phần mở đầu, kết luận, danh mục viết tắt, danh mục bảng biểu, danh mục biểu đồ, danh mục tài liệu tham khảo, và các phụ lục, luận văn đƣợc kết cấu thành 04 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn Chƣơng 3: Thực trạng phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Phúc Chƣơng 4: Định hƣớng và giải pháp phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Phúc 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trƣớc khi thực hiện đề tài nghiên cứu về phát triển cho vay KHCN tại Vietinbank Vĩnh Phúc, tác giả đã tìm hiểu và nghiên cứu một số công trình nghiên cứu của các tác giả khác mà có liên quan đến vấn đề nghiên cứu của tác giả. Trong những công trình nghiên cứu mà tác giả tìm hiểu đã có những công trình về phát triển cho vay KHCN và một số công trình mà mục tiêu nghiên cứu của nó có một số điểm mà tác giả có thể tham khảo vào nghiên cứu của mình. Quá trình nghiên cứu này giúp tác giả thu hoạch đƣợc nhiều kiến thức mới mà có thể giúp tác giả vận dụng vào việc giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu trong đề tài của tác giả.
Bên cạnh đó, tác giả cũng nghiên cứu những điểm còn hạn chế hay không còn phù hợp trong những đề tài này để khắc phục và giải quyết tiếp nhằm hoàn thiện nghiên cứu của tác giả. Sau đây là một số công trình tác giả đã nghiên cứu. Nhóm các công trình nghiên cứu về cho vay khách hàng cá nhân Luận văn thạc sĩ kinh tế “Cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Hƣng Yên” của tác giả Đào Ngọc Dũng (2012). Luận văn đã hệ thống lại những vấn đề về cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại.
Phân tích thực trạng cho vay khách hàng cá nhân tại đơn vị gắn với các chỉ tiêu đã đƣa ra ở chƣơng 1 và đƣa ra những giải pháp phát triển cho vay KHCN. Tuy nhiên, luận văn của tác giả còn thiếu một số phần quan trọng nhƣ tổng quan tình hình nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn. Phần “Các nhân tố đánh giá sự phát triển cho vay khách hàng cá nhân” còn thiếu các nhân tố nhƣ phạm vi hoạt động, mức độ hài lòng khách hàng, uy tín thƣơng hiệu của ngân hàng. Tác giả chƣa nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển cho vay KHCN tại các ngân hàng thƣơng mại khác.
Luận văn thạc sĩ kinh tế “Nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thƣơng – Chi nhánh Hà Tây” của tác giả Hoàng Thị Huyền Trang 4 (2015). Luận văn phân tích khá đầy đủ về đặc điểm cho vay tiêu dùng và trong những giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng có một số giải pháp rất có ích cho phát triển cho vay tiêu dùng. Tuy nhiên, luận văn chƣa nghiên cứu về kinh nghiệm nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng tại các ngân hàng thƣơng mại khác. Luận văn thạc sĩ kinh tế “Chất lƣợng tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hƣng Yên” của tác giả Nguyễn Thị Ánh Nhung (2014).
Luận văn đã hệ thống lại đƣợc những vấn đề về tín dụng bán lẻ. Đề xuất những giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng bán lẻ, trong đó có những giải pháp có tác dụng phát triển tín dụng bán lẻ. Tuy nhiên, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn là nhằm đề xuất những giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng bán lẻ đến năm 2015. Do đó những giải pháp tác giả đƣa ra chủ yếu là trong ngắn hạn và không còn phù hợp cho giai đoạn hiện nay.
Nhóm các công trình nghiên cứu về phát triển cho vay khách hàng cá nhân Luận văn thạc sĩ kinh tế “Phát triển cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Bảo Việt” của tác giả Nguyễn Quang Vinh (2015). Luận văn đã luận giải đƣợc những vấn đề lý luận cơ bản về cho vay KHCN tại ngân hàng thƣơng mại, phân tích rõ những tiêu chí đánh giá và những nhân tố ảnh hƣởng tới phát triển cho vay KHCN. Trong phần phân tích thực trạng tác giả đã kết hợp đƣợc lý luận với thực tế để phân tích đƣợc thực trạng tại đơn vị. Tuy nhiên, phần “Chỉ tiêu phát triển cho vay KHCN” còn thiếu các tiêu chí đánh giá nhƣ mức độ hài lòng của khách hàng, uy tín thƣơng hiệu của ngân hàng.
Phần “Những nhân tố tác động đến phát triển cho vay khách hàng cá nhân” còn thiếu những nhân tố thuộc về khách hàng. Ngoài ra, tác giả chƣa nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển cho vay KHCN tại các ngân hàng thƣơng mại khác. Luận văn thạc sĩ kinh tế “Phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng” của tác giả Bùi Thu Thủy (2015). Luận văn viết về tín dụng tiêu dùng, một trong những mảng quan trọng nằm trong cho vay KHCN.
Tác giả đã tìm thấy đƣợc những điểm tích cực trong luận văn có liên quan đến nghiên cứu của tác giả, đó là phân tích khá đầy đủ các tiêu chí đánh giá phát triển tín dụng tiêu dùng cả về định tính và định lƣợng, đề xuất các giải pháp đa dạng để phát 5 triển tín dụng tiêu dùng tại đơn vị, các giải pháp này phù hợp với các phát hiện khi phân tích thực trạng cho vay tiêu dùng tại đơn vị. Tuy nhiên, tác giả chƣa làm rõ đƣợc mối quan hệ giữa hoạt động phát triển cho vay tiêu dùng tại đơn vị với chiến lƣợc phát triển của cả hệ thống Vietinbank. Tác giả chƣa nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển tín dụng tiêu dùng tại các ngân hàng thƣơng mại khác. Luận văn thạc sĩ kinh tế “Phát triển tín dụng tiêu dùng tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam” của tác giả Bùi Thị Hoài Thƣơng (2015).
Luận văn đã phân tích đƣợc các tiêu chí đánh giá phát triển tín dụng tiêu dùng và đề xuất các giải pháp phát triển tín dụng tiêu dùng tại đơn vị. Tuy nhiên, một số phần trong luận văn còn hạn chế nhƣ quan điểm về phát triển tín dụng tiêu dùng chƣa cụ thể, các tiêu chí đánh giá phát triển tín dụng tiêu dùng cần bổ sung thêm nhƣ sự đa dạng sản phẩm dịch vụ, thu nhập từ hoạt động cho vay tiêu dùng, mức độ hài lòng của khách hàng. Tác giả chƣa nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển tín dụng tiêu dùng tại các ngân hàng thƣơng mại khác. Kết luận Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã làm rõ đƣợc cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu, sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu phù hợp để thực hiện đề tài nghiên cứu.
Thông qua phân tích thực trạng để rút ra đƣợc kết quả, hạn chế, và nguyên nhân của những hạn chế, qua đó đƣa ra đƣợc những giải pháp phù hợp với đơn vị mà mỗi luận văn nghiên cứu. Tuy nhiên, chƣa có luận văn nào nghiên cứu về phát triển cho vay KHCN tại Vietinbank Vĩnh Phúc. Mỗi đơn vị khác nhau thì quy mô, tính chất, đặc điểm hoạt động sẽ rất khác nhau, do đó cần có những giải pháp cụ thể gắn với tình hình thực tiễn và môi trƣờng hoạt động của mỗi đơn vị. Tất cả những vấn đề nêu trên là cơ sở và mục tiêu để tác giả nghiên cứu về phát triển cho vay KHCN tại Vietinbank Vĩnh Phúc.
Cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm và đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân * Khái niệm cho vay khách hàng cá nhân Ngân hàng thƣơng mại là một loại hình ngân hàng mà đặc trƣng là chuyên cung cấp các dịch vụ tài chính với các hoạt động cơ bản là nhận tiền gửi, cấp tín dụng, và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản nhằm mục tiêu lợi nhuận. 6 Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Nhƣ vậy, cho vay là một trong các hình thức cấp tín dụng của NHTM.
Cho vay thể hiện mối quan hệ giữa ngƣời cho vay và ngƣời vay, trong mối quan hệ này NHTM với tƣ cách là ngƣời cho vay cam kết giao cho ngƣời vay một khoản tiền và ngƣời vay cam kết sẽ hoàn trả cho ngƣời cho vay khoản tiền tƣơng ứng với số tiền đã vay kèm theo khoản lãi do các bên thỏa thuận. Với cách hiểu nhƣ vậy, giao dịch cho vay của NHTM phản ánh những đặc trƣng cơ bản sau đây: - Có sự chuyển giao một khoản tiền hoặc cam kết chuyển giao một khoản tiền cho ngƣời vay bằng thủ tục giải ngân theo phƣơng thức đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. - Mục đích cho vay của ngân hàng là ứng vốn cho ngƣời vay sử dụng trong một thời hạn nhất định để đƣợc nhận tiền lãi, thông qua hành vi chuyển giao quyền sở hữu vốn cho ngƣời vay. Cho vay khách hàng cá nhân là một trong các hình thức cho vay của NHTM với đối tƣợng vay vốn là các cá nhân, hộ gia đình.
* Đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân - Đối tƣợng vay vốn là các cá nhân, hộ gia đình có nhu cầu vay vốn để thực hiện các dự án đầu tƣ, phƣơng án sản xuất kinh doanh, dịch vụ và đầu tƣ phát triển, hoặc cá nhân có nhu cầu vay vốn để tiêu dùng. - Cho vay KHCN dễ gặp phải rủi ro đạo đức. Điểm cốt lõi trong cho vay tiêu dùng chính là đánh giá tính cách và tinh thần trách nhiệm của ngƣời vay. Bởi vì nguồn trả nợ trong cho vay tiêu dùng đến từ thu nhập của ngƣời đi vay.
Bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp mà đạo đức của ngƣời đi vay tác động đến khả năng trả nợ của họ. Những vi phạm về đạo đức bên ngoài xã hội hoặc nơi làm việc có thể dẫn đến việc họ bị giảm thu nhập hoặc bị xa thải, và điều này ảnh hƣởng đến khả năng thu hồi nợ của ngân hàng.