Luận văn: Quản trị rủi ro tín dụng cho vay cá nhân tại BIDV Bắc Quảng Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay cá nhân tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Bắc Quảng.

• Trường học: Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Trong Hoạt Động Cho Vay Đối Với Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam Chi Nhánh Bắc Quảng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Địa điểm: Bắc Quảng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. KHÁI NIỆM TÍN DỤNG VÀ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng
• 1.1.2. Ảnh hưởng của rủi ro tín dụng
• 1.2. QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
• 1.2.1. Mục tiêu và nhiệm vụ của công tác quản lý rủi ro
• 1.3. NỘI DUNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
• 1.3.1. Nhận diện rủi ro tín dụng
• 1.3.2. Đánh giá và đo lường rủi ro tín dụng
• 1.3.3. Kiểm soát rủi ro tín dụng
• 1.3.4. Tài trợ rủi ro tín dụng trong cho vay
• 1.4. ĐẶC ĐIỂM TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV BẮC QUẢNG BÌNH
• 2.1. Giới thiệu về BIDV Bắc Quảng Bình
• 2.1.1. Giới thiệu về BIDV
• 2.1.2. Giới thiệu về BIDV Bắc Quảng Bình
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của BIDV Bắc Quảng Bình
• 2.2. KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV BẮC QUẢNG BÌNH GIAI ĐOẠN (2018-2020)
• 2.2.1. Tình hình hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV Bắc Quảng Bình
• 2.2.2. Tình hình nợ quá hạn, nợ xấu khách hàng cá nhân tại BIDV Bắc Quảng Bình
• 2.2.3. Phân quyền trong quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV BQB
• 2.3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV BQB
• 2.3.1. Công tác nhận diện rủi ro
• 2.3.2. Công tác đo lường rủi ro tín dụng
• 2.3.3. Kiểm soát rủi ro tín dụng
• 2.3.4. Trong công tác tài trợ rủi ro tín dụng
• 2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV BẮC QUẢNG BÌNH
• 2.4.1. Những kết quả đã đạt được
• 2.4.2. Một số hạn chế trong công tác quản trị rủi ro tại chi nhánh Bắc Quảng Bình và nguyên nhân chính
• 2.4.3. Những nguyên nhân chủ yếu gây rủi ro tín dụng tại BIDV BQB trong thời gian qua
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV BQB
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY VÀ MỤC TIÊU QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY TẠI BIDV BQB GIAI ĐOẠN 2020 - 2025
• 3.1.1. Căn cứ thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV BQB
• 3.1.2. Căn cứ Định hướng phát triển và chính sách quản trị rủi ro tín dụng
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ HOÀN THIỆN QUY TRÌNH QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV BQB
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác nhận dạng rủi ro
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác đo lường rủi ro
• 3.2.3. Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro
• 3.2.4. Hoàn thiện công tác tài trợ rủi ro
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng cho khách hàng cá nhân

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, hoạt động tín dụng là nguồn lợi nhuận chính nhưng cũng là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro lớn nhất cho các ngân hàng thương mại. Đặc biệt, hoạt động cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân, dù quy mô từng khoản vay nhỏ, lại có số lượng giao dịch khổng lồ và độ phức tạp cao. Do đó, quản trị rủi ro tín dụng (RRTD) hiệu quả không chỉ là một nghiệp vụ mà còn là yếu tố sống còn, quyết định sự phát triển bền vững của ngân hàng. Luận văn của tác giả Phan Thị Hương tập trung nghiên cứu sâu về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Bắc Quảng Bình, một đơn vị có tỷ trọng cho vay cá nhân chiếm tới 52% tổng dư nợ. Nghiên cứu này hệ thống hóa các lý luận cơ bản về RRTD, từ nhận diện, đo lường, kiểm soát đến tài trợ rủi ro, đồng thời phân tích những thách thức đặc thù khi áp dụng vào phân khúc khách hàng cá nhân. Thông tin tài chính của nhóm khách hàng này thường không minh bạch như doanh nghiệp, khiến việc thẩm định tín dụng cá nhân và đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng trở nên khó khăn hơn. Mục tiêu cuối cùng của việc quản trị là giảm thiểu tổn thất, ngăn ngừa nợ xấu ngân hàng và đảm bảo an toàn vốn, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận. Việc xây dựng một quy trình cấp tín dụng chặt chẽ, dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế như Basel II và rủi ro tín dụng, là nền tảng để đạt được mục tiêu này.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý rủi ro tín dụng trong ngân hàng

Tín dụng là nghiệp vụ mang lại lợi nhuận chủ yếu nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lớn nhất. Quản lý rủi ro tín dụng là quá trình khoa học và có hệ thống nhằm nhận diện, đo lường, và kiểm soát các tổn thất tiềm tàng. Mục tiêu của công tác này là bảo vệ ngân hàng trước những tổn thất không lường trước, đảm bảo rủi ro không vượt quá khả năng tài chính và không ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh. Theo Ủy ban Basel, rủi ro tín dụng là khả năng khách hàng không thực hiện được nghĩa vụ theo các điều khoản đã thỏa thuận, gây tổn thất tài chính cho ngân hàng. Một hệ thống quản trị hiệu quả giúp ngân hàng giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu (NPL), tối ưu hóa việc trích lập dự phòng rủi ro, và duy trì sự ổn định của toàn hệ thống.

1.2. Bốn trụ cột cốt lõi trong quy trình quản trị rủi ro tín dụng

Một quy trình cấp tín dụng hiệu quả dựa trên bốn nội dung chính: (1) Nhận diện rủi ro thông qua phân tích thông tin tài chính và phi tài chính. (2) Đo lường rủi ro bằng các công cụ như hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và mô hình điểm số tín dụng (credit scoring). (3) Kiểm soát rủi ro bằng cách xây dựng chính sách tín dụng BIDV rõ ràng, thiết lập giới hạn tín dụng và chuyên môn hóa các khâu. (4) Tài trợ rủi ro thông qua việc trích lập dự phòng rủi ro và các biện pháp xử lý nợ như bán nợ hoặc thanh lý tài sản đảm bảo. Việc tuân thủ nghiêm ngặt bốn trụ cột này giúp ngân hàng chủ động đối phó với các biến cố, bảo vệ vốn và phát triển bền vững.

II. Thách thức quản trị rủi ro tín dụng cá nhân tại BIDV Bắc Quảng Bình

Nghiên cứu tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Bắc Quảng Bình (BIDV BQB) giai đoạn 2018-2020 đã chỉ ra những thách thức nghiêm trọng trong công tác quản trị rủi ro tín dụng. Mặc dù dư nợ cho vay cá nhân tăng trưởng tốt, đạt 2.726 tỷ đồng vào cuối năm 2020, nhưng chất lượng tín dụng lại có dấu hiệu suy giảm. Báo cáo cho thấy tỷ lệ nợ xấu (NPL) trong cho vay khách hàng cá nhân tăng mạnh, lên tới 8,68% tổng dư nợ. Con số này cao hơn nhiều so với mức an toàn (<3%) theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Nguyên nhân chính được xác định là do các khoản vay đóng tàu theo Nghị định 67 gặp khó khăn, chiếm tới 223,39 tỷ đồng nợ xấu. Tuy nhiên, nếu loại trừ nhóm này, tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức 0,97% và có xu hướng tăng. Những hạn chế trong công tác thẩm định tín dụng cá nhân, đặc biệt là việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng, đã bộc lộ rõ. Nhiều trường hợp khách hàng sử dụng vốn sai mục đích, kinh doanh thua lỗ, hoặc thông tin cung cấp thiếu minh bạch. Công tác nhận diện và đo lường rủi ro còn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm chủ quan của cán bộ tín dụng, chưa phát huy tối đa hiệu quả của các công cụ định lượng như mô hình điểm số tín dụng (credit scoring).

2.1. Thực trạng đáng báo động về tỷ lệ nợ xấu NPL gia tăng

Số liệu từ luận văn cho thấy, nợ xấu trong hoạt động cho vay tiêu dùng và sản xuất kinh doanh tại BIDV BQB tăng dần qua các năm. Cụ thể, tổng nợ xấu khách hàng cá nhân năm 2020 là 251,36 tỷ đồng, chiếm 8,68% dư nợ. Nguyên nhân lớn nhất đến từ các khoản vay theo chính sách đặc thù, nhưng nợ quá hạn ở các mảng cho vay nhà ở (7,4%) và sản xuất kinh doanh (6,6%) cũng gia tăng. Điều này cho thấy rủi ro không chỉ tập trung ở một nhóm đối tượng mà đang có dấu hiệu lan rộng, đòi hỏi các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng cấp bách.

2.2. Hạn chế trong hệ thống thẩm định và giám sát sau cho vay

Một trong những nguyên nhân gốc rễ gây ra nợ xấu ngân hàng là những lỗ hổng trong quy trình. Công tác thẩm định đôi khi còn hình thức, đặc biệt với khách hàng cũ hoặc có uy tín. Việc đánh giá nguồn thu nhập và mục đích vay vốn chưa sâu sát, dẫn đến quyết định cho vay chưa tối ưu. Quan trọng hơn, công tác kiểm tra, giám sát sau giải ngân chưa được thực hiện thường xuyên và chặt chẽ. Theo báo cáo, "công tác kiểm tra sau khi cho vay của Chuyên viên bán hàng đối với khách hàng thực hiện mang tính hình thức, chưa được thường xuyên", làm giảm khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro.

III. Phương pháp nhận diện và đo lường rủi ro tín dụng tối ưu hơn

Để cải thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng, luận văn đề xuất các giải pháp tập trung vào việc hoàn thiện hai khâu đầu tiên của quy trình: nhận diện và đo lường. Thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm, BIDV BQB cần hệ thống hóa công tác nhận diện rủi ro bằng các phương pháp khoa học hơn như phương pháp chuyên gia và phương pháp liệt kê (check-list). Việc xây dựng các bảng liệt kê nguồn rủi ro từ môi trường kinh doanh, từ khách hàng và từ chính ngân hàng sẽ giúp cán bộ tín dụng có một khung phân tích toàn diện. Đối với công tác đo lường, giải pháp trọng tâm là nâng cao chất lượng của hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ. Hiện tại, việc chấm điểm còn mang tính hình thức và dữ liệu đầu vào phụ thuộc nhiều vào đánh giá chủ quan. Cần đảm bảo nguồn thông tin đầu vào khách quan, chính xác hơn để mô hình điểm số tín dụng (credit scoring) phản ánh đúng thực chất rủi ro. Luận văn cũng gợi ý xây dựng một mô hình đánh giá rủi ro kết hợp giữa điểm xếp hạng khách hàng và chất lượng tài sản đảm bảo, giúp lượng hóa rủi ro một cách đa chiều và chính xác hơn, tiến gần hơn đến các chuẩn mực của Basel II và rủi ro tín dụng.

3.1. Hoàn thiện công tác thẩm định tín dụng cá nhân đa chiều

Công tác thẩm định tín dụng cá nhân cần vượt ra ngoài khuôn khổ phân tích hồ sơ. Cần tăng cường tiếp xúc trực tiếp với khách hàng, chính quyền địa phương và các chuyên gia ngành nghề để có cái nhìn toàn cảnh. Việc xây dựng các bảng liệt kê rủi ro (check-list) theo từng ngành nghề (nông nghiệp, dịch vụ, thương mại) giúp chuẩn hóa quy trình, đảm bảo không bỏ sót các yếu tố rủi ro tiềm ẩn. Thông tin thu thập phải được kiểm chứng chéo từ nhiều nguồn, đặc biệt là thông tin từ trung tâm CIC và lịch sử quan hệ tín dụng.

3.2. Nâng cao chất lượng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ

Hiệu quả của hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ phụ thuộc hoàn toàn vào chất lượng dữ liệu đầu vào. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát độc lập để đảm bảo việc chấm điểm của cán bộ tín dụng là khách quan, tránh tình trạng "châm chước chế tạo số liệu để nhập vào hệ thống". Ngoài ra, cần kết hợp kết quả xếp hạng tín dụng với mô hình đánh giá tài sản đảm bảo. Một khách hàng có điểm tín dụng tốt nhưng tài sản đảm bảo có tính thanh khoản thấp vẫn là một khoản vay rủi ro. Sự kết hợp này mang lại một cái nhìn tổng thể, hỗ trợ ra quyết định chính xác hơn.

IV. Bí quyết kiểm soát và tài trợ rủi ro tín dụng hiệu quả tại BIDV

Kiểm soát và tài trợ rủi ro là hai giai đoạn quyết định khả năng chống chịu của ngân hàng khi rủi ro xảy ra. Về kiểm soát, giải pháp được đề xuất là phải siết chặt kỷ luật trong việc tuân thủ chính sách tín dụng BIDV và quy trình cấp tín dụng. Cần chuyên môn hóa và tách biệt rõ ràng các khâu: quan hệ khách hàng, thẩm định, phê duyệt và hỗ trợ tín dụng để tăng tính khách quan. Đặc biệt, công tác giám sát sau cho vay phải được xem là nhiệm vụ trọng yếu, thực hiện định kỳ và đột xuất để phát hiện sớm việc khách hàng sử dụng vốn sai mục đích hoặc gặp khó khăn tài chính. Về tài trợ rủi ro, việc trích lập dự phòng rủi ro phải được thực hiện nghiêm túc, dựa trên kết quả phân loại nợ chính xác. Luận văn nhấn mạnh, "tránh tình trạng vì kết quả kinh doanh của Chi nhánh mà không tuân thủ tính chính xác trong việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro". Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa các hình thức tài trợ rủi ro khác như tăng cường mua bảo hiểm tín dụng và xây dựng quy trình xử lý, thanh lý tài sản đảm bảo nhanh chóng, hiệu quả khi nợ xấu ngân hàng phát sinh.

4.1. Tối ưu hóa quy trình cấp tín dụng và giám sát sau giải ngân

Một quy trình cấp tín dụng chặt chẽ phải đảm bảo sự độc lập giữa các bộ phận. Cán bộ bán hàng không thể đồng thời là người thẩm định và phê duyệt. Sau khi giải ngân, cần có lịch kiểm tra định kỳ (3-6 tháng/lần) và đột xuất đối với tình hình kinh doanh và mục đích sử dụng vốn của khách hàng. Việc này giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về khả năng trả nợ của khách hàng và có biện pháp can thiệp kịp thời, thay vì để nợ chuyển thành nợ xấu.

4.2. Đa dạng hóa các biện pháp tài trợ và xử lý rủi ro tín dụng

Ngoài việc trích lập dự phòng rủi ro, ngân hàng cần chủ động áp dụng các biện pháp khác. Cơ cấu lại nợ cho khách hàng gặp khó khăn tạm thời là một giải pháp nhân văn và hiệu quả. Tăng cường hợp tác với các công ty bảo hiểm để chuyển giao một phần rủi ro. Đối với các khoản nợ không thể cứu vãn, cần có một đội ngũ chuyên trách xử lý nợ, phối hợp với các cơ quan pháp luật để đẩy nhanh quá trình thanh lý tài sản đảm bảo, thu hồi vốn tối đa cho ngân hàng.

V. Nghiên cứu thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV BQB

Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Bắc Quảng Bình cho thấy một bức tranh vừa có những điểm sáng, vừa tồn tại nhiều thách thức. Về mặt tích cực, chi nhánh đã chuyên môn hóa các phòng ban, tách bạch khâu thẩm định và bán hàng, góp phần nâng cao tính khách quan. Hoạt động cho vay bán lẻ tăng trưởng mạnh, đáp ứng nhu cầu vốn của người dân địa phương. Tuy nhiên, những hạn chế trong quy trình là không thể phủ nhận. Công tác nhận diện rủi ro còn sơ sài, chủ yếu dựa vào "kinh nghiệm, kiến thức của mình nên chưa đảm bảo tính minh bạch, khách quan". Công tác đo lường rủi ro thông qua hệ thống chấm điểm chưa phát huy hết hiệu quả. Đặc biệt, khâu kiểm soát sau cho vay bị xem nhẹ, tạo ra kẽ hở cho rủi ro phát sinh. Việc tỷ lệ nợ xấu (NPL) tăng cao, đặc biệt là nợ liên quan đến các chính sách đặc thù, là hồi chuông cảnh tỉnh cho thấy hệ thống quản trị rủi ro hiện tại cần được củng cố và hoàn thiện một cách toàn diện. Những hạn chế này là bài học kinh nghiệm quý báu không chỉ cho BIDV BQB mà còn cho toàn hệ thống Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam.

5.1. Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng và cơ cấu dư nợ

Giai đoạn 2018-2020, dư nợ cho vay khách hàng cá nhân tại BIDV BQB tăng từ 1.870 tỷ lên 2.726 tỷ đồng. Cơ cấu cho vay tập trung chủ yếu vào sản xuất kinh doanh (44%), thấu chi tiêu dùng (24%) và cho vay nhà ở (19%). Sự tăng trưởng này cho thấy tiềm năng lớn của thị trường bán lẻ, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản lý rủi ro tín dụng để đảm bảo sự phát triển đi đôi với an toàn và bền vững.

5.2. Đánh giá những kết quả đạt được và hạn chế còn tồn đọng

Kết quả đạt được lớn nhất là sự tăng trưởng về quy mô và chuyên môn hóa bộ máy. Tuy nhiên, hạn chế cố hữu nằm ở việc áp dụng các công cụ quản trị rủi ro hiện đại còn mang tính hình thức. Hệ thống chấm điểm chưa phản ánh đúng thực tế, việc kiểm tra sau giải ngân lỏng lẻo và việc phân loại nợ đôi khi bị ảnh hưởng bởi áp lực chỉ tiêu kinh doanh. Đây là những vấn đề cốt lõi cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.

VI. Hướng đi tương lai cho quản lý rủi ro tín dụng ngân hàng

Từ những phân tích thực trạng và giải pháp trong luận văn, hướng đi tương lai cho công tác quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV BQB và các ngân hàng khác là phải chuyển từ cách tiếp cận bị động sang chủ động và dựa trên dữ liệu. Điều này đòi hỏi một sự đầu tư nghiêm túc vào ba yếu tố: con người, quy trình và công nghệ. Về con người, cần nâng cao năng lực và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tín dụng, đào tạo kỹ năng phân tích, nhận diện rủi ro một cách khoa học. Về quy trình, phải xây dựng và tuân thủ nghiêm ngặt một quy trình cấp tín dụng khép kín, từ thẩm định, phê duyệt đến giám sát và xử lý nợ, đảm bảo tính độc lập và khách quan ở mọi khâu. Về công nghệ, cần đầu tư nâng cấp hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, ứng dụng các mô hình điểm số tín dụng (credit scoring) tiên tiến và xây dựng cơ sở dữ liệu khách hàng tập trung. Việc áp dụng các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng một cách đồng bộ sẽ giúp ngân hàng không chỉ kiểm soát được nợ xấu ngân hàng mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng nền tảng cho sự phát triển an toàn và bền vững trong tương lai.

6.1. Tầm nhìn chiến lược cho hoạt động cho vay bán lẻ an toàn

Tương lai của ngân hàng bán lẻ nằm ở việc cân bằng giữa tăng trưởng và an toàn. Chiến lược dài hạn cần tập trung vào việc xây dựng một danh mục cho vay đa dạng, phân tán rủi ro theo ngành nghề và khu vực địa lý. Đồng thời, phải thiết lập "khẩu vị rủi ro" rõ ràng, xác định các lĩnh vực ưu tiên và hạn chế cho vay, đảm bảo mọi hoạt động tín dụng đều nằm trong giới hạn an toàn đã được thiết lập.

6.2. Các khuyến nghị then chốt từ luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh

Luận văn đã đưa ra những khuyến nghị giá trị: (1) Chuẩn hóa và siết chặt quy trình thẩm định, đặc biệt là xác minh nguồn thu nhập. (2) Nâng cao tính khách quan của hệ thống chấm điểm tín dụng. (3) Đặt công tác giám sát sau cho vay làm ưu tiên hàng đầu. (4) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. (5) Đa dạng hóa các biện pháp tài trợ và xử lý rủi ro. Việc thực thi các khuyến nghị này sẽ là chìa khóa để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tín dụng bán lẻ đối với phân khúc khách hàng cá nhân đóng vai trò động lực tăng trưởng lợi nhuận cốt lõi nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn vốn trong hệ thống ngân hàng thương mại. Tính đến hết tháng 12/2020, tổng dư nợ tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Bắc Quảng Bình đạt 5.695 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ cho vay khách hàng cá nhân đạt 1.895 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng khoảng 52% tổng dư nợ toàn đơn vị. Mặc dù quy mô danh mục mở rộng nhanh chóng, tỷ lệ nợ xấu trong phân khúc này đã gia tăng đáng lo ngại lên mức 8,68%, tương đương 251,36 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ xấu phát sinh từ chương trình cho vay đóng tàu theo Nghị định 67 chiếm tới 223,39 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ nợ xấu từ các gói vay sản xuất kinh doanh và tiêu dùng thông thường duy trì ở mức 0,97%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là nhận diện các lỗ hổng trong quy trình cấp tín dụng cá nhân tại một địa bàn duyên hải có tính chất kinh tế đặc thù, thường xuyên chịu tác động tiêu cực của thiên tai và dịch bệnh Covid-19. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa lý luận về quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ, phân tích thực trạng kiểm soát rủi ro giai đoạn 2018 - 2020, và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro giai đoạn 2020 - 2025. Về mặt thực tiễn, công trình mang lại giá trị định lượng rõ nét khi đưa ra các công cụ giúp kiểm soát tỷ lệ nợ cần chú ý dưới 0,34% và kéo giảm tỷ lệ nợ xấu toàn danh mục bán lẻ về ngưỡng mục tiêu dưới 1,5%, góp phần tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh và bảo toàn vốn tự có của chi nhánh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng hệ thống phân tích dựa trên khung quản trị rủi ro tín dụng hiện đại theo Hiệp ước Basel II và các chuẩn mực quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN cùng Thông tư 39/2016/TT-NHNN. Các lý thuyết và mô hình cốt lõi được vận dụng gồm:

Mô hình định lượng đo lường tổn thất dự kiến EL = PD x EAD x LGD theo chuẩn Basel II, trong đó xác suất vỡ nợ PD, tổng dư nợ tại thời điểm vỡ nợ EAD và tỷ trọng tổn thất ước tính LGD đóng vai trò cấu phần định giá rủi ro.

Mô hình định tính 6C bao gồm 6 tiêu chí cốt lõi: Tư cách người vay (Character), Năng lực hành vi và pháp lý (Capacity), Dòng tiền thu nhập (Cash), Tài sản bảo đảm (Collateral), Điều kiện kinh tế - môi trường (Conditions), và Khả năng kiểm soát tuân thủ (Control).

Mô hình điểm số Z của Edward Altman và hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ nhằm sàng lọc sớm dấu hiệu cảnh báo mất khả năng thanh toán của khách hàng vay vốn.

Bên cạnh đó, các khái niệm nghiên cứu nền tảng được chuẩn hóa gồm: rủi ro tín dụng cá nhân, thông tin bất cân xứng, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ khấu trừ tài sản bảo đảm và quy trình 4 bước khép kín của quản trị rủi ro (nhận diện, đo lường, kiểm soát và tài trợ rủi ro).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ bảng cân đối kế toán, báo cáo tài chính nội bộ, báo cáo phân loại 5 nhóm nợ và dữ liệu tra cứu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam trong chuỗi thời gian 3 năm từ 2018 đến 2020. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 100% danh mục hồ sơ cho vay khách hàng cá nhân tại chi nhánh với quy mô dư nợ hơn 1.895 tỷ đồng. Đồng thời, tác giả thực hiện phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích với cỡ mẫu gồm 15 cán bộ lãnh đạo quản lý, chuyên viên quan hệ khách hàng và kiểm soát viên tín dụng giàu kinh nghiệm tại đơn vị để thu thập đánh giá định tính.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả kết hợp so sánh số tuyệt đối và số tương đối là nhằm xác định chính xác biên độ dao động, tốc độ tăng trưởng của từng nhóm nợ qua các kỳ kinh doanh. Phương pháp phân tích tỷ trọng giúp bóc tách rõ tác động cục bộ của các khoản vay chính sách so với tín dụng thương mại thông thường. Ngoài ra, phương pháp chuyên gia được sử dụng để xây dựng thang đo bảng kiểm dấu hiệu rủi ro, đảm bảo tính thích ứng cao với điều kiện vận hành thực tế tại chi nhánh trong tầm nhìn đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích hoạt động tín dụng bán lẻ tại chi nhánh giai đoạn 2018 - 2020 ghi nhận bốn phát hiện thực nghiệm quan trọng:

Thứ nhất, quy mô tín dụng cá nhân tăng trưởng ổn định, chiếm tỷ trọng chi phối khoảng 52% tổng dư nợ tín dụng toàn chi nhánh (đạt 1.895 tỷ đồng trên tổng số 5.695 tỷ đồng vào cuối năm 2020). Dư nợ chủ yếu tập trung vào các gói vay phục vụ nhu cầu đời sống, mua nhà ở, kinh doanh thương mại dịch vụ và sản xuất nông ngư nghiệp.

Thứ hai, nợ xấu khách hàng cá nhân ghi nhận ở mức cao 251,36 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ xấu 8,68% tổng dư nợ bán lẻ. Tuy nhiên, sự gia tăng này mang tính chất biến động cục bộ khi có tới 223,39 tỷ đồng nợ xấu xuất phát từ các khoản vay đóng tàu đánh bắt xa bờ theo Nghị định 67, chiếm tỷ lệ áp đảo 88,87% tổng giá trị nợ xấu cá nhân.

Thứ ba, nếu loại trừ các khoản nợ đóng tàu theo chính sách, chất lượng tín dụng thương mại thông thường tại đơn vị được kiểm soát ở mức lành mạnh. Cụ thể, tỷ lệ nợ xấu cho vay thông thường chỉ chiếm 0,97%, và dư nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) duy trì ở mức 9,73 tỷ đồng, chiếm 0,34% tổng dư nợ bán lẻ.

Thứ tư, khâu thẩm định và quản trị tài sản thế chấp còn bộc lộ rủi ro pháp lý. Thực tế kiểm tra cho thấy một số hợp đồng thế chấp bất động sản của hộ gia đình thiếu sự đồng thuận đầy đủ của các thành viên, hoặc việc định giá phương tiện vận tải, tàu thuyền đánh bắt chưa sát với giá trị thanh lý thực tế khi xảy ra tình huống phát mại thu hồi nợ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng nợ xấu tăng cao bắt nguồn từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Về mặt khách quan, địa bàn Bắc Quảng Bình chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai bão lũ, biến động giá nhiên liệu, ngư trường suy giảm và tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 khiến chuỗi kinh doanh nhà hàng, khách sạn và xuất khẩu thủy sản bị đình trệ. Về mặt chủ quan, công tác kiểm tra sau vay chưa theo sát hành trình sử dụng vốn; việc phân cấp thẩm quyền thẩm định tài sản bảo đảm còn phụ thuộc nhiều vào cán bộ tín dụng, dẫn đến hiện tượng thiếu tính khách quan trong việc định giá tài sản thế chấp.

Kết quả này có sự tương đồng với nhận định trong nghiên cứu của Đỗ Đoan Trang (2019) về mức độ nhạy cảm của tín dụng tiêu dùng trước các cú sốc kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, nghiên cứu này làm rõ tính đặc thù của thị trường miền Trung khi rủi ro tập trung cục bộ vào ngành ngư nghiệp, khác biệt với mô hình rủi ro phân tán tại các nghiên cứu địa bàn Tây Nguyên của Dương Hoàng Tiến (2012).

Các kết quả định lượng trên có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua đồ thị cột ghép biểu diễn biến động quy mô dư nợ và tốc độ tăng nợ xấu giai đoạn 2018 - 2020. Đi kèm với đó là biểu đồ tròn phân tích cơ cấu nợ xấu nhằm làm nổi bật tỷ trọng 88,87% của gói vay Nghị định 67 so với 11,13% của các khoản vay tiêu dùng thông thường, giúp nhà quản trị nhận diện rõ trọng tâm cần xử lý.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng cá nhân giai đoạn 2020 - 2025, chi nhánh cần thực thi đồng bộ bốn nhóm giải pháp hành động sau:

1. Hoàn thiện công tác nhận diện rủi ro sớm: Áp dụng bắt buộc bảng kiểm tra thông tin (Checklist) đa chiều đối với 100% hồ sơ vay vốn cá nhân trước khi trình phê duyệt. Phòng Khách hàng cá nhân chịu trách nhiệm tra cứu lịch sử nợ trên cổng CIC trong 24 tháng gần nhất và thẩm định thực địa trực tiếp nơi cư trú để loại bỏ rủi ro thông tin bất cân xứng, mục tiêu hoàn thành chuẩn hóa quy trình trong Quý 1/2022.

2. Nâng cấp mô hình đo lường và chấm điểm tín dụng: Ứng dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ theo chuẩn mực Basel II, lượng hóa xác suất vỡ nợ PD và tỷ trọng tổn thất LGD cho từng nhóm sản phẩm vay mua nhà, vay sản xuất kinh doanh và vay thấu chi. Phòng Quản lý rủi ro đặt mục tiêu kiểm soát tỷ lệ nợ xấu thông thường dưới 1,0% trong suốt lộ trình 2022 - 2024.

3. Siết chặt kiểm soát và tái định giá tài sản bảo đảm: Thực hiện nguyên tắc tách bạch giữa khâu thẩm định phương án vay và khâu định giá tài sản. Hội đồng tín dụng chi nhánh quy định chu kỳ tái định giá tài sản bất động sản và phương tiện tàu thuyền định kỳ 6 tháng một lần, đảm bảo tỷ lệ giá trị tài sản bảo đảm/dư nợ đạt tối thiểu 130%.

4. Quyết liệt thực thi các biện pháp tài trợ và xử lý nợ: Thành lập Tổ thu hồi nợ chuyên trách do Giám đốc chi nhánh trực tiếp chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thi hành án dân sự và Công ty Quản lý tài sản VAMC để phân loại, phát mại tài sản thế chấp tàu cá tồn đọng, phấn đấu xử lý dứt điểm tối thiểu 30% giá trị nợ xấu mỗi năm trong giai đoạn 2022 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao đối với các nhóm đối tượng:

Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp khung tham chiếu hoàn chỉnh để tái cấu trúc quy chế cho vay bán lẻ, phân định hạn mức tín dụng an toàn và tối ưu hóa quy trình kiểm soát rủi ro phân khúc khách hàng cá nhân.

Chuyên viên quản trị rủi ro và cán bộ thẩm định tín dụng: Nắm bắt phương pháp kết hợp giữa bảng kiểm định tính và mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ, nâng cao kỹ năng bóc tách rủi ro pháp lý của tài sản bảo đảm nhà đất và phương tiện sản xuất.

Học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành Quản trị kinh doanh và Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo điển hình (Case study) về phương pháp tiếp cận nghiên cứu rủi ro tín dụng bán lẻ tại các chi nhánh ngân hàng thương mại cấp tỉnh.

Các cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng về những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai gói tín dụng đóng tàu theo Nghị định 67, hỗ trợ hoàn thiện cơ chế bảo hiểm và xử lý nợ vay chính sách trong lĩnh vực nông ngư nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chủ yếu khiến tỷ lệ nợ xấu cá nhân tại BIDV Bắc Quảng Bình tăng lên mức 8,68% vào năm 2020 là gì? Tỷ lệ nợ xấu tăng cao chủ yếu do tác động từ các khoản vay đóng tàu đánh bắt xa bờ theo Nghị định 67 với số dư nợ xấu lên tới 223,39 tỷ đồng (chiếm 88,87% tổng nợ xấu cá nhân). Nếu bóc tách khoản nợ chính sách này, tỷ lệ nợ xấu của các khoản vay thương mại thông thường chỉ ở mức an toàn là 0,97%.

Mô hình đo lường rủi ro tín dụng nào được khuyến nghị áp dụng cho khách hàng cá nhân tại chi nhánh? Luận văn khuyến nghị kết hợp mô hình định tính 6C cùng hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ theo khung Basel II để lượng hóa tổn thất dự kiến EL thông qua xác suất vỡ nợ PD, tổng dư nợ EAD và tỷ trọng tổn thất LGD trên danh mục 1.895 tỷ đồng dư nợ bán lẻ.

Làm thế nào để hạn chế tình trạng thông tin bất cân xứng khi thẩm định hồ sơ vay của khách hàng cá nhân? Chi nhánh cần áp dụng bảng câu hỏi kiểm tra chuẩn hóa (Checklist), đối chiếu dữ liệu lịch sử quan hệ tín dụng trên hệ thống CIC trong 24 tháng gần nhất, đồng thời bắt buộc cán bộ tín dụng thẩm định thực địa tại nơi cư trú và cơ sở kinh doanh của người vay.

Biện pháp kiểm soát rủi ro đối với tài sản bảo đảm là bất động sản và tàu thuyền được đề xuất ra sao? Cần tách biệt độc lập bộ phận định giá tài sản với bộ phận cấp tín dụng, tiến hành tái định giá định kỳ 6 tháng một lần, duy trì tỷ lệ bao phủ tài sản tối thiểu 130% giá trị khoản vay và bắt buộc mua bảo hiểm vật chất đối với 100% tài sản phương tiện.

Mục tiêu an toàn tín dụng cá nhân của chi nhánh trong giai đoạn 2020 - 2025 được xác định như thế nào? Chi nhánh đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu thông thường dưới mức 1,0%, kiểm soát nợ cần chú ý nhóm 2 dưới 0,5% tổng dư nợ bán lẻ, đồng thời tăng cường thu hồi nợ xấu tồn đọng thông qua xử lý tài sản và chuyển giao nợ cho VAMC tối thiểu 30% mỗi năm.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ dựa trên chuẩn mực Basel II và quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Đánh giá thực chứng bức tranh tín dụng giai đoạn 2018 - 2020 tại BIDV Bắc Quảng Bình với quy mô dư nợ cá nhân đạt 1.895 tỷ đồng (chiếm 52% tổng dư nợ).
• Bóc tách bản chất tỷ lệ nợ xấu 8,68%, chỉ rõ nguyên nhân trọng yếu xuất phát từ dư nợ chính sách đóng tàu Nghị định 67 chiếm 223,39 tỷ đồng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi từ nhận diện bằng bảng kiểm, đo lường bằng điểm số tín dụng, siết chặt quản trị tài sản thế chấp đến tái cơ cấu nợ.
• Thiết lập lộ trình thực thi rõ ràng từ năm 2022 đến năm 2025 nhằm kiểm soát tỷ lệ nợ xấu thông thường dưới 1,0% và nâng cao năng lực cạnh tranh cho chi nhánh.

Đóng góp lớn nhất của nghiên cứu là xây dựng quy trình quản trị rủi ro thích ứng cao với điều kiện kinh tế biển đặc thù của địa phương. Trong thời gian tới, chi nhánh cần khẩn trương kiện toàn bộ máy thu hồi nợ, ứng dụng công nghệ tự động hóa trong chấm điểm tín dụng và đẩy nhanh tiến độ xử lý tài sản thế chấp tồn đọng. Các ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn tương đồng có thể áp dụng ngay khung giải pháp này để củng cố hệ thống phòng vệ rủi ro và phát triển tín dụng bán lẻ an toàn, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn được chia làm 3 chương: Chương l: Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay của ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay đối với khách hàng cá nhân tại BIDV BQB. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay đối với khách hàng cá nhân tại BIDV BQB. Tống quan tài liệu nghiên cứu: Đề hoàn thành luận văn, tác giả đã tiến hành thu thập dữ liệu, thông tin, tìm hiểu cách tiếp cận, giải quyết vấn đề của các công trình nghiên cứu đã công bồ, tham khảo luận văn thị nội dung tương tự đã được công nhận.

Các công trình nghiên cứu tham khảo chủ yếu được lược khảo như sau: [1] Ths Nguyén Duong Hing, Khoa HTTTQL - Học viện ngân hàng, “Phat hign rii ro tie quy trinh tin dung”. Trong bài báo, tác giả Nguyễn Dương Hùng đã nêu ra một cách tổng. quát các quy trình tín dụng tại các NHTM, cách thức phát hiện rủi ro trong các quy trình tín dụng và một số giải pháp kiến nghị nhằm ngăn ngừa và hạn chế rủi ro. Luận văn chỉ tham khảo một phần trong tải liệu này để phát triển và phân tích sâu hơn về công tác phát hiện rủi ro tin dụng tại chỉ nhánh.

Đỗ Đoan Trang - Đại học Bình Dương Ề quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại ở Nam” Tap chí Tài chính, tháng 02 năm 2019. Trong bài báo, tác giả đã nêu lên thực trang quản trị rủi ro tín dụng. tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam, đưa ra cụ thể số liệu nợ xấu của các ngân hàng, so sánh, sắp xếp số liệu qua các năm đề đánh giá tỷ lệ nợ xấu các ngân hàng. Qua đó đề ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tin dung tại ngân hằng.

[ác giả đã khái quát được những nội dung cơ bản như: khái niệm vẻ rủi ro tín dụng, đặc điểm, phân loại rủi ro tín dụng, nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng và những ảnh hưởng của nó đến hoạt động ngân hàng và nẻn kinh tế. Tác giả đã trình bảy được khái niệm, nhiệm vụ và quy trình quản trị rủi ro tín dụng. 'Với những lý luận trên, tác giả đã tổng hợp, phân tích được hoạt động quản trị trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông — Chỉ nhánh Trung Việt. Tuy nhỉ „ tác giả chưa làm rõ về mặt cơ sở lý luận cũng như hoạt động thực tiễn theo các nội dụng của quản trị rủi ro tín dụng, cụ thể: chưa đưa ra các bước nhận diện, đánh giá và kiểm soát rủi ro tại Ngân hàng TMCP Phương Đông - Chỉ nhánh Trung Việt.

[4] Trong đề tài Quán lý rúi ro tín dụng tại Ngân hàng Liên doanh Liệt- Nga, Huỳnh Thị Thảo Lê (2009), tác giả đã phân tích, đánh giá, làm rõ thực trạng hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga, những mặt đạt được cũng như hạn chế của Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga trong quá trình thực hiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng. Trên cơ sở đó, tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng. Liên doanh Việt - Nga. Tuy nhiên, tác giá vẫn còn mô tả chung chung về quản trị rủi ro tín dụng, chưa phân tách các khâu trong công tác quản trị rủi ro tin dụng tại Ngân hàng theo các nội dụng của quản trị rủi ro tín dụng.

Các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng mà tác giải đưa ra chưa chú trọng nội dung tài trợ rủi ro tín dụng mà chỉ nằm trong ba nội dụng nhận dạng, đo lường và kiểm soát rủi ro tin dụng. [S] Trong đề tài "Quán trị rủi ro tín dụng tại Chỉ nhánh Ngân hàng Thương mại cỗ phần Ngoại thương Kon Tum, Dương Hoàng Tiến"(2012), tác giả làm rõ cơ sở lý luận về công tác quản trị rủi ro tín dụng từ khâu nhận dạng. rủi ro, đo lường rủi ro, kiểm soát rủi ro đến khâu tải trợ rủi ro. Nêu lên thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Chỉ nhánh Kon Tum đội, những giải pháp để phòng ngừa, hạn chế rủi ro tín dụng.

Mặt hạn chế là đề tài phân tích, đánh một cách tổng thể chung về công tác quản trị rủi ro tín dụng, chưa đi sâu phân tích một mảng khách hàng, cụ thể là khách hàng cá nhân hay khách hàng Doanh nghiệp. Trong nội dung phần cơ sở lý luận, tác giả đã làm rõ các đặc trưng của tín dụng khách hàng cá nhân và rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân. Tuy nhiện, hạn chế của đề tài là chưa phân tích làm rõ nội dung Quản trị rủi ro tín dụng. khách hàng cá nhân, cụ thê là công tác nhận diện, đo lường, kiểm soát và tài trợ rủi ro.

'Và các thông tư, quy định được ban hành của Ngân hàng Nhà nước, các công văn nội bộ của BIDV vẻ quy chế cho vay, phân cấp ủy quyền trong hoạt động tín dụng, tai sản đảm bảo. Qua các tài liệu trên có thể thấy đã có nhiều đề tài nghiên cứu về dung quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng tại nhiều tô chức tín dụng và tại nhiều. thời điểm khác nhau. Nội dung nghiên cứu mang tính tổng thể toàn bộ hoạt đông tín dụng của một ngân hàng, các tác giả đã đưa ra những giải pháp thiết thực trong hoạt động quản trị rủi ro tín dụng đối với từng ngân hàng trong từng thời kỳ kinh tế khác nhau.

Tuy nhiên, tại BIDV Bắc Quảng Bình đây là đề tài mới mẻ, chưa có ai nghiên cứu. Với đề tải này, em đi sâu tập trung nghiên cứu, phân tích, đánh giá rủi ro và hiệu quả hoạt động tín dụng với phạm vi là mảng KHCN tại BIDV Bắc Quảng Bình. Từ những giá trị tham khảo của các tài liệu, công trình nghiên cứu cùng với thực tế công tác quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Bắc Quảng Bình là những cơ sở lý luận và thực tiễn giúp tác giả thực hiện đề tài “Quản trị rải ro tín dụng trong hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng Đẫu te và Phát triển Việt Nam - Chỉ nhánh Bắc Quảng Bình”. CHUONG 1 TONG QUAN VE QUAN TRI RUI RO TIN DUNG TRONG CHO VAY CUA NGAN HANG THUONG MAI 11 KHÁI NIỆM TÍN DỤNG VÀ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.

Khái niệm tín dụng ngân hàng thương mại Theo M: *Tín dụng là sự chuyển nhượng lượng giá trị từ người hữu sang người sử dụng để sau một thời gian nhất định thu lại được lượng giá trị lớn hơn lượng giá trị ban đầu”. Tín dụng là quan hệ kinh tế trong đó cá nhân hay tổ chức nhường quyền sử dụng một giá trị bằng tiền hay hiện vật cho một cá nhân hay tô chức khác với những điều kiện rảng buộc nhất định về thời hạn hoàn trả (cả gốc và lãi), lãi suất, cách thức cho vay mượn và thu hồi. Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa một bên là ngân hàng và một bên là các tổ chức kinh tế, cá nhân theo nguyên tắc hoàn trả, trong đó ngân hàng là người cho vay. Theo tác giả TS.

Nguyễn Minh Kiều, giảng viên Đại học kinh tế TP. Hồ Chí Minh: “Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng. vốn từ Ngân hàng cho khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chỉ phí nhất định”. [2] Cũng như quan hệ tín dụng khác, tín dụng ngân hàng chứa đựng ba nội dung: + Có sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang cho.

người sử dụng. + Sự chuyển nhượng này mang tính tạm thời hay có thời hạn. 10 + Sự chuyên nhượng này có kèm theo chỉ phí. Các phân loại tín dụng ngân hàng Có nhiều cách phân loại tin dung khác nhau tùy theo yêu cầu của khách hàng vay và mục tiêu quản lý của các ngân hàng.

* Phân loại theo thời hạn vay của tín dụng, + Cho vay ngắn hạn: từ 12 tháng trở xuống + Cho vay trung hạn: từ 1 năm đến 5 năm + Cho vay dài hạn: trên 5 năm * Phân loại theo hình thức vay được chia thành cho vay, bảo lãnh cho thuê tài chính, chiết khấu. — Cho vay: “Là hình thức ngân hàng cắp tín dụng, theo đó ngân hàng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền dé sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. [12] — Bảo lãnh ngân hàng: “Là cam kết bằng văn bản của tổ chức tín dụng (bên bảo lãnh) với bên có quyền (bên nhận bảo lãnh) về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng (bên được bảo lãnh) khi khách hàng không. thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh.

Khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng số lên đã được trả thay”. [12] ~ Chiết : "Chiết khấu là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đồi các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán”. [12] — Cho thuê tài chính: “Là hoạt động tín dụng trung và dai hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác trên cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê và bên thuê. Bên cho thuê cam kết mua máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản 1 khác theo yêu cầu của bên thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tải sản cho thuê”.

[12] ~ Bao thanh toán: “Bao thanh toán là hình thức cắp tín dụng cho bên bán hàng hoặc bên mua hàng thông qua việc mua lại có bảo lưu quyền truy đồi các khoản phải thu hoặc các khoản phải trả phát sinh từ việc mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo hợp đồng mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ”. [12] * Phan loại theo tai sản đảm bảo: không có đảm bảo; có đảm bảo bằng tài sản thế chấp cằm cố._ Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với nền kinh tế thị trường. ~ Thứ nhất, tin dụng ngân hàng là kênh cung cấp vốn cho toàn bộ nền kinh tế. Mọi thành phần kinh tế đều được ngân hàng tài trợ vốn khi đáp ứng.

đầy đủ các yêu cầu của ngân hàng.