Luận văn Thạc sĩ UEH: Các yếu tố quyết định khả năng tiếp cận tín dụng của SME

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh determinants of access to formal credit by small and medium enterprises in vietnam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Tran Nguyen Thuy Bao Anh
• Người hướng dẫn: Dr. Pham Khanh Nam
• Trường học: University Of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Determinants Of Access To Formal Credit By Small And Medium Enterprises In Vietnam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Bố cục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Định nghĩa doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 2.2. Lý thuyết độc quyền
• 2.3. Lý thuyết thông tin bất đối xứng
• 2.4. Rào cản tiếp cận tài chính của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 2.4.1. Các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế
• 2.4.2. Các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Bối cảnh tài chính của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Hàm ý chính sách
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Vai trò tín dụng bức tranh tiếp cận vốn của DNVVN Việt Nam

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNVVN) là xương sống của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp đáng kể vào GDP và tạo ra phần lớn việc làm. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất mà khối doanh nghiệp này phải đối mặt chính là sự thiếu hụt vốn và khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn tín dụng chính thức. Luận văn thạc sĩ kinh tế UEH với chủ đề "Các nhân tố quyết định khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam" đã đi sâu phân tích vấn đề này. Nghiên cứu chỉ ra một nghịch lý: trong khi hệ thống ngân hàng dường như "thừa vốn", chỉ khoảng một phần ba doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam có thể tiếp cận được nguồn vốn vay. Một phần ba khác gặp nhiều trở ngại và phần ba còn lại hoàn toàn không thể vay vốn. Theo khảo sát của Cục Phát triển Doanh nghiệp - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, có tới 80% DNVVN không thể tiếp cận vốn vay do không đáp ứng đủ các điều kiện. Thực trạng này đặt ra câu hỏi cấp thiết về các rào cản tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa và những yếu tố nào thực sự ảnh hưởng đến quyết định cho vay của ngân hàng thương mại. Việc hiểu rõ các nhân tố này không chỉ có ý nghĩa học thuật mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp chính sách hiệu quả, giúp khơi thông dòng vốn cho DNVVN phát triển.

1.1. Tầm quan trọng của tín dụng ngân hàng với sự phát triển SMEs

Tín dụng ngân hàng đóng một vai trò huyết mạch đối với sự tồn tại và phát triển của SMEs. Do quy mô vốn tự có hạn chế, có đến 90% DNVVN cần vay vốn để hoạt động kinh doanh, trong đó 70% là vay từ ngân hàng. Nguồn vốn này là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp đầu tư vào máy móc, công nghệ mới, mở rộng quy mô sản xuất, và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo dữ liệu từ luận văn, mục đích đầu tư chính của SMEs là "tăng thêm công suất" (chiếm trên 50%), cho thấy nhu cầu mở rộng là rất lớn. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với SMEs còn thể hiện qua việc giúp doanh nghiệp vượt qua các giai đoạn khó khăn tài chính, duy trì dòng tiền và nắm bắt các cơ hội kinh doanh kịp thời. Thiếu đi nguồn vốn này, nhiều doanh nghiệp buộc phải thu hẹp sản xuất, thậm chí ngừng hoạt động, như khảo sát của VCCI đã chỉ ra thiếu vốn là nguyên nhân của 38.1% doanh nghiệp phải thu hẹp quy mô.

1.2. Thực trạng đáng báo động về khả năng tiếp cận vốn của DNVVN

Bức tranh tổng thể cho thấy khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của DNVVN còn rất hạn chế. Dữ liệu thống kê mô tả trong nghiên cứu cho thấy Ngân hàng Thương mại Nhà nước (SOCB) là nguồn vốn chính thức quan trọng nhất. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp nộp đơn vay vốn có xu hướng giảm trong giai đoạn 2005-2009, trong khi tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn khi vay lại tăng lên. Những lý do chính được chỉ ra bao gồm khó khăn trong việc xin giấy phép từ ngân hàng và thiếu tài sản thế chấp (collateral). Đáng chú ý, ngay cả những doanh nghiệp không nộp đơn vay, có một tỷ lệ lớn (khoảng 25.84% trong năm 2009) vẫn có nhu cầu về vốn nhưng không nộp đơn vì các rào cản như không đủ tài sản thế chấp, lãi suất cao, hoặc quy trình phức tạp. Sự hạn chế này đẩy các doanh nghiệp vào thị trường tín dụng phi chính thức, nơi có chi phí cao và rủi ro lớn hơn.

II. Rào cản tín dụng DNVVN Lý thuyết các thách thức cốt lõi

Việc các DNVVN gặp khó khăn trong tiếp cận vốn không phải là một vấn đề đơn lẻ mà bắt nguồn từ các lý thuyết kinh tế sâu xa và những thách thức mang tính hệ thống. Luận văn đã sử dụng lý thuyết thông tin bất đối xứng trong cho vay (asymmetric information) làm nền tảng chính để giải thích các rào cản này. Lý thuyết này cho rằng người đi vay (doanh nghiệp) luôn có nhiều thông tin về dự án và khả năng trả nợ của mình hơn người cho vay (ngân hàng). Sự chênh lệch thông tin này tạo ra hai vấn đề lớn: lựa chọn đối nghịch (adverse selection) và rủi ro đạo đức (moral hazard). Lựa chọn đối nghịch xảy ra trước khi ký hợp đồng, khi ngân hàng không thể phân biệt chính xác giữa người vay rủi ro cao và rủi ro thấp. Rủi ro đạo đức xảy ra sau khi cho vay, khi doanh nghiệp có thể sử dụng vốn vay vào các dự án rủi ro hơn so với cam kết ban đầu. Để giảm thiểu rủi ro từ thông tin bất đối xứng, các ngân hàng thường dựa vào các tín hiệu dễ quan sát như tài sản thế chấp, quy mô doanh nghiệp và lịch sử tín dụng. Điều này vô hình trung tạo ra rào cản tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, những đơn vị thường thiếu các yếu tố này.

2.1. Vấn đề thông tin bất đối xứng và lựa chọn đối nghịch

Lựa chọn đối nghịch là một trong những rào cản tín dụng lớn nhất. Do không có đủ thông tin, ngân hàng có thể đặt ra một mức lãi suất chung cho tất cả người vay. Mức lãi suất này có thể quá cao đối với các doanh nghiệp có dự án an toàn, khiến họ rút lui khỏi thị trường. Ngược lại, chỉ những doanh nghiệp có dự án rủi ro cao, lợi nhuận kỳ vọng lớn mới chấp nhận mức lãi suất này. Kết quả là, danh mục cho vay của ngân hàng sẽ tập trung vào các khách hàng rủi ro cao, làm tăng nguy cơ nợ xấu. Stiglitz và Weiss (1981) đã chỉ ra rằng lãi suất không chỉ phản ánh nhu cầu vốn mà còn cả mức độ rủi ro của người vay. Đây là lý do chính khiến các ngân hàng rất thận trọng và thường yêu cầu các điều kiện nghiêm ngặt khi xét duyệt hồ sơ của các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, vốn thường thiếu sự minh bạch về tài chính.

2.2. Hạn chế tín dụng credit rationing và vai trò của tài sản thế chấp

Để đối phó với thông tin bất đối xứng, ngân hàng không chỉ dùng lãi suất mà còn sử dụng cơ chế hạn chế tín dụng (credit rationing) – tức là từ chối cho vay một số khách hàng dù họ sẵn sàng trả lãi suất cao hơn. Thay vào đó, ngân hàng ưu tiên các công cụ sàng lọc khác, trong đó tài sản thế chấp (collateral) là quan trọng nhất. Tài sản thế chấp, đặc biệt là Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, được xem là một cam kết về khả năng trả nợ và giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng nếu doanh nghiệp vỡ nợ. Tuy nhiên, đây lại là một rào cản lớn vì nhiều DNVVN không có đủ tài sản có giá trị pháp lý để thế chấp. Nghiên cứu của Berger và Udell (1994) cũng cho thấy các công ty nhỏ và trẻ thường phải đối mặt với chi phí tài chính cao hơn vì họ được yêu cầu cung cấp nhiều tài sản thế chấp hơn. Điều này giải thích tại sao "thiếu tài sản thế chấp" là một trong những lý do hàng đầu khiến DNVVN bị từ chối cho vay.

III. Phương pháp luận nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tiếp cận vốn

Để xác định một cách khoa học các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận vốn, luận văn đã xây dựng một khung phân tích chặt chẽ dựa trên nền tảng lý thuyết và phương pháp kinh tế lượng hiện đại. Đây là một điểm sáng trong các nghiên cứu khoa học kinh tế về tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam. Cách tiếp cận này giúp lượng hóa tác động của từng yếu tố, từ đó cung cấp những bằng chứng thực nghiệm đáng tin cậy thay vì chỉ dừng lại ở các nhận định định tính. Khung khái niệm của nghiên cứu phân loại các yếu tố quyết định khả năng tiếp cận tín dụng thành ba nhóm chính, xuất phát từ lý thuyết thông tin bất đối xứng: (i) các yếu tố thuộc về đặc điểm của chủ doanh nghiệp, (ii) các yếu tố thuộc về đặc điểm của doanh nghiệp, và (iii) các yếu tố thể hiện mối quan hệ giữa ngân hàng và người vay. Việc phân nhóm này giúp hệ thống hóa các biến số và làm rõ các kênh tác động khác nhau lên quyết định cho vay của ngân hàng thương mại. Toàn bộ quá trình phân tích được thực hiện trên một bộ dữ liệu lớn và đại diện, đảm bảo tính khái quát hóa của kết quả.

3.1. Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng dựa trên lý thuyết

Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng được xây dựng dựa trên khung lý thuyết về thông tin bất đối xứng. Các biến số được lựa chọn từ các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế và Việt Nam trước đó. Cụ thể, nhóm đặc điểm chủ sở hữu bao gồm trình độ học vấn và dân tộc. Nhóm đặc điểm doanh nghiệp bao gồm các biến quan trọng như tuổi đời, quy mô (số lượng nhân viên), loại hình doanh nghiệp, doanh thu, và các chỉ số về đặc điểm tài chính của doanh nghiệp như tổng nợ phải trả, giá trị tài sản (đất đai, nhà xưởng, thiết bị). Nhóm thứ ba, mối quan hệ ngân hàng - doanh nghiệp, được đo lường thông qua các biến như việc đã từng vay vốn trước đây (previously borrowed) và tình trạng nợ quá hạn (overdue debt). Mô hình này cho phép kiểm định các giả thuyết về tác động của từng biến lên xác suất tiếp cận tín dụng thành công.

3.2. Phương pháp phân tích định lượng tiếp cận tín dụng Mô hình Probit

Để phân tích dữ liệu, nghiên cứu đã áp dụng mô hình Probit. Đây là một mô hình hồi quy phù hợp cho các biến phụ thuộc nhị phân (binary response variable), trong trường hợp này là việc doanh nghiệp "tiếp cận được tín dụng" (giá trị 1) hoặc "không tiếp cận được" (giá trị 0). Lựa chọn mô hình Probit cho phân tích định lượng tiếp cận tín dụng là hợp lý vì nó cho phép ước tính xác suất một doanh nghiệp có thể nhận được khoản vay, dựa trên một tập hợp các biến giải thích (đặc điểm chủ sở hữu, doanh nghiệp và mối quan hệ). Dữ liệu được sử dụng trong luận văn được trích từ cuộc khảo sát "Đặc điểm môi trường kinh doanh Việt Nam: bằng chứng từ một cuộc khảo sát DNVVN năm 2009", với cỡ mẫu 1427 doanh nghiệp, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho các kết quả ước lượng.

IV. Kết quả phân tích các nhân tố quyết định tiếp cận tín dụng DNVVN

Kết quả từ phân tích định lượng tiếp cận tín dụng bằng mô hình Probit đã mang lại những phát hiện quan trọng và có phần bất ngờ về các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận vốn của DNVVN tại Việt Nam. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng không phải tất cả các yếu tố được giả định ban đầu đều có tác động ý nghĩa thống kê. Các yếu tố có tác động tích cực và mạnh mẽ nhất đến khả năng được vay vốn bao gồm quy mô lao động (Employee), giá trị thiết bị (Equipment), tổng nợ phải trả (Liabilities), và việc đã từng vay vốn trong quá khứ (Borrow). Những kết quả này củng cố lập luận rằng các ngân hàng dựa vào các tín hiệu rõ ràng về quy mô, khả năng thế chấp và lịch sử tín dụng để ra quyết định. Đáng chú ý, một số biến được cho là quan trọng như doanh thu (Revenue), tuổi đời doanh nghiệp (Year), và loại hình doanh nghiệp (Form) lại không có tác động đáng kể trong mô hình. Điều này cho thấy quyết định cho vay của ngân hàng thương mại có thể phức tạp hơn và dựa trên một tập hợp các tiêu chí chọn lọc. Hơn 50% doanh nghiệp trong mẫu nghiên cứu có xác suất tiếp cận tín dụng cao hơn 75%, cho thấy một khi đã nộp đơn, khả năng thành công là tương đối cao.

4.1. Tác động của đặc điểm tài chính và quy mô doanh nghiệp

Kết quả hồi quy cho thấy các đặc điểm tài chính của doanh nghiệp và quy mô có ảnh hưởng rõ rệt. Biến 'Employee' (số lượng nhân viên), một đại diện cho quy mô, có tác động dương, phù hợp với các nghiên cứu trước đây (Vo et al, 2011; Said et al, 2013). Doanh nghiệp lớn hơn thường được cho là ổn định và minh bạch hơn. Biến 'Equipment' (thiết bị), đại diện cho tài sản thế chấp, cũng có tác động dương, khẳng định vai trò của tài sản đảm bảo trong việc giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng. Đặc biệt, biến 'Liabilities' (tổng nợ phải trả) có tác động dương và ý nghĩa ở mức 1%. Điều này có thể được giải thích rằng việc doanh nghiệp đã có các khoản nợ (đặc biệt là nợ ngân hàng) cho thấy họ đã vượt qua được vòng thẩm định của một tổ chức tín dụng khác, tạo ra một tín hiệu tích cực.

4.2. Vai trò của mối quan hệ ngân hàng và lịch sử tín dụng

Biến 'Borrow' (đã từng vay trong quá khứ) có tác động dương và ý nghĩa thống kê ở mức 1%. Đây là một minh chứng mạnh mẽ cho tầm quan trọng của mối quan hệ ngân hàng - doanh nghiệp và lịch sử tín dụng (credit history). Khi một doanh nghiệp đã có quan hệ tín dụng với ngân hàng, ngân hàng sẽ tích lũy được thông tin về hoạt động và uy tín của doanh nghiệp đó, giúp giảm bớt vấn đề thông tin bất đối xứng. Điều này giúp các lần vay vốn tiếp theo trở nên dễ dàng hơn. Ngược lại, biến 'Overdue debt' (nợ quá hạn) lại không có ý nghĩa thống kê trong mô hình. Điều này có thể gây ngạc nhiên, nhưng một cách giải thích là các ngân hàng có thể đã sàng lọc những doanh nghiệp có lịch sử tín dụng quá xấu ngay từ vòng đầu, hoặc yêu cầu các điều kiện chặt chẽ hơn thay vì từ chối hoàn toàn.

4.3. Những phát hiện bất ngờ Trình độ học vấn và doanh thu

Một trong những kết quả đáng ngạc nhiên nhất là biến 'Education' (học vấn của chủ doanh nghiệp) có tác động âm. Điều này có nghĩa là chủ doanh nghiệp có trình độ học vấn cao hơn lại có xác suất tiếp cận tín dụng thấp hơn. Luận văn giải thích rằng đây có thể là do thông tin về học vấn không phải là yêu cầu bắt buộc trong hồ sơ vay vốn, do đó ngân hàng không đánh giá cao yếu tố này. Một phát hiện bất ngờ khác là 'Revenue' (doanh thu) không có tác động ý nghĩa. Mặc dù doanh thu là yếu tố quan trọng để ngân hàng cấp hạn mức tín dụng, nhưng trong quyết định "cho vay" hay "không cho vay", nó có thể không phải là yếu tố quyết định bằng các chỉ số về tài sản đảm bảo hay lịch sử quan hệ.

V. Hàm ý chính sách Giải pháp cải thiện tiếp cận tín dụng DNVVN

Từ những kết quả thực nghiệm của luận văn thạc sĩ kinh tế UEH, có thể rút ra nhiều hàm ý chính sách quan trọng nhằm cải thiện môi trường tín dụng cho DNVVN tại Việt Nam. Các phát hiện không chỉ dừng lại ở mức độ học thuật mà còn mở ra những hướng đi cụ thể cho cả nhà hoạch định chính sách, các tổ chức tín dụng và bản thân các doanh nghiệp. Trọng tâm của các giải pháp cần xoay quanh việc giải quyết gốc rễ của vấn đề là thông tin bất đối xứng và các rào cản tín dụng liên quan đến tài sản thế chấp và lịch sử tín dụng. Một hệ sinh thái tài chính toàn diện hơn, nơi thông tin được chia sẻ minh bạch và các cơ chế hỗ trợ được thiết lập hiệu quả, sẽ là chìa khóa để khơi thông dòng vốn. Các chính sách hỗ trợ tín dụng DNVVN cần được thiết kế một cách đồng bộ, từ việc nâng cao năng lực quản trị tài chính cho doanh nghiệp đến việc đổi mới quy trình thẩm định của ngân hàng, nhằm tạo ra một sân chơi công bằng và hiệu quả hơn cho tất cả các bên tham gia.

5.1. Khuyến nghị chính sách vĩ mô hỗ trợ tín dụng DNVVN

Về phía Chính phủ, cần có những chính sách hỗ trợ tín dụng DNVVN mang tính đột phá. Thứ nhất, cần hoàn thiện hệ thống thông tin tín dụng quốc gia (CIC), giúp các ngân hàng truy cập dễ dàng và chính xác hơn vào lịch sử tín dụng của doanh nghiệp. Thứ hai, cần đẩy mạnh vai trò của các quỹ bảo lãnh tín dụng, giúp các DNVVN thiếu tài sản thế chấp có thể tiếp cận được vốn vay. Các quỹ này cần hoạt động một cách chuyên nghiệp và minh bạch để tạo dựng lòng tin từ các ngân hàng thương mại. Ngoài ra, Chính phủ nên có các chương trình đào tạo, tư vấn nhằm nâng cao năng lực quản trị tài chính, kế toán và xây dựng kế hoạch kinh doanh cho các DNVVN. Một doanh nghiệp minh bạch về tài chính và có kế hoạch kinh doanh khả thi sẽ tự khắc cải thiện được khả năng tiếp cận tín dụng chính thức.

5.2. Giải pháp cho DNVVN để nâng cao khả năng tiếp cận vốn

Bản thân các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cũng cần chủ động thay đổi để thích ứng. Thay vì hoạt động theo kiểu gia đình và thiếu minh bạch, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống sổ sách kế toán chuẩn mực. Việc chủ động xây dựng và duy trì mối quan hệ ngân hàng - doanh nghiệp ngay cả khi chưa có nhu cầu vay vốn cấp bách là rất quan trọng. Doanh nghiệp nên bắt đầu với các giao dịch nhỏ, sử dụng các dịch vụ thanh toán của ngân hàng để tạo dựng lịch sử tín dụng tốt. Ngoài ra, việc đầu tư vào tài sản cố định như máy móc, thiết bị không chỉ giúp nâng cao năng lực sản xuất mà còn có thể dùng làm tài sản đảm bảo, như kết quả nghiên cứu đã chỉ ra biến 'Equipment' có tác động tích cực đến khả năng được vay vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp đăng ký thành lập. Tuy nhiên, rào cản tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức luôn là điểm nghẽn nghiêm trọng nhất kìm hãm đà tăng trưởng của khối này. Theo thống kê từ Cục Phát triển Doanh nghiệp thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chỉ có khoảng 33,3% số DNNVV tiếp cận được nguồn vốn vay ngân hàng, 33,3% gặp nhiều trở ngại trong quá trình tiếp cận, và 33,3% hoàn toàn không thể chạm tới dòng vốn chính thức. Đáng chú ý, trong số các doanh nghiệp không thể tiếp cận vốn, có tới 80% trường hợp bắt nguồn từ việc không đáp ứng đủ các điều kiện vay khắt khe của tổ chức tín dụng. Khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng chỉ ra rằng tình trạng thiếu vốn là nguyên nhân trực tiếp khiến 38,1% doanh nghiệp phải thu hẹp quy mô hoặc ngừng hoạt động trong năm 2013, dù nhu cầu vay vốn phục vụ đầu tư mở rộng chiếm tới 41,9% cơ cấu tài chính.

Nghịch lý lớn của thị trường tài chính Việt Nam nằm ở hiện tượng tồn ứ vốn tại các ngân hàng thương mại, trong khi các DNNVV lại thiếu vốn trầm trọng do bất cân xứng thông tin và lo ngại nợ xấu gia tăng. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế Phát triển này được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề cốt lõi: Xác định các yếu tố quyết định khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của các DNNVV tại Việt Nam. Nghiên cứu tập trung phân tích mẫu dữ liệu gồm 1.427 doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn từ bộ dữ liệu điều tra môi trường kinh doanh doanh nghiệp sản xuất năm 2009 trên phạm vi toàn quốc. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở thực nghiệm vững chắc, giúp lượng hóa xác suất tiếp cận vốn thực tế (đạt mức trung bình 68,5%), từ đó đề xuất các hàm ý chính sách chuẩn xác nhằm khơi thông dòng vốn tín dụng phục vụ phát triển kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai nền tảng lý thuyết kinh tế học vĩ mô và vi mô kinh điển: Lý thuyết Bất cân xứng thông tin (Asymmetric Information Theory) của Stiglitz và Weiss (1981) và Lý thuyết Thị trường cho vay độc quyền (Monopoly in Banking) của Beck (2008).

Lý thuyết Bất cân xứng thông tin chỉ ra rằng sự chênh lệch thông tin giữa bên đi vay và bên cho vay dẫn tới hai hệ lụy nghiêm trọng trên thị trường tín dụng: Lựa chọn nghịch (Adverse Selection) xuất hiện trước khi ký hợp đồng vay và Rủi ro đạo đức (Moral Hazard) xảy ra sau khi giải ngân. Để phòng ngừa rủi ro, các ngân hàng thương mại thường áp dụng cơ chế sàng lọc thông qua tài sản thế chấp và thiết lập lãi suất cao. Tuy nhiên, mức lãi suất quá cao lại vô tình đẩy các doanh nghiệp có dự án rủi ro thấp rời khỏi thị trường, khiến danh mục cho vay của ngân hàng chỉ còn lại các đối tượng rủi ro cao.

Khung phân tích của luận văn chia các nhân tố ảnh hưởng thành 3 nhóm khái niệm chính:

• Đặc điểm của chủ doanh nghiệp: Bao gồm trình độ học vấn và dân tộc của chủ sở hữu.
• Đặc điểm nội tại của doanh nghiệp: Bao gồm quy mô lao động, doanh thu, thời gian hoạt động, hình thức sở hữu pháp lý, giá trị thiết bị máy móc, giá trị quyền sử dụng đất, nhà xưởng và tổng các khoản nợ phải trả.
• Mối quan hệ giữa doanh nghiệp và ngân hàng: Bao gồm lịch sử từng vay vốn ngân hàng trong quá khứ và tình trạng nợ quá hạn ghi nhận tại hệ thống thông tin tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ cuộc khảo sát Doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại Việt Nam năm 2009 do Viện Khoa học Lao động và Xã hội (ILSSA) thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Khoa Kinh tế thuộc Đại học Copenhagen (Đan Mạch) thực hiện. Tổng thể mẫu khảo sát ban đầu gồm 2.659 doanh nghiệp. Qua quy trình sàng lọc chặt chẽ, tác giả xác định cỡ mẫu nghiên cứu chính thức là 1.427 doanh nghiệp thuộc nhóm có nhu cầu vay vốn, bao gồm 998 doanh nghiệp có nộp hồ sơ xin vay chính thức và 429 doanh nghiệp không nộp đơn nhưng thực chất vẫn có nhu cầu vốn nhưng bị nản lòng bởi rào cản tài sản thế chấp, thủ tục phức tạp hoặc lãi suất vượt khả năng chi trả.

Do biến phụ thuộc là biến nhị phân nhận giá trị 1 (nếu doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay) và giá trị 0 (nếu doanh nghiệp bị từ chối hoặc bị ràng buộc tín dụng), phương pháp hồi quy bình phương bé nhất thông thường (OLS) sẽ dẫn tới hiện tượng ước lượng chệch và phương sai sai số thay đổi. Do đó, tác giả lựa chọn mô hình Probit nhị phân dựa trên hàm phân phối tích lũy chuẩn (Standard Normal CDF).

Quy trình phân tích dữ liệu thực nghiệm được tiến hành qua các bước kiểm định nghiêm ngặt:

• Kiểm định Wald: Được sử dụng để đánh giá sự đóng góp đồng thời của các nhóm biến tài sản và công nợ. Kết quả cho thấy các biến đất đai, nhà xưởng và hàng tồn kho không có ý nghĩa thống kê đồng thời (giá trị p > 0,10), cho phép loại bỏ để tối ưu hóa mô hình.
• Kiểm định Tỷ số Khả dĩ (Likelihood Ratio - LR Test): So sánh giữa mô hình mở rộng 15 biến và mô hình rút gọn 12 biến. Kết quả thống kê Chi-bình phương đạt 3,64 với giá trị p bằng 0,3036, xác nhận mô hình rút gọn 12 biến mang lại độ phù hợp và hiệu quả ước lượng vượt trội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình hồi quy Probit sau khi tối ưu hóa đã xác định được các nhân tố có ý nghĩa thống kê quyết định trực tiếp tới xác suất tiếp cận tín dụng chính thức của các DNNVV tại Việt Nam:

• Mối quan hệ tín dụng trong quá khứ (Biến Borrow): Tác động cùng chiều mạnh mẽ nhất đến khả năng vay vốn với mức ý nghĩa thống kê 1% (hệ số hồi quy dương 0,706). Doanh nghiệp từng có lịch sử vay vốn ngân hàng thành công sở hữu xác suất được phê duyệt khoản vay mới cao vượt trội so với các doanh nghiệp chưa từng thiết lập quan hệ tín dụng.
• Nợ phải trả của doanh nghiệp (Biến Liabilities): Tác động dương có ý nghĩa thống kê ở mức 1% (hệ số hồi quy 0,017). Doanh nghiệp có dư nợ chính thức phản ánh việc đã từng vượt qua các vòng thẩm định thông tin của hệ thống tài chính, giúp giảm thiểu chi phí thu thập thông tin của ngân hàng.
• Giá trị máy móc thiết bị (Biến Equipment): Đóng góp tích cực vào xác suất tiếp cận vốn với mức ý nghĩa thống kê 5% (hệ số hồi quy 0,054). Giá trị máy móc hiện hữu đóng vai trò như tài sản bảo đảm khả thi và chứng minh năng lực sản xuất thực tế.
• Quy mô lao động (Biến Employee): Tác động cùng chiều ở mức ý nghĩa thống kê 10% (hệ số hồi quy 0,003). Doanh nghiệp có số lượng lao động càng lớn thì xác suất được duyệt vay càng gia tăng.
• Trình độ học vấn của chủ doanh nghiệp (Biến Education): Cho kết quả ngược chiều bất ngờ ở mức ý nghĩa thống kê 1% (hệ số hồi quy âm 0,329). Chủ doanh nghiệp có trình độ đại học hoặc sau đại học lại có xác suất tiếp cận tín dụng chính thức thấp hơn nhóm còn lại.
• Các biến không có ý nghĩa thống kê ở mức 10%: Dân tộc của chủ sở hữu, số năm hoạt động của doanh nghiệp, hình thức pháp lý, doanh thu năm 2008, các khoản phải thu, các khoản phải trả và nợ quá hạn.
• Phân phối xác suất tiếp cận tín dụng: Giá trị xác suất tiếp cận vốn trung bình của toàn mẫu đạt 68,5%, trung vị đạt 75,3%. Đặc biệt, có tới 50% số doanh nghiệp trong mẫu đạt xác suất tiếp cận tín dụng trên 75,3%, trong khi phân phối có độ lệch trái nhẹ (-0,131) và độ nhọn đạt 1,84.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm trên phản ánh chân thực thực trạng vận hành của thị trường tín dụng doanh nghiệp tại Việt Nam:

Mối quan hệ ngân hàng - khách hàng đóng vai trò như một cơ chế hữu hiệu giúp triệt tiêu tình trạng bất cân xứng thông tin. Trong bối cảnh các DNNVV thường thiếu sự minh bạch về báo cáo tài chính, ngân hàng thương mại ưu tiên dựa vào lịch sử giao dịch và dữ liệu trả nợ trong quá khứ để sàng lọc rủi ro. Điều này giải thích tại sao biến từng vay vốn lại có hệ số tác động lớn nhất trong mô hình.

Việc giá trị thiết bị máy móc có ý nghĩa thống kê dương mạnh mẽ hơn so với tài sản đất đai và nhà xưởng cho thấy các ngân hàng đang dần chú trọng vào năng lực tạo ra dòng tiền và vận hành thực tế của dự án. Máy móc thiết bị gắn liền với quy trình tạo giá trị gia tăng trực tiếp, giúp ngân hàng dễ dàng giám sát nguy cơ rủi ro đạo đức sau giải ngân.

Trường hợp hệ số âm của biến trình độ học vấn phản ánh hiện thực tại Việt Nam: Hồ sơ xin cấp tín dụng thông thường không bắt buộc thẩm định văn bằng học thuật của chủ sở hữu mà tập trung vào phương án kinh doanh và tài sản bảo đảm. Hơn nữa, các chủ doanh nghiệp có học vấn cao thường có xu hướng thành lập doanh nghiệp trong các ngành dịch vụ, công nghệ mới có mức độ rủi ro vô hình cao, hoặc họ chủ động tìm kiếm các kênh huy động vốn thay thế thay vì chấp nhận lãi suất ngân hàng.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ phân phối xác suất tiếp cận vốn dạng lệch trái và biểu đồ tròn thể hiện thị phần cung ứng vốn chính thức. Trong đó, các ngân hàng thương mại nhà nước chiếm tỷ trọng áp đảo trên 60% tổng nguồn cung tín dụng, ngân hàng thương mại cổ phần chiếm hơn 10%, phần còn lại thuộc về các ngân hàng liên doanh và nước ngoài. Về tài sản thế chấp, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và nhà xưởng vẫn chiếm trên 50% cơ cấu tài sản bảo đảm của các khoản vay quan trọng nhất.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tháo gỡ rào cản tín dụng và nâng cao tỷ lệ tiếp cận vốn cho khối DNNVV, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuyển đổi mô hình thẩm định sang tín dụng quan hệ (Relationship Banking):

   • Chủ thể thực hiện: Các Ngân hàng Thương mại.
   • Hành động: Xây dựng quy trình đánh giá dựa trên lịch sử giao dịch dòng tiền và dữ liệu phi tài chính thay vì chỉ phụ thuộc vào tài sản bảo đảm truyền thống.
   • Chỉ số mục tiêu: Cắt giảm 20% thời gian phê duyệt hồ sơ và nâng tỷ lệ giải ngân cho khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ mới thêm 15%.
   • Lộ trình: Hoàn thiện quy trình nội bộ trong vòng 12 tháng.

2. Mở rộng cơ chế bảo lãnh và đa dạng hóa danh mục tài sản thế chấp:

   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tài chính.
   • Hành động: Nâng cao năng lực tài chính và đơn giản hóa điều kiện bảo lãnh của Quỹ Bảo lãnh Tín dụng Doanh nghiệp nhỏ và vừa; ban hành khung pháp lý cho phép thế chấp linh hoạt bằng động sản, máy móc thiết bị và quyền đòi nợ hình thành trong tương lai.
   • Chỉ số mục tiêu: Nâng tỷ lệ DNNVV tiếp cận được vốn ngân hàng trên toàn quốc từ 33,3% lên mức 45%.
   • Lộ trình: Giai đoạn 2024–2026.

3. Minh bạch hóa quản trị tài chính và lịch sử tín dụng doanh nghiệp:

   • Chủ thể thực hiện: Các Doanh nghiệp Nhỏ và Vừa (SMEs).
   • Hành động: Chuẩn hóa hệ thống sổ sách kế toán theo chuẩn mực Việt Nam, tách bạch tài chính cá nhân của chủ sở hữu với tài chính công ty, chủ động kiểm tra và duy trì hồ sơ tín dụng sạch tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
   • Chỉ số mục tiêu: Giảm thiểu 50% tỷ lệ hồ sơ bị từ chối do thiếu minh bạch thông tin và giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới mức 3%.
   • Lộ trình: Thực hiện liên tục trong chu kỳ kinh doanh 6-12 tháng.

4. Thiết lập mạng lưới kết nối vốn và tư vấn tài chính chuyên sâu:

   • Chủ thể thực hiện: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng các Hiệp hội Doanh nghiệp ngành nghề.
   • Hành động: Tổ chức các chương trình kết nối trực tiếp giữa ngân hàng và doanh nghiệp, đào tạo kỹ năng lập phương án kinh doanh khả thi cho các chủ doanh nghiệp nhỏ.
   • Chỉ số mục tiêu: Hỗ trợ tối thiểu 1.000 lượt doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ vay vốn đạt chuẩn mỗi năm.
   • Lộ trình: Triển khai định kỳ hàng quý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị tham khảo thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Điển hình là cán bộ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính. Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về các rào cản thể chế và hiệu quả của các kênh tín dụng chính thức, giúp xây dựng chính sách tiền tệ và các gói hỗ trợ lãi suất trúng đích.
• Ban lãnh đạo và chuyên viên tín dụng tại các Ngân hàng Thương mại: Tài liệu là tài liệu tham khảo giá trị giúp các nhà quản trị rủi ro thiết kế mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ, tối ưu hóa các điều kiện phê duyệt hồ sơ vay dựa trên các biến số có ý nghĩa thực chất như tài sản máy móc và lịch sử quan hệ khách hàng.
• Chủ doanh nghiệp và Giám đốc Tài chính (CFO) của các DNNVV: Giúp doanh nghiệp nhận diện rõ các tiêu chí trọng yếu mà tổ chức tín dụng sử dụng để đánh giá hồ sơ, từ đó chủ động cơ cấu lại tài sản, chuẩn bị năng lực máy móc và duy trì lịch sử thanh toán tốt để tối đa hóa cơ hội tiếp cận nguồn vốn rẻ.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu định lượng, kỹ thuật xử lý dữ liệu vi mô bằng mô hình Probit, cũng như cách ứng dụng lý thuyết bất cân xứng thông tin vào thị trường tài chính các nước đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào đóng vai trò quyết định nhất giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận thành công nguồn vốn ngân hàng? Mối quan hệ tín dụng trong quá khứ là nhân tố quan trọng nhất. Kết quả hồi quy Probit cho thấy biến từng vay vốn có hệ số tác động dương lên tới 0,706 ở mức ý nghĩa 1%, giúp giảm thiểu bất cân xứng thông tin và gia tăng độ tin cậy của bên cho vay.

Tại sao giá trị máy móc thiết bị lại có ý nghĩa hơn tài sản đất đai trong mô hình tiếp cận tín dụng này? Mô hình thực nghiệm chỉ ra giá trị máy móc thiết bị có ý nghĩa thống kê ở mức 5% (hệ số 0,054), phản ánh năng lực sản xuất thực tế và khả năng tạo ra dòng tiền trả nợ, trong khi kiểm định Wald đã loại bỏ biến đất đai do không đạt ý nghĩa thống kê đồng thời.

Vì sao chủ doanh nghiệp có trình độ học vấn cao lại có xác suất vay vốn thấp hơn trong nghiên cứu? Hệ số hồi quy của biến học vấn mang dấu âm (-0,329) ở mức ý nghĩa 1%. Lý do là quy trình thẩm định ngân hàng không chấm điểm bằng cấp cá nhân mà dựa vào tài sản và phương án kinh doanh; đồng thời nhóm chủ doanh nghiệp này thường hoạt động trong lĩnh vực mới hoặc chủ động tìm nguồn vốn khác.

Cơ cấu nguồn cung tín dụng chính thức cho các DNNVV tại Việt Nam hiện nay phân bổ ra sao? Các Ngân hàng Thương mại Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, cung cấp trên 60% tổng nguồn vốn vay chính thức cho khối DNNVV. Khối ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân chiếm hơn 10%, phần còn lại được phân bổ qua các tổ chức tín dụng nước ngoài và quỹ tài chính vi mô.

Tại sao nghiên cứu lại sử dụng mô hình Probit thay vì mô hình OLS truyền thống? Do biến phụ thuộc khả năng tiếp cận vốn là biến nhị phân chỉ nhận giá trị 0 hoặc 1, việc sử dụng hồi quy tuyến tính OLS sẽ dẫn đến hiện tượng xác suất ước lượng vượt khỏi khoảng 0 đến 1 và phương sai sai số thay đổi, trong khi hàm phân phối chuẩn của Probit khắc phục hoàn toàn nhược điểm này.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện các yếu tố quyết định khả năng tiếp cận tín dụng chính thức của 1.427 DNNVV tại Việt Nam thông qua mô hình kinh tế lượng Probit nhị phân chuẩn xác.
• Nghiên cứu chứng minh 5 nhân tố có ý nghĩa thống kê quyết định xác suất tiếp cận vốn: Mối quan hệ vay vốn trong quá khứ (hệ số 0,706), tổng nợ phải trả (hệ số 0,017), giá trị máy móc thiết bị (hệ số 0,054), quy mô lao động (hệ số 0,003) và trình độ học vấn của chủ doanh nghiệp (hệ số âm 0,329).
• Phân phối thực nghiệm chỉ ra 50% doanh nghiệp có nhu cầu vay đạt xác suất tiếp cận vốn trên 75,3%, với mức xác suất trung bình toàn ngành đạt 68,5%.
• Đóng góp học thuật cốt lõi của công trình là kiểm chứng thành công Lý thuyết Bất cân xứng thông tin trong bối cảnh thực tế của thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời chỉ ra vai trò then chốt của mô hình ngân hàng quan hệ.
• Lộ trình hành động tiếp theo đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện quỹ bảo lãnh tín dụng giai đoạn 2024–2026, ngân hàng thương mại cải tiến quy trình thẩm định trong 12 tháng, và doanh nghiệp chủ động chuẩn hóa báo cáo tài chính ngay trong chu kỳ kinh doanh hiện tại.

Để tìm hiểu sâu hơn về phương pháp luận định lượng và ứng dụng chi tiết các kết quả phân tích vào bài toán tài chính doanh nghiệp, quý bạn đọc hãy tải toàn văn công trình nghiên cứu và liên hệ với tác giả để cùng trao đổi chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS DETERMINANTS OF ACCESS TO FORMAL CREDIT BY SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES IN VIETNAM By TRAN NGUYEN THUY BAO ANH MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS Ho Chi Minh City, April, 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM – NETHERLANDS PROGRAMME FOR M. IN DEVELOPMENT ECONOMICS DETERMINANTS OF ACCESS TO FORMAL CREDIT BY SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES IN VIETNAM A thesis submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Arts in Development Economics By TRAN NGUYEN THUY BAO ANH Academic supervisor Dr. PHAM KHANH NAM Ho Chi Minh City, April, 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DECLARATION I declare that: "Determinants of access to formal credit by small and medium enterprises in Vietnam" is my own work; it has not been submitted to any degree at other universities. I confirm that I have made all possible effort and applied all knowledge for finishing this thesis to the best of my ability.

Ho Chi Minh City, April 2014 TRAN NGUYEN THUY BAO ANH i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT This thesis would not have been accomplished without the kind assistance and enthusiastic guidance of several individuals who have in one way or another contributed toward to the formation and fulfillment of this paper. First of all, I would like to express our deepest gratitude to my supervisor Dr. Pham Khanh Nam for invaluable comments, guidance and engagement through the learning process of the thesis. I would like to express my special thanks Dr.

Truong Dang Thuy for his comment and advice about thesis research design. Another special thank goes to Nguyen Quang, from whom I have a lot of things to learn. I am thankful for Phan Thach Truc for all your kind help during my time in class 17. I sincerely would like to thank all my loved classmates in class MDE17 and staff in the VNP office, who always give me their restless assistance when I was in trouble.

Last but not least, I must express my most gratitude to my family members for all the kind understanding and spiritual support. ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ABSTRACT The shortage of capital and difficulties in accessing bank loans were the most challenging issues for SMEs. According to a survey of SMEs Development Department - Ministry of Planning and Investment, only one-third of SMEs can access to bank funds; one-third has obstacles to reach the loans; and one-third cannot access. Among businesses in VN which could not access to bank loans, the 80% does not meet loan conditions The descriptive statistic result shows that State Owned Commercial Bank (SOCB) is the most important formal source for SMEs.

The banks appreciate the Certificate of Land Use Right or housing which can be used as collateral for the most important formal loans. The enterprises which applied for formal loans may be have problems getting loans. The main reasons are difficulties in obtaining clearance from bank authorities and lack of collateral. Enterprises in credit constrained group have the option of accessing to the informal credit market.

The proportion of credit constrained group applied for informal credit is always higher than non- credit constrained. These proportions have tended to increase for both groups. Asymmetric information is the main theory of the research to classify the factors determining access to credit of SMEs into three main groups: (i) a grouped factor representing for Owner’s characteristics comprises education, ethnicity, (ii) a grouped factor representing for firm’s characteristics consists of firm age, firm size, type of firm, (iii) a grouped factor representing for relationship between banks and borrowers includes previously borrowed, overdue debt. Based on the data set of 1427 enterprise from “Characteristics of the Vietnamese business environment: evidence from a SME survey in 2009”, the research has applied probit model to identify determinants of access to formal credit by small and medium-sized enterprises (SMEs) in Vietnam.

The result shows that Education (negative), Employee, Equipment, Liabilities and Borrow (positive) which are significant on probabilities of access to credit. The research finds that 50% of enterprises have probability of access to credit higher than 75. The paper finds that Ethnicity, Year, From, Revenue, Ap, Ar, Overdue debt do not contribute to credit access of SMEs and are not significant at 10% level. iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] In conclusion, the formal credit market plays a very important role for capital of SMEs.

However, access to this source is still a challenge for SMEs. The barriers, difficulties in accessing credit from formal sources have forced the SMEs to involve in the informal credit market. iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CONTENT DECLARATION. v LIST OF FIGURES.

vii CHAPTER 1: INTRODUCTION .Organization of the study. 3 CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW .1 Theory of monopoly .2 Theory of asymmetric information .3 BARRIERS TO FINANCE FOR SMEs .1 International empirical studies .2 Vietnamese empirical studies. 15 CHAPTER 3: DATA AND RESEARCH METHODOLOGY .1 Background of SME Financing in Vietnam. 28 CHAPTER 4: EMPIRICAL RESULTS.

31 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. 34 CHAPTER 5: CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATION .3 Limitations and directions for further studies. xi vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF FIGURES Figure 2.1: Monopoly & competitive markets .2: Access to credit: determinants and channels of influence .1: Capital for investment of SMEs .2: The main purpose of investment of SMEs .3: Problems getting the bank loan of SMEs .4: Why don’t Enterprises apply for loans? (%) .5: Source of formal loan .6: Type of Collateral. 27 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF TABLES Table 2.1: Definition for Small and Medium Enterprises in Viet Nam .2 Summary of empirical studies .1 Access to Credit .2: Informal Loans and Credit Constraints (%).1: The reason Why enterprises did not apply for formal loan .2: Access to credit .3: Summary statistics of explanatory variables .6: Detail of Pr(access) .7: Marginal effects at means .8: Average Marginal Effects.

42 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.Problem statement The shortage of capital and difficulties in accessing bank loans were the most challenging issues for SMEs. According to a survey of SMEs Development Department - Ministry of Planning and Investment, only one-third of SMEs can access to bank funds; one- third has obstacles to reach the loans; and one-third can not access. Among businesses in VN which could not access to bank loans, the 80% does not meet loan conditions. For example, in Quang Binh, only about 30% of SMEs access to loans banks and interest rates up to 25%.

In the crisis, bank credit for small firms is reduced more than bank credit for the large ones (Gertler and Gilchrist, 1994; Gilchrist and Zakrajsek, 1995). The main reason is that small firms are more dependent on bank credit as they hardly have access to alternative financing sources, such as financial markets and money markets. Cao Sy Kiem, chairman of the Viet Nam Small and Medium-Sized Enterprises Association, said lack of funds and difficulties in access to capital is the central difficulty of SMEs. Because of small own capital, 90% of SMEs loans for business, of which 70% is bank loans.

However, SMEs find difficulty to access loans, due to small scale production, weak business management, lack of collateral, etc. Survey of Vietnam Chamber of Commerce and Industry (VCCI) indicated that lack of capital is one of the biggest reasons that forced businesses to stop operating in 2013. It is the cause of 38.1 % of business’s narrow. One of the SMEs’ major financing sources for investment is bank loans (41.9%) and more than 50% SMEs have interest rates higher than they can afford.

Only about 20 % of businesses were able to access loans in spite of their small production scale and lack of financial transparency.1% SMEs does not apply for bank loan because of inadequate collateral, high interest rate, complexities in application process, etc Paradoxically, the banking system is falling into a "capital inventory". Concern of banks, in lending process is the risk of bad debt especially in the period in which the bad debt reaches an alarming rate in the whole of banking system. So the difficulties those enterprises face when borrowing form bank are what. There is a 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lot of researches try to find out the answer to that question.

According to theory of asymmetric information between borrowers and banks, the factors determining access to credit of enterprises can be classified into three main groups: (i) a grouped factor representing for Owner’s characteristics (Biggs et al ,2001), (Gartner et al, 2011), (Nguyen & Luu,2013), comprises education, ethnicity. (ii) a grouped factor representing for Firm’s characteristics (Biggs et al ,2001), (Bebczuk, 2004),(Gartner et al, 2011), (Vo et al, 2011), (Said et al ,2013), (Le,2013) consists of firm age, firm size , type of firm, asset, liabilities… (iii) a grouped factor representing for Relationship between banks and borrowers (Biggs et al ,2001), (Bebczuk, 2004), Vo et al, 2011)includes previously borrowed, overdue debt. However, the previous studies were heterogeneous definitions of the variables. For example, revenue (Gartner et al, 2011) and number of employee (Vo et al, 2011), (Said et al, 2013) were used as representing firm size.

Therefore, the impact of factors on credit access is different between studies. According to above problems, this paper aims to indicate Determinants of access to formal credit by small and medium enterprises (SME) in Vietnam. Based on the data set of 1427 enterprise from “Characteristics of the Vietnamese business environment: evidence from a SME survey in 2009”, the research has applied probit model to identify determinants of access to formal credit by small and medium-sized enterprises (SMEs) in Vietnam.Research objectives General research objective is to examine determinants of access to formal credit by SMEs in Vietnam. Specific objectives are: a.

To investigate factors that effect of probabilities of access to formal credit by SMEs in Vietnam. To recommend policy implications in order to improve SMEs’s access to formal credit 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] questions The research’s main question is what are relationship between determinants and probability of access to formal credit? 1.Organization of the study The rest of the paper is organized into four chapters. Chapter 2 presents Literature review of SMEs, theoretical review, and empirical studies which were carried out inside and outside of Vietnam. Chapter 3 describes SMEs credit market in Vietnam, data, research methodology and analytical framework.

Chapter 4 analyses the empirical results, identifies determinants of SMEs access and gives some quantitative analysis of those factors. Chapter 5 concludes, suggests some practical policy implications; limitation and direction for further studies are also discussed in this chapter. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW This chapter is to review the theoretical and empirical literature 2.1 SME definition The term "SME" has a wide range of definitions. Most of organizations and countries determine small businesses based on the number of employees, revenue and assets.

While World Bank defines SMEs as the companies have not more than 300 employees, $15 million in annual revenue, and $15 million in assets. European Union defines SMEs as those enterprises with between 10 and 250 employees, and more than 10 million euro turnover or annual balance sheet total. American, meanwhile, described SMEs is a maximum of 100 employees and less than $3 million revenue. Egypt defines small businesses as firms have more than 5 and less than 50 employees.