PHẦN MỞ ĐẦU 1. SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Hiện nay, nước ta có gần 90 triệu người và mức thu nhập ngày càng tăng song tỉ lệ người dân sử dụng sản phẩm ngân hàng vẫn còn hạn chế. Theo thống kê thì bình quân cả nước mới chỉ có khoảng 50 - 60% dân số có tài khoản trong ngân hàng. Bên cạnh đó là sự tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người và của các loại hình doanh nghiệp đã tạo ra thị trường đầy tiềm năng của các NHTM, đặc biệt là thị trường dịch vụ NHBL.
Phát triển dịch vụ NHBL đang là một xu thế và là yêu cầu tất yếu đối với các NHTM hiện nay nhằm tăng cường sự hiện diện, gia tăng thị phần và đa dạng hoá các loại hình sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, góp phần vào việc tăng sức cạnh tranh của ngân hàng. Vì vậy, có thể nói loại hình dịch vụ này sẽ phát triển mạnh trong tương lai. Các NHTM do đó đang có xu hướng chuyển sang bán lẻ, tăng cường tiếp cận với khách hàng là cá nhân, doanh nghiệp nhỏ. Khi chuyển sang bán lẻ, các ngân hàng sẽ có cơ hội mở rộng thị trường, tiềm năng phát triển tăng lên và tăng khả năng phân tán rủi ro trong kinh doanh.
Sự xuất hiện của những ngân hàng lớn, có kinh nghiệm vào thị trường NHBL sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh cho các ngân hàng thương mại trong nước. Cũng vì thế, cạnh tranh sẽ là không tránh khỏi và quan trọng hơn, nó có thể tạo ra áp lực cần thiết để các ngân hàng trong nước nỗ lực hơn nữa nhằm mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng dịch vụ, học hỏi kinh nghiệm quản lý, công nghệ, cũng như các gói sản phẩm của nước ngoài. Quá trình mở rộng của những ngân hàng nước ngoài và hội nhập quốc tế chắc chắn sẽ đặt ra những chuẩn mực mới cao hơn cho dịch vụ NHBL tại Việt Nam. Nhiều NHTM của Việt Nam đặt mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu (VP Bank) hoặc phát triển song song cả dịch vụ ngân hàng bán buôn lẫn ngân hàng bán lẻ (BIDV, Vietcombank, Vietinbank) song những ngân hàng này vẫn chưa thể được công nhận là ngân hàng bán lẻ tốt nhất.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Vậy thực trạng phát triển dịch vụ NHBL tại các NHTM ở Việt Nam hiện nay như thế nào? Trong bối cảnh nền kinh tế cạnh tranh hiện nay thì cơ hội và thách thức nào đang đặt ra cho các NHTM Việt Nam? Giải pháp nào để phát triển dịch vụ NHBL tại VPBank? Đề tài “Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại NHTMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank)” sẽ phần nào trả lời được những câu hỏi này. Tuy nhiên, đây là một đề tài có phạm vi rộng, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu từ nhiều khía cạnh khác nhau, và cũng cần có sự đóng góp của nhiều nhà khoa học có kinh nghiệm cũng như những người hoạt động thực tiễn. Với khả năng và trình độ có hạn, mong muốn của tác giả chỉ là đóng góp những ý kiến nhỏ bé từ nghiên cứu của bản thân vào vấn đề rộng lớn này. Do đó rất mong muốn sẽ nhận được những ý kiến góp ý, bổ sung từ nhiều phía để đề tài có thể hoàn thiện hơn.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về NHTM, về dịch vụ NHBL. - Tìm hiểu thực trạng phát triển dịch vụ NHBL tại VN trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. - Tìm hiểu thực trạng phát triển dịch vụ NHBL tại VPBank, những vấn đề còn tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế trong dịch vụ NHBL của VPBank để từ đó đưa ra các giải pháp phát triển dịch vụ NHBL tại VPBank, nhằm hoàn thành mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu VN trong tương lai gần. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu của luận văn là toàn bộ hoạt động NHBL của VPBank thông qua các chỉ tiêu về huy động vốn, dư nợ cho vay, qui mô tổng tài sản, vốn điều lệ, lợi nhuận,… Đồng thời đề cập đến các nhân tố có tác động đến hoạt động NHBL như nguồn nhân lực, công nghệ, hệ thống mạng lưới, thương hiệu, sản phẩm, môi trường chính trị, pháp lý, môi trường kinh tế,… Phạm vi nghiên cứu của luận văn: Tập trung nghiên cứu các vấn đề liên quan đến dịch vụ NHBL và các giải pháp để phát triển dịch vụ NHBL tại VPBank.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trên cơ sở nghiên cứu, thu thập tài liệu thông tin có liên quan, trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh để làm rõ nội dung nghiên cứu mà đề tài đặt ra. BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI Nội dung của đề tài được trình bày trong 3 chương cụ thể như sau : Chƣơng 1: Tổng quan về dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Thực trạng dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại NHTMCP Việt Nam Chƣơng 2: Thịnh Vượng (VPBank).
Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại NHTMCP Chƣơng 3: Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trang 1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ 1. KHÁI NIỆM VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ 1.1 Khái niệm dịch vụ ngân hàng bán lẻ Dịch vụ NHBL là những dịch vụ mà ngân hàng cung cấp cho các khách hàng là cá nhân, hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Dịch vụ NHBL mang tính vô hình, do vậy khi sử dụng các dịch vụ này, khách hàng thường không thấy rõ hình dạng cụ thể của loại hình dịch vụ này mà chỉ cảm nhận thông qua các tiện ích mà dịch vụ mang lại.
Do vậy, dịch vụ phải không ngừng thay đổi về hình thức, đa dạng về mẫu mã, có nhiều tiện ích, tính năng linh hoạt phù hợp với thị trường và đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của khách hàng thì mới tồn tại và phát triển. Cũng vì lẽ đó, ngày càng nhiều loại hình dịch vụ NHBL được triển khai thực hiện tạo ra một không gian mới mang tính cạnh tranh cao. Các dịch vụ chủ yếu có thể kể đến là: thanh toán, chuyển khoản, uỷ nhiệm chi, séc, thẻ, tiền gửi, bảo lãnh, chuyển tiền, tư vấn, kiều hối, cho thuê két sắt, bảo hiểm, chứng khoán; mua bán ngoại tệ, thanh toán quốc tế, thu tiền điện, nước, điện thoại,… 1. Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng bán lẻ Đặc trưng của dịch vụ NHBL là sản phẩm thường đa dạng, số lượng nhiều, giá trị của từng loại sản phẩm (từng giao dịch) không lớn nhưng khối lượng khách hàng rất lớn.
Sản phẩm của dịch vụ ngân hàng bán lẻ vừa có sản phẩm thuộc tài sản nợ vừa có sản phẩm thuộc tài sản có (tài khoản tiết kiệm, tài khoản vãng lai, thanh toán hóa đơn, thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng, vay tiêu dùng,. Do vậy, không thể thành công trong phát triển dịch vụ NHBL nếu không có sự phối hợp đồng bộ giữa công nghệ thông tin, kênh phân phối sản phẩm và nguồn lực con người trong một ngân hàng. Vai trò của dịch vụ ngân hàng bán lẻ Xét trên góc độ tài chính và quản trị ngân hàng, dịch vụ NHBL mang lại nguồn thu ổn định, chắc chắn, hạn chế rủi ro tạo bởi các nhân tố bên ngoài và đây là lĩnh vực ít chịu ảnh hưởng của chu kỳ kinh tế. Ngoài ra, dịch vụ NHBL giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo nguồn vốn trung và dài hạn chủ đạo cho ngân hàng, góp phần đa dạng hóa hoạt LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trang 2 động ngân hàng.
Đối với khách hàng, dịch vụ NHBL đem đến sự thuận tiện, an toàn, tiết kiệm cho khách hàng trong quá trình thanh toán và sử dụng nguồn thu nhập của mình. Mục tiêu của dịch vụ NHBL là khách hàng cá nhân, nên dịch vụ thường đơn giản, dễ thực hiện và thường xuyên, tập trung vào dịch vụ tiền gửi, tài khoản, vay vốn, mở thẻ tín dụng, nhu cầu về dịch vụ ngày càng cao. Theo các chuyên gia của học viện công nghệ Châu á AIT…, dịch vụ NHBL là cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh, khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với sản phẩm và dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện điện tử viễn thông và công nghệ thông tin. Nhờ ứng dụng CNTT trong dịch vụ NHBL giúp đẩy nhanh quá trình luân chuyển tiền tệ, tận dụng tiềm năng to lớn về vốn để phát triển kinh tế, đồng thời giúp cải thiện đời sống dân cư, hạn chế thanh toán bằng tiền mặt, góp phần tiết kiệm chi phí và thời gian cho cả ngân hàng và khách hàng.
CÁC DỊCH VỤ NHBL CƠ BẢN 1. Các dịch vụ truyền thống của ngân hàng Khi nói đến dịch vụ ngân hàng truyền thống, chúng ta thường ngụ ý nói đến hoạt động của các sản phẩm đã thực hiện trong nhiều năm trên nền công nghệ cũ, quen thuộc với khách hàng. Có thể kể đến một số sản phẩm dịch vụ truyền thống của ngân hàng như sau: Dịch vụ huy động vốn: Các NHTM triển khai dịch vụ huy động vốn trong tất cả các thành phần kinh tế để nhận tiền gửi và bảo quản hộ người gửi tiền với cam kết hoàn trả đúng hạn. Vốn huy động theo tính chất được phân loại thành hai nhóm: - Nhóm 1: Vốn huy động hoạt kỳ, bao gồm tiền gửi không kỳ hạn của các tổ chức và cá nhân trong xã hội.
Với loại tiền gửi này khách hàng có thể linh hoạt sử dụng, được lập thư chuyển tiền, phát hành séc rút tiền từ tài khoản một cách tự do. Do đó, đối với loại sản phẩm này ngân hàng cần phải có những thủ tục nhanh chóng, thuận lợi, an toàn thì khả năng thu hút khách hàng càng cao. - Nhóm 2: Vốn huy động định kỳ, bao gồm tiền gửi định kỳ, tiền gửi tiết kiệm của các cá nhân, tổ chức, tiền phát hành kỳ phiếu, trái phiếu,…Đặc điểm của loại LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trang 3 nguồn vốn này là khách hàng chỉ được rút tiền khi đáo hạn (tuy nhiên trong điều kiện bình thường các ngân hàng vẫn cho phép khách hàng được rút tiền trước kỳ hạn).