng tiêu thụ sản phẩm của dự án b) Phân tích tình hình sản xuất kinh doanh - Tổng doanh thu - Lợi nhuận - Phân tích các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động, khả năng sinh lời, sự tăng trƣởng (chi tiết ở chƣơng 2) - Các sản phẩm chủ yếu của khách hàng, thị phần trên thị trƣờng - Dự đoán xu hƣớng tăng giảm doanh thu, chi phí và lợi nhuận trong tƣơng lai c) Phân tích tính hình tài chính của doanh nghiệp - Tổng tài sản - Cơ cấu giữa nguồn vốn và tài sản 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Liên hệ giữa các khoản phải thu và phải trả, vốn chủ sở hữu và vốn vay - Phân tích tình trạng tài sản + Cơ cấu giữa tài sản lƣu động và tài sản cố định + Thực trạng tài sản cố định + Trong tài sản lƣu động: nợ vay ngân hàng và các khoản chiếm dụng + Tình trạng của các khoản phải thu, các khoản phải thu khó đòi + Tình trạng hàng tồn kho - Phân tích tình trạng nguồn vốn + Nợ ngắn hạn và cơ cấu nợ ngắn hạn + Nợ dài hạn, thời hạn của các khoản nợ - Phân tích các chỉ tiêu phản ánh: khả năng tự chủ về tài chính, cơ cấu vốn, khả năng thanh toán, tốc độ luân chuyển vốn I. Đánh giá hiệu quả về mặt tài chính và khả năng trả nợ của dự án Đánh giá hiệu quả về mặt tài chính và khả năng trả nợ của dự án đƣợc thực hiện theo các bƣớc sau a) Xác định mô hình đầu vào và đầu ra của dự án Mô hình đầu vào và đầu ra của dự án phụ thuộc vào chính dự án đầu tƣ, có thể sẽ có các loại mô hình nhƣ sau: - Dự án mở rộng nâng công suất: hiệu quả đƣợc tính là công suất tăng thêm, đầu vào là các tiện ích, bán thành phẩm đƣợc sử dụng từ dự án hiện hữu và đầu vào mới cho phần công suất tăng thêm - Dự án đầu tư chiều sâu, hợp lý hoá quy trình sản xuất: Hiệu quả dự án đƣợc tính toán trên cơ sở đầu ra là chi phí tiết kiệm đƣợc hay doanh thu tăng thêm thu đƣợc từ việc đầu tƣ chiều sâu, nâng cao chất lƣợng sản phẩm và đầu vào là các chi phí cần thiết để đạt đƣợc mục tiêu về đầu ra - Dự án kết hợp đầu tư chiều sâu, hợp lý hoá quy trình sản xuất và mở rộng nâng công suất: Hiệu quả của việc đầu tƣ dự án đƣợc tính toán trên cơ sở chênh lệch giữa đầu ra, đầu vào lúc trƣớc khi đầu tƣ và sau khi đầu tƣ. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com b) Phân tích dữ liệu - Phân tích chủ yếu dựa trên các báo cáo tài chính và kế hoạch kinh doanh mà doanh nghiệp nộp cùng với hồ sơ xin vay. Việc phân tích này là phân tích các phƣơng diện liên quan đến dự án và rút ra các giả định.
Ví dụ nhƣ sau là một cấu trúc phân tích: Phƣơng diện Giả định rút ra 1. Phân tích thị trƣờng - Sản lƣợng tiêu thụ - Giá bán - Doanh thu trong suốt thời gian dự án - Nhu cầu vốn lƣu động (Các khoản phải thu) - Chi phí bán hàng 2. Nguyên nhiên vật liệu, - Giá các chi phí nguyên vật liệu đầu vào nguồn cung cấp - Nhu cầu vốn lƣu động (các khoản phải thu) 3. Phân tích kỹ thuật công - Công suất nghệ - Thời gian khấu hao - Thời gian hoạt động của dự án - Định mức tiêu hao nguyên vật liệu 4.
Phân tích tổ chức quản - Nhu cầu nhân sự lý - Chi phí nhân công, quản lý 5. Kế hoạch thực hiện, - Thời điểm dự án đƣa vào hoạt động ngân sách - Chi phí tài chính Bảng I.1: Các phƣơng diện liên quan và giả định rút ra Tính toán hiệu quả tài chính và khả năng trả nợ của dự án với các giả định dự kiến ở mức sát với thực tế dự báo xảy ra nhất - Xác định các tình huống khác ngoài trƣờng hợp cơ sở (là các trƣờng hợp giả định ban đầu): Đánh giá độ tin cậy của các dữ liệu trong trƣờng hợp cơ sở, các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả dự án, từ đó sẽ tìm ra đƣợc các tình huống khác. c) Lập bảng các thông số với các trƣờng hợp cơ sở (hay còn gọi là các chỉ tiêu) 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Các thông số (còn gọi là chỉ tiêu) tùy thuộc nội dung của từng dự án cụ thể. Dựa vào các trƣờng hợp giả định đƣợc đặt ra thì sẽ phát sinh các chỉ tiêu để đánh giá nó.
Dƣới đây là một ví dụ về bảng thông số cho trƣờng hợp giả định: Chỉ tiêu I) Sản lƣợng, doanh thu - Công suất thiết kế - Công suất hoạt động - Giá bán II) Chi phí hoạt động - Định mức nguyên vật liệu - Giá mua - Chi phí nhân công - Chi phí quản lý - Chi phí bán hàng… III) Đầu tƣ - Chi phí xây dựng nhà xƣởng - Chi phí thiết bị - Chi phí đầu tƣ khác - Thời gian khấu hao, phân bổ chi phí IV) Vốn lƣu động - Tiền mặt - Dự trữ nguyên vật liệu - Thành phẩm tồn kho - Các khoản phải thu - Các khoản phải trả V) Tài trợ - Số tiền vay - Thời gian vay - Lãi suất 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com VI) Các thông số khác - Thuế suất, tỷ giá,.2: Thông số cho trƣờng hợp giả định d) Lập các bảng tính trung gian Các bảng tính trung gian thực chất là việc lập thử dự án theo các trƣờng hợp giả định cơ sở. Tùy từng dự án cụ thể mà có số lƣợng và nội dung của các bảng tính trung gian khác nhau. Các bảng tính trung gian này phục vụ cho việc tính toán hiệu quả và độ nhạy cảm của dự án. Ví dụ đối với dự án sản xuất sẽ có một số bảng tính trung gian nhƣ sau: Chỉ tiêu Năm 1 Năm 2 Năm 3 Năm ….
Công suất hoạt động Sản lƣợng Giá bán Doanh thu Thuế VAT Doanh thu sau thuế VAT Bảng I.3: Bảng tính sản lƣợng và doanh thu Chỉ tiêu Năm 1 Năm 2 Năm 3 Năm …. Nguyên vật liệu chính Nguyên vật liệu phụ Điện Nƣớc Lƣơng+BHXH Chi phí thuê đất Chi phí quản lý phân xƣởng Chi phí quản lý doanh nghiệp 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chi phí bán hàng Bảng I.4: Bảng tính chi phí hoạt động Các bảng tính trung gian tùy thuộc vào ý nghĩa của bảng mà nó có thể phát sinh thêm các bảng tính trung gian khác. Ví dụ chi phí nguyên vật liệu thì bảng ban đầu chỉ là tổng các loại chi phí, nhƣng mà trên thực tế hoạt động của dự án sẽ dùng rất nhiều loại nguyên vật liệu do đó mà phải lập bảng tính cụ thể cho từng loại nguyên vật liệu. Có những nguyên vật liệu chi phí dự kiến theo các năm là khác nhau, ví dụ nhƣ cát thì chi phí thay đổi không đáng kể nhƣng sắt thép và xi măng thì chi phí sẽ biến động phụ thuộc vào thị trƣờng.
Dƣới đây là ví dụ 1 bảng tính trung gian cho 1 chỉ tiêu của bảng ban đầu: Khoản mục Năm 1 Năm 2 Năm 3 Năm … I. Chi phí quản lý phân xưởng 1. Định phí - Tiền lƣơng (số ngƣời, lƣơng của từng chức vụ) - Chi phí thuê mƣớn nhà xƣởng - Phí bảo hiểm nhà xƣởng - Chi phí duy tu bảo trì thƣờng xuyên 2. Biến phí - Nhiên liệu, phụ tùng thay thế - Dịch vụ mua ngoài II.
Chi phí quản lý doanh nghiệp 1.