phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo… nội dung của luận văn gồm 3 chƣơng chính: - Chƣơng 1: Tổng quan về dịch vụ ngân hàng. - Chƣơng 2: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam trong thời gian qua. - Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát triển Dịch vụ Ngân Hàng tại các NHTM VN 15 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG 1.1 Các quan điểm về dịch vụ Ngân hàng Dịch vụ ngân hàng (NH) đƣợc hiểu theo hai nghĩa: Nghĩa rộng và nghĩa hẹp.
Theo nghĩa rộng, lĩnh vực dịch vụ NH là toàn bộ hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối… của hệ thống NH đối với khách hàng là doanh nghiệp và cá nhân. Quan niệm này đƣợc sử dụng để xem xét lĩnh vực dịch vụ NH trong cơ cấu của nền kinh tế quốc dân của một quốc gia. Quan niệm này phù hợp với cách phân ngành dịch vụ NH trong dịch vụ tài chính của Tổ chức thƣơng mại Thế giới (WTO) và của Hiệp định thƣơng mại Việt Nam - Hoa Kỳ, cũng nhƣ của nhiều nƣớc phát triển trên thế giới. Theo nghĩa hẹp, dịch vụ NH chỉ bao gồm những hoạt động ngoài chức năng truyền thống của định chế tài chính trung gian (huy động vốn và cho vay).
Quan niệm này chỉ nên dùng trong phạm vi hẹp, khi xem xét hoạt động của một NH cụ thể để xem các dịch vụ mới phát triển nhƣ thế nào, cơ cấu ra sao trong hoạt động của mình. Khi nói lĩnh vực dịch vụ NH đối với nền kinh tế, các nƣớc đều quan niệm dịch vụ NH theo nghĩa rộng. Dịch vụ NH ngày càng hiện đại và không có giới hạn khi nền kinh tế ngày càng phát triển, xã hội ngày càng văn minh và nhu cầu của con ngƣời ngày càng cao và đa dạng. Theo Tổ chức WTO, một dịch vụ tài chính là bất kỳ dịch vụ nào có tính chất tài chính, đƣợc một nhà cung cấp dịch vụ tài chính cung cấp.
Dịch vụ tài chính bao gồm mọi dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ liên quan đến bảo hiểm, mọi dịch vụ NH và dịch vụ tài chính khác (ngoại trừ bảo hiểm). Nhƣ vậy, dịch vụ NH là một bộ phận cấu thành nên dịch vụ tài chính và cũng khó phân định rõ đâu là dịch vụ ngân hàng và đâu là dịch vụ tài chính. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát triển Dịch vụ Ngân Hàng tại các NHTM VN 16 Hiệp định thƣơng mại Việt Nam - Hoa Kỳ và Hiệp định khung ASEAN về dịch vụ (AFAS) đã đƣợc ký kết cũng hiểu và phân loại dịch vụ tài chính (trong đó có dịch vụ NH) tƣơng tự nhƣ WTO. Tóm lại, dịch vụ NH là một bộ phận của dịch vụ tài chính và cần phải được hiểu theo nghĩa rộng nhƣ đã đề cập trên đây.2 Vai trò dịch vụ Ngân hàng 1.1 Đối với khách hàng và nền kinh tế - Dịch vụ NH trực tiếp làm biến đổi từ nền kinh tế tiền mặt sang nền kinh tế không dùng tiền mặt, nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nƣớc, giảm chi phí xã hội của việc thanh toán và lƣu thông tiền mặt, góp phần tiết kiệm chi phí và thời gian cho cả ngân hàng và khách hàng.
- Dịch vụ NH có tác dụng làm tăng quá trình chu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế, khai thác và sử dụng các nguồn vốn trong nền kinh tế thêm hiệu quả, đẩy nhanh quá trình luân chuyển tiền tệ, tận dụng tiềm năng to lớn về vốn để phát triển kinh tế, đồng thời giúp cải thiện đời sống dân cƣ. Góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, góp phần vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. - Tạo nguồn thu ngoại tệ cho quốc gia từ các nguồn kiều hối từ nƣớc ngoài chuyển về. - Góp phần chống tham nhũng, gian lận thƣơng mại, buôn lậu, trốn thuế.
Thanh toán không dùng tiền mặt là hình thức thanh toán đƣợc Nhà nƣớc khuyến khích trong giao dịch sản xuất kinh doanh. Việc thanh toán bằng tiền mặt dễ dẫn đến tình trạng tham nhũng, buôn lậu, trốn thuế vì luồng tiền khi thanh toán qua tài khoản ngân hàng đƣợc thể hiện đầy đủ trên sổ sách, chứng từ kế toán, thể hiện đầy đủ các khoản thu của doanh nghiệp nhất là những doanh nghiệp nhỏ, các doanh nghiệp bắt LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát triển Dịch vụ Ngân Hàng tại các NHTM VN 17 buộc phải hạch toán đầy đủ doanh thu phát sinh và thuế giá trị gia tăng đầu ra, thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp. - Việc phát triển các sản phẩm, dịch vụ NH trên nền tảng công nghệ tiên tiến, hiện đại giúp ngƣời dân làm quen và không còn cảm thấy xa lạ với những khái niệm ngân hàng tự động, ngân hàng không ngƣời, ngân hàng ảo.2 Đối với Ngân hàng Dịch vụ NH mang lại nguồn thu ổn định cho ngân hàng, hạn chế rủi ro tạo bởi các nhân tố bên ngoài vì đây là lĩnh vực ít chịu ảnh hƣởng của chu kỳ kinh tế. Ngoài ra, dịch vụ NH giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trƣờng, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nguồn vốn trung và dài hạn chủ đạo cho ngân hàng, góp phần đa dạng hóa hoạt động ngân hàng.
- Mang lại cho ngân hàng khoản thu nhập lớn về phí dịch vụ. Phát triển dịch vụ đa dạng, nhiều tiện ích theo hƣớng cải tiến phƣơng thức thanh toán, đơn giản hóa thủ tục, mở rộng mạng lƣới hoạt động. Bên cạnh đó, ngân hàng có thể phát triển những dịch vụ hỗ trợ nhƣ dịch vụ chi trả lƣơng cho những ngƣời có tài khoản tại nhiều ngân hàng khác nhau, chuyển tiền mặt giao dịch tận tay ngƣời nhận… sẽ thu hút ngày càng nhiều khách hàng đến với ngân hàng, từ đó sẽ làm tăng nguồn thu dịch vụ của ngân hàng. - Tận dụng đƣợc nguồn vốn trong thanh toán của khách hàng đang lƣu ký trên tài khoản thanh toán, ký quỹ.
Những tài khoản này ngân hàng không phải trả lãi hoặc trả lãi thấp làm cho chi phí đầu vào của nguồn vốn huy động giảm xuống tạo ra sự chênh lệch lớn giữa lãi suất bình quân cho vay và lãi suất bình quân tiền gửi. - Xây dựng đƣợc mạng lƣới khách hàng đa dạng, rộng khắp làm nền tảng để phát triển các dịch vụ ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát triển Dịch vụ Ngân Hàng tại các NHTM VN 18 - Tăng khả năng hoạt động đáp ứng các nhu cầu khách hàng của các NHTM, từ đó tăng dần khả năng thích ứng, cạnh tranh của các NHTM góp phần làm vững mạnh thêm nền tài chính nƣớc nhà. Để nói tầm quan trọng của dịch vụ NH đối với các ngân hàng, tạp chí Stephen Timewell cũng nhận định: Xu hƣớng ngày nay thể hiện rõ rằng, ngân hàng nào nắm đƣợc cơ hội mở rộng việc cung cấp dịch vụ NH cho một lƣợng dân cƣ khổng lồ đang “đói” các dịch vụ tài chính tại các nền kinh tế mới nổi, sẽ trở thành những gã khổng lồ toàn cầu trong tƣơng lai.3 Đối với khách hàng Dịch vụ NH mang đến sự thuận tiện, an toàn, tiết kiệm cho khách hàng trong quá trình thanh toán và sử dụng nguồn thu nhập của mình.3 Đặc trƣng của dịch vụ ngân hàng Các dịch vụ tài chính nói chung và dịch vụ ngân hàng nói riêng thƣờng có những đặc trƣng cơ bản nhƣ sau: - Tính vô hình: các dịch vụ tài chính thƣờng là một kinh nghiệm hay là một quá trình.
Ngƣời mua dịch vụ tài chính thƣờng không nhìn thấy hình thái vật chất cụ thể của loại hình dịch vụ, và vì vậy rất khó đánh giá chất lƣợng và so sánh nhƣ hàng hóa hữu hình khác trƣớc khi mua, mà chỉ có thể cảm nhận thông qua các tiện ích của dịch vụ mang lại. - Sản xuất và phân phối sản phẩm diễn ra đồng thời: chu kỳ một sản phẩm thƣờng đƣợc chia làm hai giai đoạn, đó là tạo ra sản phẩm và tiêu dùng sản phẩm. Riêng đối với hàng hóa và các sản phẩm dịch vụ tài chính, chúng tạo ra ngay khi khách hàng có nhu cầu và thƣờng đƣợc bán trƣớc khi chúng đƣợc tạo ra. - Dịch vụ ngân hàng do nhiều yếu tố cấu thành: Một sản phẩm dịch vụ tài chính là sự kết hợp bởi nhiều yếu tố kể cả bên trong lẫn bên ngoài tổ chức cung cấp.
Yếu tố LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát triển Dịch vụ Ngân Hàng tại các NHTM VN 19 bên trong đó chính là nhân lực, tổ chức bộ máy xử lý và phân phối sản phẩm, công nghệ… còn yếu tố bên ngoài đó là ngƣời mua và thể chế môi trƣờng. Ngoài ra, nhiều yếu tố cấu thành còn thể hiểu đó là sự tham gia của các NHTM, định chế tài chính phi ngân hàng trong quá trình cung ứng sản phẩm. - Tính không ổn định về chất lƣợng: điều này hoàn toàn tùy thuộc vào thời điểm cung cấp dịch vụ ngân hàng và nhân viên phục vụ. - Tính dễ bị sao chép: dịch vụ ngân hàng về tính chất và hình thức rất dễ bị sao chép do sản phẩm chỉ là một kinh nghiệm hay là một quá trình.
Do vậy, để nâng cao khả năng thu hút khách hàng, các NHTM thƣờng phải thƣờng xuyên nghiên cứu để tạo tính độc đáo riêng cho dịch vụ mà ngân hàng mình cung cấp.4 Các dịch vụ Ngân hàng 1.1 Dịch vụ ngân hàng truyền thống Dịch vụ NH truyền thống là những dịch vụ đã đƣợc NHTM cung cấp lâu năm, có quá trình hình thành và phát triển lâu dài và khách hàng đã quen thuộc với nó.1 Hoạt động huy động vốn: Hoạt động huy động vốn là một nghiệp vụ truyền thống, tuy không mang lại lợi nhuận trực tiếp cho ngân hàng nhƣng nó có ý nghĩa quan trọng đối với NHTM. Đây là một nghiệp vụ tài sản nợ góp phần hình thành nên nguồn vốn hoạt động của các NHTM. Trong hoạt động này, NHTM đƣợc sử dụng các công cụ và biện pháp mà pháp luật cho phép để huy động các nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội làm nguồn vốn tín dụng cho vay đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế. Hoạt động huy động vốn của NHTM bao gồm: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát triển Dịch vụ Ngân Hàng tại các NHTM VN 20 + Nhận tiền gửi: Nhận tiền gửi là hình thức huy động vốn chủ yếu của các NHTM, bao gồm tiền gửi thanh toán, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn, tiết kiệm có kỳ hạn.