Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ~3~ Chương 2: Đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ~4~ Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Tổng quan hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại: 1. Khái niệm hiệu quả hoạt động kinh doanh: Kinh doanh là việc thực hiện một số hoặc thực hiện tất cả các công đoạn của quá trình từ đầu tư sản xuất đến tiêu thụ hoặc thực hiện dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời. Đa số các doanh nghiệp đều quan tâm đến vấn đề hiệu quả hoạt động kinh doanh. Bởi vì để có thể tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trường đòi hỏi doanh nghiệp phải kinh doanh có hiệu quả.
Hiệu quả hoạt động kinh doanh càng cao, doanh nghiệp càng có điều kiện tái sản xuất mở rộng, đầu tư nâng cấp máy móc thiết bị, đổi mới công nghệ,… Theo Michael E. Porter (1996), hiệu quả hoạt động liên quan đến các cách thức cho phép một tổ chức sử dụng tốt hơn các nguồn lực và thực hiện tốt hơn các quá trình của nó. Nói cách khác, hiệu quả hoạt động là việc liên tục cải thiện hiệu suất hoạt động. Để thực hiện điều này, các nhà quản lý cần chỉ đạo và kiểm soát các hoạt động trong tổ chức, đánh giá và cải thiện các quy trình mà họ chịu trách nhiệm, và sau đó hoàn tất quá trình này bằng cách tận dụng những cải tiến để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ngoài ra, theo Nguyễn Khắc Minh (2004), hiệu quả trong kinh tế được định nghĩa là “mối tương quan giữa đầu vào các yếu tố khan hiếm với đầu ra hàng hóa và dịch vụ” và “khái niệm hiệu quả được dùng để xem xét các tài nguyên được các thị trường phân phối tốt như thế nào. Hiệu quả hoạt động kinh doanh còn được định nghĩa là chỉ tiêu kinh tế xã hội tổng hợp dùng để lựa chọn các phương án hoặc các quyết định trong thực tiễn của con người ở mọi lĩnh vực và mọi thời điểm. Bất kỳ một quyết định nào cũng cần đạt được phương án tốt nhất trong điều kiện cho phép là giải pháp hiện thực có cân nhắc tính toán chính xác phù hợp với sự tất yếu của quy luật khách quan trong từng điều kiện cụ thể nhất. (Nguyễn Văn Công, 2005) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ~5~ Như vậy, có nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả hoạt động kinh doanh, nhìn chung có thể được hiểu theo khía cạnh sau: hiệu quả hoạt động kinh doanh phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt được mục tiêu, thể hiện mối tương quan giữa đầu ra và đầu vào bỏ ra để có được kết quả đó, chênh lệch giữa hai yếu tố này càng lớn cho thấy hiệu quả càng cao.
Có nhiều cách để phân loại hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, trong luận văn này đề cập đến cách phân loại dựa trên các khía cạnh khác nhau của hiệu quả, bao gồm hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội. Hiệu quả tài chính của doanh nghiệp là hiệu quả kinh doanh thu được từ các hoạt động thương mại của từng doanh nghiệp kinh doanh. Biểu hiện chung của hiệu quả tài chính là lợi nhuận mà mỗi doanh nghiệp thu được trên cơ sở vốn đầu tư được sử dụng so với các kỳ khác, các cơ sở khác hoặc so với định mức chung. Hiệu quả kinh tế - xã hội là sự đóng góp của doanh nghiệp vào xã hội, mang lại các lợi ích công cộng cho xã hội như: tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho ngân sách, tăng năng suất lao động, phát triển sản xuất, thay đổi cơ cấu kinh tế.
Giữa hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội có mối quan hệ nhân quả và tác động qua lại với nhau. Hiệu quả kinh tế - xã hội chỉ có thể đạt được trên cơ sở hoạt động có hiệu quả của các doanh nghiệp. Mỗi một doanh nghiệp như một tế bào của nền kinh tế, nếu hoạt động có hiệu quả sẽ góp phần vào hiệu quả chung của nền kinh tế. Ngược lại, tính hiệu quả của bộ máy kinh tế sẽ là tiền đề tích cực, là môi trường thuận lợi cho sự hoàn thiện của doanh nghiệp.
Đó chính là mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng, giữa bộ phận và toàn bộ. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại: Theo Peter S.Rose (2001), về bản chất, ngân hàng thương mại (NHTM) có thể được xem như một tập đoàn kinh doanh và hoạt động với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận với mức độ rủi ro cho phép. Tuy nhiên, khả năng sinh lời là mục tiêu được các ngân hàng quan tâm hơn cả vì thu nhập cao sẽ giúp các ngân hàng có thể bảo toàn vốn, tăng khả năng mở rộng thị phần, thu hút vốn đầu tư. Như vậy, mặc dù NHTM là loại hình doanh nghiệp đặc biệt, nhưng một trong những mục tiêu cuối cùng vẫn là tối đa hóa lợi nhuận.
Các ngân hàng luôn tìm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ~6~ cách để nâng cao hiệu quả hoạt động thông qua việc cung cấp các sản phẩm, dịch vụ có chất lượng cao, đa dạng với mức giá và chi phí tốt nhất nhằm tạo ra lợi thế kinh doanh, tăng uy tín, tạo ra vị thế và thương hiệu trên thương trường, cũng như thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng bền vững. Hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM được đo lường một cách tổng quát thông qua tỷ lệ giữa lợi nhuận đối với tổng tài sản và vốn chủ sở hữu. Lợi nhuận phản ánh khả năng sinh lời của NHTM, nó được quyết định bởi mức lãi thu được từ các khoản cho vay và đầu tư, bởi nguồn thu từ hoạt động dịch vụ, bởi quy mô, chất lượng và thành phần của các tài sản Có. Việc phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh NHTM thông qua các chỉ số phải được xem xét qua nhiều thời kỳ khác nhau để thấy được xu hướng phát triển và quy luật vận động của chúng.
Ngoài ra việc nghiên cứu còn phải dựa vào thực tiễn hoạt động của chính ngân hàng đang phân tích, đi sâu vào từng bộ phận cấu thành chỉ tiêu phân tích, từ đó sẽ dễ dàng xác định nguyên nhân tăng giảm của các chỉ tiêu, và dễ dàng tìm ra được các biện pháp giải quyết thích hợp. Tương tự như hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nói chung, hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại được phân thành: hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội. Về hiệu quả tài chính, trong nền kinh tế thị trường, lợi nhuận là yếu tố đầu tiên được xem xét khi đánh giá về hiệu quả hoạt động của bất kỳ một tổ chức kinh tế nào. Đối với NHTM thì lợi nhuận tích lũy là nguồn tăng trưởng chủ yếu của vốn chủ sở hữu, và bổ sung cho các khó khăn về tài chính trong tương lai.
Ngân hàng có mức vốn chủ sở hữu cao sẽ nâng mức độ an toàn về vốn trong hoạt động kinh doanh của mình, đồng thời tăng cường được khả năng huy động vốn và khả năng cạnh tranh không những ở phạm vi trong nước mà còn có thể vươn ra đến nước ngoài. Về hiệu quả kinh tế - xã hội, hệ thống NHTM luôn có mối quan hệ chặt chẽ với sự ổn định và phát triển của nền kinh tế vì NHTM là tổ chức trung gian tài chính kết nối khu vực tiết kiệm với khu vực đầu tư, kết nối với nhiều đối tượng khách hàng thuộc mọi thành phần kinh tế. Vì thế, sự biến động của hệ thống NHTM sẽ ảnh hưởng rất mạnh đến các ngành khác và ảnh hưởng cả nền kinh tế quốc gia. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Các nhân tố ảnh hƣởng hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại: 1. Nhân tố khách quan: Môi trƣờng vĩ mô: Yếu tố kinh tế: Các yếu tố kinh tế ảnh hưởng đến khả năng tạo lợi nhuận, khả năng ổn định và phát triển của các NHTM. Bất kỳ sự biến động của lạm phát, tăng trưởng kinh tế, chính sách tiền tệ,… cũng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTM, thậm chí còn tạo ra khủng hoảng do tác động lây lan của kinh tế thị trường. Trong môi trường kinh tế không ổn định, các ngân hàng phải đối phó với những loại rủi ro tiềm năng như: rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro ngoại hối,… Ngược lại, khi nền kinh tế tăng trưởng ổn định, năng lực tài chính của các doanh nghiệp được đảm bảo hơn, cộng với nhu cầu mở rộng sản xuất kinh doanh, các NHTM sẽ có điều kiện mở rộng hoạt động của mình trong tất cả các lĩnh vực huy động, cho vay, đầu tư,… Yếu tố xã hội, văn hóa: Các yếu tố văn hóa, xã hội ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng như: trình độ dân trí, tập quán sử dụng tiền mặt và sự hiểu biết của người dân về hệ thống ngân hàng.
Bất kỳ doanh nghiệp nào muốn hoạt động kinh doanh đều cần tìm hiểu phong tục tập quán, các yếu tố văn hóa đặc trưng của dân tộc đó. Cụ thể, hành vi của khách hàng cũng như đối thủ cạnh tranh của ngân hàng bị chi phối khá nhiều bởi yếu tố văn hóa. Khi trình độ của người dân tăng lên làm cho nhận thức của người dân về lợi ích và vai trò của hoạt động ngân hàng cũng tăng lên nhanh chóng. Việc thanh toán điện tử đã và đang thay thế dần kiểu thanh toán truyền thống.
Xu hướng sử dụng các dịch vụ ngân hàng của giới trẻ ngày càng gia tăng như vay vốn, thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, ngân hàng điện tử,… tạo ra 1 trào lưu mới ảnh hưởng đến hoạt động của các ngân hàng. Vì thế, có thể nói yếu tố này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Yếu tố chính trị, pháp luật: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ~8~ Môi trường pháp lý thay đổi sẽ đem đến cho ngân hàng những cơ hội và thách thức mới. Các ngân hàng cần quan tâm đến sự thay đổi của các khung pháp lý nắm vững luật và quyết định điều chỉnh trong lĩnh vực ngân hàng để đảm bảo hoạt động của mình luôn tuân thủ pháp luật.