Luận văn thạc sĩ UEH: Giải pháp đẩy mạnh phát triển thị phần thẻ tín dụng Eximbank

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh một số giải pháp đẩy mạnh phát triển thị phần thẻ tín dụng tại eximbank, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Võ Tường Duy
• Người hướng dẫn: Ts. Ngô Quang Huân
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Đẩy Mạnh Phát Triển Thị Phần Thẻ Tín Dụng Tại Eximbank
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ THỊ PHẦN THẺ TÍN DỤNG
• 1.1. KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI THẺ TÍN DỤNG
• 1.2. KHÁI NIỆM VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ THỊ PHẦN
• 1.3. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN THỊ PHẦN
• 2. CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG THỊ PHẦN THẺ TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM (EXIMBANK)
• 2.1. TÌNH HÌNH PHÁT HÀNH VÀ THANH TOÁN THẺ TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.2. TÌNH HÌNH PHÁT HÀNH VÀ THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.3. PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN THỊ PHẦN THẺ TÍN DỤNG CỦA EXIMBANK
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN THỊ PHẦN THẺ TÍN DỤNG
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN THỊ PHẦN THẺ TÍN DỤNG TẠI EXIMBANK
• 3.3. KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT VỚI CÁC CƠ QUAN QUẢN LÝ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển thị phần thẻ tín dụng tại Eximbank

Thị trường thẻ tín dụng tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank). Việc nắm bắt và phát triển thị phần thẻ tín dụng không chỉ giúp Eximbank gia tăng doanh thu mà còn khẳng định vị thế cạnh tranh trong ngành ngân hàng. Để đạt được điều này, cần có cái nhìn tổng quan về thị trường và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của nó.

1.1. Khái niệm và phân loại thẻ tín dụng

Thẻ tín dụng là công cụ tài chính cho phép người dùng chi tiêu trước và thanh toán sau. Có nhiều loại thẻ tín dụng như thẻ nội địa và thẻ quốc tế, mỗi loại có những ưu điểm và nhược điểm riêng. Việc hiểu rõ về các loại thẻ này sẽ giúp Eximbank định hình chiến lược phát triển phù hợp.

1.2. Tình hình phát triển thị trường thẻ tín dụng tại Việt Nam

Thị trường thẻ tín dụng tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong những năm qua. Sự gia tăng nhu cầu sử dụng thẻ tín dụng từ người tiêu dùng đã tạo ra cơ hội lớn cho các ngân hàng, trong đó có Eximbank. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong việc phát triển thị phần thẻ tín dụng tại Eximbank

Mặc dù thị trường thẻ tín dụng có nhiều tiềm năng, nhưng Eximbank cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của khách hàng và các quy định pháp lý có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của Eximbank.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng tham gia vào thị trường thẻ tín dụng đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Eximbank cần có những chiến lược marketing hiệu quả để thu hút khách hàng và giữ vững thị phần.

2.2. Thay đổi trong hành vi tiêu dùng

Khách hàng ngày càng có xu hướng sử dụng các phương thức thanh toán điện tử và thẻ tín dụng. Eximbank cần nắm bắt xu hướng này để điều chỉnh sản phẩm và dịch vụ của mình cho phù hợp với nhu cầu của thị trường.

III. Các giải pháp phát triển thị phần thẻ tín dụng tại Eximbank

Để đẩy mạnh phát triển thị phần thẻ tín dụng, Eximbank cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

3.1. Thực hiện chính sách marketing hiệu quả

Chính sách marketing cần được thiết kế để phù hợp với nhu cầu và thói quen tiêu dùng của khách hàng. Eximbank có thể áp dụng các chương trình khuyến mãi hấp dẫn để thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng cũ.

3.2. Tăng cường tiện ích sử dụng thẻ

Cung cấp nhiều tiện ích hơn cho khách hàng khi sử dụng thẻ tín dụng sẽ giúp Eximbank thu hút được nhiều khách hàng hơn. Các tiện ích như hoàn tiền, tích điểm thưởng hay giảm giá tại các đối tác sẽ là những yếu tố quan trọng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Eximbank

Việc áp dụng các giải pháp phát triển thị phần thẻ tín dụng tại Eximbank đã mang lại những kết quả tích cực. Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện dịch vụ và tăng cường marketing đã giúp Eximbank gia tăng số lượng thẻ phát hành và doanh số thanh toán.

4.1. Kết quả từ các chương trình khuyến mãi

Các chương trình khuyến mãi đã giúp Eximbank thu hút được một lượng lớn khách hàng mới. Doanh số thanh toán qua thẻ tín dụng đã tăng đáng kể trong thời gian qua.

4.2. Phản hồi từ khách hàng

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về dịch vụ thẻ tín dụng của Eximbank. Sự hài lòng của khách hàng là yếu tố quan trọng giúp ngân hàng duy trì và phát triển thị phần.

V. Kết luận và tương lai của thị trường thẻ tín dụng tại Eximbank

Thị trường thẻ tín dụng tại Eximbank có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để duy trì và mở rộng thị phần, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến dịch vụ và nắm bắt xu hướng thị trường.

5.1. Dự báo xu hướng phát triển

Dự báo rằng thị trường thẻ tín dụng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới. Eximbank cần chuẩn bị sẵn sàng để đón nhận cơ hội này.

5.2. Đề xuất hướng đi cho Eximbank

Eximbank nên xem xét việc mở rộng các sản phẩm thẻ tín dụng và cải thiện dịch vụ khách hàng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam trong giai đoạn 2007–2008 chứng kiến bước chuyển mình mạnh mẽ với hơn 15 triệu thẻ ngân hàng được phát hành tính đến ngày 31/12/2008, đạt mức tăng trưởng 161% so với gần 10 triệu thẻ năm 2007. Tuy nhiên, cơ cấu sản phẩm còn mất cân đối nghiêm trọng khi thẻ ghi nợ nội địa chiếm tới 93,2%, trong khi thẻ tín dụng – phân khúc mang lại tỷ suất lợi nhuận cao và khẳng định năng lực tài chính bán lẻ – chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn với khoảng 6,8% cho toàn bộ nhóm thẻ quốc tế. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank), dù tổng quy mô phát hành thẻ năm 2008 đạt 199.143 thẻ (tăng 58,7% so với năm 2007), nhưng thẻ tín dụng quốc tế mới chỉ chiếm 8% tổng lượng thẻ phát hành, tập trung cục bộ tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh với 65% thị phần nội bộ.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là Eximbank dù là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần đầu tiên tại Việt Nam gia nhập Tổ chức thẻ quốc tế MasterCard (năm 1997) và Visa (năm 1998), sở hữu vốn chủ sở hữu vượt mức 13.000 tỷ đồng và mạng lưới đại lý phủ sóng trên 72 quốc gia, nhưng thị phần thẻ tín dụng vẫn bị các đối thủ như Vietcombank (chiếm 31% thị phần thẻ quốc tế) và ACB (chiếm 33% thị phần thẻ quốc tế) bỏ xa.

Mục tiêu của luận văn là hệ thống hóa lý luận về thị phần và hành vi tiêu dùng sản phẩm tài chính, phân tích toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ của Eximbank, từ đó nhận diện rào cản nội tại và môi trường vĩ mô. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường thẻ Việt Nam và dữ liệu vận hành của Eximbank giai đoạn 2007–2009. Luận văn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống giải pháp chiến lược giúp Eximbank nâng cao tỷ trọng phát hành thẻ tín dụng, mở rộng mạng lưới đơn vị chấp nhận thẻ vượt mốc 1.091 điểm hiện hữu và gia tăng năng lực cạnh tranh trong bối cảnh các ngân hàng 100% vốn nước ngoài như HSBC gia nhập thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng kết hợp giữa lý thuyết quản trị chiến lược hiện đại và lý thuyết hành vi người tiêu dùng trong lĩnh vực tài chính bán lẻ. Khung lý thuyết cốt lõi bao gồm:

Thứ nhất, lý thuyết về thị trường và thị phần tương đối (Relative Market Share) của Boston Consulting Group (BCG), đánh giá lợi thế quy mô thông qua tỷ số giữa doanh số hoặc sản lượng của doanh nghiệp so với đối thủ dẫn đầu. Khi chỉ số này lớn hơn 1, ngân hàng nắm giữ vị thế thống trị; ngược lại, mức thị phần thẻ quốc tế 5% của Eximbank so với 33% của ACB phản ánh thế bất lợi cần các giải pháp đột phá.

Thứ hai, khung ma trận đánh giá các yếu tố nội bộ (IFE), ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) và ma trận phân tích điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT), tích hợp các biến số môi trường vĩ mô theo mô hình PESTEL (kinh tế, chính trị - pháp luật, văn hóa - xã hội, hạ tầng công nghệ).

Thứ ba, mô hình chấp nhận sản phẩm tài chính bán lẻ được kế thừa và phát triển từ mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến quyết định sử dụng thẻ ngân hàng của PGS.TS Lê Thế Giới và ThS. Lê Văn Huy. Mô hình định hình 9 biến độc lập tác động đến ý định và quyết định sử dụng thẻ tín dụng gồm: Thu nhập (TN), Độ tuổi (ĐT), Khẳng định vị trí xã hội (VTXH), Pháp luật (PL), Hạ tầng công nghệ (CN), Nhận thức vai trò của thẻ (NT), Thói quen thanh toán không dùng tiền mặt (ThQ), Chính sách Marketing (M), và Tiện ích sử dụng thẻ (TI).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng quy trình nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng:

Về phương pháp định tính, tác giả sử dụng các kỹ thuật tổng hợp, thống kê mô tả, so sánh dữ liệu thứ cấp từ Hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước và báo cáo thường niên giai đoạn 2007–2008 của Eximbank cùng các đối thủ cạnh tranh như Vietcombank, Sacombank, Techcombank, ACB.

Về phương pháp định lượng, khảo sát được thực hiện qua bảng câu hỏi cấu trúc chuẩn hóa sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Rất không đồng ý đến 5: Rất đồng ý). Cỡ mẫu điều tra bao gồm 210 phiếu phát ra trực tiếp (chiếm 77%) và qua thư điện tử (chiếm 23%) tới nhóm khách hàng cá nhân từ 18 tuổi trở lên tại Thành phố Hồ Chí Minh. Sau quá trình làm sạch dữ liệu loại bỏ các phiếu lỗi hoặc thiếu trên 20% thông tin, số mẫu hợp lệ thu về đạt 197 phiếu (tỷ lệ phản hồi hữu dụng đạt 93,8%).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê trên phần mềm SPSS bao gồm kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha và phân tích thống kê giá trị trung bình (Mean) nhằm xác thực tính nhất quán nội tại của các cấu trúc đo lường và xếp hạng thứ tự ưu tiên của các nhân tố tác động. Kết quả kiểm định cho thấy thang đo ý định sử dụng đạt Cronbach's Alpha = 0,678 (với 9 biến quan sát) và thang đo quyết định sử dụng đạt Cronbach's Alpha = 0,665 (với 7 biến quan sát), khẳng định bộ dữ liệu có độ tin cậy thống kê vững chắc cho các suy luận tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng từ 197 mẫu khảo sát và báo cáo hoạt động tài chính giai đoạn 2007–2008 đã làm rõ các đặc trưng cốt lõi của thị phần thẻ tín dụng:

Thứ nhất, cơ cấu người tiêu dùng sử dụng thẻ tín dụng phản ánh rõ nét rào cản nhận thức và thu nhập. Trong 197 người tham gia khảo sát, có 109 người đang sở hữu thẻ tín dụng (chiếm 55%), trong đó 83% phát hành dưới hình thức tín chấp dựa trên thu nhập và 17% phát hành qua thế chấp tài sản. Cơ cấu sản phẩm do các tổ chức quốc tế phát hành chiếm ưu thế tuyệt đối với MasterCard đạt 47% và Visa đạt 38%, trong khi thẻ tín dụng nội địa chỉ chiếm 14%. Về phân bổ đơn vị phát hành, Vietcombank dẫn đầu với 35%, Eximbank chiếm 30% và ACB chiếm 20% trong nhóm người đã có thẻ. Đáng chú ý, 45% người được khảo sát chưa từng sử dụng thẻ tín dụng, cho thấy dung lượng thị trường tiềm năng còn rất lớn.

Thứ hai, xếp hạng thứ tự ưu tiên tác động đến ý định sử dụng thẻ tín dụng thông qua giá trị trung bình Mean chỉ ra ba nhân tố quyết định: Tiện ích sử dụng thẻ đạt điểm số cao nhất với Mean = 4,38 (độ lệch chuẩn 0,683); tiếp theo là Nhận thức về vai trò của thẻ với Mean = 4,08; và Thói quen thanh toán không dùng tiền mặt với Mean = 4,05. Nhóm nhân tố xếp vị trí trung bình gồm Thu nhập hàng tháng (Mean = 3,95), Chính sách Marketing (Mean = 3,82), và Hạ tầng công nghệ sẵn sàng (Mean = 3,80). Ngược lại, Yếu tố môi trường pháp luật (Mean = 2,99) và Độ tuổi (Mean = 3,20) có mức tác động thấp nhất đến ý định mở thẻ.

Thứ ba, tại Eximbank, sự bất cân xứng hạ tầng kỹ thuật là điểm nghẽn lớn kìm hãm thị phần. Tính đến cuối năm 2008, Eximbank chỉ lắp đặt được 1.744 máy POS và 204 máy ATM trên toàn quốc. Khi so sánh tương quan, số lượng POS của Eximbank chỉ tương đương 22,3% so với Vietcombank (7.800 máy POS) và 62,4% so với ACB (2.791 máy POS). Mạng lưới phân phối của Eximbank với 110 điểm cung cấp sản phẩm thẻ đứng thứ 9 toàn ngành, quá khiêm tốn so với mạng lưới 2.200 điểm của Agribank hay 917 điểm của Vietcombank.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm giải thích rõ nguyên nhân khiến tăng trưởng doanh số hoạt động thẻ của Eximbank năm 2008 dù đạt 1.419,43 tỷ đồng (tăng 52% so với năm 2007) nhưng vẫn chủ yếu dựa vào dòng thẻ ghi nợ rút tiền mặt tại ATM thay vì phát sinh chi tiêu thực tế qua thẻ tín dụng tại POS. Dữ liệu nghiên cứu phản ánh thói quen chi tiêu bằng tiền mặt của người dân Việt Nam vẫn còn bám rễ sâu sắc khi 56% đối tượng khảo sát có mức thu nhập 3–10 triệu đồng/tháng chỉ quen dùng tiền mặt mua sắm tại các chợ truyền thống.

Khi trình bày tương quan dữ liệu, mô hình có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ mạng nhện (Radar Chart) thể hiện 9 nhân tố tác động, làm nổi bật khoảng cách giữa kỳ vọng tiện ích (Mean 4,38) và khả năng cung ứng mạng lưới thực tế. Đồng thời, bảng ma trận đối sánh thị phần thẻ quốc tế chỉ rõ ACB (33%) và Vietcombank (31%) chiếm tổng cộng 64% thị phần nhờ kết hợp hoàn hảo giữa mạng lưới POS rộng khắp và các tiện ích chiết khấu, tích điểm phong phú.

Ý nghĩa học thuật và thực tiễn của nghiên cứu khẳng định rằng việc giảm phí phát hành không còn là vũ khí cạnh tranh bền vững (khi phí của Eximbank đã ở mức rất cạnh tranh nhưng không thể bứt phá thị phần). Trọng tâm chuyển đổi phải là tối ưu hóa giá trị gia tăng (tiện ích tự động hóa thanh toán hóa đơn, trả góp, bảo hiểm) và gia tăng mức độ nhận diện thương hiệu để chuyển hóa 45% tập khách hàng tiềm năng chưa sở hữu thẻ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích định lượng và đánh giá ma trận SWOT, hệ thống giải pháp đẩy mạnh phát triển thị phần thẻ tín dụng Eximbank giai đoạn 2010–2015 được thiết lập qua 4 nhóm chiến lược trọng tâm:

Thứ nhất, đẩy mạnh chính sách Marketing phân khúc và định vị giá trị thương hiệu. Khối Khách hàng Cá nhân và Phòng Tiếp thị cần triển khai các chiến dịch quảng bá hướng mục tiêu vào tầng lớp nhân viên văn phòng và chuyên viên có thu nhập từ 5 đến 15 triệu đồng/tháng (nhóm chiếm 74% mẫu khảo sát). Mục tiêu cụ thể là gia tăng tỷ lệ nhận diện thương hiệu thẻ Eximbank lên 35% trong vòng 18 tháng, kết hợp các chương trình ưu đãi hoàn tiền 5–10% tại các chuỗi siêu thị, nhà hàng và trung tâm thương mại lớn.

Thứ hai, mở rộng khả năng sẵn sàng của hệ thống hạ tầng và mạng lưới đơn vị chấp nhận thẻ. Hội đồng Quản trị và Khối Vận hành Công nghệ cần phê duyệt ngân sách đầu tư lắp đặt tối thiểu 500 máy POS thế hệ mới mỗi năm, nâng tổng số máy POS lên 4.500 máy và đơn vị chấp nhận thẻ lên 2.500 điểm vào cuối năm 2012. Áp dụng chính sách miễn phí lắp đặt thiết bị POS kèm hỗ trợ chiết khấu giao dịch cho các đơn vị chấp nhận thẻ mới nhằm nâng cao mức độ bao phủ thị trường tại Hà Nội, Đà Nẵng và Cần Thơ.

Thứ ba, đa dạng hóa danh mục sản phẩm thẻ tín dụng và tích hợp tiện ích số. Trung tâm Thẻ Eximbank cần chủ động liên kết với các hãng hàng không, bảo hiểm và chuỗi bán lẻ để phát hành thẻ đồng thương hiệu (Co-branded card), đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai phát hành thẻ gắn Chip chuẩn EMV trong năm 2010 để nâng cao mức độ bảo mật. Mục tiêu là nâng tỷ trọng phát hành thẻ tín dụng lên 20% trong cơ cấu thẻ toàn ngân hàng vào năm 2013, tích hợp các tính năng thanh toán hóa đơn điện, nước, mua sắm trực tuyến và SMS Banking tự động.

Thứ tư, tái cấu trúc mạng lưới phân phối và đào tạo năng lực bán hàng. Ban Điều hành Eximbank cần chuyển đổi mô hình kinh doanh thẻ từ việc phụ thuộc vào Sở Giao dịch 1 sang phân bổ chỉ tiêu KPI phát hành thẻ tín dụng bắt buộc cho toàn bộ 77 chi nhánh và phòng giao dịch trên toàn quốc. Định kỳ hàng quý tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về nghiệp vụ thẩm định tín chấp và kỹ năng tư vấn cho đội ngũ hơn 300 giao dịch viên và chuyên viên quan hệ khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và cơ sở tham chiếu khoa học cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất là Ban điều hành và Giám đốc Khối Thẻ tại các Ngân hàng Thương mại Cổ phần. Luận văn cung cấp mô hình thực chứng rõ ràng về cách thức đánh giá thị phần tương đối, nhận diện điểm nghẽn hạ tầng POS/ATM và chiến lược phân bổ nguồn lực để tối ưu hóa tỷ lệ sinh lời trên từng sản phẩm thẻ.

Nhóm thứ hai là Chuyên viên Quản trị Sản phẩm và Marketing Ngân hàng Bán lẻ. Dữ liệu phân tích hành vi của 197 khách hàng là nguồn tham khảo đắt giá để thiết kế các gói sản phẩm thẻ tín dụng phù hợp với đặc thù nhân khẩu học, xây dựng chính sách ưu đãi dựa trên tiêu chí tiện ích – nhân tố có điểm số tác động cao nhất (Mean 4,38).

Nhóm thứ ba là Các nhà nghiên cứu, Giảng viên và Học viên Cao học chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình ứng dụng mô hình hành vi người tiêu dùng của Lê Thế Giới và Lê Văn Huy, phương pháp kiểm định Cronbach's Alpha và phân tích dữ liệu SPSS trong bối cảnh thực tế của thị trường tài chính Việt Nam.

Nhóm thứ tư là Cơ quan Quản lý Nhà nước và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam. Các số liệu tổng kết toàn ngành năm 2008 và kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý về giao dịch điện tử, chữ ký số là cơ sở quan trọng phục vụ công tác hoạch định chính sách thúc đẩy Đề án Thanh toán không dùng tiền mặt quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Nhân tố nào tác động mạnh nhất đến ý định mở thẻ tín dụng của khách hàng?

Kết quả kiểm định định lượng với 197 mẫu khảo sát cho thấy nhân tố Tiện ích sử dụng thẻ giữ vai trò quyết định cao nhất với giá trị trung bình Mean = 4,38 trên thang điểm 5. Khách hàng kỳ vọng nhiều nhất vào tính linh hoạt khi thanh toán toàn cầu, khả năng ứng vốn tiêu dùng nhanh và các tiện ích thanh toán hóa đơn tự động.

Vì sao Eximbank gặp khó khăn trong việc mở rộng thị phần thẻ tín dụng giai đoạn 2007–2008?

Nguyên nhân chủ yếu do hạ tầng chấp nhận thẻ còn hạn chế với 1.744 máy POS (chỉ bằng gần một phần tư của Vietcombank với 7.800 máy) và mô hình bán hàng phụ thuộc hoàn toàn vào Hội sở và Sở Giao dịch 1. Các chi nhánh khác chưa được giao chỉ tiêu kinh doanh thẻ chuyên biệt.

Mức độ tin cậy của mô hình nghiên cứu trong luận văn đạt tiêu chuẩn như thế nào?

Thang đo sử dụng kiểm định hệ số Cronbach's Alpha với kết quả đạt 0,678 cho mô hình ý định sử dụng thẻ (gồm 9 biến quan sát) và 0,665 cho mô hình quyết định sử dụng thẻ (gồm 7 biến quan sát). Các hệ số này đều vượt ngưỡng tiêu chuẩn chấp nhận (> 0,60), đảm bảo tính đại diện và nhất quán thống kê.

Thói quen sử dụng tiền mặt ảnh hưởng thế nào đến thị trường thẻ Việt Nam thời kỳ này?

Thói quen thanh toán tiền mặt là rào cản lớn với mức đánh giá Mean = 4,05 từ người tiêu dùng. Dù tổng doanh số sử dụng thẻ nội địa toàn quốc năm 2008 đạt gần 250.000 tỷ đồng, phần lớn giá trị giao dịch vẫn là rút tiền mặt tại cây ATM thay vì quẹt thẻ thanh toán hàng hóa tại POS.

Điểm khác biệt căn bản giữa thẻ tín dụng quốc tế và thẻ ghi nợ nội địa tại thời điểm nghiên cứu là gì?

Thẻ ghi nợ nội địa chỉ cho phép chi tiêu trong phạm vi số dư tiền gửi có sẵn và chỉ dùng trong nước (chiếm 93,2% thị phần). Ngược lại, thẻ tín dụng cấp hạn mức chi tiêu trước trả tiền sau dựa trên uy tín tài chính, có giá trị thanh toán toàn cầu qua mạng lưới Visa/MasterCard.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu nghiên cứu với các đóng góp nổi bật sau:

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản trị thị phần, ma trận định vị chiến lược và mô hình hành vi người tiêu dùng trong lĩnh vực thẻ thanh toán ngân hàng.
• Phân tích bức tranh toàn cảnh thị trường thẻ Việt Nam năm 2008 với 15 triệu thẻ phát hành, đồng thời bóc tách thực trạng tỷ trọng thẻ tín dụng Eximbank mới chỉ đạt 8% tổng lượng phát hành.
• Xác lập mô hình định lượng 9 nhân tố trên 197 mẫu khảo sát, chứng minh thực nghiệm Tiện ích (Mean 4,38), Nhận thức (Mean 4,08) và Thói quen thanh toán (Mean 4,05) là 3 động lực chi phối quyết định mở thẻ.
• Nhận diện chính xác điểm nghẽn cạnh tranh của Eximbank về quy mô mạng lưới 1.744 máy POS và sự thiếu đồng bộ trong phân bổ chỉ tiêu kinh doanh giữa các chi nhánh.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi kèm lộ trình hành động chi tiết giai đoạn 2010–2015 nhằm đưa Eximbank vươn lên nhóm dẫn đầu thị phần thẻ tín dụng.

Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao thị phần và củng cố năng lực cạnh tranh bền vững, Ban Lãnh đạo Eximbank cùng các tổ chức tài chính bán lẻ cần nhanh chóng chuẩn hóa quy trình phân phối, đẩy mạnh chuyển đổi công nghệ thẻ Chip EMV và kích hoạt các liên minh thanh toán toàn diện ngay từ hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 cũng đưa ra cơ sở lý luận xác định các yếu tố tác động về môi trường bên trong và môi trường bên ngoài ảnh hưởng đến phát triển thị phần LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG THỊ PHẦN THẺ TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM (EXIMBANK) 2.1 TÌNH HÌNH PHÁT HÀNH VÀ THANH TOÁN THẺ TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY Nếu như cuối năm 2007, thị trường thẻ Việt Nam mới có 30 Ngân hàng tham gia thị trường thẻ, thì trong năm 2008 đã có thêm 10 ngân hàng gia nhập thị trường này, đưa tổng số ngân hàng tham gia hoạt động phát hành và thanh toán thẻ lên 40 ngân hàng, bao gồm 4 Ngân hàng Nhà nước, 27 Ngân hàng thương mại (NHTM) cổ phần, 8 Ngân hàng liên doanh và chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam và một tổ chức phi ngân hàng (Công ty Tiết kiệm Bưu điện) với trên 142 thương hiệu thẻ khác nhau bao gồm thẻ ghi nợ nội địa, thẻ ghi nợ quốc tế, thẻ tín dụng nội địa, thẻ tín dụng quốc tế và thẻ trả trước. Việc nhiều ngân hàng, trong đó có các NHTM cổ phần nhỏ, tham gia thị trường thẻ trong năm 2008 thể hiện dịch vụ thẻ ngày càng giữ một vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển của các ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh khủng hoảng tài chính như hiện nay khi việc phát triển các sản phẩm truyền thống gặp rất nhiều khó khăn. Sự tham gia đông đảo của các ngân hàng trên thị trường thẻ đã làm cho sự cạnh tranh giữa các ngân hàng càng trở nên gay gắt hơn. Để tồn tại, phát triển và chiếm lĩnh được thị trường, các Ngân hàng buộc phải đưa ra thị trường các sản phẩm thẻ mới, khác biệt với nhiều tính năng mới.

Nhờ đó năm qua thị trường thẻ Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể của các sản phẩm thẻ với các thương hiệu khác nhau, nhằm phù hợp nhu cầu đa dạng của khách hàng và phù hợp với xu thế mở rộng của thị trường LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 15 Nếu như năm 1996, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) là ngân hàng phát hành thí điểm thẻ ngân hàng đầu tiên, tiếp đến là các ngân hàng TMCP Á Châu, Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu (Eximbank) và First Vinabank. Cho đến 31/12/2008, cả nước có trên 40 ngân hàng phát hành thẻ thanh toán, với khoảng 15 triệu thẻ. Hầu hết ngân hàng đã trang bị máy ATM với khoảng 7.480 máy, số thiết bị chấp nhận thẻ lên đến 26.1 Hoạt động phát hành thẻ Năm 2008, các tổ chức phát hành thẻ đã tập trung vào công tác quảng bá tiếp thị sản phẩm thẻ. Nhờ đó, cùng với việc nhu cầu sử dụng thẻ ngày càng tăng trong tầng lớp dân cư, số lượng thẻ phát hành trong năm tăng trưởng đột biến so với các năm trước.

Tính đến ngày 31/12/2008, tổng số thẻ phát hành đạt hơn 15 triệu thẻ các loại gồm thẻ nội địa và thẻ quốc tế, bằng 161% so với gần 10 triệu thẻ năm 2007, trong đó thẻ nội địa chiếm 93.2% và thẻ quốc tế chiếm 6.1 Phát hành thẻ nội địa Sản phẩm thẻ nội địa bao gồm thẻ tín dụng nội địa và thẻ ghi nợ nội địa, trong đó thẻ ghi nợ nội địa vẫn tiếp tục duy trì mức tăng trưởng cao. Tính đến cuối năm 2008, tổng số thẻ nội địa phát hành đạt hơn 13.622 thẻ, bằng 160% so với gần 9 triệu thẻ năm 2007. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCB) tiếp tục dẫn đầu với gần 3,072 triệu thẻ, chiếm hơn 23 % thị phần, Ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) đứng thứ hai với 2,787 triệu thẻ, chiếm 20% thị phần, Ngân hàng TMCP Đông Á (EAB) đứng vị trí thứ ba với hơn 2,438 triệu thẻ, chiếm 17,6% thị phần (2) Đạt được kết quả ấn tượng như trên ngoài sự nỗ lực của chính các ngân hàng trong việc tổ chức thực hiện tốt Chỉ thị 20/2007/CP-TTg của Thủ tướng Chính phủ về trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương ngân sách, còn do một nguyên nhân nữa là phương tiện thanh toán thẻ đang ngày càng khẳng định vai trò và sự cần thiết đối với đời sống của nhiều tầng lớp dân cư trong xã hội. 1 Xem phụ lục 2 (phần phụ lục) 2 Xem phụ lục 2 (phần phụ lục) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 16 Riêng đối với hình thức thẻ tín dụng nội địa, tính đến nay, ở Việt Nam mới có 3 Ngân hàng tham gia phát hành là Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín và Ngân hàng TMCP Nam Việt (NaviBank), với tổng số lượng thẻ đạt gần 9.200 thẻ, chỉ chiếm 0,6% tổng số thẻ trên thị trường.1: TÌNH HÌNH PHÁT HÀNH THẺ NỘI ĐỊA CỦA VIỆT NAM NĂM 2008 KHÁC EXIMBANKBIDV 9% 1% 11% VIETINBANK AGRIBANK 20% 15% TCB 3% VCB EAB 23% 18% (Nguồn: Hội thẻ ngân hàng Việt Nam) 2.2 Phát hành thẻ quốc tế Hiện nay ở Việt Nam, trong tổng số 40 tổ chức tham gia thị trường thẻ, có 16 Ngân hàng phát hành thẻ quốc tế, bao gồm thẻ tín dụng quốc tế và thẻ ghi nợ quốc tế.

Hoạt động phát hành thẻ trong năm qua đạt mức tăng trưởng rất ấn tượng với tổng số thẻ đã phát hành tích lũy đạt 1.985 thẻ, tăng 74% so với 589. Trong đó, sản phẩm thẻ ghi nợ quốc tế chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số thẻ quốc tế phát hành vì đây là sản phẩm rất tiện ích, phù hợp với nhu cầu sử dụng của khách hàng, một mặt do thủ tục phát hành đơn giản, nhanh chóng hơn so với thẻ tín dụng, mặt khác, khách hàng có thể chi tiêu trong nước như thẻ ATM, lại vừa có thẻ chi tiêu tại nước ngoài như thẻ tín dụng quốc tế (3) 3 Xem phụ lục 2 (Phần phụ lục) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 17 Trong số 16 tổ chức phát hành thẻ quốc tế, ACB tiếp tục dẫn đầu với số lượng thẻ quốc tế phát hành tích lũy hơn 300.000 thẻ, chiếm 33% thị phần. VCB đứng thứ hai với gần 294.000 thẻ, chiếm 31% thị phần, tiếp theo là Ngân hàng TMCP Kỹ thương (TCB) với gần 144.000 thẻ, chiếm 15% thị phần, Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương tín (STB) hơn 90.000 thẻ (4) Đạt được kết quả khả quan trên là do trong năm 2008 đã có thêm 5 ngân hàng tham gia phát hành thẻ quốc tế, đưa tổng số ngân hàng tham gia phát hành thẻ quốc tế tại thị trường Việt Nam lên 16 Ngân hàng. Không những thế, các ngân hàng còn tập trung gia tăng tiện ích và tính năng mới cho các sản phẩm thẻ như chuyển khoản, thanh toán hóa đơn hàng hóa dịch vụ, mua hàng trực tuyến, thấu chi tài khoản, hưởng các ưu đãi về dịch vụ và giảm giá mua hàng tại các điểm chấp nhận thẻ, vấn tin tài khoản và in sao kê, nhận tiền kiều hối bảo hiểm tai nạn, giao dịch qua kênh ngân hàng điện tử và các dịch vụ khác.

Ngoài ra không thể không kể đến vai trò của Tổ chức thẻ quốc tế trong việc tổ chức các chương trình hỗ trợ và khuyến khích phát triển thị trường thẻ Việt Nam… BIỂU ĐỒ 2.2: TÌNH HÌNH PHÁT HÀNH THẺ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM NĂM 2008 STB KHÁC EXIMBANK 10% 2% VCB 5% 31% TCB 15% AGRIBANK VIB 2% 2% ACB 33% (Nguồn: Hội thẻ ngân hàng Việt Nam) 4 Xem phụ lục 2 (Phần phụ lục) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Doanh số sử dụng thẻ Cùng với sự gia tăng về số lượng thẻ phát hành, sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ATM, việc mở rộng kết nối mạng lưới của các Ngân hàng thông qua các tổ chức chuyển mạch thẻ, cùng với chỉ đạo của Chính phủ và của Ngân hàng Nhà nước trong việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, doanh số sử dụng thẻ của chủ thẻ nội địa đã tăng lên nhanh chóng so với năm 2007. Tính đến cuối năm 2008, doanh số sử dụng thẻ nội địa gần 250.000 tỷ đồng, bằng 200% so với 124. Tuy nhiên, trong đó doanh số rút tiền mặt vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn, trong khi việc thanh toán bằng thẻ tại các POS và ATM vẫn còn hạn chế Trong số các ngân hàng, VCB đứng đầu về doanh số sử dụng thẻ cho tất cả các loại thẻ với 72.941 tỷ đồng trong năm 2008 (30,83%), thứ hai là EAB với 43.856 tỷ đồng (18,53%) và đứng thứ ba là Agribank với 38.215 tỷ đồng (16,15%) BIỂU ĐỒ 2.3 DOANH SỐ SỬ DỤNG THẺ NĂM 2008 (TỶ VNĐ) EXIMBANK 3,277 STB 4,848 ACB 5,232 Techcombank 6,091 BIDV 27,521 Vietinbank 31,620 AGRIBANK 38,215 EAB 43,856 VCB 72,941 0 20,000 40,000 60,000 80,000 (Nguồn: Hội thẻ ngân hàng Việt Nam) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Hoạt động thanh toán thẻ Năm 2008, doanh số thanh toán thẻ quốc tế của các Ngân hàng đạt gần 2.000 triệu USD, bằng 265% so với 755 triệu USD của năm 2007. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu diễn ra rộng khắp thế giới, thì đây là một kết quả rất khả quan.

Đạt được kế quả trên trước hết là do trong năm qua, các ngân hàng đã chủ động tập trung đầu tư phát triển mạng lưới ĐVCNT rộng khắp, phục vụ nhu cầu sử dụng thẻ ngày càng gia tăng của khách hàng quốc tế cũng như khách hàng trong nước; Mặt khác, là nhờ lượng khách hàng quốc tế đến Việt Nam trong năm 2008 vẫn duy trì mức tăng trưởng cao so với năm 2007, cũng như lượng chủ thẻ Việt Nam ra nước ngoài công tác, học tập và du lịch tăng cao. Theo thống kê của Tổng cục du lịch Việt Nam, năm 2008 tổng lượng khách quốc tế vào Việt Nam đạt tới 4,3 triệu lượt khách, tăng 0,6% so với năm 2007. Trong số các ngân hàng, VCB tiếp tục thể hiện thế mạnh vượt trội trong lĩnh vực thanh toán thẻ quốc tế, với hơn 642.63 triệu USD trong năm 2008, chiếm 53,83% thị phấn, tiếp theo là Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) với 203,70 triệu USD, chiếm 17,06% thị phần. Ngân hàng United Overseas (UOB) đứng thứ ba với doanh số 102,40 triệu USD, chiếm 8,58% thị phần BIỂU ĐỒ 2.4: DOANH SỐ THANH TOÁN THẺ QUỐC TẾ NĂM 2008 (TRIỆU USD) 34.00 (Nguồn: Hội thẻ ngân hàng Việt Nam) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 TÌNH HÌNH PHÁT HÀNH VÀ THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM HIỆN NAY 2.