Luận văn thạc sĩ UEH: Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng

Nghiên cứu mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ UEH.

• Tác giả: Huỳnh Thị Vĩ Dạ
• Người hướng dẫn: TS. Phùng Đức Nam
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Rủi Ro Thanh Khoản Và Rủi Ro Tín Dụng: Nghiên Cứu Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2
• 2.1. Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng
• 2.1.1. Các loại rủi ro trong kinh doanh ngân hàng
• 2.1.2. Ảnh hưởng của rủi ro đến hoạt động kinh doanh ngân hàng và nền kinh tế-xã hội
• 2.2. Rủi ro thanh khoản
• 2.2.1. Phân loại rủi ro thanh khoản
• 2.2.2. Các nguyên nhân dẫn tới rủi ro thanh khoản
• 2.3. Rủi ro tín dụng
• 2.3.1. Phân loại rủi ro tín dụng
• 2.3.2. Đánh giá rủi ro tín dụng
• 2.3.3. Ảnh hưởng của rủi ro tín dụng
• 2.3.4. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng
• 2.4. Lý thuyết về mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng
• 2.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.6. Thực trạng rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2.7. Thực trạng về rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.2.1. Biến nghiên cứu
• 3.2.2. Các biến kiểm soát
• 3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.3.1. Dữ liệu bảng
• 3.3.2. Mô hình hồi quy
• 3.3.2.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS
• 3.3.2.2. Mô hình hồi quy tác động cố định (FEM)
• 3.3.2.3. Mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM)
• 3.3.3. Các bước kiểm định mô hình nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả các biến
• 4.2. Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình
• 4.3. Phân tích kết quả hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hạn chế của luận văn
• 5.2. Định hướng cho nghiên cứu tiếp theo
• 5.3. Gợi ý chính sách
• 5.3.1. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 5.3.2. Đối với các ngân hàng thương mại
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng

Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Nghiên cứu này nhằm làm rõ sự tương tác giữa hai loại rủi ro này tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Việc hiểu rõ mối quan hệ này không chỉ giúp các nhà quản lý ngân hàng có cái nhìn tổng quát hơn mà còn hỗ trợ trong việc xây dựng các chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả.

1.1. Định nghĩa và vai trò của rủi ro thanh khoản

Rủi ro thanh khoản là khả năng của ngân hàng trong việc đáp ứng các nghĩa vụ tài chính khi đến hạn. Nếu ngân hàng không có đủ tiền mặt hoặc tài sản có thể chuyển đổi thành tiền mặt, họ có thể gặp khó khăn trong việc thanh toán. Điều này có thể dẫn đến mất uy tín và thậm chí là phá sản.

1.2. Định nghĩa và vai trò của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng xảy ra khi bên vay không thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng. Điều này có thể gây tổn thất lớn cho ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng sinh lời và sự ổn định tài chính của ngân hàng.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý rủi ro thanh khoản và tín dụng

Các ngân hàng thương mại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng. Những thách thức này không chỉ đến từ nội tại ngân hàng mà còn từ môi trường kinh tế vĩ mô. Việc nhận diện và đánh giá đúng mức độ rủi ro là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

2.1. Thách thức từ môi trường kinh tế

Sự biến động của nền kinh tế toàn cầu và các chính sách tiền tệ có thể ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản của ngân hàng. Khi lãi suất thay đổi, tâm lý của người gửi tiền cũng thay đổi, dẫn đến việc rút tiền đột ngột.

2.2. Thách thức từ nội tại ngân hàng

Nhiều ngân hàng vẫn chưa có hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả. Việc thiếu thông tin và phân tích chính xác về tình hình tài chính có thể dẫn đến quyết định sai lầm trong việc cấp tín dụng và quản lý thanh khoản.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và tín dụng

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để kiểm tra các giả thuyết nghiên cứu.

3.1. Dữ liệu và nguồn thông tin

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại trong giai đoạn từ 2009 đến 2017. Các biến số như tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ thanh khoản sẽ được sử dụng để phân tích.

3.2. Mô hình hồi quy và phân tích dữ liệu

Nghiên cứu sẽ áp dụng mô hình hồi quy Pooled OLS, FEM và REM để phân tích mối quan hệ giữa các biến. Kết quả sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng của rủi ro thanh khoản đến rủi ro tín dụng.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự tương tác mạnh mẽ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định chính xác hơn trong việc quản lý rủi ro.

4.1. Kết quả chính từ nghiên cứu

Nghiên cứu chỉ ra rằng khi rủi ro thanh khoản tăng, rủi ro tín dụng cũng có xu hướng gia tăng. Điều này cho thấy sự cần thiết phải quản lý đồng thời cả hai loại rủi ro này.

4.2. Ứng dụng trong quản lý rủi ro ngân hàng

Các ngân hàng cần xây dựng các chiến lược quản lý rủi ro tích hợp, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ sự biến động của rủi ro thanh khoản và tín dụng.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu này đã làm rõ mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn trong việc xây dựng các chính sách quản lý rủi ro hiệu quả.

5.1. Kết luận chính

Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là rất quan trọng và cần được nghiên cứu sâu hơn trong tương lai.

5.2. Định hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu thực nghiệm để làm rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ này, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế phát triển nhanh chóng, các ngân hàng thương mại Việt Nam ngày càng mở rộng quy mô và đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng kéo theo nhiều rủi ro, trong đó rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng là hai loại rủi ro trọng yếu ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định và phát triển của ngân hàng. Từ năm 2009 đến 2017, dữ liệu từ 30 ngân hàng thương mại với 106 quan sát cho thấy tỷ lệ tăng trưởng tín dụng bình quân năm 2009 so với 2008 đạt 66,02%, trong khi tỷ lệ nợ xấu có xu hướng tăng cao, gây áp lực lớn lên khả năng quản lý rủi ro của các ngân hàng. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn này, nhằm cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn cho việc hoạch định chính sách quản lý rủi ro hiệu quả. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào các ngân hàng thương mại Việt Nam, sử dụng dữ liệu tài chính từ năm 2009 đến 2017, với ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì sự ổn định hệ thống ngân hàng và góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

• Lý thuyết trung gian tài chính: Ngân hàng thực hiện hai vai trò chính là tạo ra tính thanh khoản và chuyển đổi rủi ro, dựa trên các mô hình của Bryant (1980) và Diamond & Dybvig (1983).
• Mô hình Monti-Klein: Giải thích mối quan hệ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản thông qua việc gia tăng khoảng cách lãi suất tiết kiệm và cho vay, dẫn đến rủi ro ngẫu nhiên từ người vay và người gửi tiền.
• Khái niệm rủi ro thanh khoản: Bao gồm rủi ro rút tiền trước hạn, rủi ro có kỳ hạn, rủi ro tài trợ và rủi ro thị trường.
• Khái niệm rủi ro tín dụng: Phân loại theo tính khách quan và chủ quan, đánh giá qua các chỉ số như tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu, hệ số rủi ro tín dụng.
• Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng: Có thể cùng chiều hoặc ngược chiều, ảnh hưởng đến sự ổn định của ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính của 30 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2009-2017, tổng cộng 106 quan sát; dữ liệu bổ sung từ Ngân hàng Nhà nước, Tổng cục Thống kê, World Bank và Investing.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng dữ liệu bảng (panel data) với các mô hình hồi quy Pooled OLS, mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM).
• Biến nghiên cứu chính: Rủi ro tín dụng (CR) được đo bằng tỷ lệ tổn thất cho vay ròng trung bình so với dự phòng các khoản khó đòi; rủi ro thanh khoản (LR) được tính dựa trên tỷ lệ tài sản có tính thanh khoản thấp so với tổng tài sản.
• Các biến kiểm soát: Bao gồm tỷ lệ vốn, tỷ lệ thanh khoản nợ, hiệu quả hoạt động, tăng trưởng tín dụng, đòn bẩy tài chính, lãi suất chính sách, GDP, và biến giả khủng hoảng.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu từ năm 2009 đến 2017, phân tích hồi quy và kiểm định mô hình bằng phần mềm STATA.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng: Kết quả hồi quy cho thấy không có mối quan hệ thống kê rõ ràng giữa hai loại rủi ro này trong các mô hình Pooled OLS, FEM và REM, với hệ số hồi quy không có ý nghĩa thống kê (p-value > 0.05).
• Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Tỷ lệ vốn (CA) có ảnh hưởng tiêu cực đến rủi ro tín dụng với mức ý nghĩa ở mô hình FEM (p-value = 0.04), cho thấy vốn cao giúp giảm rủi ro tín dụng. Tăng trưởng tín dụng và đòn bẩy tài chính không có ảnh hưởng đáng kể.
• Ảnh hưởng của biến vĩ mô: Logarit GDP có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến rủi ro tín dụng (p-value < 0.01), cho thấy sự phát triển kinh tế có thể làm tăng rủi ro tín dụng trong giai đoạn nghiên cứu.
• Các biến phái sinh ngoài bảng cân đối: Biến NET_OBS có ảnh hưởng tiêu cực đến rủi ro tín dụng với mức ý nghĩa gần 5% trong mô hình FEM, cho thấy các tài khoản phái sinh có thể giúp giảm rủi ro tín dụng.
• Thống kê mô tả: Biến rủi ro tín dụng có giá trị trung bình 0.066 với độ lệch chuẩn nhỏ, biến rủi ro thanh khoản có giá trị trung bình âm -0.2875, phản ánh sự ổn định tương đối trong dữ liệu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam không rõ ràng và không đồng nhất, phù hợp với một số nghiên cứu quốc tế cho thấy mối quan hệ này có thể cùng chiều hoặc ngược chiều tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và chính sách quản lý. Việc vốn chủ sở hữu có ảnh hưởng giảm rủi ro tín dụng phản ánh vai trò quan trọng của vốn trong việc nâng cao khả năng chống chịu rủi ro của ngân hàng. Tác động tích cực của GDP đến rủi ro tín dụng có thể do tăng trưởng kinh tế thúc đẩy mở rộng tín dụng nhưng cũng làm tăng khả năng rủi ro do cho vay các dự án có rủi ro cao. Các biến phái sinh ngoài bảng cân đối giúp giảm rủi ro tín dụng, cho thấy vai trò của các công cụ tài chính phái sinh trong quản lý rủi ro. Kết quả có thể được trình bày qua biểu đồ phân tích hồi quy và bảng ma trận tương quan để minh họa mối quan hệ giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tăng cường vốn chủ sở hữu: Các ngân hàng cần nâng cao tỷ lệ vốn chủ sở hữu nhằm giảm thiểu rủi ro tín dụng, mục tiêu đạt tỷ lệ vốn tối thiểu theo quy định trong vòng 2 năm tới, do ban lãnh đạo ngân hàng và cơ quan quản lý.
• Cải thiện quản lý rủi ro thanh khoản: Áp dụng các công cụ quản lý thanh khoản hiện đại, bao gồm sử dụng các tài sản có tính thanh khoản cao và các công cụ phái sinh, nhằm duy trì thanh khoản ổn định, thực hiện liên tục hàng năm.
• Kiểm soát tăng trưởng tín dụng hợp lý: Ngân hàng Nhà nước cần điều chỉnh chính sách tín dụng để tránh tăng trưởng tín dụng quá nóng, giảm thiểu rủi ro tín dụng, với các quy định cụ thể áp dụng trong 3 năm tới.
• Phát triển thị trường tài chính phái sinh: Khuyến khích các ngân hàng sử dụng các công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tín dụng và thanh khoản, đồng thời nâng cao năng lực quản lý rủi ro, triển khai trong 5 năm tới.
• Tăng cường giám sát và minh bạch thông tin: Cơ quan quản lý cần nâng cao hiệu quả giám sát, yêu cầu các ngân hàng công bố thông tin minh bạch về rủi ro tín dụng và thanh khoản, nhằm tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà quản trị ngân hàng: Hỗ trợ xây dựng chiến lược quản lý rủi ro tín dụng và thanh khoản hiệu quả, nâng cao năng lực quản trị rủi ro.
• Cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách tiền tệ, tín dụng và giám sát hoạt động ngân hàng.
• Nhà nghiên cứu và học viên: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về rủi ro ngân hàng và tài chính.
• Nhà đầu tư và chuyên gia tài chính: Giúp đánh giá mức độ rủi ro của các ngân hàng thương mại, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro thanh khoản là gì?
   Rủi ro thanh khoản là khả năng ngân hàng không thể đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn hoặc phải huy động vốn với chi phí cao để đáp ứng nhu cầu thanh toán.

2. Rủi ro tín dụng ảnh hưởng như thế nào đến ngân hàng?
   Rủi ro tín dụng làm giảm khả năng thu hồi vốn và lợi nhuận, gây mất cân đối thu chi, ảnh hưởng đến uy tín và có thể dẫn đến phá sản ngân hàng.

3. Mối quan hệ giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng có nhất quán không?
   Mối quan hệ này không nhất quán, có thể cùng chiều hoặc ngược chiều tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và chính sách quản lý.

4. Các biến kiểm soát nào ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng?
   Tỷ lệ vốn chủ sở hữu, tăng trưởng tín dụng, và các công cụ phái sinh ngoài bảng cân đối là những biến có ảnh hưởng đáng kể.

5. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro thanh khoản và tín dụng?
   Tăng vốn chủ sở hữu, cải thiện quản lý thanh khoản, kiểm soát tăng trưởng tín dụng và phát triển công cụ phái sinh là các giải pháp hiệu quả.

Kết luận

• Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ phức tạp giữa rủi ro thanh khoản và rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2009-2017.
• Vốn chủ sở hữu đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro tín dụng.
• Tăng trưởng kinh tế có thể làm tăng rủi ro tín dụng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
• Các công cụ phái sinh ngoài bảng cân đối góp phần giảm rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.
• Đề xuất các giải pháp quản lý rủi ro nhằm duy trì sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.

Hành động tiếp theo: Các ngân hàng và cơ quan quản lý cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để cập nhật các biến động mới của thị trường và rủi ro tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu tổng quan nghiên cứu bao gồm: lý do nghiên cứu, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, ý nghĩa nghiên cứu. Chương 2: Trình bày cơ sở lý thuyết của đề tài nghiên cứu, các giả thuyết liên quan đến nội dung, và các nghiên cứu trước có liên quan. Chương 3: Mô hình, dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Trình bày cách đo lường các biến, thiết kế mô hình và phương pháp nghiên cứu.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu. Thực hiện phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu. Chương 5: Kết luận và gợi ý chính sách. Từ kết quả nghiên cứu đưa ra kết luận cho đề tài, từ đó nêu những mặt hạn chế của đề tài đồng thời đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƯƠNG 2.1 Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng 2.1 Các loại rủi ro trong kinh doanh ngân hàng Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng được biết đến như là những biến cố không mong đợi mà gây ra tổn thất về tài sản của ngân hàng khi có phát sinh, làm sụt giảm lợi nhuận thực tế so với dự kiến hoặc phải bỏ ra thêm một khoản chi phí để hoàn thành công việc. Nó là những mất mác ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình hoạt động kinh doanh tác động xấu đến sự ổn định và phát triển của ngân hàng. Khi đề cập đến vấn đề rủi ro người ta thường quan tâm đến biên độ và tần suất xuất hiện của rủi ro để đánh giá ảnh hưởng của rủi ro đến hoạt động kinh doanh. Bởi lẽ, rủi ro là yếu tố khách quan nên người ta không thể nào loại trừ được hẳn mà chỉ có thể hạn chế sự xuất hiện và những tác hại của chúng gây ra cho hoạt động kinh doanh của mình.

Có bốn lọai rủi ro cơ bản trong kinh doanh ngân hàng: - Rủi ro tín dụng: là loại rủi ro phát sinh trong quá trình cấp tín dụng của ngân hàng. Rủi ro tín dụng xảy ra khi bên đi vay không thực hiện được việc thanh toán tiền vay theo đúng thời hạn và điều kiện trong hợp đồng làm cho người cho vay phải gặp tổn thất về tài chính. - Rủi ro thanh khoản: là loại rủi ro xảy ra khi ngân hàng thiếu khả năng chi trả do không chuyển đổi các loại tài sản ra tiền mặt kịp thời hoặc không thể vay mượn nhằm đáp ứng các yêu cầu của hợp đồng thanh toán. - Rủi ro tỷ giá hối đoái: trong quá trình cho vay hoặc kinh doanh tiền tệ của ngân hàng khi tỷ giá thay đổi theo chiều hướng bất lợi cho ngân hàng thì phát sinh rủi ro tỷ giá hối đoái.

- Rủi ro lãi suất: là loại rủi ro xảy ra khi lãi suất thị trường thay đổi hoặc những yếu tố có liên quan đến lãi suất thay đổi gây tổn hại đến tài sản hoặc thu nhập của ngân hàng bị sụt giảm. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Ảnh hưởng của rủi ro đến hoạt động kinh doanh ngân hàng và nền kinh tế-xã hội Rủi ro xảy ra sẽ gây ra tổn hại, mất mát tài sản của ngân hàng như là bị mất vốn vay, chi phí hoạt động gia tăng, lợi nhuận giảm và giá trị của tài sản cũng bị giảm sút. Đồng thời, rủi ro xảy ra có thể làm giảm uy tín của ngân hàng, mất đi sự tín nhiệm của khách hàng và có thể đánh mất cả thương hiệu. Khi ngân hàng liên tục kinh doanh bị lỗ hay thường xuyên mất khả năng thanh khoản có thể dẫn đến cuộc rút tiền quy mô lớn và vỡ nợ có thể xảy ra.

Khi ngân hàng bị vỡ nợ và phá sản sẽ ảnh hưởng đến hàng loạt người gửi tiền, hàng ngàn doanh nghiệp. Do không đáp ứng được vốn kịp thời làm cho nền kinh tế suy thoái, giá cả leo thang, sức mua giảm, thất nghiệp tăng cao và mất ổn định trật tự xã hội. Ngoài ra, một ngân hàng nào đó bị phá sản còn tạo nên sự hoang mang, hoảng loạn trong người dân làm họ mất lòng tin vào cả hệ thống ngân hàng gây ảnh hưởng xấu đến các ngân hàng khác và ảnh hưởng đến cả nền kinh tế. Hơn nữa, rủi ro trong hoạt động tín dụng cũng ảnh hưởng đến kinh tế thế giới vì khi nước ta hội nhập thế giới và toàn cầu hóa về kinh tế như hiện nay, nền kinh tế của mỗi nước đều phụ thuộc vào tình hình kinh tế khu vực và thế giới.

Cũng như quan hệ tiền tệ, đầu tư giữa các quốc gia đang phát triển rất nhanh nên rủi ro tín dụng của một nước cũng ảnh hưởng ít nhiều đến các nước khác có liên quan. Thực tiễn đã chứng minh cho ta thấy qua cuộc khủng hoảng tiền tệ Châu Á (1997), khủng hoảng tài chính Nam Mỹ (2001-2002) và gần đây là cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (2007-2008). Như vậy, công tác nhận biết, phân tích rủi ro là hết sức quan trong nhằm góp phần vào công cuộc kiểm soát và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động của ngân hàng. Từ đó, giúp cho hoạt động của hệ thống ngân hàng diễn ra suông sẻ và hiệu quả hơn.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Rủi ro thanh khoản 2.1 Phân loại rủi ro thanh khoản Theo Duttweiler (2008), khi nói đến đặc tính của các nguồn thanh khoản, người ta thường phân biệt theo: tính sẵn có, cơ cấu đáo hạn, cấu trúc chi phí và rủi ro thanh khoản. Về mặt cấu trúc, chúng thường được chia thành bốn nhóm sau: Rủi ro thanh khoản rút tiền trước hạn: điều này liên quan đến tài sản và nợ. Những khoản tiền gửi có thể được rút sớm trước ngày tới hạn thay vì chờ đến thời gian đáo hạn. Rủi ro thanh khoản có kỳ hạn: điều kiện thanh toán khác đi so với các điều kiện của hợp đồng.

Ví dụ việc trả nợ có thể bị trì hoãn. Rủi ro thanh khoản tài trợ: Nếu một tài sản không được tài trợ hợp lý, việc tài trợ một thương phiếu (CP) theo sau đó có thể phải được thực hiện trong những điều kiện bất lợi, nghĩa là với giá chênh lệch cao hơn. Trong trường hợp xấu, quỹ tiền thậm chí có thể bị rút nhiều như đã giải thích trong phần rủi ro thanh khoản rút tiền trước hạn. Rủi ro thanh khoản thị trường: một lần nữa thanh khoản thị trường lại có liên quan đến tài sản và nợ.

Các điều kiện thị trường bất lợi có thể làm giảm khả năng chuyển các tài sản khả nhượng thành tiền hoặc để tài trợ cho số lượng cần thiết.2 Các nguyên nhân dẫn tới rủi ro thanh khoản Theo Nguyễn Bảo Huyền (2016), có nhiều nguyên nhân gây ra rủi ro thanh khoản và bắt nguồn từ hoạt động kinh doanh của ngân hàng, đó có thể là nguyên nhân chủ quan hoặc nguyên nhân khách quan. Nguyên nhân chủ quan Thứ nhất, kỳ hạn của tài sản có và tài sản nợ có sự bất cân xứng, bắt nguồn từ chức năng chuyển hóa kỳ hạn của ngân hàng: huy động các khoản tiền gửi ngắn hạn từ dân chúng để cho vay các khoản tín dụng dài hạn. Như vậy kỳ hạn của tài sản có dài hơn kỳ hạn của tài sản nợ khiến dòng tiền của tài sản có không cân xứng với dòng tiền cần đáp ứng việc thanh toán khi đến hạn của các tài sản nợ, gây ra khó khăn cho ngân hàng phải lo tìm nguồn bù đắp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Thứ hai, do các ngân hàng không dự tính được nhu cầu rút tiền hoặc các nghĩa vụ phải trả tiền.

Khi nhu cầu rút tiền và nghĩa vụ trả tiền vượt quá mức dự tính, các ngân hàng này sẽ gặp khó khăn về thanh khoản. Thứ ba, do tiềm lực tài chính của ngân hàng còn hạn chế. Vốn điều lệ là số vốn thuộc sở hữu của ngân hàng, ghi trong điều lệ của ngân hàng, được hình thành khi ngân hàng thương mại mới được thành lập. Nó phản ánh quy mô hay thực lực tài chính của ngân hàng thương mại.

Nếu vốn điều lệ của ngân hàng thương mại càng cao, chứng tỏ ngân hàng càng có tiềm lực tài chính và ngược lại nếu vốn điều lệ của ngân hàng thương mại càng ít thì quy mô hoạt động của ngân hàng càng nhỏ. Các ngân hàng nhỏ thường khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn vốn hoặc chỉ vay được với lãi suất cao, đặc biệt là đối với nguồn vốn vay. Có thể nói áp lực rất lớn khi các ngân hàng này phải gánh chịu chi phí cao để có thể khắc phục khó khăn trong việc giải quyết vấn đề thanh khoản. Quy mô vốn điều lệ nhỏ có thể là một trong những nguyên nhân đẩy ngân hàng thương mại đến tình trạng mất khả năng chi trả và phá sản khi nhu cầu thanh khoản tăng đột ngột.

Thứ tư, do kinh doanh nhiều loại tiền tệ, tạo nên rủi ro thanh khoản và yêu cầu tài trợ trong từng loại tiền tệ. Thứ năm, do uy tín của ngân hàng bị giảm khiến khách hàng gửi tiền nhanh chóng rút tiền gây nên rủi ro thanh khoản. Đây là hệ quả của việc kinh doanh yếu kém, công tác quảng cáo chưa được đầu tư thỏa đáng. Nguyên nhân khách quan Thứ nhất, do các tài sản tài chính có tính nhạy cảm với sự biến động của lãi suất.

Lãi suất thay đổi ảnh hưởng lớn đến tâm lý của người gửi tiền. Trường hợp lãi suất tăng, khách hàng sẽ rút tiền để gửi vào nơi có lãi suất cao hơn còn các khách hàng vay giảm tối đa việc vay mới để tránh trả lãi nhiều hơn. Khi lãi suất giảm thì phản ứng ngược lại. Trong cả hai trường hợp, biến động lãi suất ảnh hưởng đến cả dòng tiền gửi lẫn cho vay, cuối cùng ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của ngân hàng.

Ngoài ra, việc thay đổi lãi suất sẽ ảnh hưởng đến thị giá của tài sản tài chính đem bán và ảnh hưởng đến chi phí đi vay trên thị trường tiền tệ liên ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Thứ hai, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước để thực hiện chức năng của mình trong điều hành chính sách tiền tệ, ngân hàng nhà nước sử dụng ba công cụ bao gồm: nghiệp vụ thị trường mở, quy định về dự trữ bắt buộc, lãi suất chiết khấu, và tái chiết khấu các giấy tờ có giá. Nghiệp vụ thị trường mở (OMO) là hoạt động của Ngân hàng Nhà nước mua hoặc bán cho ngân hàng thương mại trái phiếu chính phủ, trái phiếu kho bạc nhà nước.