ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------ ------ BÙI THỊ BÍCH VÂN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2012 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------ ------ BÙI THỊ BÍCH VÂN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 06.05 LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRỊNH THỊ HOA MAI Hà Nội - 2012 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC BẢNG ………………………………………………………i DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ …………………………………………………. ii MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: VAI TRÒ CỦA QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Khái niệm Ngân hàng thƣơng mại. Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thƣơng mại. RỦI RO LÃI SUẤT TRONG KINH DOANH NGÂN HÀNG. Khái niệm và phân loại rủi ro lãi suất. Nguyên nhân của rủi ro lãi suất. QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT. Khái niệm và sự cần thiết của quản trị rủi ro lãi suất trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Nội dung quản trị rủi ro lãi suất. Các nhân tố ảnh hƣởng tới quản trị rủi ro lãi suất. 35 CHƢƠNG 2: QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM. Sự ra đời và phát triển của Ngân hàng. Về mô hình tổ chức. Các hoạt động kinh doanh của ngân hàng. QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN THỜI GIAN VỪA QUA. Quản trị tài sản nợ. Quản trị tài sản có. Phƣơng pháp đo lƣờng rủi ro lãi suất. Nghiên cứu, dự báo biến động lãi suất. Các nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro lãi suất. Hệ thống công nghệ thông tin và nguồn nhân lực. ĐÁNH GIÁ CHUNG. Những kết quả đạt đƣợc. Những hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế trong quản trị rủi ro lãi suất.64 CHƢƠNG 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN TIẾP THEO. ĐỊNH HƢỚNG CÔNG TÁC ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG. Hoàn thiện những yếu tố cấu thành chính sách lãi suất. Quản trị lãi suất huy động. Quản trị lãi suất cho vay. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO LÃI SUẤT TẠI NGÂN HÀNG. Hoàn thiện mô hình quản trị rủi ro lãi suất. Hoàn thiện cơ chế hoạt động của Ủy ban quản trị rủi ro. Xây dựng hệ thống giám sát, dự báo lãi suất, nhận biết và cảnh báo sớm rủi ro lãi suất. Xây dựng cơ chế quản trị tài sản nợ - tài sản có. Đa dạng hoá các nghiệp vụ kinh doanh của Ngân hàng. Nâng cao chất lƣợng các sản phẩm, dịch vụ của Ngân hàng. Hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin và nguồn nhân lực. NHỮNG KIẾN NGHỊ. Đối với Chính phủ. Đối với Ngân hàng Nhà nƣớc. 97 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………………107 DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu TT Tên bảng Trang bảng 1 Bảng 1.1 Bảng tính hệ số rủi ro lãi suất 19 Quy mô và kết cấu tài sản nợ của Ngân hàng năm 2 Bảng 2.1 49 2009, 2010, 2011 phân theo khoản mục Kết cấu tài sản nợ năm 2009, 2010, 2011 của Ngân 3 Bảng 2.2 50 hàng phân theo độ nhạy cảm của lãi suất Quy mô và kết cấu tài sản có của Ngân hàng năm 4 Bảng 2.3 51-52 2009, 2010, 2011 phân theo khoản mục Kết cấu tài sản có năm 2009, 2010, 2011 của Ngân 5 Bảng 2.4 53 hàng phân theo độ nhạy cảm lãi suất Kết quả thu nhập và chi phí từ lãi các năm 2009, 6 Bảng 2.5 54 2010, 2011 của Ngân hàng Sự tƣơng quan giữa chênh lệch tài sản có nhạy cảm với lãi suất – tài sản nợ nhạy cảm với lãi suất 7 Bảng 2.6 55 (GAP) với sự thay đổi thu nhập ròng từ lãi của Ngân hàng qua các năm 2009, 2010, 2011. ii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Số hiệu hình TT Tên hình vẽ Trang vẽ 1 Hình 1.1 Sơ đồ dòng luân chuyển vốn trong nền kinh tế 6 2 Hình 1.2 Nội dung của Basel II xác định rủi ro lãi suất 17 3 Hình 1.3 Rủi ro lãi suất trong Basel I và II 20 Mô hình tổ chức của Ngân hàng nông nghiệp và 4 Hình 2.1 45 phát triển nông thôn Việt Nam iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hoạt động tài chính ngân hàng là một lĩnh vực hoạt động nhạy cảm và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đặc biệt, trƣớc xu thế hội nhập, các tổ chức tài chính ngân hàng sẽ phải đối phó với sự cạnh tranh cũng nhƣ nhiều loại hình rủi ro khác nhau. Tuy nhiên, tại Việt Nam, do xuất phát điểm của các ngân hàng khá thấp so với trung bình trong khu vực nên việc phải tập trung phát triển và quan tâm đến lợi nhuận đƣợc xem là ƣu tiên số một. Chính vì thế, hệ thống quản lý rủi ro của các Ngân hàng Việt Nam hầu nhƣ vẫn đang bị bỏ ngỏ và chƣa đƣợc đầu tƣ xây dựng một cách thoả đáng và chuyên nghiệp. Đặc biệt là hệ thống quản trị rủi ro lãi suất, một bài toán hết sức đau đầu đang đặt ra đối với các ngân hàng Việt Nam. Lãi suất là giá cả của các sản phẩm chính của các Ngân hàng thƣơng mại, các sản phẩm mà sẽ đem lại nguồn thu nhập chiếm tỷ trọng khoảng 80% thu nhập trong tổng thu nhập của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam hiện nay; song giá cả vừa chứa đựng yếu tố của thị trƣờng, vừa chứa đựng các yếu tố can thiệp hành chính của Ngân hàng nhà nƣớc. Quản trị rủi ro lãi suất có ý nghĩa quyết định đối với tồn tại và phát triển đi lên của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam nói chung và của hệ thống Ngân hàng nông nghiệp và phát triển Việt Nam nói riêng. Để hạn chế đƣợc những rủi ro do ảnh hƣởng của lãi suất, cần phải xây dựng và ban hành một quy trình quản trị rủi ro lãi suất theo các quy tắc và chuẩn mực của ngân hàng hiện đại. Trƣớc thực tiễn của yêu cầu trên, là một cán bộ đang công tác tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, tác giả đã chọn vấn đề: “Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu cho bản luận văn thạc sỹ kinh tế của mình. Tình hình nghiên cứu đề tài. Đã có nhiều luận văn và các công trình nghiên cứu về vấn đề quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng thương mại, tiêu biểu nhƣ: 1 1) Luận án Tiến sỹ kinh tế: "Giải pháp hoàn thiện quản trị lãi suất tại Ngân hàng thƣơng mại Việt nam" năm 2003 của tác giả Nguyễn Thị Loan - Trƣờng Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Luận án đã đƣa ra cơ sở lý luận về lãi suất theo học thuyết kinh tế hiện đại phục vụ cho quản trị lãi suất tại các Ngân hàng thƣơng mại trong nền kinh tế thị trƣờng; rút ra đƣợc những bài học kinh nghiệm trong quá trình xử lý lãi suất của các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam trong thời gian từ năm 1993-2003; xây dựng định hƣớng và các giải pháp để góp phần hoàn thiện quản trị lãi suất tại các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam 2) Sách "Quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng theo chuẩn mực, thông lệ quốc tế và quy định của Việt Nam" của tác giả Trần Đình Định - Nguyên Phó Tổng giám đốc Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, Nhà xuất bản Học viện Tƣ pháp. Sách đƣa ra những chuẩn mực, nguyên tắc và thực tiễn áp dụng theo thông lệ quốc tế và những quy định của Việt Nam về quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng theo từng giai đoạn phát triển từ hoạt động ngân hàng truyền thống tới hoạt động ngân hàng hiện đại. 3) Sách "Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng" của tác giả Nguyễn Văn Tiến, Nhà xuất bản Thống kê, 2005. Sách đƣa ra những cơ sở lý luận về các hoạt động chủ yếu của Ngân hàng thƣơng mại, công tác quản trị kinh doanh ngân hàng, các loại rủi ro trong hoạt động ngân hàng, các công cụ và biện pháp phòng ngừa rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. 4) Kỷ yếu hội thảo khoa học năm 2003 "Nâng cao năng lực quản trị rủi ro của Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam" với sự tham gia của các chuyên gia thế giới và Việt Nam trong lĩnh vực ngân hàng, các nhà lãnh đạo Ngân hàng nhà nƣớc, các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và lãnh đạo các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. 2 Hội thảo bàn về thực tiễn tình hình hoạt động của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam trong nền kinh tế thị trƣờng hội nhập với khu vực và thế giới, những thách thức từ cạnh tranh, những quy định của nhà nƣớc ảnh hƣởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng và đƣa ra những giải pháp nâng cao năng lực quản trị rủi ro của hệ thống Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. 5) Bài viết "Vài ý kiến về lãi suất, lãi suất cơ bản và xu hƣớng tự do hoá lãi suất ở Việt Nam" của tác giả Nguyễn Đăng Dờn, đăng trên Tạp chí ngân hàng, năm 2000. Bài viết đƣa ra cơ sở lý luận về lãi suất, tình hình biến động lãi suất tại Việt Nam trong thời gian năm từ 1990-2000, quy chế điều hành lãi suất của Ngân hàng nhà nƣớc Việt Nam trƣớc đây, hiện tại và xu hƣớng tự do hoá lãi suất ở Việt Nam. 6) Bài viết "Quản trị rủi ro ngân hàng: cơ sở lý thuyết, thách thức thực tiễn và giải pháp cho hệ thống Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam" của tác giả Phí Trọng Hiển, đăng trên Tạp chí Ngân hàng, năm 2005. Bài viết đã đƣa ra cơ sở lý thuyết về quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng, thách thức thực tiễn: hoạt động cạnh tranh giữa các ngân hàng, sự hội nhập nền kinh tế nói chung, lĩnh vực ngân hàng nói riêng với khu vực và quốc tế, những quy định, chính sách, cơ chế điều hành hoạt động của các ngân hàng thƣơng mại và giải pháp cho các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam.
Luận văn: Hoàn thiện quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Agribank
Luận văn thạc sĩ UEB phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro lãi suất tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam.
Trường đại học
Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà NộiChuyên ngành
Quản Trị Kinh DoanhNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sỹPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Bùi Thị Bích Vân
Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Thị Hoa Mai
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
Đề tài: Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro lãi suất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
Năm xuất bản: 2012
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ