Nhân tố ảnh hưởng lợi nhuận ngân hàng TMCP Việt Nam - Luận văn Dương Như Huệ

Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Dương Như Huệ
• Người hướng dẫn: PGS. TS Phan Đình Nguyên
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Lợi Nhuận Của Các Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa của đề tài
• 1.7. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.2. Tóm tắt một số đặc điểm của hệ thống ngân hàng thương mại
• 2.3. Lợi nhuận của các ngân hàng thương mại
• 2.4. Lý thuyết lợi nhuận và rủi ro
• 2.5. Lý thuyết về các nhân tố tác động đến lợi nhuận ngân hàng
• 2.6. Khái quát các nghiên cứu trước về đề tài
• 2.7. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 2.8. Tóm tắt các nghiên cứu
• 2.9. Nhận xét chung về các nghiên cứu trước đây
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP, MÔ HÌNH, DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.1. Các phương pháp hồi quy dữ liệu bảng
• 3.2. Mô hình hồi quy Pooled OLS
• 3.3. Mô hình hồi quy tác động cố định (Fixed Effect Model - FEM)
• 3.4. Mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (Random Effect Model - REM)
• 3.5. Lựa chọn mô hình
• 3.6. Một số kiểm định các khuyết tật của mô hình
• 3.6.1. Kiểm định đa cộng tuyến giữa các biến độc lập
• 3.6.2. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 3.6.3. Kiểm định tự tương quan
• 3.7. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.8. Quy trình phân tích số liệu và phương pháp nghiên cứu
• 3.9. Cách đo lường các biến và xây dựng mô hình nghiên cứu
• 3.10. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Phân tích thống kê
• 4.2. Kết quả hồi quy
• 4.3. Ước lượng và lựa chọn mô hình
• 4.4. Mô hình biến tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE)
• 4.5. Mô hình biến tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROA)
• 4.6. Phân tích kết quả mô hình hồi quy
• 4.7. Kết luận chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Gợi ý chính sách
• 5.2. Đóng góp của đề tài
• 5.3. Hạn chế và đề xuất của nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn thạc sĩ hub nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Mục tiêu chính là xác định các yếu tố tác động và mức độ ảnh hưởng của chúng đến lợi nhuận của các ngân hàng trong giai đoạn 2006-2014. Nghiên cứu này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn mang lại những ứng dụng thực tiễn cho các nhà quản lý ngân hàng.

1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu lợi nhuận ngân hàng

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm tìm hiểu các yếu tố tác động đến lợi nhuận ngân hàng. Trong bối cảnh kinh tế biến động, việc tối đa hóa lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu của các ngân hàng thương mại cổ phần. Các yếu tố như tỷ lệ an toàn vốn, chi phí hoạt động và rủi ro tín dụng sẽ được phân tích chi tiết.

1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu là xác định và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của các ngân hàng thương mại cổ phần. Câu hỏi nghiên cứu sẽ tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố nào tác động mạnh nhất đến lợi nhuận và cách thức mà chúng ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng.

II. Các thách thức trong việc tối đa hóa lợi nhuận ngân hàng thương mại cổ phần

Ngành ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc tối đa hóa lợi nhuận. Các yếu tố như lạm phát, rủi ro tín dụng và cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài đang tạo ra áp lực lớn. Việc hiểu rõ các thách thức này là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

2.1. Tác động của lạm phát đến lợi nhuận ngân hàng

Lạm phát có thể làm giảm giá trị thực của lợi nhuận ngân hàng. Khi lạm phát tăng cao, chi phí hoạt động cũng tăng theo, ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của ngân hàng. Nghiên cứu sẽ chỉ ra mối quan hệ giữa lạm phát và lợi nhuận ngân hàng.

2.2. Rủi ro tín dụng và ảnh hưởng đến lợi nhuận

Rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Khi tỷ lệ nợ xấu tăng, ngân hàng sẽ phải trích lập dự phòng rủi ro, làm giảm lợi nhuận. Phân tích này sẽ giúp hiểu rõ hơn về cách thức quản lý rủi ro tín dụng.

III. Phương pháp nghiên cứu và mô hình phân tích lợi nhuận ngân hàng

Để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận, nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng. Mô hình này cho phép đánh giá tác động của nhiều biến độc lập đến lợi nhuận ngân hàng một cách chính xác và hiệu quả.

3.1. Mô hình hồi quy Pooled OLS và ứng dụng

Mô hình hồi quy Pooled OLS được sử dụng để phân tích dữ liệu từ 26 ngân hàng thương mại cổ phần. Mô hình này giúp xác định mối quan hệ giữa các biến độc lập và lợi nhuận ngân hàng một cách rõ ràng.

3.2. Kiểm định và lựa chọn mô hình phù hợp

Nghiên cứu sẽ thực hiện các kiểm định như kiểm định đa cộng tuyến và kiểm định phương sai sai số thay đổi để đảm bảo tính chính xác của mô hình. Việc lựa chọn mô hình phù hợp là rất quan trọng để có được kết quả nghiên cứu đáng tin cậy.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong ngành ngân hàng

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố như tỷ lệ an toàn vốn, chi phí hoạt động và rủi ro tín dụng có ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của ngân hàng. Những phát hiện này có thể được áp dụng để cải thiện hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy và ý nghĩa

Kết quả hồi quy cho thấy mối quan hệ tích cực giữa tỷ lệ an toàn vốn và lợi nhuận ngân hàng. Điều này cho thấy rằng việc duy trì tỷ lệ an toàn vốn cao là cần thiết để đảm bảo lợi nhuận bền vững.

4.2. Đề xuất chính sách cho các ngân hàng

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các ngân hàng nên tập trung vào việc quản lý chi phí và rủi ro tín dụng để tối đa hóa lợi nhuận. Các chính sách khuyến khích đầu tư vào công nghệ và cải thiện dịch vụ khách hàng cũng nên được xem xét.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngành ngân hàng

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng là rất quan trọng. Tương lai của ngành ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các biến động kinh tế và chính sách quản lý hiệu quả.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính từ nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố nội tại và ngoại tại đều có ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng. Việc quản lý hiệu quả các yếu tố này sẽ giúp ngân hàng nâng cao lợi nhuận.

5.2. Triển vọng phát triển ngành ngân hàng trong tương lai

Ngành ngân hàng Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện dịch vụ khách hàng sẽ là chìa khóa để phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2006 – 2014, nền kinh tế Việt Nam trải qua nhiều biến động lớn cả về kinh tế và chính trị, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP). Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, nợ xấu toàn ngành ngân hàng tính đến giữa năm 2015 đạt khoảng 4.604 tỷ đồng, đồng thời sự cạnh tranh giữa các ngân hàng trong nước và ngân hàng nước ngoài ngày càng quyết liệt. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận của các NHTMCP Việt Nam trong giai đoạn này, nhằm giúp các nhà quản trị ngân hàng có chính sách phù hợp để tối đa hóa lợi nhuận và đề xuất mô hình phân tích lợi nhuận hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 26 ngân hàng thương mại cổ phần hoạt động ổn định từ năm 2006 đến 2014, sử dụng dữ liệu tài chính từ báo cáo thường niên và báo cáo tài chính của các ngân hàng. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp các chỉ số định lượng về tác động của các yếu tố nội bộ như tỷ lệ an toàn vốn, tỷ lệ cho vay, chi phí nhân viên, rủi ro tín dụng, cũng như các yếu tố vĩ mô như lạm phát và tăng trưởng cung tiền đến lợi nhuận ngân hàng, từ đó hỗ trợ nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh của ngành ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết lợi nhuận và rủi ro trong ngân hàng, và mô hình CAMEL (Capital adequacy, Asset quality, Management efficiency, Earnings, Liquidity) để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ngân hàng. Các khái niệm chính bao gồm:

• Lợi nhuận ngân hàng: Được đo lường bằng các chỉ số ROA (Return on Assets) và ROE (Return on Equity), phản ánh hiệu quả sử dụng tài sản và vốn chủ sở hữu trong việc tạo ra lợi nhuận.
• Tỷ lệ an toàn vốn (Capital adequacy): Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản, thể hiện khả năng chống chịu rủi ro của ngân hàng.
• Tỷ lệ cho vay (Loan ratio): Tỷ lệ tổng cho vay trên tổng tài sản, phản ánh mức độ sử dụng vốn cho hoạt động tín dụng.
• Chi phí nhân viên (Staff cost ratio): Tỷ lệ chi phí nhân viên trên tổng tài sản, liên quan đến hiệu quả quản lý nguồn nhân lực.
• Rủi ro tín dụng (Credit risk): Khả năng mất vốn do khách hàng không trả nợ đúng hạn.
• Các yếu tố vĩ mô: Bao gồm tăng trưởng kinh tế (GDP), lạm phát (INF), và tăng trưởng cung tiền (M2), ảnh hưởng đến môi trường hoạt động của ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mô hình hồi quy dữ liệu bảng (panel data regression) để phân tích tác động của các biến độc lập đến biến phụ thuộc là lợi nhuận ngân hàng (ROA và ROE). Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên của 26 NHTMCP Việt Nam trong giai đoạn 2006 – 2014. Phần mềm Stata 12 được sử dụng để xử lý và phân tích số liệu. Ba mô hình hồi quy được áp dụng gồm: Pooled OLS, mô hình tác động cố định (FEM), và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Các kiểm định đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi và tự tương quan được thực hiện để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của mô hình. Quy trình phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích tương quan, hồi quy và lựa chọn mô hình phù hợp dựa trên kiểm định Breusch-Pagan và Hausman.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ an toàn vốn (CAPITAL) có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến lợi nhuận ngân hàng, với hệ số hồi quy dương, cho thấy ngân hàng có tỷ lệ vốn chủ sở hữu cao thường có lợi nhuận ổn định hơn. Ví dụ, một ngân hàng tăng tỷ lệ an toàn vốn 1% có thể tăng ROE khoảng 0.3%.

2. Tỷ lệ cho vay (LOAN) tác động ngược chiều đến lợi nhuận, với hệ số âm và mức ý nghĩa cao, phản ánh rằng việc mở rộng cho vay không kiểm soát có thể làm tăng rủi ro nợ xấu, giảm lợi nhuận. Cụ thể, tỷ lệ cho vay tăng 1% có thể làm giảm ROA khoảng 0.2%.

3. Chi phí nhân viên (SCA) có tác động tích cực đến lợi nhuận, cho thấy đầu tư vào nguồn nhân lực và chính sách tiền lương hợp lý giúp nâng cao hiệu quả hoạt động. Mức tăng 1% chi phí nhân viên trên tổng tài sản có thể làm tăng ROE khoảng 0.15%.

4. Rủi ro tín dụng (RISK) ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận, với hệ số âm rõ rệt, minh chứng cho việc tăng rủi ro tín dụng làm giảm khả năng sinh lời của ngân hàng. Tăng 1% rủi ro tín dụng có thể giảm ROA khoảng 0.25%.

5. Các yếu tố vĩ mô như lạm phát (INF) và tăng trưởng cung tiền (M2) cũng có ảnh hưởng đáng kể; lạm phát có xu hướng làm giảm lợi nhuận do chi phí huy động vốn tăng, trong khi tăng trưởng cung tiền có tác động tích cực đến lợi nhuận thông qua việc thúc đẩy hoạt động tín dụng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, khẳng định vai trò quan trọng của quản lý vốn và kiểm soát rủi ro tín dụng trong việc nâng cao lợi nhuận ngân hàng. Tác động tiêu cực của tỷ lệ cho vay và rủi ro tín dụng phản ánh thực trạng nợ xấu gia tăng tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu, đòi hỏi các ngân hàng cần thận trọng trong chính sách tín dụng. Chi phí nhân viên được xem là khoản đầu tư chiến lược, giúp cải thiện năng suất và chất lượng dịch vụ, từ đó tăng lợi nhuận. Các yếu tố vĩ mô như lạm phát và cung tiền cũng ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh ngân hàng, đòi hỏi sự phối hợp chính sách tiền tệ linh hoạt từ Ngân hàng Nhà nước. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mức độ ảnh hưởng của từng biến đến ROA và ROE, cũng như bảng hệ số tương quan và kiểm định mô hình để minh chứng tính chính xác của kết quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý vốn và nâng cao tỷ lệ an toàn vốn: Các ngân hàng cần duy trì tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản ở mức hợp lý nhằm đảm bảo khả năng chống chịu rủi ro và ổn định lợi nhuận. Mục tiêu đạt tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu theo quy định trong vòng 1-2 năm tới, do Hội đồng quản trị ngân hàng chủ trì thực hiện.

2. Kiểm soát chặt chẽ hoạt động cho vay: Áp dụng các tiêu chuẩn đánh giá tín dụng nghiêm ngặt, tăng cường giám sát nợ xấu để giảm thiểu rủi ro tín dụng, từ đó bảo vệ lợi nhuận. Thời gian thực hiện liên tục, với báo cáo định kỳ hàng quý cho Ban điều hành ngân hàng.

3. Đầu tư hợp lý vào nguồn nhân lực: Xây dựng chính sách tiền lương và phúc lợi cạnh tranh nhằm thu hút và giữ chân nhân tài, nâng cao hiệu quả hoạt động. Kế hoạch triển khai trong 12 tháng, do phòng Nhân sự phối hợp với Ban lãnh đạo thực hiện.

4. Phối hợp chính sách tiền tệ linh hoạt với Ngân hàng Nhà nước: Theo dõi sát sao biến động lạm phát và cung tiền để điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp, giảm thiểu tác động tiêu cực đến lợi nhuận. Thực hiện thường xuyên, phối hợp giữa các ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị ngân hàng thương mại cổ phần: Được cung cấp các phân tích chi tiết về các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận, giúp xây dựng chiến lược kinh doanh và quản lý rủi ro hiệu quả.

2. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Tham khảo để điều chỉnh chính sách tiền tệ và giám sát hoạt động ngân hàng, nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu định lượng về lợi nhuận ngân hàng, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Các nhà đầu tư và cổ đông ngân hàng: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và lợi nhuận của ngân hàng, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến lợi nhuận ngân hàng?
   Tỷ lệ an toàn vốn và rủi ro tín dụng là hai yếu tố có tác động mạnh nhất, trong đó vốn cao giúp ngân hàng ổn định lợi nhuận, còn rủi ro tín dụng cao làm giảm lợi nhuận.

2. Tại sao tỷ lệ cho vay lại có tác động tiêu cực đến lợi nhuận?
   Mặc dù cho vay là nguồn thu chính, nhưng nếu không kiểm soát tốt sẽ dẫn đến nợ xấu tăng, làm giảm lợi nhuận do chi phí dự phòng rủi ro tăng.

3. Chi phí nhân viên có ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận?
   Chi phí nhân viên được xem là khoản đầu tư vào nguồn nhân lực, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và lợi nhuận nếu được quản lý hợp lý.

4. Các yếu tố vĩ mô như lạm phát và cung tiền tác động ra sao?
   Lạm phát cao làm tăng chi phí huy động vốn, giảm lợi nhuận; trong khi tăng trưởng cung tiền thúc đẩy hoạt động tín dụng, có thể tăng lợi nhuận.

5. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để phân tích dữ liệu?
   Luận văn sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với ba phương pháp: Pooled OLS, Fixed Effect Model và Random Effect Model, cùng các kiểm định đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi và tự tương quan để đảm bảo kết quả chính xác.

Kết luận

• Luận văn đã xác định được các nhân tố nội bộ và vĩ mô ảnh hưởng đến lợi nhuận của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam trong giai đoạn 2006 – 2014.
• Tỷ lệ an toàn vốn, chi phí nhân viên có tác động tích cực, trong khi tỷ lệ cho vay và rủi ro tín dụng tác động tiêu cực đến lợi nhuận.
• Các yếu tố vĩ mô như lạm phát và tăng trưởng cung tiền cũng ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả hoạt động ngân hàng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản trị ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước trong việc xây dựng chính sách và chiến lược phát triển bền vững.
• Đề xuất các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp quản lý vốn, kiểm soát tín dụng, đầu tư nguồn nhân lực và phối hợp chính sách tiền tệ nhằm nâng cao lợi nhuận ngân hàng trong tương lai.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản trị ngân hàng nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để tối ưu hóa lợi nhuận và tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường tài chính Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH DƢƠNG NHƢ HUỆ NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH DƢƠNG NHƢ HUỆ NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS PHAN ĐÌNH NGUYÊN TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i TÓM TẮT Đề tài đƣợc thực hiện với mục tiêu là xác định các yếu tố tác động đến lợi nhuận của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần tại Việt Nam với số liệu từ 26 ngân hàng thƣơng mại Việt Nam từ năm 2006 – 2014.

Dữ liệu tính toán và phân tích đƣợc trích từ báo cáo tài chính, báo cáo thƣờng niên của các ngân hàng thƣơng mại và báo cáo thƣờng niên của ngân hàng nhà nƣớc. Đề tài sử dụng phƣơng pháp thống kê định lƣợng là dùng mô hình hồi quy để phân tích dữ liệu. Kết quả hồi quy trong mô hình đƣợc các yếu tố tác động đến lợi nhuận ngân hàng nhƣ tỷ lệ an toàn vốn, tỷ lệ cho vay, tỷ lệ tiền gửi, chi phí nhân viên, rủi ro tín dụng, hiệu quả hoạt động, lạm phát, tăng trƣởng cung tiền. Do đó nhà quản trị ngân hàng nên quan tâm đến các chỉ tiêu này để giúp cho ngân hàng mình tăng cƣờng lợi nhuận.

Với kết quả quân tích đƣợc, đề tài kiến nghị những chính sách liên quan đến nhà quản trị ngân hàng, ngân hàng nhà nƣớc nhằm giúp nâng cao lợi nhuận ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam một cách bền vững và ổn định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là: Dƣơng Nhƣ Huệ Sinh ngày: 01 tháng 01 năm 1991 Quê quán: Ấp Phƣớc Thạnh, xã Phƣớc Long, huyện Phƣớc Long, tỉnh Bạc Liêu Hiện công tác tại: Phòng Tài chính – Kế toán, Chi nhánh ngân hàng Phát triển Việt Nam khu vực Minh Hải. Là học viên cao học: Khóa I - Lớp CH15TNB – Trƣờng Đại học Ngân hàng – Thành phố Hồ Chí Minh Cam đoan đề tài: “Nhân tố ảnh hƣởng đến lợi nhuận của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam”. Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PSG.

Phan Đình Nguyên Luận văn đƣợc thực hiện tại: Trƣờng Đại học Ngân hàng – Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn này chƣa từng đƣợc trình nộp để lấy học vị thạc sĩ tại bất cứ một trƣờng đại học nào. Luận văn này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong luận văn. Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của tôi.

Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 10 năm 2015 Tác giả Dƣơng Nhƣ Huệ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii LỜI CẢM ƠN Đầu tiên tôi xin cảm ơn chân thành đến quý thầy cô khoa Sau đại học, trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM đã truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu giúp tôi hoàn thiện luận văn này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đặc biệt đến thầy hƣớng dẫn khoa học PGS.TS Phan Đình Nguyên đã luôn tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình làm luận văn này. Xin chân thành cảm ơn cô chủ nhiệm Ths. Nguyễn Thị Ngọc Duyên đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thiện luận văn này.

Xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể các anh chị cùng lớp đã trao đổi kiến thức, kinh nghiệm trong suốt quá trình hai năm học tập cùng nhau, góp ý và động viên để tôi có thể hoàn thiện luận văn. Sau cùng, tôi xin cảm ơn ba mẹ đã luôn động viên và hỗ trợ tôi để tôi có thể học tập thật tốt. Xin cảm ơn tất cả mọi ngƣời đã giúp tôi hoàn thiện luận văn này. Hồ Chí Minh, Ngày 10 tháng 10 năm 2015 Tác giả Dƣơng Nhƣ Huệ LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iv MỤC LỤC CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU……………………………………………….1 Lý do chọn đề tài ……………………………………………………….2 Mục tiêu nghiên cứu ……………………………………………….3 Câu hỏi nghiên cứu ……………………………………………………….4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ………………………………………….5 Dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu ……………….6 Ý nghĩa của đề tài …………….7 Kết cấu của đề tài………….6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT……….1 Các khái niệm liên quan……….1 Tóm tắt một số đặc điểm của hệ thống ngân hàng thƣơng mại……….2 Lợi nhuận của các ngân hàng thƣơng mại …….3 Lý thuyết lợi nhuận và rủi ro…….3 Lý thuyết về các nhân tố tác động đến lợi nhuận ngân hàng…….2 Khái quát các nghiên cứu trƣớc về đề tài…….2 Các nghiên cứu ở nƣớc ngoài …….3 Tóm tắt các nghiên cứu……………….22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Nhận xét chung về các nghiên cứu trƣớc đây………….25 Kết luận chƣơng 2…………………………………………………………….……26 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP, MÔ HÌNH, DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU………….1 Các phƣơng pháp hồi quy dữ liệu bảng ……………………………….1 Mô hình hồi quy Pooled OLS………………………………………….2 Mô hình hồi quy tác động cố định (Fixed Effect Model -FEM)………….3 Mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (Random Effect Model -REM)…….4 Lựa chọn mô hình…………………………………….2 Một số kiểm định các khuyết tật của mô hình……………………….1 Kiểm định đa cộng tuyến giữa các biến độc lập…………………………….2 Kiểm định phƣơng sai sai số thay đổi……………………….3 Kiểm định tự tƣơng quan………………….3 Dữ liệu nghiên cứu ….4 Quy trình phân tích số liệu và phƣơng pháp nghiên cứu………………….5 Cách đo lƣờng các biến và xây dựng mô hình nghiên cứu……………….……34 Kết luận chƣơng 3…………………………………………………………………43 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN…….1 Phân tích thống kê……………….2 Kết quả hồi quy……….50 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Ƣớc lƣợng và lựa chọn mô hình……….1 Mô hình biến tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) ………….2 Mô hình biến tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROA) ………….4 Phân tích kết quả mô hình hồi quy.……60 Kết luận chƣơng 4………………………………………………………….67 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ….2 Gợi ý chính sách.3 Đóng góp của đề tài.4 Hạn chế và đề xuất của nghiên cứu tiếp theo.

……72 TÀI LIỆU THAM KHẢO.82 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Tên viết đầy đủ tiếng Tên viết tắt Tên viết đầy đủ tiếng Việt Anh BCTC Báo cáo tài chính FEM Mô hình hồi quy tác động cố định Fixed Effects Model REM Mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên Random Effects Model OLS Phƣơng pháp bình phƣơng bé nhất Ordinary Least Squares POOL Hồi quy dữ liệu bảng NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần NHTM Ngân hàng thƣơng mại NHNN Ngân hàng nhà nƣớc VIF Hệ số phóng đại phƣơng sai Variance inflation factor WIN – WIN Đôi bên cùng thắng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Tóm tắt các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc………………………….1 Mô tả và công thức tính các biến của đề tài nghiên cứu……………….1 Bảng thống kê mô tả……………………………………………….2 Ma trận hệ số tƣơng quan…………………………………………….3 Hệ số phóng đại phƣơng sai…………………………………………….4 Kết quả của mô hình hồi quy Pooled OLS với biến phụ thuộc ROE……52 Bảng 4.5 kiểm định Breusch and Pagan Lagrangian với biến phụ thuộc ROE……53 Bảng 4.6 Kiểm định Hausman với biến phụ thuộc ROE………………………….7 Kết quả hồi quy mô hình hồi quy REM, có hiệu chỉnh Robust…………55 Bảng 4.8 Kết quả của mô hình hồi quy Pooled OLS với biến phụ thuộc ROA……56 Bảng 4.9 kiểm định Breusch and Pagan Lagrangian với biến phụ thuộc ROA……57 Bảng 4.10 Kiểm định Hausman với biến phụ thuộc ROA…………………………58 Bảng 4.11 Kiểm định Wald với biến phụ thuộc là ROA………………………….12 Kết quả hồi quy mô hình hồi quy FEM, có hiệu chỉnh Robust……….13 Tổng hợp kết quả hồi quy của hai mô hình ROE và ROA…………….60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Mục tiêu hoạt động của mọi công ty là tối đa hoá lợi nhuận. Đây là yếu tố quyết định khả năng sống còn và phát triển của công ty, khi công ty hoạt động hiệu quả sẽ nâng cao đƣợc lợi nhuận. Peter Rose cho rằng hệ thống ngân hàng thƣơng mại là một tập đoàn kinh doanh trong rủi ro cho phép, khả năng sinh lời là mục tiêu mà tất cả các ngân hàng theo đuổi vì khi đó các ngân hàng sẽ bảo toàn vốn, tăng thị phần, mở rộng đầu tƣ, vì thế ngành ngân hàng ở Việt Nam cũng nằm trong vòng tròn ấy, với việc tối đa hoá lợi nhuận luôn đƣợc xem là mục tiêu hàng đầu. Trong khoảng thời gian 2006 – 2014 kinh tế và chính trị có nhiều biến động lớn cả trong nƣớc và trên thế giới.

Các sự kiện kinh tế thế giới nổi bật gồm: Khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008 tại Mỹ và lan rộng ra toàn thế giới; suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2009; khủng hoảng nợ công tại Hy Lạp năm 2010 và lan rộng cả Châu Âu, kinh tế Châu Âu suy thoái; lạm phát toàn cầu trở lại vào năm 2011; các ngân hàng lớn vƣớng vào cuộc điều tra pháp lý quốc tế về tội rửa tiền nhƣ HSBC, Standard Chartered Bank, Royal Bank of Scotland, Deutsche Bank, các ngân hàng nhƣ Citigroup và Bank of America cắt giảm nhân sự kỷ lục vào năm 2012; chứng khoán trở thành kênh đầu tƣ hấp dẫn nhất, chỉ số S&P 500 tăng 30%, chỉ số Down Jones tăng 27% trong năm 2013 do thị trƣờng có dấu hiệu phục hồi, FEDs và ngân hàng trung ƣơng Nhật Bản tiếp tục bơm tiền vào nền kinh tế; giá dầu thô giảm mạnh vào năm 2014, kinh tế khu vực đồng tiền chung Châu Âu tiếp tục có dấu hiệu suy thoái. Về sự kiện chính trị trong nƣớc những năm gần đây vấn đề biển đảo ở Biển Đông tiếp tục leo thang khi Trung Quốc hạ dàn khoan HD 981 ở khu vực đảo Hoàng Sa ở Việt Nam, và xây dựng trái phép căn cứ quân sự hiện đại tại quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Các vấn đề kinh tế thế giới và những bất ổn chính trị có ảnh hƣởng rất lớn đến mọi hoạt động của nền kinh tế nƣớc ta, hoạt động ngân hàng cũng không nằm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 ngoại lệ. Ngoài ra, bản thân ngành ngân hàng vẫn đang tồn đọng những vấn đề riêng do nợ xấu ngân hàng đang tăng cao, theo số liệu của ngân hàng nhà nƣớc nợ xấu toàn ngành ngân hàng tính đến 30/06/2015 là 4.604 tỷ đồng, số lƣợng doanh nghiệp phá sản ngày càng tăng.