MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là tư liệu sản xuất không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt, sản xuất của con người. Chính vì thế, việc quản lý và quy hoạch sử dụng đất là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước. Theo điều 1 Luật đất đai 2013 thì đất đai thuộc sở hữu tàn dân do nhà nước quản lý.
Hiện nay, đất nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa cùng với sự tăng nhanh chóng của dân số và phát triển nền kinh tế đã gây áp lực rất lớn đối với đất đai, trong ki đó diện tích đất không hề tăng lên. Vì vậy, đòi hỏi con người phải biết cách sử dụng một cách hợp lý nguồn tài nguyên đất đai có giới hạn đó. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay các vấn đề về đất đai là một vấn đề hết sức nóng bỏng, các vấn đề trong lĩnh vực này ngày càng phức tạp. Quá trình canh tác, trồng trọt và các hoạt động của con người trên đất đã ảnh hưởng rất nhiều đến hình thể của đất.
Vì thế, cán bộ quản lý đất đai cần phải xác định lại hình thể của đất đai và lập lại bản đồ mới. Hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam, kỹ thuật điện tử và công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ. Việc áp dụng công nghệ số vào lĩnh vực trắc địa bản đồ đã đóng góp một vai trò hết sức quan trọng trong các công việc như: lưu trữ, tìm kiếm, sửa đổi, tra cứu truy cập, xử lý thông tin. Áp dụng công nghệ số cho ta khả năng phân tích và tổng hợp thông tin bằng máy tính một cách nhanh chóng và biên tập bản đồ cho độ chính xác cao, chất lượng tốt, đúng quy trình, quy phạm hiện hành, đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng, khả năng tăng năng suất lao động, giảm bớt thao tác thủ công lạc hậu trước đây.
Công nghệ thành lập bản đồ số ra đời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu thiết yếu trong công tác quản lý đất đai, tạo c 2 nên một hệ thống thông tin đất đai chính xác, tiện ích, đem lại hiệu quả thiết thực cho công tác Quản lý đất đai. Nhận thức được tầm quan trọng của tin học trong thành lập BĐĐC dạng số và công tác quản lý đất đai, bằng những kiến thức đã học được tại Trường Đại Học Nông Lâm – Thái Nguyên và được sự đồng ý của khoa Quản Lý Tài Nguyên, dưới sự hướng dẫn của Th.S Ngô Thị Hồng Gấm, em đã xin đi thực tập tốt nghiệp tại Công ty cổ phần Trắc địa, Địa chính và Xây dựng Thăng Long theo công trình: “Đo đạc chỉnh lý bản đồ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính phường Quang Trung, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu tổng quát - Tình hình đo đạc, chỉnh lý bản đồ tại phường Quang Trung. - Học tập và làm việc trong môi trường thực tiễn về công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính.
Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tình hình quản lý sử dụng đất đai tại địa phương nơi tiến hành thực tập tốt nghiệp. - Học tập và làm việc trong môi trường thực tiễn về công tác đo đạc, chỉnh lý và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính tại phường Quang Trung. - Kết quả chỉ ra các ưu điểm chính và hạn chế trong việc làm thực tiễn về công tác đo đac, chỉnh lý và xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính. Có các giải pháp và kiến nghị về việc thực hiện công tác đo đac, chỉnh lý và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trong tương lai.
c 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm Bản đồ địa chính Bản đồ địa chính (BĐĐC) là tài liệu cơ bản của hồ sơ địa chính, mang tính pháp lý cao phục vụ chặt chẽ quản lý đất đai đến từng thửa đất, từng Chủ sử dụng đất. BĐĐC khác với bản đồ chuyên nghành thông thường ở chỗ BĐĐC có tỷ lệ lớn và phạm vi rộng khắp mọi nơi trên toàn quốc.
BĐĐC thường xuyên được cập nhật nhưng thay đổi hợp pháp của pháp luật đất đai, có thể cập nhật hàng ngày hoặc cập nhật theo định kỳ. Hiện nay ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, người ta hướng tới việc xây dựng BĐĐC đa chức năng. Vì vậy, BĐĐC còn có tính chất của BĐĐC cơ bản quốc gia. BĐĐC được dùng làm cơ sở để thực hiện một số nhiệm vụ trong công tác quản lý nhà nước về đất đai như: - Thống kê đất đai.
- Giao đất sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp. - Đăng ký cấp GCN ở và sở hữu nhà ở. - Xác nhận hiện trạng và theo dõi biến động về quyền sử dụng đất. - Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, cải tạo đất, thiết kế xây dựng các điểm dân cư, quy hoạch giao thông, thuỷ lợi.
- Lập hồ sơ thu hồi đất khi cần thiết. - Giải quyết tranh chấp đất đai. Với điều kiện khoa học và công nghệ như hiện nay, BĐĐC được thành lập ở hai dạng cơ bản là bản đồ giấy và bản đồ số địa chính. Bản đồ giấy địa chính là loại bản đồ truyền thống, các thông tin được thể hiện toàn bộ trên giấy nhờ hệ thống ký hiệu và ghi chú.
Bản đồ giấy cho ta thông tin rõ ràng, trực quan, dễ sử dụng. c 4 Bản đồ số địa chính có nội dung thông tin tương tự như bản đồ giấy, song các thông tin này được lưu trữ dưới dạng số trong máy tính, sử dụng một hệ thống ký hiệu đã số hoá. Các thông tin không gian lưu trữ dưới dạng toạ độ, còn thông tin thuộc tính sẽ được mã hoá. Khi thành lập BĐĐC cần phải quan tâm đầy đủ đến các yêu cầu cơ bản sau: - Chọn tỷ lệ BĐĐC phù hợp với vùng đất và loại đất.
Ngoài ra, BĐĐC cần thể hiện đầy đủ và chính xác các yếu tố: Giao thông, thủy lợi, thông tin, địa vật đặc trưng. Ở những vùng có độ chênh cao cần thể hiện cả về mặt địa hình. - Các yếu tố pháp lý được điều tra, được thể hiện chính xác và chặt chẽ. BĐĐC phải có hệ thống tọa độ thống nhất, có phép chiếu phù hợp để các yếu tố trên bản đồ biến dạng nhỏ nhất.
Các yếu tố cơ bản và nội dung BĐĐC 2. Các yếu tố cơ bản của BĐĐC BĐĐC được sử dụng trong quản lý đất đai là bộ bản đồ biên tập riêng cho từng đơn vị hành chính cơ sở xã, phường. Mỗi bộ bản đồ có thể là một hoặc nhiều tờ bản đồ ghép lại. Để đảm bảo tính thống nhất, tránh nhầm lẫn và dễ dàng vận dụng trong quá trình thành lập cũng như trong quá trình sử dụng bản đồ và quản lý đất đai ta cần phải phân biệt và hiểu rõ bản chất các yếu tố cơ bản của BĐĐC và các yếu tố phụ khác có liên quan.
Yếu tố điểm: Điểm là một vị trí được đánh dấu ở thực địa bằng mốc đặc biệt. Trong thực tế đó là các điểm trắc địa, các điểm đặc trưng trên đường biên thửa đất, các điểm đặc trưng của địa vật, địa hình. Trong địa chính cần quản lý dấu mốc thể hiện điểm ở thực địa và toạ độ của chúng. Yếu tố đường: Đó là các đoạn thẳng, đường thẳng, đường cong nối qua các điểm thực địa.
Đối với đoạn thẳng cần xác định và quản lý toạ độ hai điểm đầu và cuối, từ toạ độ có thể tính ra chiều dài và phương vị của đoạn thẳng. Đối với đường gấp khúc cần quản lý toạ độ các điểm đặc trưng của nó. Các đường cong có dạng hình học cơ bản có thể quản lý các yếu tố c 5 đặc trưng. Tuy nhiên trên thực tế đo đạc nói chung và đo đạc địa chính nói riêng thường xác định đường cong bằng cách chia nhỏ đường cong tới mức các đoạn nhỏ của nó có thể coi là đoạn thẳng và nó được quản lý như một đường gấp khúc.
Thửa đất: Là yếu tố đơn vị cơ bản của đất đai. Thửa đất là một mảnh tồn tại ở thực địa có diện tích xác định, được giới hạn bởi một đường bao khép kín, thuộc một chủ sở hữu hoặc chủ sử dụng nhất định. Trong mỗi thửa đất có thể có một hoặc một số loại đất. Đường ranh giới thửa đất ở thực địa có thể là con đường, bờ ruộng, tường xây, hàng rào.
hoặc đánh dấu bằng các dấu mốc theo quy ước của các Chủ sử dụng đất. Các yếu tố đặc trưng của thửa đất là các điểm góc thửa, chiều dài các cạnh thửa và diện tích của nó. Thửa đất phụ: Trên mỗi thửa đất lớn có thể tồn tại các thửa nhỏ có đường ranh giới phân chia không ổn định, có các phần được sử dụng vào các mục đích khác nhau, trồng cây khác nhau, mức tính thuế khác nhau, thậm chí thường xuyên thay đổi Chủ sử dụng đất. Loại thửa này gọi là thửa đất phụ hay đơn vị tính thuế.
Lô đất: Là vùng đất có thể gồm một hoặc nhiều loại đất. Thông thường lô đất được giới hạn bởi các con đường kênh mương, sông ngòi. Đất đai được chia lô theo điều kiện địa lý khác nhau như có cùng độ cao, độ dốc, theo điều kiện giao thông, thuỷ lợi, theo mục đích sử dụng hay cùng loại cây trồng. Khu đất, xứ đồng: Đó là vùng đất gồm nhiều thửa đất, nhiều lô đất.
Khu đất và xứ đồng thường có tên gọi riêng được đặt từ lâu. Thôn, bản, xóm, ấp: Đó là các cụm dân cư tạo thành một cộng đồng người cùng sống và lao động sản xuất trên một vùng đất. Các cụm dân cư thường có sự cố kết mạnh về các yếu tố dân tộc, tôn giáo nghề nghiệp. c 6 Xã, phường: Là đơn vị hành chính cơ sở gồm nhiều thôn, bản hoặc đường phố.
Đó là đơn vị hành chính có đầy đủ các tổ chức quyền lực để thực hiện chức năng quản lý nhà nước một cách toàn diện đối với các hoạt động về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội trong phạm vi lãnh thổ của mình. BĐĐC là tài liệu chủ yếu trong bộ hồ sơ địa chính Vì vậy, trên bản đồ cần thể hiện đầy đủ các yếu tố đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý đất đai.