Luận văn thạc sĩ UEH: Rủi ro thanh khoản, tín dụng đến sự ổn định ngân hàng

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tới sự ổn định của các ngân hàng thương mại tại việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Hà Văn Bảo
• Người hướng dẫn: TS. Lê Đạt Chí
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Rủi Ro Thanh Khoản Và Rủi Ro Tín Dụng Tới Sự Ổn Định Của Các Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.5. Bố cục trình bày
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM
• 2.1. Lý luận chung về rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng và nhân tố đo lường độ ổn định của ngân hàng
• 2.2. Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng
• 2.3. Tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tới độ ổn định của ngân hàng
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.4.2. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 3.1.1. Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng
• 3.1.2. Tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng đối với sự ổn định của ngân hàng qua phương pháp GMM
• 3.2. Kết luận và hàm ý
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng trong ngân hàng

Rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự ổn định của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Rủi ro thanh khoản liên quan đến khả năng của ngân hàng trong việc đáp ứng các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn, trong khi rủi ro tín dụng đề cập đến khả năng của khách hàng trong việc trả nợ đúng hạn. Sự tương tác giữa hai loại rủi ro này có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho hệ thống tài chính.

1.1. Định nghĩa và phân loại rủi ro thanh khoản

Rủi ro thanh khoản được định nghĩa là khả năng của ngân hàng trong việc đáp ứng các yêu cầu rút tiền của khách hàng. Có hai loại rủi ro thanh khoản: rủi ro thanh khoản ngắn hạn và dài hạn. Rủi ro thanh khoản ngắn hạn xảy ra khi ngân hàng không có đủ tiền mặt để đáp ứng các nghĩa vụ tài chính ngay lập tức.

1.2. Đặc điểm và tác động của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng xảy ra khi khách hàng không thể trả nợ đúng hạn. Điều này có thể dẫn đến việc ngân hàng phải trích lập dự phòng rủi ro, ảnh hưởng đến lợi nhuận và khả năng thanh khoản. Rủi ro tín dụng có thể được phân loại thành rủi ro tín dụng cá nhân và rủi ro tín dụng doanh nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý rủi ro thanh khoản và tín dụng

Quản lý rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là một thách thức lớn đối với các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Sự gia tăng của các khoản nợ xấu và biến động kinh tế có thể làm gia tăng rủi ro cho ngân hàng. Việc thiếu hụt thông tin và công cụ quản lý rủi ro hiệu quả cũng là một vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro thanh khoản

Rủi ro thanh khoản có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân, bao gồm sự thay đổi trong nhu cầu rút tiền của khách hàng, sự gia tăng lãi suất, và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Khi ngân hàng không thể dự đoán chính xác nhu cầu tiền mặt, họ có thể gặp khó khăn trong việc duy trì thanh khoản.

2.2. Tác động của khủng hoảng kinh tế đến rủi ro tín dụng

Khủng hoảng kinh tế có thể làm gia tăng tỷ lệ nợ xấu, dẫn đến rủi ro tín dụng cao hơn. Khi nền kinh tế suy thoái, khả năng trả nợ của khách hàng giảm, làm tăng áp lực lên ngân hàng trong việc quản lý rủi ro tín dụng.

III. Phương pháp quản lý rủi ro thanh khoản hiệu quả cho ngân hàng

Để quản lý rủi ro thanh khoản hiệu quả, các ngân hàng cần áp dụng các phương pháp và công cụ quản lý rủi ro hiện đại. Việc xây dựng các mô hình dự báo và phân tích rủi ro có thể giúp ngân hàng dự đoán và ứng phó kịp thời với các tình huống khẩn cấp.

3.1. Các công cụ quản lý rủi ro thanh khoản

Các công cụ như dự trữ bắt buộc, quản lý dòng tiền và các sản phẩm tài chính phái sinh có thể giúp ngân hàng duy trì thanh khoản. Việc sử dụng các mô hình dự báo cũng giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính.

3.2. Chiến lược quản lý rủi ro tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng các tiêu chí cho vay rõ ràng và thực hiện thẩm định tín dụng chặt chẽ. Việc theo dõi và đánh giá thường xuyên các khoản vay cũng giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về rủi ro ngân hàng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc quản lý rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng có tác động lớn đến sự ổn định của ngân hàng. Các ngân hàng thương mại tại Việt Nam cần áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả để đảm bảo sự ổn định tài chính.

4.1. Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và tín dụng

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có mối quan hệ ngược chiều giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng. Khi rủi ro thanh khoản gia tăng, rủi ro tín dụng cũng có xu hướng tăng theo.

4.2. Ứng dụng các mô hình quản lý rủi ro trong thực tiễn

Việc áp dụng các mô hình quản lý rủi ro như GMM và PVAR đã giúp các ngân hàng đánh giá chính xác hơn về tình hình rủi ro của mình, từ đó đưa ra các quyết định kịp thời.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về rủi ro ngân hàng

Quản lý rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự ổn định của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Trong tương lai, các ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các phương pháp quản lý rủi ro để đối phó với những thách thức mới.

5.1. Tương lai của quản lý rủi ro trong ngân hàng

Với sự phát triển của công nghệ và dữ liệu lớn, ngân hàng có thể áp dụng các công nghệ mới để cải thiện khả năng quản lý rủi ro. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu sẽ giúp ngân hàng dự đoán và ứng phó tốt hơn với các rủi ro.

5.2. Đề xuất cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam

Các ngân hàng cần xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro toàn diện, bao gồm việc đào tạo nhân viên, cải thiện quy trình thẩm định tín dụng và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam ngày càng phát triển và mở rộng quy mô, việc quản lý rủi ro trở thành yếu tố sống còn để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của các ngân hàng thương mại. Giai đoạn 2008-2018, với sự biến động của nền kinh tế toàn cầu và trong nước, các ngân hàng thương mại tại Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tỷ lệ nợ xấu có xu hướng tăng dần trong giai đoạn này, làm gia tăng áp lực lên khả năng thanh khoản và sự ổn định của các ngân hàng. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng, đồng thời đánh giá tác động của hai loại rủi ro này đến sự ổn định của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam, được đại diện bởi hệ số Z-core. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tài chính của 29 ngân hàng thương mại trong giai đoạn 2008-2018, áp dụng các mô hình kinh tế lượng như PVAR và GMM để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ mối quan hệ phức tạp giữa các loại rủi ro trong ngành ngân hàng Việt Nam mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro, từ đó góp phần đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế tài chính về rủi ro ngân hàng, trong đó tập trung vào hai loại rủi ro cơ bản là rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng. Rủi ro thanh khoản được định nghĩa là nguy cơ tổn thất phát sinh khi ngân hàng không thể đáp ứng các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn do thiếu hụt tiền mặt hoặc tài sản có tính thanh khoản cao. Rủi ro tín dụng là nguy cơ mất vốn do khách hàng vay không trả nợ đúng hạn hoặc không có khả năng thanh toán. Các lý thuyết của Diamond và Rajan (2005) về mối quan hệ giữa cấu trúc tài sản và nợ của ngân hàng, cũng như mô hình Z-score của Altman được sử dụng để đo lường sự ổn định của ngân hàng. Ba khái niệm chính được nghiên cứu gồm: rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng và hệ số Z-core đại diện cho sự ổn định của ngân hàng. Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng được xem xét dưới góc độ tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau, đồng thời tác động của chúng đến sự ổn định ngân hàng được phân tích chi tiết.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của 29 ngân hàng thương mại tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2018, với tổng số quan sát là 319. Các biến nghiên cứu bao gồm rủi ro thanh khoản (tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ), rủi ro tín dụng (tỷ lệ tiền và các khoản tương đương tiền trên tổng tài sản), cùng các biến kiểm soát như ROA, ROE, quy mô ngân hàng, hệ số an toàn vốn (CAR), tốc độ tăng trưởng tín dụng, hiệu quả hoạt động, tỷ lệ lạm phát và tốc độ tăng trưởng GDP. Phương pháp phân tích chính gồm: hồi quy bình phương tối thiểu hai giai đoạn (2SLS) để xử lý vấn đề nội sinh, mô hình vector tự hồi quy theo dữ liệu bảng (PVAR) để kiểm tra mối quan hệ nhân quả giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng, và mô hình phương trình đồng thời GMM để đánh giá tác động của hai loại rủi ro này đến sự ổn định của ngân hàng qua hệ số Z-core. Quy trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu, lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình PVAR, kiểm định nhân quả Granger và phân tích hồi quy đa biến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ ngược chiều giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng: Kết quả hồi quy 2SLS cho thấy rủi ro thanh khoản có tác động ngược chiều và có ý nghĩa thống kê đến rủi ro tín dụng ở mức 5%. Điều này được củng cố bởi kết quả kiểm định nhân quả Granger trong mô hình PVAR, cho thấy rủi ro tín dụng trong quá khứ ảnh hưởng ngược chiều đến rủi ro thanh khoản hiện tại.

2. Tác động của rủi ro tín dụng đến sự ổn định của ngân hàng: Qua mô hình GMM, rủi ro tín dụng được xác định là có ảnh hưởng tiêu cực và có ý nghĩa thống kê đến hệ số Z-core đại diện cho sự ổn định của ngân hàng ở mức 5%. Ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao sẽ có mức độ ổn định thấp hơn.

3. Ảnh hưởng đồng thời của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng: Khi xét đến biến tương tác giữa hai loại rủi ro này, tác động tổng hợp của chúng đến sự ổn định ngân hàng là có ý nghĩa thống kê, cho thấy sự phối hợp quản lý cả hai loại rủi ro là cần thiết để duy trì sự ổn định.

4. Các biến kiểm soát như quy mô ngân hàng, hiệu quả hoạt động và tốc độ tăng trưởng tín dụng cũng có ảnh hưởng đáng kể đến sự ổn định ngân hàng, thể hiện qua các hệ số hồi quy có ý nghĩa thống kê.

Thảo luận kết quả

Mối quan hệ ngược chiều giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng phản ánh thực tế rằng khi ngân hàng tăng cường quản lý rủi ro tín dụng, chất lượng danh mục cho vay được cải thiện, từ đó giảm áp lực lên thanh khoản. Ngược lại, khi rủi ro tín dụng tăng, ngân hàng phải dành nhiều nguồn lực để dự phòng nợ xấu, làm giảm khả năng duy trì thanh khoản. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và lý thuyết của Diamond và Rajan (2005). Tác động tiêu cực của rủi ro tín dụng đến sự ổn định ngân hàng cũng được lý giải bởi việc nợ xấu làm giảm lợi nhuận và vốn chủ sở hữu, làm tăng nguy cơ phá sản. Mặc dù rủi ro thanh khoản không có tác động đơn lẻ rõ ràng đến sự ổn định trong mô hình GMM, nhưng khi xét tương tác với rủi ro tín dụng, ảnh hưởng của nó trở nên rõ nét, cho thấy sự phức tạp trong quản lý rủi ro ngân hàng. Các kết quả này được minh họa qua các bảng hệ số tương quan và biểu đồ phân tích nhân quả, giúp làm rõ mối quan hệ động giữa các biến. So sánh với các nghiên cứu trong khu vực và quốc tế, kết quả nghiên cứu này bổ sung thêm bằng chứng thực nghiệm cho bối cảnh Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp quản lý rủi ro thanh khoản và tín dụng để đảm bảo sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý rủi ro tín dụng: Các ngân hàng cần áp dụng các tiêu chuẩn thẩm định tín dụng chặt chẽ hơn, đa dạng hóa danh mục cho vay và nâng cao năng lực đánh giá khách hàng để giảm tỷ lệ nợ xấu, từ đó cải thiện sự ổn định tài chính. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban quản trị và phòng tín dụng ngân hàng.

2. Nâng cao hiệu quả quản lý thanh khoản: Ngân hàng nên duy trì tỷ lệ dự trữ thanh khoản hợp lý, áp dụng các công cụ quản lý dòng tiền và xây dựng các kịch bản ứng phó với các cú sốc thanh khoản bất ngờ. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Phòng quản lý rủi ro và tài chính.

3. Phối hợp quản lý rủi ro thanh khoản và tín dụng: Thiết lập hệ thống giám sát tích hợp để theo dõi đồng thời hai loại rủi ro này, từ đó đưa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến sự ổn định ngân hàng. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; Chủ thể: Ban điều hành và phòng quản lý rủi ro.

4. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức về rủi ro: Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ quản lý và nhân viên về các kỹ thuật quản lý rủi ro hiện đại, đồng thời nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc kiểm soát rủi ro trong hoạt động ngân hàng. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Ban nhân sự và đào tạo.

5. Cơ quan quản lý nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý: Ban hành các quy định chặt chẽ hơn về tỷ lệ an toàn vốn, tỷ lệ dự trữ thanh khoản và giám sát rủi ro tín dụng, đồng thời tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động ngân hàng để đảm bảo tuân thủ. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để cải thiện công tác quản trị rủi ro, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và sự ổn định của ngân hàng.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Các cơ quan như Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách giám sát và quản lý rủi ro trong hệ thống ngân hàng.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng: Luận văn bổ sung dữ liệu thực nghiệm và phân tích sâu sắc về mối quan hệ giữa các loại rủi ro và sự ổn định ngân hàng tại Việt Nam, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành tài chính-ngân hàng: Tài liệu nghiên cứu cung cấp kiến thức chuyên sâu về lý thuyết và phương pháp nghiên cứu kinh tế lượng trong lĩnh vực quản lý rủi ro ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro thanh khoản là gì và tại sao nó quan trọng đối với ngân hàng?
   Rủi ro thanh khoản là nguy cơ ngân hàng không thể đáp ứng các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn do thiếu tiền mặt hoặc tài sản dễ chuyển đổi thành tiền. Nó quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoạt động liên tục và uy tín của ngân hàng.

2. Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng như thế nào?
   Nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ ngược chiều giữa hai loại rủi ro này, tức khi rủi ro tín dụng tăng, rủi ro thanh khoản có xu hướng giảm và ngược lại, phản ánh sự cân bằng trong quản lý tài sản và nguồn vốn của ngân hàng.

3. Hệ số Z-core dùng để đo lường sự ổn định ngân hàng là gì?
   Z-core là chỉ số tổng hợp dựa trên lợi nhuận trên tài sản, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản và độ biến động lợi nhuận, dùng để đánh giá khả năng chịu đựng rủi ro và nguy cơ phá sản của ngân hàng.

4. Tại sao rủi ro tín dụng lại có tác động tiêu cực đến sự ổn định ngân hàng?
   Rủi ro tín dụng cao làm tăng tỷ lệ nợ xấu, giảm lợi nhuận và vốn chủ sở hữu, từ đó làm giảm khả năng chống chịu các cú sốc tài chính và tăng nguy cơ phá sản.

5. Các ngân hàng có thể làm gì để giảm thiểu tác động của rủi ro thanh khoản và tín dụng?
   Ngân hàng cần áp dụng các chính sách thẩm định tín dụng nghiêm ngặt, duy trì tỷ lệ dự trữ thanh khoản hợp lý, đa dạng hóa danh mục cho vay và xây dựng hệ thống giám sát rủi ro tích hợp để quản lý hiệu quả cả hai loại rủi ro này.

Kết luận

• Rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng có mối quan hệ ngược chiều và tương tác phức tạp ảnh hưởng đến sự ổn định của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
• Rủi ro tín dụng có tác động tiêu cực rõ ràng đến sự ổn định ngân hàng, trong khi rủi ro thanh khoản ảnh hưởng thông qua tương tác với rủi ro tín dụng.
• Hệ số Z-core là công cụ hiệu quả để đo lường sự ổn định của ngân hàng dựa trên các yếu tố tài chính quan trọng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc nâng cao quản lý rủi ro nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp quản lý rủi ro đồng bộ, hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường đào tạo nhân lực chuyên môn trong ngành ngân hàng.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý cần áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả, góp phần duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống tài chính quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH HÀ VĂN BẢO RỦI RO THANH KHOẢN VÀ RỦI RO TÍN DỤNG TỚI SỰ ỔN ĐỊNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH HÀ VĂN BẢO RỦI RO THANH KHOẢN VÀ RỦI RO TÍN DỤNG TỚI SỰ ỔN ĐỊNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng (Hƣớng ứng dụng) Mã số: 8340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.

LÊ ĐẠT CHÍ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu thật sự của tác giả với sự hƣớng dẫn của Ngƣời hƣớng dẫn khoa học là TS. Lê Đạt Chí. Nội dung, kết quả nghiên cứu của luận văn này là hoàn toàn trung thực.

Tất cả các nguồn tài liệu tham khảo đã đƣợc công bố đầy đủ. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2019 Tác giả Hà Văn Bảo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG TÓM TẮT ABSTRACT CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu.3 Dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu .4 Ý nghĩa nghiên cứu.5 Bố cục trình bày. 5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM .1 Lý luận chung về rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng và nhân tố đo lƣờng độ ổn định của ngân hàng .Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng .3 Tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tới độ ổn định của ngân hàng .2 Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Dữ liệu nghiên cứu .2 Mô hình nghiên cứu. 26 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .1 Thảo luận kết quả nghiên cứu.1 Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng .2 Tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng đối với sự ổn định của ngân hàng qua phƣơng pháp GMM .2 Kết luận và hàm ý.

47 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG Bảng 2-1.Danh sách tên các ngân hàng thƣơng mại ở Việt Nam .Các biến trong mô hình và cách thức đo lƣờng .Thống kê mô tả các biến.Ma trận hệ số tƣơng quan của các biến .Kết quả kiểm tra mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng. Kết quả kiểm định tính dừng .Lựa chọn độ trễ tối ƣu dựa trên mô hình VAR.Kết quả kiểm tra mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng theo mô hình PVAR. Kết quả ƣớc lƣợng tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tới sự ổn định của ngân hàng. Kết quả kiểm tra sự tƣơng quan giữa các biến tới sự ổn định của ngân hàng.

Kiểm định Hausane. 47 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Để đo lƣờng sự ổn định trong hoạt động của ngân hàng, các bài nghiên cứu trên thế giới thƣờng sử dụng hai yếu tố rủi ro để đo lƣờng là rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng. Bài nghiên cứu này tiến hành kiểm tra tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng đối với sự ổn định của ngân hàng đƣợc đại diện bởi hệ số Z –core qua việc phân tích và thu thập số liệu từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và báo cáo thƣờng niên của 29 ngân hàng thƣơng mại hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2018. Bằng việc sử dụng các ƣớc lƣợng trong mô hình PVAR và mô hình GMM xác định mối quan hệ của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng cũng nhƣ tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng đối với hệ số Z –core đại diện cho sự ổn định của ngân hàng.

Kết quả bài nghiên cứu này đã tìm thấy có mối quan hệ ngƣợc chiều giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng; rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng cũng nhƣ sự tƣơng tác của hai loại rủi ro này có gây tác động đáng kể đến sự ổn định của ngân hàng thƣơng mại hoạt động tại Việt Nam. Hàm ý từ kết quả luận văn cho thấy mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng; tác động của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tới sự ổn định của ngân hàng qua biến đại diện Z-core để từ đó năng cao việc kiểm soát rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng để đảm bảo sự ổn định của ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT To measure the stability of banking operations, researches in the world often use two risk factors to measure: liquidity risk and credit risk. This paper examines the impact of liquidity and credit risks on the stability of banks represented by the Z -core coefficient by analyzing and collecting data from financial statements.

The auditor has audited and annual report of 29 commercial banks operating in Vietnam during 2008- 2018. Using estimates in the PVAR model and the GMM model determine the relationship of liquidity risk and credit risk as well as the impact of liquidity risk and credit risk on the coefficient Z - The core represents the stability of the bank. The results of this study have found an inverse relationship between liquidity risk and credit risk; liquidity risk and credit risk as well as the interaction of these two types of risks have a significant impact on the stability of commercial banks operating in Vietnam. Implications from the thesis results show the relationship between liquidity risk and credit risk; The impact of liquidity and credit risks on the stability of banks through the Z-core representative variable from which to enhance the control of liquidity and credit risks to ensure the stability of commercial banks in Vietnam.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Khi một hệ thống ngân hàng hoạt động có hiệu quả và lành mạnh sẽ góp phần duy trì và ổn định tăng trƣởng kinh tế. Theo thời gian cùng với sự phát triển của nền kinh tế, hệ thống ngân hàng hoạt động với của quy mô ngày càng lớn, các sản phẩm kinh doanh mở rộng, đa dạng hóa nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Đi kèm với việc mở rộng thị trƣờng kinh doanh khiến cho ngân hàng thƣơng mại phải đối mặt và xử lý các nghiệp vụ về rủi ro ngày càng nhiều. Khi rủi ro xảy ra, ngân hàng sẽ đối mặt trực tiếp với các nguy cơ nhƣ giảm uy tín, mất khả năng thanh toán,… và trƣờng hợp xấu nhất là phải nộp đơn phá sản.

Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 ở Mỹ là minh chứng rõ nét về sự ảnh hƣởng của rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tới tình hình hoạt động của các ngân hàng. Với việc duy trì chính sách tiền tệ mở rộng của Cục Dự trữ Liên Bang Mỹ (FED) từ đầu năm 2000-2004 và nỗ lực duy trì tốc độ tăng trƣởng kinh tế sau thời tổng thống Bill Clinton đã làm cho lãi suất chiết khấu ở mức thấp nhằm thúc đẩy thị trƣờng tín dụng phát triển (trong đó nổi bật nhất là cho vay để mua nhà- tín dụng thứ cấp nhà ở). Kết quả là thị trƣờng nhà đất phát triển “nóng” (bởi niềm tin của công chúng về sự an toàn khi nắm giữ các loại tài sản tài chính khác nhau cho rằng đây là tài sản có giá trị thực tế hơn là nắm giữ các loại cổ phiếu công nghệ, cũng nhƣ việc Chính phủ Mỹ nới lỏng các điều kiện đi vay trong đó có quy định sở hữu nhà ở của ngƣời dân Mỹ đã trở nên dễ dàng hơn). Chớp lấy thời cơ các ngân hàng và định chế tài chính khác ở Mỹ nhanh chóng thu gom các hợp đồng vay nợ, gói ghém lại và tung ra thị trƣờng những trái phiếu phái sinh đƣợc bảo đảm bằng các hợp đồng cho vay bất động sản (MBS), cũng nhƣ phát triển mạnh các loại trái phiếu phái sinh đƣợc bảo đảm với những hợp đồng cho vay nợ (CDO).

Các bên cho vay đã không nghiêm túc thực hiện thẩm định rủi ro tín dụng, kiểm tra khả năng hoàn vốn của những bên đi vay nợ mà chỉ tập trung LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 vào thành tích lập và bán các hợp đồng này càng nhiều càng tốt. Để bảo hiểm nguy cơ xảy ra nợ xấu, các nhà đầu tƣ những sản phẩm phái sinh nêu trên lại tiến hành mua những hợp đồng “Bảo đảm nợ xấu” (CDS). Sau đó các hợp đồng cho vay bất động sản đã biến thành các khoản nợ xấu do thị trƣờng nhà đất ở Mỹ bắt đầu suy thoái từ năm 2006. Cũng trong giai đoạn này lãi suất cơ bản bắt đầu tăng lại khiến ngƣời đi vay khó có thể trả lãi.

Các trái phiếu phái sinh MBS không những mất giá mà còn bị từ chối giao dịch. Các nhà đầu tƣ nắm giữ loại trái phiếu này lâm vào tình trạng mất thanh khoản, mất khả năng thanh toán (trong đó các ngân hàng và định chế tài chính). Tóm lại ngân hàng đã đẩy mạnh tài trợ cho các khoản vay thế chấp dƣới chuẩn bằng cách tạo ra các khoản thế chấp hay mua các chứng khoán có đảm bảo bằng tài sản thế chấp- đại diện cho các khoản vay thế chấp dƣới chuẩn với kỳ vọng ngân hàng kiếm đƣợc lãi suất cao hơn so với các khoản thế chấp dƣới chuẩn. Nhƣng thực tế là sau đó giá trị của tài sản đảm bảo giảm xa so với giá trị khoản thế chấp.

Bài học từ cuộc khủng hoảng này là khi ngân hàng có chiến lƣợc cho vay để đạt lợi nhuận cao thì phải nhận diện đầy đủ các loại rủi ro. Từ đây có thể thấy rằng cuộc khủng hoảng tài chính ở Mỹ đã bắt đầu từ việc ngân hàng chấp nhận đánh đổi rủi ro rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng để thu lợi nhuận lớn nhất cho hoạt động kinh doanh của mình mà không có nhận diện đủ rủi ro. Hoạt động cơ bản của ngân hàng thƣơng mại là nơi cung cấp các nguồn vốn cho nền kinh tế: từ nơi thừa vốn tới nơi thiếu vốn. Mà để làm đƣợc điều đó, ngân hàng sẽ thông qua các hoạt động cơ bản của mình là huy động vốn và cho vay.

Những hoạt động này của ngân hàng đã chứa đựng nhiều loại rủi ro.