Luận văn thạc sĩ về hoạt động sáp nhập và mua lại của các ngân hàng thương mại Việt Nam - Nguyễn ...

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích hoạt động sáp nhập và mua lại của các ngân hàng thương mại việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Nguyễn Đình Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: NGND. Nguyễn Thanh Tuyền
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Hoạt Động Sáp Nhập Và Mua Lại Của Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Giới thiệu đề tài
• 1.2. Sự cần thiết của đề tài
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 1.8. Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI
• 2.1. Giới thiệu chung
• 2.2. Nền tảng lý thuyết về hoạt động sáp nhập và mua lại
• 2.2.1. Tổng quan về M&A
• 2.2.2. Khái niệm về M&A
• 2.2.3. Các phương thức thực hiện M&A
• 2.2.4. Quy trình tiến hành M&A
• 2.3. Những động lực và hạn chế của hoạt động M&A
• 2.3.1. Những động lực để thực hiện M&A
• 2.3.2. Những hạn chế của hoạt động M&A
• 2.4. Lược khảo các nghiên cứu liên quan và bài học rút ra về hoạt động sáp nhập và mua lại cho Việt Nam
• 2.4.1. Lược khảo các nghiên cứu liên quan về hoạt động M&A trên thế giới
• 2.4.2. Bài học rút ra từ các nghiên cứu liên quan cho hoạt động M&A tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011-2015
• 3.1. Giới thiệu chung
• 3.2. Thực trạng hoạt động của ngành ngân hàng
• 3.3. Thực trạng các thương vụ M&A giữa các NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2011-2015
• 3.3.1. Thực trạng các vấn đề của các ngân hàng trước khi M&A
• 3.3.2. Tình hình hoạt động kinh doanh của các ngân hàng sau M&A
• 3.4. Triển vọng của hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2016-2020
• 3.4.1. Nhóm chỉ số FSIs của các NHTM Việt Nam
• 3.4.1.1. Nhóm chỉ số FSIs của các ngân hàng trong nhóm I
• 3.4.1.2. Nhóm chỉ số FSIs của các ngân hàng trong nhóm II
• 3.4.1.3. Nhóm chỉ số FSIs của các ngân hàng trong nhóm III
• 3.4.2. Năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam so với các ngân hàng trong khu vực Đông Nam Á
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Giới thiệu chung
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu
• 4.2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 4.2.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4.2.2.1. Cách thức thu thập dữ liệu
• 4.2.2.2. Độ tin cậy và tính đạo đức của đối tượng tham khảo
• 4.2.3. Các câu hỏi nghiên cứu chính
• 4.3. Kết quả nghiên cứu
• 4.3.1. Bảng tổng hợp kết quả từ các chuyên gia
• 4.3.2. Kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP CHO HOẠT ĐỘNG M&A CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM
• 5.1. Giới thiệu chung
• 5.2. Những nhân tố thúc đẩy hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam phát triển trong thời gian tới
• 5.3. Giải pháp cho hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam trong thời gian tới
• 5.3.1. Các vấn đề gây cản trở cho hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam trong thời gian tới
• 5.3.2. Giải pháp cho hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam trong thời gian tới
• 5.3.2.1. Đối với các NHTM Việt Nam
• 5.3.2.2. Đối với Chính Phủ
• 5.3.2.3. Đối với NHNN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động sáp nhập và mua lại ngân hàng thương mại Việt Nam

Hoạt động sáp nhập và mua lại (M&A) đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, M&A không chỉ giúp các ngân hàng gia tăng quy mô mà còn nâng cao sức cạnh tranh. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố thúc đẩy và cản trở hoạt động M&A trong ngành ngân hàng Việt Nam.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của M A trong ngân hàng

M&A là quá trình hợp nhất hoặc mua lại giữa các ngân hàng nhằm tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động. Tầm quan trọng của M&A trong ngân hàng không chỉ nằm ở việc gia tăng quy mô mà còn ở việc cải thiện khả năng cạnh tranh và quản lý rủi ro.

1.2. Lịch sử phát triển của M A tại Việt Nam

Hoạt động M&A tại Việt Nam bắt đầu từ những năm đầu thế kỷ 21, nhưng chỉ thực sự bùng nổ trong giai đoạn 2011-2015. Các thương vụ M&A đã diễn ra nhằm tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, đặc biệt sau khủng hoảng tài chính toàn cầu.

II. Những thách thức trong hoạt động sáp nhập và mua lại ngân hàng thương mại

Mặc dù M&A mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức mà các ngân hàng thương mại Việt Nam phải đối mặt. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến sự thành công của các thương vụ M&A.

2.1. Rủi ro trong quá trình sáp nhập và mua lại

Rủi ro trong M&A có thể đến từ việc định giá sai tài sản, sự khác biệt về văn hóa doanh nghiệp, và khả năng tích hợp sau sáp nhập. Những yếu tố này có thể dẫn đến thất bại trong việc đạt được mục tiêu đề ra.

2.2. Hạn chế về pháp lý và quy định

Các quy định pháp lý liên quan đến M&A tại Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập. Điều này có thể gây khó khăn cho các ngân hàng trong việc thực hiện các thương vụ M&A một cách hiệu quả.

III. Phương pháp và chiến lược cho hoạt động M A hiệu quả

Để tối ưu hóa hoạt động M&A, các ngân hàng thương mại cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả mà còn giảm thiểu rủi ro.

3.1. Phân tích thị trường và đối thủ cạnh tranh

Phân tích thị trường giúp các ngân hàng nhận diện được cơ hội và thách thức trong ngành. Việc hiểu rõ đối thủ cạnh tranh cũng giúp ngân hàng có chiến lược M&A phù hợp hơn.

3.2. Xây dựng kế hoạch tích hợp sau M A

Kế hoạch tích hợp sau M&A là yếu tố quyết định sự thành công của thương vụ. Các ngân hàng cần có chiến lược rõ ràng để kết hợp các nguồn lực và văn hóa doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về M A ngân hàng

Nghiên cứu về hoạt động M&A của các ngân hàng thương mại Việt Nam đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các thương vụ M&A không chỉ giúp gia tăng quy mô mà còn cải thiện hiệu quả hoạt động.

4.1. Các thương vụ M A tiêu biểu tại Việt Nam

Một số thương vụ M&A nổi bật trong giai đoạn 2011-2015 đã tạo ra sự thay đổi lớn trong ngành ngân hàng. Những thương vụ này không chỉ giúp các ngân hàng mở rộng quy mô mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh.

4.2. Đánh giá hiệu quả sau M A

Đánh giá hiệu quả sau M&A là cần thiết để xác định mức độ thành công của các thương vụ. Các chỉ số tài chính và sự hài lòng của khách hàng là những yếu tố quan trọng cần xem xét.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của hoạt động M A ngân hàng

Hoạt động M&A trong ngành ngân hàng thương mại Việt Nam đang có nhiều triển vọng trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được thành công, các ngân hàng cần chủ động hơn trong việc tìm kiếm cơ hội và chuẩn bị tốt cho các thương vụ.

5.1. Xu hướng M A trong tương lai

Xu hướng M&A trong tương lai sẽ tiếp tục gia tăng khi các ngân hàng tìm kiếm cơ hội mở rộng quy mô và nâng cao sức cạnh tranh. Các ngân hàng cần theo dõi sát sao các thay đổi trong môi trường kinh doanh.

5.2. Đề xuất giải pháp cho hoạt động M A

Để hoạt động M&A diễn ra hiệu quả, các ngân hàng cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và tăng cường hợp tác với các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính. Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả của các thương vụ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động sáp nhập và mua lại (M&A) trong lĩnh vực ngân hàng là một chiến lược quan trọng nhằm tăng quy mô, mở rộng mạng lưới và nâng cao sức cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Giai đoạn 2011-2015 chứng kiến nhiều biến động trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, đặc biệt là sau khủng hoảng tài chính toàn cầu và các bong bóng bất động sản, chứng khoán. Theo đề án 254 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), mục tiêu tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng nhằm lành mạnh hóa tài chính và nâng cao năng lực hoạt động đã đặt ra yêu cầu thúc đẩy các thương vụ M&A. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các thương vụ M&A trong giai đoạn này còn hạn chế, chủ yếu mang tính lợi ích nhóm hơn là phát triển bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng hoạt động M&A của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2011-2015, đánh giá các động lực, hạn chế và đề xuất giải pháp phát triển hoạt động này trong giai đoạn 2016-2020. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các thương vụ M&A trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, với dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính, ý kiến chuyên gia và các tài liệu pháp lý liên quan. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cái nhìn toàn diện, sâu sắc về hoạt động M&A ngân hàng, góp phần nâng cao hiệu quả tái cấu trúc và tăng cường năng lực cạnh tranh của các ngân hàng Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hoạt động M&A, bao gồm:

• Khái niệm M&A: M&A là quá trình mua, bán, sáp nhập các doanh nghiệp nhằm tăng trưởng nhanh, tái cấu trúc hoặc đa dạng hóa hoạt động kinh doanh. Phân biệt rõ ràng giữa sáp nhập (merger), mua lại (acquisition) và hợp nhất (consolidation).

• Các hình thức M&A: M&A theo chiều ngang (cùng ngành), chiều dọc (trong chuỗi giá trị), tổ hợp (khác ngành), xuyên biên giới, thân thiện và thù địch.

• Động lực và hạn chế của M&A: Động lực bao gồm tăng quy mô, giảm chi phí, mở rộng thị trường, đa dạng hóa thu nhập, chuyển giao nguồn lực. Hạn chế gồm xung đột cổ đông, xáo trộn văn hóa doanh nghiệp, mất nhân sự tài năng.

• Quy trình M&A: Gồm 5 giai đoạn chính: chuẩn bị, lựa chọn đối tác, thực hiện thương vụ, thương lượng chi tiết, ký kết và tích hợp hậu M&A.

• Phương pháp định giá doanh nghiệp: Phương pháp tài sản, thu nhập (vốn hóa thu nhập, chiết khấu dòng tiền), và so sánh thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2011-2015, các văn bản pháp luật liên quan như đề án 254 của NHNN, Thông tư 52/2012/TT-BTC về công bố thông tin trên thị trường chứng khoán. Đồng thời, thu thập ý kiến định tính từ các chuyên gia kinh tế - tài chính, nhà quản lý ngân hàng thông qua phỏng vấn sâu.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê các chỉ số tài chính cơ bản (ROA, ROE, CAR), đánh giá thực trạng các thương vụ M&A, so sánh hiệu quả trước và sau M&A. Phân tích định tính dựa trên ý kiến chuyên gia để làm rõ các động lực, hạn chế và đề xuất giải pháp.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lựa chọn các ngân hàng thương mại có tham gia M&A trong giai đoạn nghiên cứu, kết hợp với các chuyên gia có kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực ngân hàng và tài chính.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn 2011-2015, đồng thời dự báo và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2016-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng M&A còn hạn chế: Trong giai đoạn 2011-2015, số lượng thương vụ M&A giữa các ngân hàng thương mại Việt Nam còn rất ít, chủ yếu mang tính bị động và chịu sự chi phối của NHNN. Ví dụ, các thương vụ như SCB, SHB, Pvcombank và HDBank cho thấy sự cải thiện về chỉ số tài chính sau M&A nhưng chưa tạo ra các ngân hàng có quy mô đủ lớn để cạnh tranh khu vực.

2. Hiệu quả tài chính sau M&A chưa rõ ràng: Các chỉ số ROA và ROE của ngân hàng sau M&A có xu hướng tăng nhẹ, nhưng mức tăng không đồng đều và chưa bền vững. Ví dụ, ROA của SCB tăng từ khoảng 0,5% lên 0,8% trong 3 năm sau M&A, trong khi một số ngân hàng khác chỉ tăng khoảng 0,2-0,3%.

3. Động lực M&A chủ yếu là tái cấu trúc và mở rộng quy mô: Các ngân hàng mua lại nhằm tăng quy mô vốn, mở rộng mạng lưới, giảm chi phí cố định và đa dạng hóa sản phẩm. Đồng thời, NHNN thúc đẩy M&A nhằm ổn định hệ thống, giảm sở hữu chéo và nâng cao năng lực quản lý.

4. Hạn chế lớn về văn hóa doanh nghiệp và nhân sự: Sau M&A, nhiều ngân hàng gặp khó khăn trong việc tích hợp văn hóa làm việc, dẫn đến sự ra đi của nhân viên tài năng và xáo trộn nội bộ. Đây là nguyên nhân chính làm giảm hiệu quả hoạt động hậu M&A.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế cho thấy hiệu quả M&A trong lĩnh vực ngân hàng thường không rõ ràng ngay lập tức mà cần thời gian 2-3 năm để phát huy. Việc tăng quy mô vốn và mạng lưới giúp ngân hàng có lợi thế về chi phí vốn và mở rộng tín dụng, tuy nhiên, các vấn đề về quản lý, văn hóa và nhân sự là thách thức lớn.

So sánh với các nghiên cứu tại các nước phát triển và khu vực MENA, hoạt động M&A tại Việt Nam còn nhiều hạn chế do thị trường tài chính chưa hoàn thiện, thông tin bất cân xứng và sự can thiệp của nhà nước. Các chỉ số tài chính sau M&A chưa đạt mức kỳ vọng do thiếu sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược tích hợp chưa hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh chỉ số ROA, ROE trước và sau M&A của các ngân hàng tiêu biểu, bảng tổng hợp các thương vụ M&A và phân tích các chỉ số FSIs (Financial Soundness Indicators) để minh họa thực trạng và hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chuẩn bị chiến lược và nguồn lực cho M&A: Các ngân hàng cần xây dựng kế hoạch M&A rõ ràng, xác định mục tiêu dài hạn, chuẩn bị nguồn lực tài chính và nhân sự phù hợp. Thời gian thực hiện: ngay trong giai đoạn 2016-2020. Chủ thể: Ban lãnh đạo ngân hàng.

2. Xây dựng khung pháp lý và chính sách hỗ trợ từ NHNN và Chính phủ: Hoàn thiện các quy định về M&A, minh bạch thông tin, giảm thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các thương vụ M&A thân thiện. Thời gian: 2016-2018. Chủ thể: NHNN, Bộ Tài chính, Chính phủ.

3. Phát triển hệ thống quản trị rủi ro và tích hợp văn hóa doanh nghiệp: Đào tạo, tư vấn và hỗ trợ các ngân hàng trong việc quản lý rủi ro hậu M&A, xây dựng văn hóa doanh nghiệp chung, giữ chân nhân sự tài năng. Thời gian: liên tục trong giai đoạn 2016-2020. Chủ thể: Ngân hàng, các tổ chức tư vấn.

4. Khuyến khích đa dạng hóa sản phẩm và thị trường: Thúc đẩy các ngân hàng tận dụng M&A để mở rộng thị trường, phát triển sản phẩm dịch vụ mới, tăng doanh thu từ các nguồn ngoài tín dụng. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: Ngân hàng, NHNN.

5. Tăng cường minh bạch và bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số: Xây dựng cơ chế bảo vệ quyền lợi cổ đông nhỏ, nâng cao tính minh bạch trong các thương vụ M&A để tạo niềm tin và thu hút đầu tư. Thời gian: 2016-2019. Chủ thể: NHNN, UBCKNN, các ngân hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo các ngân hàng thương mại Việt Nam: Nhận diện các yếu tố thành công và rủi ro trong M&A, từ đó xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

2. Cơ quan quản lý nhà nước (NHNN, Bộ Tài chính): Tham khảo để hoàn thiện chính sách, quy định và giám sát hoạt động M&A trong hệ thống ngân hàng.

3. Các nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực tài chính ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về M&A ngân hàng.

4. Nhà đầu tư và cổ đông ngân hàng: Hiểu rõ về tác động của M&A đến quyền lợi và hiệu quả đầu tư, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hoạt động M&A trong ngân hàng Việt Nam còn hạn chế so với các lĩnh vực khác?
   Hoạt động M&A ngân hàng bị chi phối bởi các quy định nghiêm ngặt của NHNN, sự bất cân xứng thông tin và tâm lý thận trọng của các bên liên quan. Ngoài ra, các ngân hàng còn thiếu kinh nghiệm và chiến lược rõ ràng trong M&A.

2. M&A có giúp các ngân hàng tăng hiệu quả tài chính ngay lập tức không?
   Theo nghiên cứu, hiệu quả tài chính thường không rõ ràng ngay sau M&A mà cần thời gian 2-3 năm để các lợi ích về quy mô, chi phí và thị trường phát huy.

3. Những rủi ro lớn nhất trong M&A ngân hàng là gì?
   Bao gồm xung đột văn hóa doanh nghiệp, mất nhân sự tài năng, xung đột quyền lợi cổ đông và khó khăn trong tích hợp hệ thống quản trị.

4. Ngân hàng Nhà nước đóng vai trò gì trong hoạt động M&A?
   NHNN là cơ quan quản lý, điều tiết, thúc đẩy và giám sát hoạt động M&A nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng.

5. Làm thế nào để bảo vệ quyền lợi cổ đông thiểu số trong các thương vụ M&A?
   Cần có cơ chế minh bạch thông tin, quy định bảo vệ quyền biểu quyết và quyền lợi tài chính, đồng thời tăng cường giám sát và xử lý vi phạm.

Kết luận

• Hoạt động M&A của các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2011-2015 còn hạn chế, chủ yếu mang tính bị động và chưa tạo ra các ngân hàng quy mô lớn đủ sức cạnh tranh khu vực.
• Hiệu quả tài chính sau M&A có xu hướng cải thiện nhưng chưa bền vững, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố văn hóa, quản trị và nhân sự.
• Động lực chính của M&A là tái cấu trúc, mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Hạn chế lớn gồm xung đột cổ đông, xáo trộn văn hóa doanh nghiệp và mất nhân sự tài năng.
• Cần có giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, NHNN và Chính phủ để thúc đẩy hoạt động M&A phát triển hiệu quả trong giai đoạn 2016-2020.

Các ngân hàng cần chủ động xây dựng chiến lược M&A bài bản, NHNN hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ, đồng thời tăng cường đào tạo quản trị rủi ro và tích hợp văn hóa doanh nghiệp. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, độc giả được khuyến khích tiếp cận toàn văn luận văn và các tài liệu liên quan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN ĐÌNH TUẤN ANH HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM Chuyên Ngành: Tài Chính – Ngân Hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: NGND.NGUYỄN THANH TUYỀN TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế “Hoạt động sáp nhập và mua lại của các Ngân hàng Thương Mại Việt Nam” là kết quả nghiên cứu của cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn của NGND.Nguyễn Thanh Tuyền. Các số liệu trong bài là trung thực, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực của đề tài nghiên cứu này. Bình Dương, Ngày……Tháng ……Năm……. Tác giả luận văn Nguyễn Đình Tuấn Anh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .1 Giới thiệu đề tài .2 Sự cần thiết của đề tài .3 Mục tiêu nghiên cứu .4 Câu hỏi nghiên cứu .5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .6 Phương pháp nghiên cứu .7 Kết cấu của luận văn .8 Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu.5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI .1 Giới thiệu chung .2 Nền tảng lý thuyết về hoạt động sáp nhập và mua lại .1 Tổng quan về M&A .1 Khái niệm về M&A .3 Các phương thức thực hiện M&A .4 Quy trình tiến hành M&A .2 Những động lực và hạn chế của hoạt động M&A .1 Những động lực để thực hiện M&A .2 Những hạn chế của hoạt động M&A .3 Lược khảo các nghiên cứu liên quan và bài học rút ra về hoạt động sáp nhập và mua lại cho Việt Nam .1 Lược khảo các nghiên cứu liên quan về hoạt động M&A trên thế giới .36 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Bài học rút ra từ các nghiên cứu liên quan cho hoạt động M&A tại Việt Nam ……………………………………………………………………….40 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG SÁP NHẬP VÀ MUA LẠI CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011-2015 .1 Giới thiệu chung .2 Thực trạng hoạt động của ngành ngân hàng .3 Thực trạng các thương vụ M&A giữa các NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2011-2015 .1 Thực trạng các vấn đề của các ngân hàng trước khi M&A .2 Tình hình hoạt động kinh doanh của các ngân hàng sau M&A .4 Triển vọng của hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2016- 2020 . Nhóm chỉ số FSIs của các NHTM Việt Nam .1 Nhóm chỉ số FSIs của các ngân hàng trong nhóm I .2 Nhóm chỉ số FSIs của các ngân hàng trong nhóm II .3 Nhóm chỉ số FSIs của các ngân hàng trong nhóm III .2 Năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam so với các ngân hàng trong khu vực Đông Nam Á.68 CHƢƠNG 4: PHƢƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Giới thiệu chung .2 Phương pháp nghiên cứu và dữ liệu .1 Phương pháp nghiên cứu .2 Dữ liệu nghiên cứu .1 Cách thức thu thập dữ liệu .2 Độ tin cậy và tính đạo đức của đối tượng tham khảo .3 Các câu hỏi nghiên cứu chính .3 Kết quả nghiên cứu .1 Bảng tổng hợp kết quả từ các chuyên gia.2 Kết quả nghiên cứu.78 CHƢƠNG 5: GIẢI PHÁP CHO HOẠT ĐỘNG M&A CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM . 85 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Giới thiệu chung .2 Những nhân tố thúc đẩy hoạt động M&A của cácNHTM Việt Nam phát triển trong thời gian tới .3 Giải pháp cho hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam trong thời gian tới .1 Các vấn đề gây cản trở cho hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam trong thời gian tới .2 Giải pháp cho hoạt động M&A của các NHTM Việt Nam trong thời gian tới …………………………………………………………………….1 Đối với các NHTM Việt Nam.2 Đối với Chính Phủ .3 Đối với NHNN . 100 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT ABBank Ngân hàng An Bình ACB Ngân hàng TMCP Á Châu ASEAN Economic Community- Cộng Đồng AEC Kinh Tế ASEAN Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Agribank thôn VN Asset Management Company- Các công ty AMCs quản lý tài sản BacABank Ngân hàng Bắc Á BaoVietBank, BVB Ngân hàng Bảo Việt BCTC Báo cáo tài chính BCTN Báo cáo thường niên BIDV, BID Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam CAR Capital Adequacy Ratio - Hệ số an toàn vốn DAB, DongABank Ngân hàng Đông Á DaiABank Ngân hàng Đại Á Eximbank, EIB Ngân hàng Xuất Nhập Khẩu Việt Nam Ficombank Ngân hàng TMCP Đệ Nhất Financial Soundness Indicators - Nhóm chỉ số FSIs lành mạnh tài chính Gross Domestic Product- Tổng thu nhập quốc GDP gia GPBank Ngân hàng Dầu Khí Toàn Cầu GS, PGS Giáo sư, Phó Giáo sư TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Habubank Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội HDBank Ngân hàng Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh KienLongBank Ngân hàng Kiên Long LienVietPostBank, LPB Ngân hàng Bưu Điện Liên Việt M&A Mergers and Acquisitions - Sáp nhập và mua lại Maritime Bank Ngân hàng Hàng Hải Việt Nam Management buyout- Mua lại cổ phần để giữ MBO quyền quản lý MDB Ngân hàng TMCP Phát Triển Mê Kong Ngân hàng TMCP Phát Triển Nhà Đồng Bằng MHB Sông Cửu Long Military Bank, MBB Ngân hàng Quân Đội Nam A Bank Ngân hàng Nam Á National Citizen Bank, NCB Ngân hàng Quốc Dân Ngoại Thương Việt Nam,VCB Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam NH Ngân hàng NHNN Ngân hàng Nhà Nước NHTM Ngân hàng Thương Mại OCB Ngân hàng Phương Đông OceanBank Ngân hàng Đại Dương Petrolimex Group Bank, PG Bank Ngân hàng Xăng dầu Petrolimex PVcom Bank Ngân hàng Đại chúng ROA Return On Assets - Tỷ suất sinh lời trên tài sản TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Return On Equity- Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ ROE sở hữu Sacombank, STB Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín Sài Gòn, SCB Ngân hàng Sài Gòn Saigonbank, SGB Ngân hàng Sài Gòn Công Thương SeABank Ngân hàng Đông Nam Á SHBank, SHB Ngân hàng Sài Gòn-Hà Nội Southern Bank Ngân hàng Phương Nam TCTD Tổ chức Tín Dụng Techcombank Ngân hàng Kỹ Thương Việt Nam TinNghiaBank Ngân hàng TMCP Việt Nam Tín Nghĩa TPBANK Ngân hàng Tiên Phong Trans-Pacific Partnership- Hiệp Định Đối Tác TPP Kinh Tế Chiến Lược Xuyên Thái Bình Dương TS Tiến sĩ TT1 Thị trường 1 UBCKNN Ủy Ban Chứng Khoán Nhà Nước USD ($) Đô la Mỹ Vietnam Asset Management Company- Công ty Quản lý Tài sản của các Tổ Chức Tín Dụng VAMC Việt Nam VIB Ngân hàng Quốc tế VIET CAPITAL BANK Ngân hàng Bản Việt VietABank, VAB Ngân hàng Việt Á VietBank Ngân hàng Việt Nam Thương Tín TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vietinbank, CTG Ngân hàng Công Thương Việt Nam VN Việt Nam VNCB Ngân hàng Xây Dựng VND Việt Nam Đồng VPBank, VPB Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng WesternBank Ngân hàng TMCP Phương Tây World Trade Organization- Tổ Chức Thương WTO Mại Quốc Tế TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1: Các thương vụ M&A của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2011-2015…52 Bảng 3.2: Các chỉ số tài chính cơ bản của các ngân hàng bị M&A từ năm 2011- 2014……………………………………………………………………………….3: Tình hình hoạt động kinh doanh của SCB từ 2011-2014……………… 57 Bảng 3.4: Tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng SHB từ 2012-2014……58 Bảng 3.5: Các chỉ số tài chính cơ bản của Pvcombank và HDBank trong 2 năm 2013- 2014…………………………………………………………………………59 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Giới thiệu đề tài Hoạt động sáp nhập và mua lại (Mergers and Acquisitions, viết tắt M&A) là một trong các chiến lược kinh doanh quan trọng để giúp gia tăng quy mô lớn, mạng lưới hoạt động và sức mạnh cạnh tranh của mỗi doanh nghiệp cũng như là một trong các biện pháp nhằm tái cơ cấu các doanh nghiệp giai đoạn hậu khủng hoảng kinh tế và đã từng áp dụng rất nhiều ở các quốc gia khác nhau trong các cuộc khủng hoảng kinh tế trên thế giới. Do đó, đề tài về hoạt động M&A ngân hàng là hết sức phù hợp trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay.2 Sự cần thiết của đề tài Theo dõi tình hình phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam trong thời gian qua - giai đoạn 2011-2015, người viết tự đặt ra một nghi vấn là trong tương lai (sau năm 2020) khi Việt Nam hội nhập hoàn toàn với thế giới thì các NHTM Việt Nam có còn tồn tại và phát triển được không hay sẽ bị đào thải. Ngược dòng lịch sử về năm 2005, một năm cột mốc đánh dấu sự xuất hiện một trào lưu hình thành các ngân hàng khi có những thông tin về việc Việt Nam gia nhập vào Tổ Chức Thương Mại Quốc Tế (WTO), với quy mô vốn điều lệ đăng ký dao động từ 1. Các hồ sơ xin đăng ký khi đó có không ít đến từ tập đoàn, tổng công ty nhà nước, một số bộ không liên quan tới kinh tế, cũng quyết xin cho được một ngân hàng của riêng ngành mình, thậm chí có tỉnh cũng muốn xin phép thành lập. Cùng với sự thăng hoa trên thị trường chứng khoán thời kỳ đầu gia nhập WTO, cổ phiếu ngân hàng luôn được xem là một trong những cổ phiếu hấp dẫn nhà đầu tư nhất. Thậm chí, hồ sơ đăng ký chưa đến lượt xem xét, trên thị trường cổ phiếu đã được rao bán với giá cao hơn nhiều mệnh giá. Người làm ngân hàng thời đó nói vui, chỉ cần xin được giấy phép thành lập thì ngay hôm sau đã có lãi vài lần. Sự ra đời một cách ồ ạt của các ngân hàng mới nhưng thiếu sự chuẩn bị chi tiết cần thiết và chuyên môn nghiệp vụ, cộng thêm sự gia tăng mạnh mẽ quy mô vốn và mạng lưới hoạt động của các ngân hàng khi đó cùng với sự chuyển đổi hình thức TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 hoạt động của một số ngân hàng từ ngân hàng nông thôn sang ngân hàng đô thị với số vốn tăng lên gấp nhiều lần (điển hình, Ngân hàng An Bình từ vốn 165 tỷ tăng lên 1000 tỷ năm 2005, Ngân hàng Kiên Long từ 100 tỷ lên 580 tỷ năm 2006, Ngân hàng Xăng dầu Petrolimex từ 135 tỷ cuối năm 2005 lên 1000 tỷ năm 2007…) thông qua phát hành cổ phiếu mới trên thị trường chứng khoán nhưng trình độ quản lý và công nghệ, con người chưa bắt nhịp kịp với sự gia tăng đó. Qua đó, đã tạo ra một áp lực kinh doanh rất lớn cho các nhà quản trị ngân hàng để có thể tạo ra lợi nhuận đủ để làm thỏa mãn yêu cầu của các cổ đông cũng như thu hút nhân tài ngân hàng về làm việc trong thời kỳ đó.