MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Huy động tiền gửi tiết kiệm đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động của các NHTM vì nguồn tiền gửi tiết kiệm là một nguồn vốn cơ bản, cốt lõi, có tính ổn định cao. Trong giai đoạn hiện nay, khi sự cạnh tranh giữa các Ngân hàng với nhau và giữa hệ thống NH với các định chế tài chính trung gian khác đang diễn ra với cƣờng độ và phạm vi ngày càng lớn thì hoạt động huy động tiền gửi của các NHTM đang ngày càng phải đối diện với nhiều thách thức cần phải đƣợc giải quyết. Trong những năm qua, Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển – chi nhánh Đăk Nông đã có nhiều nỗ lực trong hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm và đã đạt đƣợc nhiều thành tựu trong hoạt động này.
Tuy nhiên, hoạt động này tại Chi nhánh vẫn có nhiều mặt bất cập, hạn chế. Để làm cơ sở cho việc đề xuất các khuyến nghị về giải pháp có tính khả thi và phù hợp nhằm hoàn thiện hơn nữa hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm, học viên chọn đề tài “Phân tích tình hình huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển – Chi nhánh Đăk Nông” làm đề tài luận văn tốt nghiệp 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân tích hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm của NHTM. - Phân tích tình hình huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần (TMCP) Đầu tƣ và PT - Chi nhánh Đak Nông trong giai đoạn từ năm 2013 đến 2015, đánh giá những mặt đạt đƣợc và những hạn chế, tồn tại trong hoạt động huy động TGTK tại chi nhánh.
Luan van 2 - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động huy động TGTK tại NH TMCP Đầu tƣ và PT - Chi nhánh Đak Nông trong thời gian đến 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu a. Đối tượng nghiên cứu Những vấn đề lý luận về hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm của NHTM và thực tiễn hoạt động huy động TGTK của BIDV Đak Nông b. Phạm vi nghiên cứu - Về nội dung: Nghiên cứu hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm tại BIDV Đak Nông - Về thời gian: Luận văn chỉ giới hạn phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm trong phạm vi thời gian từ năm 2013 đến năm 2015.
Câu hỏi nghiên cứu - Những nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động cho vay tiêu dùng? Nội dung, tiêu chí, phƣơng pháp phân tích hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm của NHTM là gì? - Kết quả và diễn biến của hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm của BIDV Đăk Nông thời gian qua nhƣ thế nào? Những mặt thành công và những vấn đề còn hạn chế trong quá trình huy động tiền gửi tiết kiệm của Chi nhánh BIDV Đăk Nông? - BIDV Đak Nông cần tiến hành những giải pháp chủ yếu gì để hoàn thiện hoạt động huy động TGTK ? 5. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp luận: phƣơng pháp chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. - Phƣơng pháp cụ thể : Đối với việc phân tích có tính định lƣợng, luận văn chủ yếu sử dụng Luan van 3 các phƣơng pháp phân tích số liệu phổ biến. Ngoài ra, đối với dữ liệu không định lƣợng, luận văn vận dụng kết hợp các phƣơng pháp phân tích diễn giải, thống kê mô tả, phƣơng pháp tổng hợp, phƣơng pháp so sánh, tƣ duy logic, phân tích hệ thống, …, kết hợp giữa lý luận với thực tiễn để giải quyết các vấn đề liên quan của luận văn.
Bố cục đề tài Nội dung chính của Luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm và phân tích hoạt động huy động TGTK của NHTM Chƣơng 2: Phân tích tình hình huy động tiền gửi tiết kiệm tại BIDV Đak Nông Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm tại BIDV Đak Nông 7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Luận văn cao học đề tài “Nâng cao hiệu quả huy động nguồn vốn tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam” do học viên Lƣơng Thị Quỳnh Nga thực hiện năm 2011 tại Trƣờng Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Tác giả đã nghiên cứu những cơ sở lý luận về huy động nguồn vốn tiền gửi tại NHTM, vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế và các nhân tố tác động đến công tác huy động nguồn vốn tiền gửi.
Đồng thời xây dựng hệ thống các chỉ tiêu đo lƣờng hiệu quả huy động nguồn tiền gửi của ngân hàng thông qua việc phân tích thực trạng huy động nguồn vốn tiền gửi tại Eximbank. Từ đó tác giả đƣa ra các giải pháp và kiến nghị để góp phần nâng cao hiệu quả huy động nguồn vốn tiền gửi tại ngân hàng này. Luậnvăn Cao học, “Huy động tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Nam Việt – chi nhánh Đà Nẵng” năm 2014, của tác giả Lê Thị Diễm Thúy, Đại học Đà Nẵng. Đề tài đã hệ thống hóa lý luận cơ bản huy động tiền gửi của NHTM, phân tích thực trạng huy động tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Nam Việt – chi nhánh Đà Nẵng, từ đó đề xuất giải pháp tăng cƣờng huy động tiền gửi tại chi nhánh.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là toàn bộ hình thức huy động tiền gửi bao gồm cả tiền gửi thanh toán và tiền gửi tiết kiệm của dân cƣ. Cách tiếp cận của đề tài là cách tiếp cận hoàn thiện hoàn hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm trên cơ sở tăng quy mô huy động TGTK 3. Luận văn Cao học “Huy động tiền gửi tại Ngân hàng TMCP An Bình – chi nhánh Đà Nẵng” năm 2014, của tác giả Trần Võ Phi Yến, đại học Đà Nẵng. Đề tài đã giải quyết đƣợc các câu hỏi nghiên cứu nhƣ: Huy động tiền gửi của ngân hàng thƣơng mại có những nội dung nào? Để đánh giá sự phát triển của huy động tiền gửi có những tiêu chí nào? Hoạt động huy động tiền gửi tại NHTMCP An Bình – chi nhánh Đà Nẵng trong thời gần đây có những thành công và hạn chế nào? Nguyên nhân của thành công và hạn chế đó? Để phát triển huy động tiền gửi tại NHTMCP An Bình – chi nhánh Đà Nẵng cần sử dụng những giải pháp nào? Đề tài không tập trung nghiên cứu riêng mang tiền gửi tiết kiệm.
Luận văn Cao học, “Hoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Đà Nẵng” năm 2014, của tác giả Nguyễn Bạch Hồng, đại học Đà Nẵng. Đề tài đã Hệ thống hóa, tổng hợp những vấn đề lý luận về huy động vốn, huy động TGTK của NHTM, phân tích thực trạng huy động TGTK tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam, chi nhánh Đà Nẵng, đề Luan van 5 xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động huy động TGTK tại chi nhánh trong thời gian tới. Bài báo khoa học “Phân tích nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng duy trì khách hàng gửi tiết kiệm tại NHNo&PTNT chi nhánh Sóc Trăng” trang http://seba. Bài báo đã phân tích các yếu tố định tính và định lƣơng dựa trên cơ sở lý thuyết và sử dụng mô hình hồi quy Probit để xem xét mối liên hệ, ảnh hƣởng của các yếu tố nhƣ: lãi suất, giá vàng, hành vi gửi tiền của khách hàng, thu nhập bình quân, nghề nghiệp, nhân viên, khuyến mãi lãi suất.
Kết quả hồi quy cho biết có 3 yếu tố: lãi suất, giá vàng, hành vi gửi tiền của khách hàng có ảnh hƣởng đến xác suất duy trì tiền gửi của khách hàng. Các biến số còn lại không có ý nghĩa thống kê. Do đó, để nâng cao khả năng đáp ứng khách hàng, chi nhánh cần hoàn thiện các giải pháp sau: linh hoạt tăng lãi suất theo từng thời kỳ đồng thời với đảm bảo lợi nhuận theo kế hoạch đề ra, chủ động hơn trong công tác huy động vốn, quản trị hành vi khách hàng thông qua việc phân loại theo từng nhóm đặc trƣng, giới thiệu các sản phẩm tiết kiệm trực tiếp đến khách hàng. Luan van 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG TIỀN GỬI TIẾT KIỆM VÀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG TGTK CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
KHÁI NIỆM VÀ CÁC HÌNH THỨC HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM 1. Khái niệm huy động vốn của NHTM Theo nghĩa chung, hoạt động huy động vốn của tổ chức tín dụng đƣợc hiểu là việc tổ chức tín dụng sử dụng các nghiệp vụ nhận tiền gửi, phát hành giấy tờ có giá, thanh toán và các nghiệp vụ ngân hàng khác của mình để huy động những nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế. Hoạt động huy động vốn luôn gắn liền với kế hoạch kinh doanh của tổ chức tín dụng, bởi vì các nguồn vốn để tổ chức tín dụng tiến hành các hoạt động kinh doanh ngân hàng chủ yếu là nguồn vốn huy động. Ở đây, khi tiến hành hoạt động huy động vốn, tổ chức tín dụng phải tính toán đến kế hoạch sử dụng vốn đó sao cho có hiệu quả cao nhất.
Mặt khác, huy động vốn của tổ chức tín dụng chủ yếu là vay tiền từ các từ các chủ thể khác, do đó đến một thời điểm nhất định sẽ phải hoàn trả cả gốc và lãi. Trên cơ sở nguồn vốn huy động đƣợc, tổ chức tín dụng sẽ cấp tín dụng cho khách hàng dƣới nhiều hình thức. Từ đó khẳng định rằng, hoạt động huy động vốn, trong đó có nhận tiền gửi (một nội dung của hoạt động ngân hàng) có ý nghĩa quan trọng đối với tổ chức tín dụng khi tiến hành các hoạt động ngân hàng khác. Các hình thức huy động vốn của NHTM a.
Nhận tiền gửi (Deposits) Khái niệm hoạt động huy động tiền gửi tƣơng đƣơng với khái niệm Luan van 7 hoạt động nhận tiền gửi của NHTM. Theo Luật các tổ chức tín dụng 2010 thì “ Nhận tiền gửi là hoạt động nhận tiền của các t chức, cá nhân dư i hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng ch tiền gửi, kỳ phiếu, t n phiếu và các hình thức nhận tiền gửi khác theo nguyên t c có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho ngư i gửi tiền theo thoả thuận”. Định nghĩa này cũng đƣợc sử dụng theo thông lệ quốc tế. Cụ thể, các hình thức nhận tiền gửi bao gồm: - Tiền gửi giao dịch: Một trong những dịch vụ nhận tiền gửi lâu đời nhất mà ngân hàng cung cấp là nhận tiền gửi để thực hiện thanh toán hộ cho khách hàng.