Luận văn Thạc sĩ UEH: Tác động của biến động lạm phát đến nguồn cho vay ngân hàng

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh ảnh hưởng của biến động lạm phát lên sự phân bổ nguồn cho vay của ngân hàng bằng chứng thực, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thuỳ Nhân
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Hữu Huy Nhựt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Biến Động Lạm Phát Lên Sự Phân Bổ Nguồn Cho Vay Của Ngân Hàng: Bằng Chứng Thực Nghiệm Tại Một Số Ngân Hàng Châu Á
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do thực hiện đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu bài nghiên cứu
• 1.8. Đóng góp của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.1. Định nghĩa
• 2.2. Ảnh hưởng của lạm phát đến hoạt động ngân hàng
• 2.3. Tính bất ổn của lạm phát
• 2.3.1. Định nghĩa
• 2.3.2. Tác động của bất ổn lạm phát lên nền kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT Ý KIẾN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của biến động lạm phát lên ngân hàng

Biến động lạm phát là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hoạt động của các ngân hàng, đặc biệt trong việc phân bổ nguồn cho vay. Nghiên cứu này sẽ xem xét mối quan hệ giữa biến động lạm phát và sự phân bổ nguồn cho vay của ngân hàng tại một số quốc gia châu Á. Sự biến động này không chỉ ảnh hưởng đến quyết định cho vay mà còn tác động đến khả năng sinh lời và rủi ro của ngân hàng.

1.1. Định nghĩa biến động lạm phát và tác động của nó

Biến động lạm phát được định nghĩa là sự thay đổi không ổn định của mức giá trong nền kinh tế. Tác động của nó đến ngân hàng có thể thấy rõ qua việc thay đổi lãi suất và khả năng huy động vốn. Khi lạm phát tăng cao, ngân hàng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc duy trì lợi nhuận và quản lý rủi ro.

1.2. Tình hình lạm phát tại châu Á và ảnh hưởng đến ngân hàng

Tình hình lạm phát tại các quốc gia châu Á thường xuyên biến động, đặc biệt sau các cuộc khủng hoảng tài chính. Sự không ổn định này làm cho các ngân hàng gặp khó khăn trong việc dự đoán và lập kế hoạch cho các khoản cho vay, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của họ.

II. Vấn đề phân bổ nguồn cho vay trong bối cảnh lạm phát

Phân bổ nguồn cho vay là một trong những chức năng chính của ngân hàng. Tuy nhiên, trong bối cảnh lạm phát, việc này trở nên phức tạp hơn. Các ngân hàng phải cân nhắc giữa việc cho vay và quản lý rủi ro, đặc biệt khi lạm phát không ổn định.

2.1. Thách thức trong việc phân bổ nguồn cho vay

Khi lạm phát tăng cao, ngân hàng phải đối mặt với áp lực từ việc tăng lãi suất và giảm khả năng thanh khoản. Điều này dẫn đến việc phân bổ nguồn cho vay không hiệu quả, ảnh hưởng đến khả năng phát triển của các doanh nghiệp.

2.2. Tác động của lạm phát đến quyết định cho vay

Lạm phát cao làm cho các ngân hàng trở nên thận trọng hơn trong việc cấp tín dụng. Họ có thể giảm tỷ lệ cho vay hoặc tăng lãi suất, điều này có thể dẫn đến việc các doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của lạm phát đến ngân hàng

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa biến động lạm phát và phân bổ nguồn cho vay của ngân hàng. Dữ liệu được thu thập từ nhiều ngân hàng tại các quốc gia châu Á trong giai đoạn 1988-2016.

3.1. Mô hình nghiên cứu và dữ liệu

Mô hình nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy ảnh hưởng cố định để kiểm tra tác động của biến động lạm phát lên phân bổ nguồn cho vay. Dữ liệu được thu thập từ 19 quốc gia châu Á, bao gồm các chỉ số kinh tế vĩ mô và thông tin ngân hàng.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Kết quả phân tích cho thấy rằng biến động lạm phát có ảnh hưởng tiêu cực đến sự phân bổ nguồn cho vay của ngân hàng. Khi lạm phát tăng, ngân hàng có xu hướng giảm tỷ lệ cho vay, dẫn đến việc phân bổ nguồn lực không hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về lạm phát và ngân hàng

Nghiên cứu này không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa biến động lạm phát và ngân hàng mà còn đưa ra các khuyến nghị cho các nhà quản lý ngân hàng và chính phủ trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ.

4.1. Khuyến nghị cho ngân hàng trong bối cảnh lạm phát

Ngân hàng cần xây dựng các chiến lược cho vay linh hoạt hơn để ứng phó với biến động lạm phát. Việc cải thiện khả năng dự đoán lạm phát sẽ giúp ngân hàng tối ưu hóa quy trình phân bổ nguồn cho vay.

4.2. Chính sách tiền tệ và ổn định lạm phát

Chính phủ và Ngân hàng Trung ương cần thực hiện các chính sách tiền tệ nhằm ổn định lạm phát, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng trong việc phân bổ nguồn cho vay hiệu quả hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai về lạm phát và ngân hàng

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng biến động lạm phát có ảnh hưởng lớn đến sự phân bổ nguồn cho vay của ngân hàng. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các ngân hàng và chính phủ có những quyết định đúng đắn hơn trong tương lai.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sự không ổn định của lạm phát làm giảm hiệu quả phân bổ nguồn cho vay của ngân hàng. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì ổn định giá cả trong nền kinh tế.

5.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng ra các quốc gia khác và xem xét thêm các yếu tố khác ảnh hưởng đến phân bổ nguồn cho vay, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm phát là một trong những biến số kinh tế quan trọng và được quan sát kỹ lưỡng do ảnh hưởng sâu rộng đến hoạt động kinh tế vĩ mô. Tại khu vực châu Á, đặc biệt trong giai đoạn 1988-2016, nhiều quốc gia trải qua các biến động lạm phát đáng kể, với tỷ lệ lạm phát thường xuyên ở mức hai con số tại các thị trường mới nổi. Sự biến động này không chỉ ảnh hưởng đến chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động phân bổ nguồn vốn của các ngân hàng thương mại – những trung gian tài chính quan trọng trong nền kinh tế. Luận văn tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa biến động lạm phát và hiệu quả phân bổ nguồn cho vay của các ngân hàng tại 19 quốc gia châu Á, bao gồm Bangladesh, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Hàn Quốc, và nhiều nước khác. Mục tiêu chính là đánh giá tác động của sự không chắc chắn về lạm phát lên độ phân tán tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản của các ngân hàng, từ đó xác định liệu biến động lạm phát có làm giảm hiệu quả phân bổ nguồn lực tài chính hay không. Nghiên cứu cũng xem xét sự thay đổi tác động này trước và sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2008. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và tài khóa nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô và tài chính ngân hàng liên quan đến lạm phát và phân bổ nguồn lực. Trước hết, khái niệm lạm phát được định nghĩa theo nhiều trường phái kinh tế, trong đó Milton Friedman nhấn mạnh lạm phát là hiện tượng tiền tệ do cung tiền tăng nhanh hơn sản lượng. Sự không chắc chắn về lạm phát được hiểu là tình trạng giá cả tương lai không thể dự đoán chính xác, gây ra nhiễu loạn trong cơ chế giá cả và làm giảm hiệu quả phân bổ nguồn lực. Lý thuyết về danh mục đầu tư tối ưu của Baum, Caglayan và Ozkan được áp dụng để mô tả cách các nhà quản lý ngân hàng cân bằng rủi ro và lợi nhuận khi phân bổ tài sản giữa cho vay và đầu tư trái phiếu. Mô hình này cho thấy sự biến động kinh tế vĩ mô, đặc biệt là biến động lạm phát, làm tăng tín hiệu nhiễu, khiến các ngân hàng hành xử thận trọng và đồng nhất hơn, dẫn đến thu hẹp độ phân tán tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản. Các khái niệm chính bao gồm: biến động lạm phát (đo bằng phương sai có điều kiện từ mô hình ARCH/GARCH), độ phân tán tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản (là thước đo hiệu quả phân bổ nguồn lực), và các biến kiểm soát như tốc độ tăng trưởng GDP, biến động thị trường chứng khoán, biến động giá dầu, rủi ro và lợi nhuận ngành ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) cấp ngân hàng từ 556 ngân hàng tại 19 quốc gia châu Á trong giai đoạn 1988-2016. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn uy tín như Bankscope, Datastream, IMF và World Bank. Biến phụ thuộc là độ phân tán tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản của các ngân hàng trong cùng một quốc gia và thời điểm, được tính bằng phương sai chéo. Biến độc lập chính là biến động lạm phát được ước lượng bằng phương pháp ARCH/GARCH trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hàng tháng. Các biến kiểm soát bao gồm lạm phát trung bình, tốc độ tăng trưởng GDP, biến giả khủng hoảng tài chính toàn cầu, biến động thị trường chứng khoán, biến động giá dầu, rủi ro và lợi nhuận ngành ngân hàng. Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng với mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), được lựa chọn dựa trên kiểm định Hausman. Để khắc phục hiện tượng nội sinh và phương sai thay đổi, nghiên cứu áp dụng kỹ thuật ước lượng biến công cụ với Generalized Method of Moments (IV-GMM). Timeline nghiên cứu bao gồm thu thập và xử lý dữ liệu từ năm 1988 đến 2016, ước lượng mô hình ARCH/GARCH cho biến động lạm phát, và thực hiện các phân tích hồi quy đa biến nhằm kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng ngược chiều của biến động lạm phát đến phân tán tỷ lệ cho vay: Kết quả hồi quy FEM và REM đều cho thấy hệ số của biến động lạm phát có dấu âm và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, minh chứng cho mối quan hệ ngược chiều giữa biến động lạm phát và độ phân tán tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản. Cụ thể, khi biến động lạm phát tăng, độ phân tán tỷ lệ cho vay giảm, cho thấy các ngân hàng có xu hướng phân bổ nguồn vốn đồng nhất hơn, hạn chế rủi ro trong môi trường bất ổn.

2. Tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu: Biến giả giai đoạn khủng hoảng tài chính (dumFC) không có ảnh hưởng rõ ràng đến độ phân tán tỷ lệ cho vay, tuy nhiên biến tương tác giữa biến giả khủng hoảng và biến động lạm phát (dumFC * biến động lạm phát) có dấu âm và ý nghĩa ở mức 10%, cho thấy sau khủng hoảng, tác động ngược chiều của biến động lạm phát lên phân bổ nguồn vốn ngân hàng tăng lên.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát: Tăng trưởng GDP có tác động dương yếu ớt đến độ phân tán tỷ lệ cho vay, trong khi lợi nhuận ngành ngân hàng có tác động âm và có ý nghĩa thống kê, phản ánh xu hướng các ngân hàng tăng cho vay đồng thời làm giảm sự phân tán. Biến động thị trường chứng khoán và giá dầu không có tác động rõ ràng.

4. Kết quả mô hình IV-GMM: Khi sử dụng kỹ thuật biến công cụ để xử lý nội sinh, mối quan hệ ngược chiều giữa biến động lạm phát và phân tán tỷ lệ cho vay vẫn được xác nhận với ý nghĩa thống kê cao. Biến giả khủng hoảng tài chính có tác động âm, cho thấy các ngân hàng hạn chế cho vay trong giai đoạn khủng hoảng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết về tác động của sự không chắc chắn kinh tế vĩ mô đến hành vi phân bổ nguồn lực của các ngân hàng. Khi biến động lạm phát thấp, cơ chế giá cả hoạt động hiệu quả, giúp các nhà quản lý ngân hàng dự đoán chính xác lợi nhuận từ các dự án và phân bổ nguồn vốn đa dạng hơn. Ngược lại, biến động lạm phát cao làm tăng tín hiệu nhiễu, khiến các ngân hàng thận trọng và hành xử đồng nhất, dẫn đến thu hẹp độ phân tán cho vay và giảm hiệu quả phân bổ nguồn lực. So sánh với các nghiên cứu trước đây tại Mỹ, châu Âu và Nhật Bản, kết quả này củng cố quan điểm rằng sự ổn định kinh tế vĩ mô là yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng ngân hàng. Việc phân tích thêm tác động sau khủng hoảng tài chính cho thấy môi trường kinh tế bất ổn càng làm gia tăng sự thận trọng trong phân bổ vốn, làm giảm khả năng hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp phụ thuộc vào ngân hàng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tương quan âm giữa biến động lạm phát và độ phân tán tỷ lệ cho vay, cũng như bảng hồi quy chi tiết các mô hình FEM, REM và IV-GMM để minh họa mức độ ý nghĩa và hệ số tác động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Ổn định lạm phát là ưu tiên hàng đầu: Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần tập trung kiểm soát lạm phát ở mức thấp và ổn định thông qua các chính sách tiền tệ và tài khóa minh bạch, nhanh chóng và hiệu quả nhằm giảm thiểu sự không chắc chắn về giá cả, từ đó nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn vốn ngân hàng.

2. Tăng cường minh bạch thông tin: Các cơ quan chức năng cần cung cấp đầy đủ, kịp thời và dễ tiếp cận các thông tin liên quan đến lạm phát, chính sách tiền tệ, dự báo kinh tế để giảm bất cân xứng thông tin, giúp các nhà quản lý ngân hàng và doanh nghiệp có cơ sở dự báo chính xác hơn.

3. Nâng cao tính độc lập và năng lực của Ngân hàng Nhà nước: Cơ cấu lại tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Nhà nước nhằm tăng tính tự chủ trong việc thực thi chính sách tiền tệ, đồng thời nâng cao trách nhiệm giải trình và minh bạch, góp phần giảm thiểu rủi ro và sự không chắc chắn về lạm phát.

4. Phát triển các công cụ tài chính phòng ngừa rủi ro: Khuyến khích các ngân hàng và doanh nghiệp sử dụng các công cụ phái sinh và kỹ thuật quản lý rủi ro để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến động lạm phát, từ đó cải thiện hiệu quả phân bổ nguồn vốn.

5. Theo dõi và điều chỉnh chính sách sau khủng hoảng: Đặc biệt chú ý đến tác động của các cú sốc kinh tế lớn như khủng hoảng tài chính toàn cầu, điều chỉnh chính sách phù hợp để hỗ trợ các ngân hàng duy trì hoạt động cho vay hiệu quả, tránh tình trạng thắt chặt tín dụng quá mức gây ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và tài khóa: Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của biến động lạm phát đến hoạt động ngân hàng, giúp họ xây dựng các chính sách ổn định kinh tế vĩ mô hiệu quả hơn.

2. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Hiểu rõ ảnh hưởng của biến động lạm phát đến phân bổ nguồn vốn giúp các nhà quản lý điều chỉnh chiến lược cho vay, quản lý rủi ro và tối ưu hóa danh mục đầu tư.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực nghiệm phong phú để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa biến động kinh tế vĩ mô và hoạt động tín dụng.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu được tác động của biến động lạm phát và chính sách tiền tệ đến khả năng tiếp cận vốn ngân hàng, từ đó có chiến lược tài chính phù hợp trong môi trường kinh tế biến động.

Câu hỏi thường gặp

1. Biến động lạm phát được đo như thế nào trong nghiên cứu này?
   Biến động lạm phát được ước lượng bằng phương sai có điều kiện từ mô hình ARCH/GARCH áp dụng trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hàng tháng, phản ánh mức độ không chắc chắn và biến động của lạm phát trong từng quốc gia.

2. Tại sao độ phân tán tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản lại quan trọng?
   Độ phân tán này là thước đo hiệu quả phân bổ nguồn vốn của các ngân hàng. Độ phân tán cao cho thấy các ngân hàng phân bổ vốn đa dạng, tận dụng tốt các cơ hội đầu tư khác nhau, trong khi độ phân tán thấp phản ánh sự đồng nhất và thận trọng trong cho vay.

3. Tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu đến phân bổ nguồn vốn như thế nào?
   Nghiên cứu cho thấy sau khủng hoảng tài chính, tác động ngược chiều của biến động lạm phát lên phân bổ nguồn vốn tăng lên, tức là các ngân hàng càng thận trọng hơn trong việc phân bổ vốn khi môi trường kinh tế bất ổn.

4. Các biến kiểm soát khác có ảnh hưởng ra sao đến kết quả?
   Tăng trưởng GDP có tác động tích cực yếu, lợi nhuận ngành ngân hàng có tác động tiêu cực đến độ phân tán cho vay, trong khi biến động thị trường chứng khoán và giá dầu không có ảnh hưởng rõ ràng, cho thấy biến động lạm phát là yếu tố chủ đạo.

5. Làm thế nào để khắc phục hiện tượng nội sinh trong mô hình hồi quy?
   Nghiên cứu sử dụng kỹ thuật biến công cụ với phương pháp Generalized Method of Moments (IV-GMM), sử dụng các biến trễ của lạm phát và lợi nhuận ngân hàng làm công cụ để đảm bảo tính nhất quán và hiệu quả của ước lượng.

Kết luận

• Sự biến động lạm phát có ảnh hưởng ngược chiều và có ý nghĩa thống kê cao đến hiệu quả phân bổ nguồn vốn cho vay của các ngân hàng tại 19 quốc gia châu Á trong giai đoạn 1988-2016.
• Khi biến động lạm phát thấp, các ngân hàng phân bổ vốn đa dạng và hiệu quả hơn; ngược lại, biến động cao làm giảm độ phân tán cho vay, phản ánh sự thận trọng và đồng nhất trong hành vi cho vay.
• Tác động của biến động lạm phát lên phân bổ nguồn vốn tăng cường sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, cho thấy môi trường kinh tế bất ổn làm gia tăng rủi ro và hạn chế tín dụng.
• Các biến kiểm soát như tăng trưởng GDP và lợi nhuận ngành ngân hàng cũng ảnh hưởng đến phân bổ vốn, nhưng biến động lạm phát là yếu tố chủ đạo.
• Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc ổn định lạm phát và minh bạch chính sách tiền tệ nhằm nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực tài chính, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Các nhà hoạch định chính sách và ngân hàng cần phối hợp chặt chẽ để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, giảm thiểu biến động lạm phát và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng. Độc giả quan tâm có thể áp dụng các kết quả nghiên cứu này để phát triển các chiến lược quản lý rủi ro và chính sách phù hợp trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ------ NGUYỄN THỊ THUỲ NHÂN ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỘNG LẠM PHÁT LÊN SỰ PHÂN BỔ NGUỒN CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI MỘT SỐ NGÂN HÀNG CHÂU Á LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ------ NGUYỄN THỊ THUỲ NHÂN ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỘNG LẠM PHÁT LÊN SỰ PHÂN BỔ NGUỒN CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TẠI MỘT SỐ NGÂN HÀNG CHÂU Á Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN HỮU HUY NHỰT TP. Hồ Chí Minh – Năm 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu thực sự của tác giả với sự hướng dẫn của Người hướng dẫn khoa học PGS. Nguyễn Hữu Huy Nhựt. Nội dung, kết quả nghiên cứu của luận văn này là hoàn toàn trung thực. Tất cả các nguồn tài liệu tham khảo đã được công bố đầy đủ.Hồ Chí Minh, ngày…. Ký tên Nguyễn Thị Thuỳ Nhân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH VẼ TÓM TẮT CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do thực hiện đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Câu hỏi nghiên cứu.4 Đối tượng nghiên cứu .5 Phạm vi nghiên cứu .6 Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu .7 Kết cấu bài nghiên cứu .8 Đóng góp của đề tài . 4 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN .2 Ảnh hưởng của lạm phát đến hoạt động ngân hàng .2 Tính bất ổn của lạm phát .2 Tác động của bất ổn lạm phát lên nền kinh tế .3 Cách đo tính biến động của lạm phát.3 Phân bổ nguồn cho vay của ngân hàng và những ảnh hưởng từ bất ổn vĩ mô: Mô hình của Baum, Caglayan và Ozkan .4 Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài . 13 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU . 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Mô hình nghiên cứu.2 Mẫu quan sát và nguồn số liệu .2 Mô tả biến và nguồn dữ liệu .1 Độ phân tán tỷ lệ cho vay.2 Biến động lạm phát .3 Nhóm biến kiểm soát . 26 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Kết quả hồi quy bằng REM .2 Kết quả hồi quy bằng FEM .3 Kết quả hồi quy bằng mô hình IV – GMM . 36 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT Ý KIẾN .2 Một số kiến nghị để tối đa hoá nguồn lực của ngân hàng . 39 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Ký hiệu viết tắt Tên đầy đủ FEM Mô hình tác động cố định IV – GMM Instrumental variables - Generalized Method of Moments approach NHTW Ngân hàng Trung ương REM Mô hình tác động ngẫu nhiên LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Mô tả thống kê tỷ lệ cho vay/tổng tài sản .2: Độ trễ p, q trong mô hình ARCH/GARCH khi ước lượng độ biến động lạm phát.3: Mô tả biến, định nghĩa và nguồn dữ liệu .4: Ma trận hệ số tương quan .1: Kết quả hồi quy bằng phương pháp REM .2: Kết quả hồi quy bằng phương pháp.3: Kết quả hồi quy bằng mô hình tác động cố định (tiếp theo) .4: Kết quả hồi quy bằng mô hình IV-GMM . 36 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 3.1: Biểu đồ phân phối biến phụ thuộc .2: Biểu đồ tương quan giữa biến động lạm phát và phân tán tỷ lệ cho vay/tổng tài sản . 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Bài nghiên cứu xem xét những ảnh hưởng của sự biến động của lạm phát đối với việc phân bổ hiệu quả nguồn lực khan hiếm của các ngân hàng. Để tiến hành kiểm tra mối liên hệ này, bài nghiên cứu sử dụng một bảng dữ liệu ngân hàng xuyên quốc gia được xây dựng cho 19 quốc gia khu vực Châu Á bao gồm Bangladesh, Trung Quốc, Hongkong, Ấn Độ, Indonesia, Israel, Jordan, Kazakhstan, Kuwait, Lào, Malaysia, Paskita, Philippin, Singapore, Hàn Quốc, SriLanka, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam trong giai đoạn 1988-2016. Kết quả hồi quy cung cấp bằng chứng cho thấy sự bất ổn lạm phát có ảnh hưởng ngược chiều đến sự phân tán tỷ lệ cho vay trên tài sản. Điều này cho thấy các nhà quản lý ngân hàng (i) có thể dễ dàng cho vay nhiều hơn khi biến động lạm phát thấp, vì họ có thể dự đoán được tỷ suất sinh lợi từ mỗi dự án thành công; (ii) phản ứng tương tự trong thời kỳ biến động lạm phát cao. Hành động này ngụ ý rằng, khi sự biến động của lạm phát cao, nguồn vốn ngân hàng khan hiếm sẽ không được phân bổ hiệu quả. Trong thời kỳ sau khủng hoảng tài chính, việc phân bổ các khoản vay của các nước càng phụ thuộc vào độ biến động lạm phát, phân bổ tỏ ra càng hiệu quả hơn khi lạm phát ổn định và ngược lại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do thực hiện đề tài Lạm phát là một trong những biến số kinh tế được quan sát và kiểm tra nhiều nhất cả về mặt lý thuyết và thực nghiệm. Nguyên nhân và tác động của đến các biến số kinh tế khác và chi phí cho nền kinh tế nói chung đã được nhiều nhà nghiên cứu đề cập. Tuy nhiên một khía cạnh khác của lạm phát là sự không chắc chắn của lạm phát cũng đóng một vai trò không hề nhỏ trong cơ chế vận hành của nền kinh tế vĩ mô. Sự biến động lạm phát làm nhiễu cơ chế giá, cản trở việc phân bổ nguồn lực hiệu quả của nền kinh tế. Vì trong các nền kinh tế định hướng thị trường, hệ thống giá cả là cơ chế chính thông qua đó các nguồn lực được phân bổ trên tất cả các lựa chọn thay thế tiềm năng. Đối với hoạt động tín dụng, chừng nào mà các công ty và nhà cho vay có thể dự báo chính xác mức giá tương đối của từng cá thể, thì các quỹ sẽ tiếp tục chảy vào các dự án có tỷ suất sinh lợi cao nhất. Tuy nhiên, dưới sự không chắc chắn của lạm phát, phân bổ nguồn lực tối ưu khó mà đạt được. Sự ổn định giá cả sẽ giúp phân bổ các khoản mục có thể cho vay của ngân hàng hiệu quả hơn. Vấn đề này trở nên quan trọng vì các ngân hàng thương mại thực hiện chức năng trung gian tín dụng, đóng vai trò là "cầu nối" giữa người dư thừa vốn và người có nhu cầu về vốn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nó đáp ứng nhu cầu vốn để đảm bảo quá trình tái sản xuất được thực hiện liên tục và mở rộng quy mô sản xuất. Với các doanh nghiệp có nhiều hạn chế có thể sẽ dựa nhiều vào các khoản vay ngân hàng do không có khả năng hoặc hạn chế tiếp cận thị trường chứng khoán. Việc cắt giảm các khoản vay có thể có ảnh hưởng lớn đến người đi vay phụ thuộc vào ngân hàng (ví dụ như các doanh nghiệp nhỏ) và có thể làm giảm đáng kể chi phí đầu tư cố định hoặc thậm chí dẫn đến phá sản (Gertler và Gilchrist, 1994, Ferri và cộng sự, năm 2014). Trước những biến động từ môi trường vĩ mô, lạm phát tại một số thị trường mới nổi ở châu Á luôn ở mức hai con số sau khủng hoảng và đang có xu hướng giảm trong thời gian gần đây, sự không chắc chắn của lạm phát là một điều khó lường trước được thì liệu rằng việc phân bổ nguồn cho vay của các ngân hàng có đạt hiệu quả tối ưu, hay nói cách khác sự biến động lạm phát có làm nhiễu các quyết định phân bổ vốn của nhà LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 quản lý ngân hàng như các nghiên cứu thực nghiệm trước đây tại một số quốc gia khác trên thế giới? Xuất phát từ ý tưởng đó, bài nghiên cứu đã tiến hành kiểm định mối tương quan của sự không chắc chắn trong lạm phát và hành động phân bổ nguồn vốn cho vay của các nhà quản lý ngân hàng tại các quốc gia châu Á. Nghiên cứu sẽ cung cấp thêm cho các học giả cái nhìn riêng nhất về vai trò của việc ổn định lạm phát trong việc phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính tại một số quốc gia Châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng.2 Mục tiêu nghiên cứu Xuất phát từ ý tưởng nghiên cứu trên, bài viết tập trung giải quyết hai mục tiêu sau: (i) Xem xét mối tương quan, tác động của sự biến động của lạm phát lên hiệu quả phân bổ nguồn vốn cho vay của các ngân hàng và mối tương quan này khi đặt chung với các biến động kinh tế vĩ mô khác. (ii) Kiểm tra sự biến động của lạm phát có thay đổi tác động sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hay không.3 Câu hỏi nghiên cứu Để giải quyết hai mục tiêu nghiên cứu đặt ra, bài viết sẽ lần lượt trả lời các câu hỏi cụ thể sau: (i) Biến động lạm phát có tác động lên hiệu quả phân bổ nguồn vốn cho vay của ngân hàng hay không? Cụ thể là những biến động lạm phát có tác động lên độ phân tán tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản chéo của các ngân hàng trong cùng một quốc gia hay không? (ii) Tác động của biến động lạm phát lên hiệu quả phân bổ của các ngân hàng sau khủng hoảng tài chính toàn cầu có thay đổi hay không? 1.4 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu mà bài viết tập trung vào là mối quan hệ giữa biến động lạm phát và hiệu quả phân bổ nguồn cho vay của các ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Biến động lạm phát được đo bằng phương sai có điều kiện từ hồi quy chỉ số giá tiêu dùng CPI theo tháng bằng mô hình ARCH/GARCH. Hiệu quả phân bổ nguồn cho vay của các ngân hàng được đo bằng độ phân tán chéo hay phương sai của tỷ lệ cho vay trên tổng tài sản của các ngân hàng trong cùng một quốc gia. Các biến động kinh tế vĩ mô khác được đo bằng tốc độ tăng trưởng GPD, biến động chỉ số thị trường chứng khoán, biến động giá dầu… 1.5 Phạm vi nghiên cứu Bài nghiên cứu tập trung vào các ngân hàng trong châu Á.