Luận án tiến sĩ ngôn ngữ anh military terminology used in english and vietnamese military documents from bilingual terminology management perspective

Luận án tiến sĩ nghiên cứu ngôn ngữ anh military terminology used in english and vietnamese military documents from bilingual, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề

• Tác giả: Lê Hùng Tiến
• Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Hùng Tiến
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Military Terminology Used in English and Vietnamese Military Documents — From Bilingual Terminology Management Perspective
• Loại tài liệu: doctoral thesis
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. CHAPTER ONE: INTRODUCTION
• 1.1. Statement of the problem
• 1.2. The significance of military terminology support
• 1.3. Terminology management research
• 1.4. Research aim and objectives
• 1.5. Research questions
• 1.6. Scope of the study
• 1.7. Methods of the study
• 1.8. Significance of the study
• 1.9. Structure of the thesis
• 2. CHAPTER TWO: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Overview of terminology
• 2.2. General terminology theory
• 2.3. Communicative terminology theory
• 2.4. Cognitive-based terminology theories
• 2.5. Frame-based Terminology as a primary theoretical foundation for the study
• 2.6. Frames and specialized language
• 2.7. Domain in Frame-based Terminology
• 2.8. Theoretical premises of Frame-based Terminology
• 2.9. Definition of key terms
• 2.10. Conceptual categorization
• 2.11. Translation and specialized language translation
• 2.12. Translation process
• 2.13. Specialized language communication
• 2.14. Specialized communication process components
• 2.15. Translators as text senders/receivers
• 2.16. Translators as terminologists
• 2.17. The specialized text
• 2.18. Translation of specialized texts
• 2.19. The need of a terminological knowledge structure
• 2.20. Previous related studies
• 2.21. Summary of Chapter TWO
• 3. CHAPTER THREE: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. Interpretation of the methodology to research questions
• 3.2. The dictionaries
• 3.3. The DOD dictionaries
• 3.4. The Peacekeeping Corpus
• 3.5. Focus group interview
• 3.6. Focus group interview design
• 3.7. Planning and conducting the focus group interview
• 3.8. Data analysis procedure
• 3.9. Analysis of corpus concordances
• 3.10. Analysis of term definitions
• 3.11. Analytical framework of the study
• 3.12. Summary of Chapter Three
• 4. CHAPTER FOUR: FINDINGS AND DISCUSSION
• 4.1. Fundamental semantic relations of English military peacekeeping terms
• 4.2. Has_function relation
• 4.3. Attribute_of relation
• 4.4. Consists_of relation
• 4.5. Effected_by relation
• 4.6. Takes_place_in relation
• 4.7. By_means_of relation
• 4.8. Takes_place_before/during/after relation
• 4.9. Conducted_by relation
• 4.10. Located_at relation
• 4.11. Result_of relation
• 4.12. Causes relation
• 4.13. For_reason_of relation
• 4.14. Subordinate_to relation
• 4.15. Coordinates relation
• 4.16. Phase_of relation
• 4.17. Delimited_by relation
• 4.18. Method_of relation
• 4.19. Conceptual categorization of English military peacekeeping terms
• 4.20. Building bilingual peacekeeping knowledge structures based on semantic relations and conceptual categorization
• 4.21. Filling in conceptual gaps
• 4.22. Bilingual knowledge structures constructed
• 4.23. Vietnamese translational equivalents of English military peacekeeping terms
• 4.24. Perception of experts of the findings
• 4.25. Findings from the focus group interview
• 4.26. Findings from the survey questionnaire
• 4.27. Summary of Chapter FOUR
• 5. CHAPTER FIVE: CONCLUSION
• 5.1. Recapitulation of the study
• 5.2. Fundamental semantic relations of English military peacekeeping terminology
• 5.3. Conceptual categories of English military peacekeeping terminology
• 5.4. Bilingual knowledge structure of peacekeeping events
• 5.5. Contributions of the study
• 5.6. Implications of the study
• 5.7. Implications for theory
• 5.8. Implications for research
• 5.9. Implications for practice
• 5.10. Limitations and suggestions for further research
• APPENDIX I
• APPENDIX II
• APPENDIX III
• APPENDIX IV
• TABLE OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES

Tóm tắt

I. Thuật ngữ quân sự

Thuật ngữ quân sự đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ giao tiếp và quản lý thông tin trong lĩnh vực quân sự. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích và quản lý thuật ngữ quân sự Anh-Việt trong các tài liệu quân sự, nhằm tạo ra một cơ sở dữ liệu song ngữ hiệu quả. Việc quản lý thuật ngữ không chỉ giúp cải thiện khả năng truyền đạt thông tin mà còn hỗ trợ quá trình biên dịch quân sự và nghiên cứu quân sự.

1.1. Tầm quan trọng của thuật ngữ quân sự

Thuật ngữ quân sự là yếu tố then chốt trong việc đảm bảo tính chính xác và nhất quán trong giao tiếp quân sự. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc quản lý hiệu quả thuật ngữ quân sự Anh-Việt giúp nâng cao khả năng hợp tác và trao đổi thông tin giữa các quốc gia. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng một hệ thống quản lý song ngữ để hỗ trợ các hoạt động quân sự và gìn giữ hòa bình.

1.2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp Frame-based Terminology để phân tích các mối quan hệ ngữ nghĩa và xây dựng cấu trúc kiến thức liên quan đến các sự kiện quân sự. Các phương pháp bao gồm phân tích ngữ nghĩa, phân tích ngữ liệu, và phỏng vấn nhóm tập trung để thu thập dữ liệu toàn diện.

II. Quản lý song ngữ trong tài liệu quân sự

Quản lý song ngữ là quá trình tổ chức và quản lý các thuật ngữ trong hai ngôn ngữ khác nhau, đặc biệt là trong lĩnh vực quân sự. Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng một cơ sở dữ liệu thuật ngữ quân sự Anh-Việt để hỗ trợ các hoạt động biên dịch quân sự và nghiên cứu quân sự.

2.1. Xây dựng cơ sở dữ liệu thuật ngữ

Nghiên cứu đề xuất việc xây dựng một cơ sở dữ liệu thuật ngữ quân sự được tổ chức theo thứ tự bảng chữ cái và phân loại các khái niệm trong một mạng lưới ngữ nghĩa. Cơ sở dữ liệu này sẽ hỗ trợ việc truy cập nhanh chóng và chính xác các thuật ngữ quân sự, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp.

2.2. Ứng dụng thực tiễn

Cơ sở dữ liệu thuật ngữ quân sự Anh-Việt không chỉ hỗ trợ các hoạt động gìn giữ hòa bình mà còn có thể áp dụng trong các lĩnh vực khác như y tế quân sự, tình báo, và kỹ thuật. Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới cho việc quản lý và sử dụng thuật ngữ quân sự trong các bối cảnh đa ngôn ngữ.

III. Nghiên cứu quân sự và từ vựng quân sự

Nghiên cứu quân sự và từ vựng quân sự là hai yếu tố không thể tách rời trong việc phát triển kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực quân sự. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích và phân loại các thuật ngữ quân sự, đồng thời xây dựng các cấu trúc kiến thức song ngữ để hỗ trợ các hoạt động quân sự.

3.1. Phân loại thuật ngữ quân sự

Nghiên cứu phân loại các thuật ngữ quân sự thành năm nhóm chính: ENTITY, ACTION, SITUATION, MEASUREMENT, và ATTRIBUTE. Việc phân loại này giúp hiểu rõ hơn về các khái niệm và mối quan hệ giữa chúng, từ đó hỗ trợ việc xây dựng các cấu trúc kiến thức hiệu quả.

3.2. Cấu trúc kiến thức song ngữ

Nghiên cứu xây dựng năm cấu trúc kiến thức xoay quanh các thuật ngữ và sự kiện chính như EVACUATION và SEARCH AND RESCUE. Các cấu trúc này không chỉ làm phong phú thêm nguồn tài nguyên ngôn ngữ mà còn nâng cao khả năng hoạt động của các lực lượng gìn giữ hòa bình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES MILITARY TERMINOLOGY USED IN ENGLISH AND VIETNAMESE MILITARY DOCUMENTS — FROM BILINGUAL TERMINOLOGY MANAGEMENT PERSPECTIVE (Thuật ngữ quan sự trong các tài liệu quân sw bằng tiếng Anh va tiếng Việt - nhìn từ góc độ quản lý thuật ngữ song ngữ) MAJOR: ENGLISH LINGUISTICS CODE: 9220201. Lê Hùng Tiến Hanoi, 2024 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES MILITARY TERMINOLOGY USED IN ENGLISH AND VIETNAMESE MILITARY DOCUMENTS - FROM BILINGUAL TERMINOLOGY MANAGEMENT PERSPECTIVE (Thuật ngữ quan sự trong các tài liệu quân sw bằng tiếng Anh va tiếng Việt - nhìn từ góc độ quản lý thuật ngữ song ngữ) MAJOR: ENGLISH LINGUISTICS CODE: 9220201. Lê Hùng Tiến Hanoi, 2024 Công trình được hoàn thành tại: Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS Lê Hùng Tiến Phản biện 1: PGS.

TS Tran Thị Ngọc Yến Phản biên 2: PGS. TS Hoàng Tuyết Minh Phản biện 3: PGS. TS Nguyễn Quang Ngoạn Luận án được bảo vệ trước Hội đồng cấp nhà nước chấm luận án tiễn sĩ họp tại Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN vào hồi giờ 08.30 ngày 19 tháng 04 năm 2024 Có thê tìm hiệu luận án tại: - Thu viện Quốc gia Việt Nam ; - Trung tâm Thông tin — Thư viện, Dai hoc Quoc gia Ha Nội STATEMENT OF AUTHORSHIP I, the undersigned, hereby confirm that the thesis entitled “Military terminology used in English and Vietnamese military documents — From bilingual terminology management perspective” is my own work. To the best of my knowledge, the thesis contains no work previously published or written by another person, except where due reference is made.

Signature Hoang Anh Nguyén ACKNOWLEDGEMENTS The successful completion of this Doctoral Thesis is attributed to the invaluable knowledge, guidance, and support received from numerous individuals and institutions. Without their contributions, the author would not have attained this significant accomplishment. First and foremost, my deepest gratitude is to my knowledgeable and experienced supervisor, Assoc. Lê Hùng Tiến, who were strict but always encouraging to enthusiastically lead me along the hard journey to the final destination.

I also would like to express my gratitude to Prof. Nguyén Hoa, Prof. Nguyén Quang, Dr. Huỳnh Anh Tuấn as well as other lecturers and professors at the University of Foreign Languages and International Studies - Vietnam National University, Hanoi for their lectures on research methodology and linguistic theories, which provide the theoretical and methodological background for my thesis.

I am very much grateful to Assoc. Phan Van Hoa, Assoc. Tran Ba Tién, Dr. Lé Thi Giao Chi, Dr.

Truong Bach Lé, and Dr. Pham Thi Thuy who gave me insightful comments and invaluable ideas to develop my research from the beginning of my academic journey. My sincere thanks go to all commanders of Military Science Academy; Colonel, Assoc. Prof Nguyen Thu Hanh — Dean of the English Department and my dear colleagues and students for their continuous support and encouragement throughout this challenging journey.

My in-depth appreciation is also due to all my senior PhD students for their care and inspiration, which are forever a part of the study. I would also like to express my gratitude to all my helpful friends, colleagues, comrades, especially those at Military Science Academy and Vietnam Department of Peacekeeping Operations, whose urgent needs and feedbacks for term support motivated me to embark on investigating peacekeeping terminology. In conclusion, I express heartfelt appreciation to my patient, tolerant, and generous family members including my parents, brothers and sisters, my beloved wife and sons, whose sacrifices for my Doctoral Degree achievement and unwavering support lifted my spirits when hope waned, transforming my dream into a tangible reality. Hoang Anh Nguyén ABSTRACT This doctoral thesis explores the crucial role of managing military terminology, with a special focus on peacekeeping terms, amidst the Vietnam People’s Army's deeper integration into the global military landscape, including United Nations peacekeeping missions.

The objective is to streamline access to an extensive array of linguistic and conceptual knowledge through the creation of a bilingual terminological knowledge base. This base organizes military peacekeeping terminology alphabetically and categorizes each concept within a framework of hierarchical conceptual categories and a semantic network. Employing Frame-based Terminology, as proposed by Faber in 2012, the research delves into semantic relationships and conceptual categories to construct knowledge structures related to various events. The methodology encompasses semantic and corpus analysis, thematic analysis, and both focus group interviews and surveys to gather comprehensive insights.

The study unveils 22 primary relationships within the military peacekeeping realm, covering a spectrum from functions and attributes to methods and phases. Additionally, it categorizes peacekeeping terminology into five principal groups: ENTITY, ACTION, SITUATION, MEASUREMENT, and ATTRIBUTE. The analysis further leads to the development of five distinct knowledge structures around key terms and events like EVACUATION and SEARCH AND RESCUE, thereby enriching the linguistic and military knowledge base for peacekeepers. These findings underscore the enriched linguistic and conceptual resources now available to peacekeepers, enhancing their operational capabilities.

The research not only advocates for further exploration within other military domains but also underscores the importance of similar studies in military healthcare, intelligence, engineering, and communication sectors, among others. TABLE OF CONTENTS pages STATEMENT OF AUTHORSHIP. i TABLE OF ABBREVIATIONS. Vili CHAPTER ONE: INTRODUCTION 1 1.

Statement of the problem. ccc ccc cece nce e cece ne ene eee eee eenae tees 1 1. The significance of military terminology SuppOFf. Terminology management research øap.

Research aim and ObJ€CfIV€S. Research qU€SfIONS.c cence eens ena tense nh kg 7 4. Scope of the SfUỦY. cece nee ce HS nh Hết 8 5.

Methods of the Study. ccc cece cee c cece eee eee e ene ene nh tent eee eens 9 6. Significance of the StUdy.- e cence ee ng 10 7. Structure of the th€S1S.---- c2 2n nh nh nh.

10 CHAPTER TWO: LITERA TURE REVIEW 12 2.--- c2 nh nh nh nh se 12 2. Overview of terminolOøØy. General terminology theOry. Communicative terminology theory.

Cognitive-based terminology theorIes. Frame-based Terminology as a primary theoretical foundation for the study 22 2. Frames and specialized language. Domain in Frame-based Terminology.

Theoretical premises of Frame-based Terminology.-- cece eee e eee tees rên 56 2. Definition of key ferms. Conceptual cafegØOT1ZafIO'. Translation and specialized language translafion.

Translation DFOC€SS. Specialized language communIcafion. Specialized communication process componenfs. Translators as text senderS/TeC€IV€TS.

Translators as terminologISfS. The specialized t€Xf. eee e eee eee etna eee nh ke 70 2. Translation of specialized texts.

The need of a terminological knowledge structure. Previous related stud1es. Summary of Chapter TWO.--c che 82 CHAPTER THREE: RESEARCH METHODOLOGY 83 3. eee e nets eee SH nh nh khen 83 3.

Interpretation of the methodology to research questions. c2 nh nh nhện 88 3. cce cece cece e nce e ene HT TT etna nh nh nh kg 88 3. The dICfIO'IATI€S.-- n cece eee ae SH 89 3.

The DOD Dictionarles. HH HS HH Km nh ng 91 3. The Peacekeeping Corpus. Focus group ITIf€TVICW.

nh nh hệt 3. SH nh ve 3. Focus group interview đeSIØn. Planning and conducting the focus group In(erVIew.c nee eens 2n nhu 3.cQQQ eee ene eee ng kh kh hy 3.

cece eee ce eee e cence nee eneee eee eaeneeeenenseneenene eae 3. Data analysis procedure.‹cc cà cnet eae ees 3. Analysis of Corpus Concordances. Analysis of Term Definitions.

Analytical framework of the sfudy. eee e eee e cence nee eeeeenee tee tneeneeneas 3. ng ng ng ng ng TK ke kg ki ke nề kh 3.--c cọ HS HH HH nh kh kh 3.---- SH nh nh re 3.---ccccnn ng ene kg kh khấu 3. Summary of Chapter TÌhree.------------- << <<: CHAPTER FOUR: FINDINGS AND DISCUSSION 4.

Fundamental semantic relations of English military peacekeeping terms. nee eee ng nh nh nhà ees 4. Has_function reÌatIOn. 2n nh kh rà 4.

Attribute_of telatiOn.c ence ng vn xa 4. Consists_of relation. c cece ccc nce ence een n ng ra SA N20) 2Nilẻrởšađiiadiidididditiẳiẳ. Effected_by reÌatION.

ng nà hy 4.cc c nn SH SH en kiên 4. Takes_place_in T€ÏatÏON. SH nh nh nh nh nh kg 132 4. By_rmeans_ oƒreÏatIOn.

Takes_place_before/during/after relatlon. Conducted_by reÏatIOn. Located_at relation. cece cece ccc cc cece cece cece eee eeeneeeeeues 136 4.

Result_of reÌÏatIOn. HH nh aeas 137 4. Cawuses Co) <1 6 (0) | n2 HE nh và 138 4. For_reason_ oƒTeÌÏafIOn.

nh nh kh khu 138 4.0 ccc cece cece eee eee eee eect kh kh enna eats 139 4. Subordinate_to reÌatIOn. Coordinates rela[On.c e nee ene nh kh nh 140 4. Phase_ oƒTeÌatIOn.c SH nh nh eae 141 4.

Delimited_ by reÌatlOn. eee eee ence ene nh xo 142 4. Method_oƒreÌatOn. nh nh e ene e nas 142 4.

Conceptual categorization of English military peacekeeping terms. Building bilingual peacekeeping knowledge structures based on 154 semantic relations and conceptual cateøorIzaftion. Filling in conceptual øaps. Bilingual knowledge structures constructed.

Vietnamese translational equivalents of English military 156 peacekeeping f€Tms.-- c2 eee nh hà kg 4. Perception of experts of the findings. Findings from the focus group 1nf€rVI€W. Findings from the survey questionnaIre.

Summary of Chapter FOUT.----------c<<s<<s+ 177 CHAPTER FIVE: CONCLUSION 178 5. Recapitulation of the study. Fundamental semantic relations of English military peacekeeping terminology. Conceptual categories of English military peacekeeping terminology.

Bilingual knowledge structure of peacekeeping events. Contributions of the StUdy. Implications of the study. Implications for theOTY.

Implications for research. Implications for pFaCtIC€. Limitations and suggestions for further research. nh nen 187 APPENDIX I.QQQnnnn HH nh nhe 1 APPENDIX IH.

ch ili APPENDIX IID.0 cc cece nee e eee ene ee ene ee eneeeeneneeneenenes viii APPENDIX IV. e nee ne tet nh kh nh kh Xxi viii TABLE OF ABBREVIATIONS Abbreviations Standing for AAP-06 NATO glossary of terms and definitions (English and French) DOD Dictionary of Military and Associated Terms CTT Communicative Terminology Theory FBT Frame-based Terminology GTT General Terminology Theory LGM Lexical Grammar Model LR Lexical Relations LS Logical Structure MINUSMA The United Nations Multidimensional Integrated Stabilization Mission in Mali MONUSCO The United Nations Organization Stabilization Mission in the Democratic Republic of Congo RRG Role and Reference Grammar STT Sociocognitive Terminology Theory SoA State of affairs VNDPO Vietnam Department of Peacekeeping Operations UK United Kingdoms UN United Nations UNMISS The United Nations Mission in South Sudan UNMOGIP The United Nations Military Observer Group in India and Pakistan US United States WIPO The World Intellectual Property Organization ix LIST OE TABLES Table Title Page Table 2.1 | Lexical domains in the verbal lexicon (Faber and Mairal 1999, p.2 | Description of Aktionsart types in RRG (Mairal and Cortés 38 2006, p.3 | Basis RRG logical structures 40 Table 2.4 | Semantic relations (Faber 2012) 57 Table 2.5 | Military operation definitional hierarchy 62 Table 2.6 | Definitional template of MILITARY OPERATION 63 Table 2.7 | Definitional template of AMPHIBIOUS OPERATION 63 Table 2.8 | Definitional template of AMPHIBIOUS WITHDRAWAL 63 Table 2.9 | Knowledge patterns and their conceptual relations (León and | 79 Reimerink 2010, p.1 | The mixed method nature of the study 87 Table 3.2 | Essential elements of the methodology 88 Table 3.3 | Five entries from the original glossary 89 Table 3.4 | Examples of official UN reports and documents 95 Table 3.5 | Description of focus group participants 100 Table 3.6 | Definitions of EXERCISE from the DoD and the APP-06 108 Table 3.7 | Conceptual relations extracted from the definitions of EXERCISE 108 Table 3.8 | Definitional template of CONFLICT PREVENTION 111 Table 4.1 | Inventory of semantic relations of peacekeeping terms 120 Table 4. | Number of semantic relations from definitional analysis 121 Table 4. | Number of semantic relations from corpus analysis 122 Table 4.4 | Semantic relations in order of popularity 123 Table 4.5 | Definitional analysis of MINE 125 Table 4.6 | Definitional analysis of CONFLICT PREVENTION 126 Table 4.7 | Definitional analysis of PEACE ENFORCEMENT 127 Table 4.