Luận văn thạc sĩ: Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu

Luận văn thạc sĩ UEB phân tích phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả.

• Tác giả: Vũ Hương Giang
• Người hướng dẫn: TS. Đào Minh Phúc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Dịch Vụ Thẻ Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Á Châu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm cấu tạo và phân loại thẻ ngân hàng
• 1.2. Dịch vụ thẻ tại NHTM
• 1.3. Phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng thương mại
• 1.4. Tình hình phát triển dịch vụ thẻ của một số NHTM và bài học kinh nghiệm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Á Châu
• 2.2. Thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu
• 2.3. Đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
• 3.1. Xu hướng phát triển thị trường thẻ Việt Nam và mục tiêu phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu
• 3.2. Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu
• 3.3. Một số kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu

Dịch vụ thẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu (ACB) đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Sự gia tăng nhu cầu sử dụng thẻ thanh toán đã thúc đẩy ACB không ngừng cải tiến và mở rộng các sản phẩm dịch vụ thẻ. Việc phát triển dịch vụ thẻ không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao trải nghiệm khách hàng. Theo báo cáo, ACB đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong việc phát hành và quản lý thẻ, góp phần vào sự phát triển chung của ngành ngân hàng Việt Nam.

1.1. Khái niệm và vai trò của dịch vụ thẻ ngân hàng

Dịch vụ thẻ ngân hàng là một phương tiện thanh toán hiện đại, giúp khách hàng thực hiện giao dịch một cách nhanh chóng và tiện lợi. Thẻ ngân hàng không chỉ đơn thuần là công cụ rút tiền mà còn là phương tiện để thanh toán hàng hóa, dịch vụ, chuyển khoản và nhiều tiện ích khác.

1.2. Lịch sử phát triển dịch vụ thẻ tại ACB

Ngân hàng ACB đã bắt đầu phát triển dịch vụ thẻ từ những năm đầu thập kỷ 2000. Qua thời gian, ACB đã không ngừng mở rộng các loại thẻ và dịch vụ đi kèm, từ thẻ ghi nợ đến thẻ tín dụng, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

II. Thách thức trong phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng ACB

Mặc dù đã đạt được nhiều thành công, nhưng ngân hàng ACB vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển dịch vụ thẻ. Cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ là những yếu tố chính ảnh hưởng đến sự phát triển này. Để duy trì vị thế cạnh tranh, ACB cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ và đổi mới công nghệ.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng tham gia vào thị trường thẻ đã tạo ra áp lực lớn cho ACB. Các ngân hàng khác không ngừng cải tiến sản phẩm và dịch vụ, khiến ACB cần phải có những chiến lược phù hợp để thu hút khách hàng.

2.2. Thay đổi công nghệ và nhu cầu khách hàng

Công nghệ thanh toán đang phát triển nhanh chóng, với sự xuất hiện của các phương thức thanh toán mới như ví điện tử. Khách hàng ngày càng đòi hỏi nhiều hơn về tính tiện lợi và an toàn trong giao dịch, điều này đặt ra thách thức lớn cho ACB.

III. Phương pháp phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng ACB

Để phát triển dịch vụ thẻ, ACB cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân sự là rất cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ mới

ACB cần đầu tư vào các công nghệ thanh toán hiện đại như thẻ chip, thanh toán di động và các giải pháp bảo mật tiên tiến để nâng cao trải nghiệm khách hàng.

3.2. Đào tạo nhân sự và nâng cao dịch vụ khách hàng

Đào tạo nhân viên về dịch vụ khách hàng và kỹ năng bán hàng là rất quan trọng. Nhân viên được đào tạo tốt sẽ giúp ACB tạo ra sự khác biệt trong dịch vụ và thu hút khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ACB

Nghiên cứu về phát triển dịch vụ thẻ tại ACB đã chỉ ra rằng việc cải tiến dịch vụ thẻ không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Các sản phẩm thẻ mới được phát triển đã thu hút được nhiều khách hàng mới và giữ chân khách hàng cũ.

4.1. Kết quả phát triển dịch vụ thẻ

ACB đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong số lượng thẻ phát hành và doanh thu từ dịch vụ thẻ. Điều này cho thấy sự đầu tư vào dịch vụ thẻ đã mang lại hiệu quả tích cực.

4.2. Học hỏi từ các ngân hàng khác

ACB có thể học hỏi từ các ngân hàng lớn khác trong và ngoài nước về cách phát triển dịch vụ thẻ, từ đó áp dụng những kinh nghiệm tốt nhất vào thực tiễn của mình.

V. Kết luận và tương lai của dịch vụ thẻ tại ACB

Dịch vụ thẻ tại ngân hàng ACB có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Với sự đầu tư đúng đắn và chiến lược phát triển hợp lý, ACB có thể trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực dịch vụ thẻ tại Việt Nam.

5.1. Tương lai của dịch vụ thẻ

Dự báo rằng dịch vụ thẻ sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới, với sự gia tăng nhu cầu từ phía khách hàng và sự đổi mới công nghệ.

5.2. Đề xuất chiến lược phát triển

ACB cần xây dựng một chiến lược phát triển dịch vụ thẻ toàn diện, bao gồm việc mở rộng sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường truyền thông marketing để thu hút khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO và ký kết nhiều hiệp định thương mại quốc tế, nền kinh tế nước ta đã tăng trưởng liên tục với tốc độ cao, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các dịch vụ ngân hàng bán lẻ, đặc biệt là dịch vụ thẻ. Tính đến tháng 12 năm 2007, Việt Nam đã có 29 tổ chức phát hành thẻ, bao gồm 5 ngân hàng thương mại nhà nước, 19 ngân hàng thương mại cổ phần, 4 ngân hàng liên doanh và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cùng một tổ chức phát hành thẻ phi ngân hàng. Cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động thẻ cũng được mở rộng với 4.280 máy ATM và gần 23.000 thiết bị ngoại vi như POS, EDC. Số lượng thẻ phát hành đa dạng với khoảng 120 thương hiệu, trong đó thẻ nội địa chiếm 59% và thẻ quốc tế chiếm 41%. Phân theo loại thẻ, thẻ ghi nợ chiếm 61%, thẻ tín dụng 37% và thẻ trả trước 2%.

Luận văn tập trung nghiên cứu phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (ACB) trong giai đoạn 2009 đến giữa năm 2012. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại ACB, đánh giá những thành tựu và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh dịch vụ thẻ trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và nền kinh tế có nhiều biến động. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, tăng cường vai trò của ngân hàng trong nền kinh tế, đồng thời nâng cao trải nghiệm khách hàng và lợi nhuận cho ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn hệ thống hóa các lý thuyết về thẻ ngân hàng và dịch vụ thẻ, dựa trên các khái niệm cơ bản như: thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do ngân hàng hoặc tổ chức tài chính phát hành; phân loại thẻ theo đặc tính kỹ thuật (thẻ từ, thẻ chip), theo tính chất thanh toán (thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước), theo phạm vi sử dụng (thẻ nội địa, thẻ quốc tế).

Ngoài ra, luận văn áp dụng mô hình phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ thẻ, bao gồm nhân tố chủ quan như nguồn lực con người, mạng lưới chấp nhận thẻ, tiềm lực vốn và công nghệ, chính sách phát triển của ngân hàng; và nhân tố khách quan như điều kiện xã hội, thu nhập cá nhân, ổn định chính trị, công nghệ, kinh tế và pháp lý.

Khung lý thuyết còn bao gồm các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ thẻ như số lượng thẻ phát hành, doanh thu từ dịch vụ thẻ, sự đa dạng sản phẩm, mạng lưới ATM/POS, chất lượng dịch vụ và quản trị rủi ro.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu chính được thu thập từ nguồn nội bộ của Trung tâm thẻ Ngân hàng TMCP Á Châu và Hiệp hội thẻ Việt Nam, cùng với các tài liệu thứ cấp như sách, báo, các báo cáo ngành và các phương tiện truyền thông.

Phương pháp thống kê được áp dụng để xử lý số liệu về số lượng thẻ phát hành, doanh số thanh toán, lợi nhuận kinh doanh thẻ trong giai đoạn 2009-6/2012. Phương pháp định tính bao gồm phỏng vấn, thảo luận nhóm với cán bộ ngân hàng và khách hàng để đánh giá chất lượng dịch vụ và các rủi ro. Phân tích so sánh được thực hiện giữa ACB và một số ngân hàng khác trong nước để rút ra bài học kinh nghiệm.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu giao dịch thẻ của ACB trong 3,5 năm, với phương pháp chọn mẫu phi xác suất cho các cuộc phỏng vấn chuyên sâu. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả và phân tích SWOT nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng thẻ phát hành: Số lượng thẻ phát hành của ACB tăng liên tục từ năm 2009 đến giữa năm 2012, với mức tăng khoảng 25% mỗi năm. Đến tháng 6/2012, ACB đã phát hành hàng trăm nghìn thẻ các loại, trong đó thẻ ghi nợ chiếm tỷ trọng lớn nhất (khoảng 60%), tiếp theo là thẻ tín dụng và thẻ trả trước.

2. Doanh số thanh toán thẻ tăng mạnh: Doanh số thanh toán thẻ nội địa và quốc tế của ACB tăng trung bình 30% mỗi năm trong giai đoạn nghiên cứu. Doanh số thanh toán thẻ quốc tế chiếm khoảng 40% tổng doanh số, phản ánh sự mở rộng thị trường và đa dạng hóa sản phẩm.

3. Lợi nhuận từ hoạt động thẻ đóng góp đáng kể: Lợi nhuận kinh doanh thẻ của ACB chiếm khoảng 15-20% tổng lợi nhuận ngân hàng trong giai đoạn 2009-6/2012, cao hơn một số ngân hàng thương mại cổ phần khác như Vietcombank và DongA Bank.

4. Chất lượng dịch vụ và quản trị rủi ro còn hạn chế: Mặc dù ACB đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn tồn tại các hạn chế như mạng lưới chấp nhận thẻ chưa phủ rộng, thủ tục phát hành thẻ còn phức tạp, và công tác quản trị rủi ro chưa đồng bộ, dẫn đến một số rủi ro về thẻ giả, mất cắp và gian lận.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tăng trưởng mạnh mẽ của dịch vụ thẻ tại ACB là do ngân hàng đã đầu tư bài bản vào công nghệ, mở rộng mạng lưới ATM và POS, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm thẻ phù hợp với từng phân khúc khách hàng. Việc áp dụng các chính sách marketing hiệu quả và nâng cao chất lượng dịch vụ cũng góp phần thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng hiện tại.

So sánh với các nghiên cứu trước đây và các ngân hàng trong khu vực, ACB có lợi thế về công nghệ và sự linh hoạt trong phát triển sản phẩm, tuy nhiên vẫn cần học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng lớn như ICBC Trung Quốc và TMB Thái Lan về việc đơn giản hóa thủ tục, phát triển mạng lưới thanh toán quốc gia và tập trung vào khách hàng trọng điểm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện sự tăng trưởng số lượng thẻ, doanh số thanh toán và lợi nhuận theo từng năm, cũng như bảng so sánh các chỉ tiêu phát triển dịch vụ thẻ giữa ACB và các ngân hàng khác. Các biểu đồ này giúp minh họa rõ nét xu hướng phát triển và những điểm cần cải thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch và định hướng phát triển dịch vụ thẻ: Ngân hàng cần xây dựng kế hoạch phát triển dịch vụ thẻ rõ ràng, tập trung vào mục tiêu tăng trưởng số lượng thẻ và doanh số thanh toán trong vòng 3 năm tới, đồng thời xác định các phân khúc khách hàng trọng điểm để phát triển sản phẩm phù hợp.

2. Hoàn thiện mô hình tổ chức kinh doanh và nâng cao năng lực nhân sự: Tăng cường đào tạo chuyên môn cho đội ngũ nhân viên kinh doanh thẻ, đặc biệt là kỹ năng công nghệ và quản trị rủi ro. Xây dựng bộ phận chuyên trách quản lý dịch vụ thẻ với quy trình làm việc hiệu quả, đảm bảo chất lượng dịch vụ và xử lý kịp thời các rủi ro.

3. Phát triển mạng lưới chấp nhận thẻ rộng khắp: Mở rộng hệ thống máy ATM và POS tại các trung tâm thương mại, siêu thị, nhà hàng, khách sạn nhằm tăng tiện ích cho khách hàng và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Mục tiêu đạt 95% các điểm bán lẻ lớn chấp nhận thanh toán thẻ trong vòng 2 năm.

4. Đa dạng hóa sản phẩm thẻ và nâng cao giá trị gia tăng: Phát triển các loại thẻ mới như thẻ trả trước, thẻ tín dụng quốc tế với nhiều tiện ích đi kèm như bảo hiểm, ưu đãi mua sắm, dịch vụ chăm sóc khách hàng 24/7. Tăng cường truyền thông và marketing để nâng cao nhận thức và thu hút khách hàng sử dụng thẻ.

5. Tăng cường công tác quản lý rủi ro và đổi mới công nghệ: Áp dụng công nghệ thẻ chip và các giải pháp bảo mật hiện đại để giảm thiểu rủi ro giả mạo, mất cắp thẻ. Xây dựng hệ thống giám sát giao dịch tự động, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để xử lý kịp thời các hành vi gian lận.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính: Để tham khảo các giải pháp phát triển dịch vụ thẻ, nâng cao hiệu quả kinh doanh và quản trị rủi ro trong lĩnh vực thẻ, từ đó áp dụng phù hợp với đặc thù từng ngân hàng.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Để xây dựng chính sách, quy định hỗ trợ phát triển dịch vụ thẻ, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và đảm bảo an toàn hệ thống thanh toán quốc gia.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo khoa học về lý thuyết, thực trạng và giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

4. Doanh nghiệp và đơn vị chấp nhận thẻ: Giúp hiểu rõ lợi ích và quy trình hợp tác với ngân hàng trong việc chấp nhận thanh toán thẻ, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và phục vụ khách hàng tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Dịch vụ thẻ ngân hàng là gì và có những loại thẻ nào phổ biến?
   Dịch vụ thẻ ngân hàng là hoạt động phát hành và quản lý các loại thẻ thanh toán không dùng tiền mặt. Các loại thẻ phổ biến gồm thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng và thẻ trả trước, được phân loại theo phạm vi sử dụng là thẻ nội địa và thẻ quốc tế.

2. Lợi ích chính của việc sử dụng thẻ ngân hàng đối với khách hàng là gì?
   Thẻ ngân hàng giúp khách hàng thanh toán nhanh chóng, tiện lợi và an toàn, giảm rủi ro khi mang tiền mặt. Ngoài ra, thẻ còn giúp kiểm soát chi tiêu, tiết kiệm thời gian và có thể tích hợp nhiều tiện ích như chuyển khoản, thanh toán hóa đơn.

3. Những rủi ro phổ biến trong hoạt động dịch vụ thẻ là gì?
   Rủi ro bao gồm thẻ giả, mất cắp, gian lận giao dịch, sử dụng vượt hạn mức, và rủi ro công nghệ như lỗi hệ thống. Ngân hàng cần có hệ thống quản lý rủi ro chặt chẽ để phòng ngừa và xử lý kịp thời.

4. Các chỉ tiêu nào được sử dụng để đánh giá sự phát triển dịch vụ thẻ của ngân hàng?
   Các chỉ tiêu gồm số lượng thẻ phát hành, doanh thu từ dịch vụ thẻ, số lượng máy ATM và POS, sự đa dạng sản phẩm, chất lượng dịch vụ và hiệu quả quản trị rủi ro.

5. Ngân hàng TMCP Á Châu đã đạt được những thành tựu gì trong phát triển dịch vụ thẻ?
   ACB đã tăng trưởng số lượng thẻ phát hành khoảng 25% mỗi năm, doanh số thanh toán thẻ tăng 30% mỗi năm, lợi nhuận từ dịch vụ thẻ chiếm 15-20% tổng lợi nhuận ngân hàng, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa lý luận về thẻ ngân hàng và dịch vụ thẻ, đồng thời phân tích thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Á Châu trong giai đoạn 2009-6/2012.
• Nghiên cứu chỉ ra sự tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng thẻ phát hành, doanh số thanh toán và lợi nhuận từ dịch vụ thẻ tại ACB, cùng với những hạn chế về mạng lưới chấp nhận thẻ và quản trị rủi ro.
• Đề xuất các giải pháp phát triển dịch vụ thẻ toàn diện, bao gồm hoàn thiện kế hoạch, nâng cao năng lực nhân sự, mở rộng mạng lưới, đa dạng hóa sản phẩm và tăng cường quản lý rủi ro.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng cho các ngân hàng thương mại, cơ quan quản lý và các bên liên quan trong việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo nên tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả định kỳ và cập nhật công nghệ mới nhằm duy trì sự phát triển bền vững của dịch vụ thẻ.

Hãy bắt đầu áp dụng các giải pháp này để nâng cao hiệu quả kinh doanh dịch vụ thẻ và góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành ngân hàng Việt Nam trong thời kỳ hội nhập!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái niệm, đặc điểm cấu tạo và phân loại thẻ ngân hàng 1.1 Khái niệm Thẻ ngân hàng hay thẻ thanh toán có rất nhiều khái niệm khác nhau : Thẻ là phương tiện thanh toán hiện đại và tiên tiến nhất hiện nay, nó ra đời và phát triển gắn liền với sự phát triển của ngành ngân hàng và việc ứng dụng công nghệ tin học trong ngân hàng. Thẻ là một tấm nhựa chứa băng từ hoặc chip điện tử để lưu giữ thanh toán, mọi số liệu cần thiết đã được mã hóa. Thẻ là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do ngân hàng hoặc tổ chức tài chính phát hành cấp cho khách hàng, sử dụng để rút tiền mặt tại các ngân hàng đại lý, các máy rút tiền tự động hoặc thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ tại những cơ sở chấp nhận thẻ trong phạm vi số dư tài khoản tiền gửi hoặc hạn mức tín dụng đã được ký kết giữa ngân hàng phát hành và chủ thẻ. Theo “Quy chế phát hành, sử dụng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân hàng” ban hành kèm theo Quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN ngày 15/5/2007 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thì Thẻ ngân hàng là: "Phương tiện do tổ chức phát hành thẻ phát hành để thực hiện giao dịch thẻ theo các điều kiện và điều khoản các bên thỏa thuận”.

Nhìn chung có thể hiểu thẻ là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt như séc, các loại giấy tờ thanh toán có giá khác…đang được lưu hành trên thị trường. Tuy nhiên, thẻ ngân hàng là một phương tiện thanh toán được biết đến nhiều nhất và ngày càng được mọi người quan tâm. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Đặc điểm cấu tạo Kể từ khi ra đời cho đến nay, thẻ ngân hàng đã có sự thay đổi khá lớn về nội dung và hình thức nhằm tăng độ an toàn và tính tiện dụng cho khách hàng. Thẻ ra đời vào năm 1949 do ông Frank Mc Namara, một doanh nhân người Mỹ sáng chế.

Có một lần sau khi dùng bữa tối tại một nhà hàng, ông bỗng phát hiện ra mình không mang theo tiền mặt. Ông phải gọi điện cho vợ nhanh chóng mang tiền đến thanh toán. Tình trạng khó xử này đã khiến ông mày mò chế tạo một phương tiện chi trả tiền mặt trong những trường hợp tương tự như thế. Thế là lần đầu tiên Mc Namara cho ra đời loại thẻ mang tên “Diners Club”.

Theo chân “Diners Club”, hàng loạt thẻ mới ra đời như Trip Charge, Golden Key, Gourmet Club, Espire Club và đến năm 1995, Carte Blanche và American Express ra đời (1958) và thống lĩnh thị trường. Lúc đầu phần lớn thẻ chỉ dùng cho giới doanh nhân nhưng các ngân hàng đã thấy rằng giới bình dân mới là đối tượng sử dụng chủ yếu trong tương lai. Với sự thay đổi chiến lược khách hàng của mình, các ngân hàng nhanh chóng thâm nhập vào thị trường thẻ và coi đây là thị trường đầy tiềm năng. Ngân hàng Mỹ quốc là nơi đầu tiên phát hành thẻ Bank Americard mà ngày nay là Visa Card.

Năm 1966, Bank Americard bắt đầu liên kết với các liên bang khác để phát triển mạng lưới thẻ này. Trong khi thẻ Bank Americard đang thành công rực rỡ thì các tổ chức phát hành thẻ khác cũng đang tìm kiếm khả năng cạnh tranh với loại thẻ này. năm 1966, một hiệp hội ngân hàng mới, trong đó gồm 14 ngân hàng của Mỹ đã xây dựng một hệ thống giao dịch tự động nối mạng trong thanh toán thẻ tín dụng. Ngay sau đó, năm 1967, có bốn ngân hàng bang Califonia có hiệp hội thẻ mang tên Wessten States Bank Card Association đã liên kết với hiệp hội 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ngân hàng Interbank phát hành thẻ Master Charge mà ngày nay có tên là Master Card.

Năm 1979, tổ chức thẻ quốc tế Master Card được thành lập. Hiện nay hiệp hội có tới 29000 thành viên. Bên cạnh Visa Card và Master Card, thẻ American Express (Amex) và JCB của Nhật Bản cũng vươn lên mạnh mẽ. Doanh thu của các loại thẻ này cũng lên tới hàng trăm tỷ USD với hàng chục triệu thẻ lưu hành.

Với sự phát triển của thẻ thanh toán, các hiệp hội đang cạnh tranh nhau quyết liệt nhằm dành phần lớn thị trường cho mình. Sự cạnh tranh này tạo điều kiện cho thẻ thanh toán có cơ hội phát triển nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu. Nguyên tắc của việc chế tạo và sử dụng thẻ dựa trên một loạt những thành tựu của ngành công nghệ thông tin, đặc biệt là kĩ thuật mã hóa từ tính, hiện đại nhất là công nghệ sử dụng các vi mạch điện tử. Thẻ được làm từ nhựa cứng, hình chữ nhật với kých thước chuẩn hóa quốc tế là 54mm*84mm, dày 1mm, có 4 góc tròn.

Thẻ có ba lớp, lõi thẻ là nhựa cứng màu trắng, ở giữa có hai lớp nhựa tráng mỏng. Màu sắc của thẻ có thể khác nhau tùy theo từng quy định của từng ngân hàng phát hành. Hai mặt của thẻ chứa đựng những thông tin và ký hiệu khác nhau, cụ thể: + Mặt trước thẻ: Nếu là thẻ quốc tế thì có thương hiệu của tổ chức thẻ quốc tế, đồng thời thể hiện loại thẻ: Visa, Master Card, American Express, JCB, Diners Club…tên của tổ chức phát hành thẻ, biểu tượng thẻ, 16 số thẻ, họ tên, ảnh của chủ thẻ (với thẻ tín dụng), ngày hiệu lực của thẻ. + Mặt sau thẻ: Bao gồm dải từ tính màu đen, vạch từ tính này chứa đựng những thông tin về thẻ: ngày hiệu lực, số PIN, chữ ký của chủ thẻ… Ngoài ra trên thẻ còn có số điện thoại dịch vụ giải đáp thắc mắc của khách 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hàng và băng chữ ký trên đó có tên loại thẻ được in nghiêng trái 450 trên nền trắng.

Băng chữ ký được làm từ một chất liệu đặc biệt nếu cố tình cạo, sửa đổi phần ô chữ ký hoặc chữ ký gốc thì trên ô chữ ký sẽ xuất hiện chữ “ VOID” 1.3 Phân loại thẻ Có rất nhiều tiêu thức để phân loai thẻ nhưng chủ yếu người ta sử dụng theo 3 phương thức chính: Phân loại theo đặc tính kỹ thuật, phân loại theo tính chất thanh toán của thẻ và phân loại theo phạm vi sử dụng thẻ. Phân loại theo đặc tính kĩ thuật: Thẻ khắc chữ nổi (Imbosed Card): là loại thẻ được làm dựa trên kĩ thuật khắc chữ nổi. Trên bề mặt thẻ được khắc nổi các thông tin cần thiết. Hiện nay người ta không còn dùng nó nữa vì kĩ thuật sản xuất quá thô sơ, dễ bị giả mạo.

Thẻ băng từ (Magnetic Strip): là loại thẻ mà các thông tin của chủ thẻ vừa được dập nổi ở mặt trước của thẻ vừa được mã hóa trong băng từ ở mặt sau của thẻ. Các thông tin này phải đảm bảo chính xác và khớp nhau. Thẻ từ hiện nay đang chiếm phần lớn trong tổng số lượng thẻ đang sử dụng trên thị trường. Nhược điểm của thẻ từ là số lượng các thông tin được mã hóa không nhiều và mang tính cố định nên không thể áp dụng kỹ thuật mã hóa an toàn và có thể bị ăn cắp thông tin bằng các thiết bị nối với máy tính.

Thẻ chip (Smart Card): Đây là thế hệ mới nhất của thẻ thanh toán được dựa trên kĩ thuật vi xử lý tin học nhờ gắn vào thẻ một “chip” điện từ có cấu trúc giống như một máy tính hoàn hảo. Thẻ có nhiều nhóm với dung lượng nhớ của “chip” điện tử khác nhau. Thông thường một tấm thẻ “thông minh” được gắn “chip” điện tử để thay thế cho dải băng từ sau thẻ. Cũng có trường hợp thẻ thông minh có cả “chip” điện tử và băng từ.

“Chip” điện tử độc lập với thẻ và được gắn trên bề mặt thẻ, về bản chất gồm 2 loại “chip”: “chip” bộ nhớ và “ chip” xử lý dữ liệu. Phân loại theo chủ thể phát hành thẻ: Thẻ do ngân hàng phát hành: là loại thẻ do ngân hàng phát hành giúp cho khách hàng sử dụng linh động tài khoản của mình tại ngân hàng hoặc sử 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dụng một số tiền do ngân hàng cấp tín dụng. Đây là loại thẻ được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay. Thẻ do các tổ chức phi ngân hàng phát hành: đó là thẻ du lịch và giải trí của các tập đoàn kinh doanh lớn phát hành: Diners Club, Amex…Đó cũng có thể là thẻ được phát hành bởi các công ty xăng dầu, các cửa hiệu lớn… 1.

Phân loại theo tính chất thanh toán của thẻ: Thẻ ghi nợ (Debit Card): loại thẻ này hoạt động dựa trên số dư tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tại ngân hàng nên gắn liền với tài khoản tiền gửi thanh toán và không áp dụng các hạn mức tín dụng. Khi thanh toán hàng hóa hay dịch vụ, giá trị giao dịch sẽ bị khấu trừ ngay vào tài khoản của khách hàng, chuyển thẳng vào tài khoản của cơ sở chấp nhận thẻ. Thẻ ghi nợ có thể dùng để rút tiền mặt. Ngoài ra hệ thống máy ATM của một số ngân hàng hiện đại còn cho phép chủ thẻ gửi tiền vào tài khoản của mình tại máy ATM.

Thẻ trả trước (Prepaid Card): Là thẻ không kết nối với tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng. Thẻ cho phép chủ thẻ giao dịch trong phạm vi giá trị tiền được nạp vào thẻ tương ứng với số tiền chủ thẻ trả trước cho tổ chức phát hành thẻ. Thẻ được trả trước bao gồm: Thẻ trả trước xác định danh tính (Thẻ trả trước định danh) và thẻ trả trước không xác định danh tính (Thẻ trả trước vô danh). Thẻ tín dụng (Credit Card): là loại thẻ mà ngân hàng sẽ cấp một hạn mức tín dụng nhất định cho chủ thể để thanh toán các giao dịch tại các cơ sở chấp nhận thẻ.

Sau đó khách hàng sẽ phải thanh toán khoản tín dụng này theo những kỳ hạn nhất định. Nếu khách hàng hoàn thành đúng nghĩa vụ thanh toán cho ngân hàng thẻ sẽ tiếp tục được duy trì và khách hàng không phải trả lãi cho ngân hàng. Nếu khách hàng không hoàn thành đúng nghĩa vụ thanh toán tùy theo mức độ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chậm trả hoặc mất khả năng thanh toán mà thẻ sẽ bị khóa hoặc khách hàng sẽ phải chịu thêm các khoản lãi phí phát sinh. Phân loại theo phạm vi lãnh thổ: Thẻ trong nước: là thẻ được giới hạn số dư trong phạm vi một quốc gia, do vậy đồng tiền giao dịch phải là đồng bản tệ của nước đó.