Kỷ yếu hội thảo khoa học: Cưỡng chế hành chính trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp khoa về cưỡng chế hành chính trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phân tích chuyên sâu các vấn đề pháp lý và thực tiễn.

• Chuyên ngành: Luật hành chính
• Đề tài: Cưỡng chế hành chính trong nhà nước pháp quyền Việt Nam
• Loại tài liệu: Kỷ yếu hội thảo khoa học

Mục lục chi tiết

• 1. KIỂM SOÁT HOẠT ĐỘNG CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN
• 2. MỘT SỐ BÀI VIẾT
• 2.1. Kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền
• 2.2. Kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính dưới góc độ hạn chế quyền con người, quyền công dân
• 2.3. Một số quy định pháp luật về tạm giữ người theo thủ tục hành chính và kiến nghị hoàn thiện
• 2.4. Trách nhiệm hành chính đối với người chưa thành niên
• 2.5. Áp dụng xử lý hành chính với người chưa thành niên ở Việt Nam hiện nay
• 2.6. Trục xuất người nước ngoài vi phạm hành chính ở Việt Nam hiện nay
• 2.7. Bàn về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
• 2.8. Đánh giá quy định pháp luật về biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm hành chính gây ra
• 2.9. Hoàn thiện quy định về biện pháp khắc phục hậu quả trong xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo
• 2.10. Cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự xây dựng hiện nay
• 2.11. Biện pháp cưỡng chế tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính theo pháp luật hiện hành
• 2.12. Pháp luật về xử lý vi phạm trong đăng ký kinh doanh đối với doanh nghiệp
• 2.13. Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai - Thực trạng pháp luật và giải pháp hoàn thiện
• 2.14. Thẩm quyền và hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế ở Việt Nam hiện nay

Tóm tắt

I. Kỷ yếu hội thảo khoa học về cưỡng chế hành chính trong nhà nước pháp quyền Việt Nam

Kỷ yếu hội thảo khoa học là tài liệu tổng hợp các bài viết, nghiên cứu chuyên sâu về cưỡng chế hành chính trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền tại Việt Nam. Tài liệu này nhấn mạnh vai trò của việc kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và tuân thủ pháp luật. Các bài viết trong kỷ yếu đều hướng tới mục tiêu cải thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

1.1. Cưỡng chế hành chính và vai trò trong nhà nước pháp quyền

Cưỡng chế hành chính là công cụ quan trọng trong quản lý nhà nước, giúp duy trì trật tự và thực thi pháp luật. Tuy nhiên, việc lạm dụng quyền lực trong cưỡng chế hành chính có thể dẫn đến vi phạm quyền con người và quyền công dân. Trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền, việc kiểm soát hoạt động này là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp và công bằng. Các bài viết trong kỷ yếu đã phân tích sâu về các thách thức và giải pháp để kiểm soát hiệu quả hoạt động cưỡng chế hành chính.

1.2. Hệ thống pháp luật và cải cách hành chính

Hệ thống pháp luật hiện hành còn tồn tại nhiều bất cập, đặc biệt là trong lĩnh vực cưỡng chế hành chính. Các quy định pháp luật chưa rõ ràng và thiếu minh bạch dẫn đến tình trạng lạm quyền và vi phạm quyền công dân. Kỷ yếu đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật, bao gồm việc xây dựng các nguyên tắc cơ bản để hạn chế tùy nghi hành chính và tăng cường tính minh bạch trong quá trình thực thi pháp luật.

II. Quản lý nhà nước và thực thi pháp luật

Quản lý nhà nước là một trong những trọng tâm của kỷ yếu, với các bài viết phân tích về vai trò của các cơ quan hành chính trong việc thực thi pháp luật. Các tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước để ngăn chặn tình trạng lạm quyền và tham nhũng. Đồng thời, kỷ yếu cũng đề cập đến các biện pháp cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

2.1. Quyền lực nhà nước và kiểm soát quyền lực

Quyền lực nhà nước cần được kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo tính pháp quyền và bảo vệ quyền lợi của người dân. Các bài viết trong kỷ yếu đã phân tích về cơ chế kiểm soát quyền lực giữa các nhánh lập pháp, hành pháp và tư pháp. Việc phân công và phối hợp giữa các nhánh quyền lực là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong quản lý nhà nước.

2.2. Cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý

Cải cách hành chính là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Kỷ yếu đề xuất các biện pháp cải cách, bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan hành chính. Đồng thời, các tác giả cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức để đáp ứng yêu cầu của công cuộc cải cách hành chính.

III. Thực thi pháp luật và bảo vệ quyền con người

Thực thi pháp luật là một trong những nội dung trọng tâm của kỷ yếu, với các bài viết phân tích về các biện pháp cưỡng chế hành chính và tác động của chúng đến quyền con người. Các tác giả nhấn mạnh sự cần thiết của việc bảo vệ quyền con người trong quá trình thực thi pháp luật, đồng thời đề xuất các giải pháp để hạn chế tình trạng lạm quyền và vi phạm quyền công dân.

3.1. Quyền con người và quyền công dân trong cưỡng chế hành chính

Quyền con người và quyền công dân cần được bảo vệ trong quá trình thực thi các biện pháp cưỡng chế hành chính. Các bài viết trong kỷ yếu đã phân tích về các trường hợp vi phạm quyền con người trong quá trình cưỡng chế hành chính và đề xuất các giải pháp để ngăn chặn tình trạng này. Việc tăng cường kiểm soát và giám sát hoạt động cưỡng chế hành chính là yếu tố quan trọng để đảm bảo quyền lợi của người dân.

3.2. Công tác cưỡng chế và thách thức trong thực tiễn

Công tác cưỡng chế đối mặt với nhiều thách thức trong thực tiễn, bao gồm sự thiếu minh bạch trong quy định pháp luật và tình trạng lạm quyền của các cơ quan hành chính. Kỷ yếu đề xuất các giải pháp để cải thiện hiệu quả công tác cưỡng chế, bao gồm việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường tính minh bạch trong quá trình thực thi pháp luật.

Nội dung chính

CƯỠNG CHẾ HÀNH CHÍNH TRONG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM: LÝ LUẬN, THỰC TRẠNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN

---

Tóm tắt nghiên cứu

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Questions): Làm thế nào để vừa bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước thông qua các biện pháp cưỡng chế hành chính, vừa kiểm soát lạm quyền và bảo đảm tuyệt đối nguyên tắc tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp năm 2013 trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt Nam?
• Phương pháp tiếp cận (Methodology Snapshot): Công trình tổng hợp các phương pháp nghiên cứu liên ngành luật học: phân tích quy phạm pháp luật (normative legal analysis), luật so sánh (comparative law), phương pháp phân tích thực chứng án lệ – thực tiễn thi hành và tiếp cận dựa trên quyền con người (rights-based approach).
• Kết quả nghiên cứu chính (Key Findings): Nghiên cứu chỉ rõ các "khoảng trống" và sự bất cập mang tính hệ thống trong các quy định pháp luật hiện hành về cưỡng chế hành chính: từ việc quy định mở cho phép Chính phủ định danh vi phạm/chế tài qua các Nghị định; sự thiếu vắng các nguyên tắc định lượng tùy nghi hành chính; cơ chế kiểm soát tư pháp chưa thực sự độc lập khỏi cơ quan quản lý hành chính địa phương; đến những mâu thuẫn nội tại trong Luật Xử lý vi phạm hành chính về cấu thành lỗi, độ tuổi và các biện pháp xử lý đối với người chưa thành niên cũng như cưỡng chế thu hồi đất.
• Hàm ý khoa học và thực tiễn (Implications): Đề xuất giải pháp mang tính cấu trúc: luật hóa các nguyên tắc hạn chế quyền theo Điều 14 Hiến pháp 2013, phân tách hệ thống Tòa án sơ thẩm khu vực độc lập khỏi địa giới hành chính, hoàn thiện quy định về giải trình và chuẩn hóa các thủ tục cưỡng chế đặc thù.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

1. Hiện trạng tri thức và bối cảnh lý luận

Cưỡng chế hành chính là công cụ quyền lực đặc thù của nhánh hành pháp, cho phép cơ quan quản lý nhà nước can thiệp đơn phương vào các quan hệ xã hội để duy trì trật tự công cộng, quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, bản chất của cưỡng chế luôn gắn liền với việc hạn chế hoặc tước bỏ tạm thời một số quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Trong mô hình Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, tính tối cao của pháp luật và nguyên tắc bảo vệ quyền con người đòi hỏi mọi hành vi cưỡng chế phải được đặt dưới cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

2. Khoảng trống nghiên cứu được nhận diện (Research Gaps)

Mặc dù Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020) và các đạo luật chuyên ngành (Đất đai, Thuế, Hải quan, Xây dựng...) đã tạo hành lang pháp lý ban đầu, các nghiên cứu trước đây thường tiếp cận cưỡng chế hành chính đơn thuần dưới góc độ hiệu quả quản lý hành chính đơn phương mà chưa phân tích thấu đáo:

• Mối quan hệ biện chứng giữa nguyên tắc hiến định về "hạn chế quyền" (Điều 14 Hiến pháp 2013) với thẩm quyền ban hành văn bản dưới luật.
• Bản chất của "tùy nghi hành chính" (administrative discretion) và giới hạn kiểm soát tư pháp.
• Tính thiếu đồng bộ giữa các khái niệm lý luận (năng lực trách nhiệm hành chính, yếu tố lỗi) với kỹ thuật lập pháp thực định đối với các đối tượng đặc thù như người chưa thành niên hay người nước ngoài.

3. Tính thời sự và tác động thực tiễn

Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền theo Nghị quyết số 27-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, việc nhận diện nguy cơ tùy tiện, tham nhũng, lạm quyền trong cưỡng chế hành chính (đặc biệt trong các lĩnh vực "nóng" như đất đai, xây dựng, trật tự không gian mạng) là đòi hỏi cấp bách nhằm củng cố niềm tin xã hội và bảo đảm công bằng pháp lý.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo chuẩn mực học thuật đa chiều, kết hợp giữa lý luận pháp lý kinh điển và thực chứng pháp luật thực định Việt Nam:

• Thiết kế nghiên cứu (Research Design): Tiếp cận định tính chuyên sâu (qualitative legal research), lấy trục đối chiếu là các chuẩn mực của Nhà nước pháp quyền và các nguyên tắc bảo vệ quyền con người theo luật pháp quốc tế (như Công ước CRC, chuẩn mực ICCPR).
• Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection):
  • Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Hiến pháp 2013, Luật Xử lý vi phạm hành chính (2012, sửa đổi 2020), Luật Đất đai 2013, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, các Nghị định xử phạt chuyên ngành (NĐ 100/2019/NĐ-CP, NĐ 81/2013/NĐ-CP...).
  • Dữ liệu thực tiễn và án lệ: Báo cáo tổng kết công tác thanh tra, xét xử hành chính; số liệu khảo sát độc lập (Viện Lowy, Viện Latana về phản ứng chính sách phòng dịch; số liệu án thụ lý tại TAND các cấp).
  • Tài liệu học thuật kinh điển: Các học thuyết về phân quyền, kiềm chế đối trọng (Hamilton, Madison), thuyết tùy nghi hành chính (Shane, Gray) và các giáo trình, luận án tiến sĩ chuyên ngành luật hành chính.
• Kỹ thuật phân tích (Analysis Techniques): Phương pháp phân tích văn bản quy phạm (dogmatic analysis), phương pháp đối chiếu logic học pháp lý (nhận diện mâu thuẫn giữa các điều luật) và phương pháp phân tích lợi ích – chi phí thể chế (institutional cost-benefit analysis).
• Tính giá trị và độ tin cậy (Validity & Reliability): Luận điểm được xây dựng từ tập thể các nhà khoa học pháp lý, giảng viên đầu ngành thuộc Khoa Pháp luật Hành chính - Nhà nước, Trường Đại học Luật Hà Nội, bảo đảm tính học thuật khắt khe, minh bạch về nguồn trích dẫn và khách quan trong đánh giá.

---

Phát hiện nghiên cứu chính

Qua phân tích chuyên sâu các báo cáo tham luận, nghiên cứu chỉ ra 4 nhóm phát hiện cốt lõi mang tính đột phá:

1. Sự xung đột giữa nguyên tắc hiến định về "Hạn chế quyền" và thực tiễn ủy quyền lập pháp

• Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp 2013 quy định rõ: Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật. Tuy nhiên, Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện nay chỉ khung các nguyên tắc chung và mức phạt trần, sau đó ủy quyền cho Chính phủ ban hành hơn 30 Nghị định xử phạt chuyên ngành để tự định danh hành vi vi phạm và xác định biện pháp cưỡng chế.
• Hệ quả là nguy cơ các cơ quan hành chính có xu hướng "hành chính hóa", coi các hành vi gây bất lợi cho hoạt động quản lý đơn thuần là vi phạm hành chính, vượt quá các lý do hiến định (quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng).

2. Bản chất "Tùy nghi hành chính" và điểm nghẽn của Cơ chế Kiểm soát Tư pháp

• Tùy nghi hành chính là thuộc tính tất yếu giúp bộ máy thích ứng linh hoạt với thực tiễn, nhưng nếu thiếu các nguyên tắc định lượng (tương xứng, phù hợp, cân nhắc lợi ích) sẽ biến thành hành vi độc đoán.
• Cơ chế kiểm soát của Tòa án đối với các quyết định cưỡng chế hành chính gặp rào cản lớn do mô hình tổ chức TAND cấp huyện còn gắn liền và phụ thuộc nhiều mặt vào chính quyền địa phương cùng cấp (công tác bổ nhiệm, cơ sở vật chất, an ninh), dẫn tới tâm lý e ngại va chạm của đội ngũ thẩm phán.

3. Mâu thuẫn nội tại trong kỹ thuật lập pháp về Trách nhiệm hành chính của Người chưa thành niên

Nghiên cứu chỉ ra những mâu thuẫn logic pháp lý nghiêm trọng ngay trong Luật Xử lý vi phạm hành chính:

• Khoản 1 Điều 2 khẳng định vi phạm hành chính bắt buộc phải là "hành vi có lỗi", nhưng Khoản 15 Điều 2 lại định nghĩa người mắc bệnh mất nhận thức (không có lỗi) là "người không có năng lực trách nhiệm hành chính thực hiện hành vi vi phạm hành chính".
• Khoản 5 Điều 11 quy định "không xử phạt người chưa đủ tuổi", vô hình trung đồng nhất hành vi trái pháp luật khách quan với vi phạm hành chính, bỏ qua yếu tố cấu thành lỗi chủ quan của trẻ em dưới 14 tuổi.

Tiêu chí đối chiếu	Quy định hiện hành	Bất cập / Hạn chế	Kiến nghị sửa đổi
Căn cứ xác định vi phạm của NCTN	Liệt kê trường hợp không xử phạt do chưa đủ tuổi (Điều 11)	Mâu thuẫn với cấu thành lỗi; đánh đồng hành vi trái luật với vi phạm hành chính	Sửa thành: "Hành vi trái pháp luật do người chưa đủ tuổi thực hiện"
Quyền giải trình khi bị cưỡng chế	Chỉ áp dụng với mức phạt tiền cao (từ 15 triệu với cá nhân) hoặc tước giấy phép (Điều 61)	Bỏ sót nhiều trường hợp hạn chế quyền tự do, tài sản của công dân có mức phạt thấp hơn	Mở rộng quyền giải trình bắt buộc cho mọi biện pháp cưỡng chế trực tiếp
Mô hình Tòa án kiểm soát hành chính	TAND huyện gắn với đơn vị hành chính cấp huyện	Thẩm phán phụ thuộc cấp ủy, chính quyền địa phương, ngại hủy quyết định sai	Thành lập TAND Sơ thẩm khu vực độc lập hoàn toàn với đơn vị hành chính
Cưỡng chế thu hồi đất kinh tế	Cơ chế chuyển dịch đất bắt buộc quy định mở, chưa rõ tiêu chí	Lạm dụng thu hồi đất dự án thương mại, phát sinh khiếu kiện phức tạp	Phân định rõ dự án công cộng với dự án kinh tế thuần túy; hoàn thiện quy trình đối thoại

4. Bất cập trong các biện pháp cưỡng chế chuyên biệt: Tạm giữ người và Thu hồi đất

• Tạm giữ người: Luật bổ sung thêm các trường hợp tạm giữ (đưa vào cơ sở bắt buộc, bạo lực gia đình, xác định tình trạng nghiện ma túy), song lại thiếu cơ chế bảo đảm quyền được yêu cầu Tòa án xem xét lại tính hợp pháp của việc tạm giữ ngay tại thời điểm áp dụng.
• Thu hồi đất: Thiếu quy trình pháp lý hóa hoạt động vận động, thuyết phục người dân tự nguyện bàn giao mặt bằng; nhiều địa phương ưu tiên ban hành quyết định cưỡng chế hành chính hơn là đối thoại dân chủ ở cơ sở.

---

Đóng góp khoa học và giá trị gia tăng

1. Đóng góp về mặt lý luận (Theoretical Contributions)

• Xác lập khung lý thuyết hoàn chỉnh về nguyên tắc hạn chế quyền trong mối quan hệ với các biện pháp cưỡng chế hành chính tại Việt Nam, làm sâu sắc thêm lý luận về Nhà nước pháp quyền XHCN.
• Phân định ranh giới khoa học giữa hành vi trái pháp luật hành chính và vi phạm hành chính, giải quyết triệt để vấn đề năng lực trách nhiệm hành chính dưới góc độ cấu thành vi phạm pháp luật.

2. Đóng góp về mặt phương pháp luận và lập pháp (Policy & Methodological Implications)

• Đưa ra phương pháp tiếp cận lập pháp tiến bộ: Chuyển dịch từ mô hình "quản lý - xử phạt" sang mô hình "bảo đảm quyền - phục hồi - giáo dục", đặc biệt đối với tư pháp người chưa thành niên.
• Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc cho việc sửa đổi, bổ sung Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Đất đai, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân trong các giai đoạn lập pháp tiếp theo.

3. Đóng góp về mặt ứng dụng thực tiễn (Practical Applications)

• Cung cấp bộ tiêu chí chuẩn hóa cho người có thẩm quyền xử phạt (Công an, Thanh tra, Quản lý thị trường, Chủ tịch UBND các cấp) nhằm áp dụng đúng đắn nguyên tắc tương xứng, tôn trọng quyền giải trình của đối tượng bị cưỡng chế, giảm thiểu tối đa các vụ khiếu kiện hành chính kéo dài.

---

Đối tượng đón nhận và hưởng lợi

• Các cơ quan lập pháp và hoạch định chính sách (Quốc hội, Bộ Tư pháp): Tài liệu tham khảo quan trọng để rà soát, sửa đổi các bất cập trong hệ thống pháp luật xử lý vi phạm hành chính và tố tụng hành chính.
• Cơ quan thực thi pháp luật và người có thẩm quyền cưỡng chế: Đội ngũ cán bộ, công chức thuộc UBND các cấp, lực lượng Công an nhân dân, Thanh tra chuyên ngành có thêm cẩm nang lý luận và nhận diện rủi ro pháp lý để tránh vi phạm quyền công dân khi thi hành công vụ.
• Cơ quan Tư pháp (Hệ thống Tòa án, Viện kiểm sát): Cung cấp luận cứ phục vụ tiến trình đổi mới tổ chức Tòa án theo thẩm quyền xét xử sơ thẩm khu vực không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
• Giới nghiên cứu học thuật, giảng viên và sinh viên ngành Luật: Nguồn học liệu tham khảo giá trị cao phục vụ nghiên cứu, giảng dạy môn Luật Hành chính, Luật Tố tụng Hành chính và Lý luận Nhà nước và Pháp luật.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện mang tính đột phá nhất của công trình nghiên cứu này là gì?

Điểm đột phá nhất là việc chứng minh sự cần thiết phải kiểm soát "tùy nghi hành chính" bằng việc luật hóa nguyên tắc tương xứng và tổ chức TAND sơ thẩm khu vực độc lập với đơn vị hành chính địa phương, bảo đảm nguyên tắc Hiến định: Quyền con người chỉ bị hạn chế bằng luật chứ không phải bằng văn bản dưới luật.

2. Phương pháp tiếp cận của nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu không chỉ dừng lại ở phân tích luật thực định thuần túy (analytical jurisprudence) mà kết hợp phương pháp tiếp cận dựa trên quyền con người (rights-based approach) cùng các lý thuyết phân quyền, kiềm chế đối trọng kinh điển thế giới để giải quyết bài toán thực tế tại Việt Nam.

3. Các kết luận về xử lý người chưa thành niên có ý nghĩa như thế nào đối với thực tiễn tư pháp?

Nghiên cứu chỉ ra việc áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường hay đưa vào trường giáo dưỡng hiện nay còn mang nặng tính hành chính, thiếu vắng chuyên gia tâm lý và dịch vụ xã hội. Đề xuất chuyển sang mô hình tư pháp phục hồi (restorative justice) dựa vào cộng đồng là bước tiến lớn phù hợp công ước quốc tế CRC.

4. Vì sao nghiên cứu lại nhấn mạnh việc thành lập Tòa án Sơ thẩm khu vực trong kiểm soát cưỡng chế?

Vì TAND cấp huyện hiện nay chịu sự gắn kết về tổ chức Đảng bộ địa phương và phụ thuộc ngân sách/hỗ trợ từ chính quyền cùng cấp. Tòa án khu vực sẽ xóa bỏ sự phụ thuộc vào địa giới hành chính huyện, giúp Thẩm phán hoàn toàn độc lập, khách quan khi xét xử các vụ án kiện quyết định cưỡng chế hành chính của UBND.

5. Những đề xuất trong nghiên cứu có thể ứng dụng ngay vào thực tế không?

Hoàn toàn có thể. Những đề xuất về mở rộng quyền giải trình của người dân, tăng cường công tác vận động, thuyết phục trước khi cưỡng chế thu hồi đất hay thống nhất cách hiểu về yếu tố lỗi đối với người chưa thành niên có thể áp dụng ngay trong quá trình ban hành văn bản hướng dẫn và thực thi công vụ hàng ngày.

---

Kết luận

Kỷ yếu hội thảo khoa học "Cưỡng chế hành chính trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam" của Trường Đại học Luật Hà Nội là một công trình học thuật quy mô, mang đậm hơi thở thực tiễn và tư duy pháp lý hiện đại. Bằng việc giải mã toàn diện các chiều kích của cưỡng chế hành chính dưới lăng kính bảo vệ quyền con người, công trình đã định hình lộ trình rõ ràng để hoàn thiện hệ thống pháp luật, chuẩn hóa quy trình cưỡng chế và xây dựng cơ chế kiểm soát tư pháp độc lập, hiệu quả.

[!TIP] Khuyến nghị hành động: Các nhà lập pháp, cơ quan quản lý nhà nước và giới nghiên cứu pháp lý cần tiếp tục đẩy mạnh thể chế hóa các nguyên tắc hạn chế quyền, chuẩn hóa quy trình xử lý vi phạm hành chính và thúc đẩy cải cách tư pháp đồng bộ nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nền hành chính dân chủ, pháp quyền và phụng sự nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG DAI HQC LUAT HA NOI KHOA PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC KỶ YÊU HỘI THẢO KHOA HỌC CƯỠNG CHÉ HÀNH CHÍNH TRONG NHÀ NƯỚC PHAP QUYEN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Hà Nội, ngày 19 tháng 06 năm 2023 MUC LUC STT TEN BAI VIET TAC GIA Trang Kiêm soát hoạt động cưỡng chê hành 1. chính đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà Nguyên Thu Trang 1 nước pháp quyền Pháp luật vê mae - hanh chinh Nguyễn Nhụe Bính 2 đưới góc độ hạn chê quyên con người, 10 xk # và Lê Công Hải quyên công dân Một sô quy định pháp luật vê tạm giữ. wy ad = Hoang Thi Lan Phương và 3. người theo thủ tục hành chính và kiên.

Tran Thi Thanh Mai nghị hoàn thiện Trách nhiệm hành chính đối với „ ` 4. Hoang Quoc Hong 34 người chưa thành niên Áp dụng xử lý hành chính với người. Nguyén Thity Linh A 43 chưa thành niên ở Việt Nam hiện nay Trục xuất người nước ngoài vi phạm 6. Phạm Đức Chính 55 hành chính ở Việt Nam hiện nay Bàn về thâm quyền xử phạt vi phạm ` ` Ui : : Tran Thị Hiên 63 hành chính Đánh giá quy định pháp luật vê biện 8.

pháp khắc phục hậu quả do vi phạm Nguyễn Thị Thủy 74 hành chính gây ra Hoan thiện quy định về biện pháp khắc phục hậu qua trong xử phat vi Nguyễn Thị Thảo §6 phạm hành chính trong lĩnh vực văn hoá, quảng cáo Cưỡng chê thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự Tạ Quang Ngọc 97 xây dựng hiện nay Biện pháp cưỡng chê tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính Bùi Thị Đào 108 theo pháp luật hiện hành Pháp luật về xử lý vi phạm trong đăng Vii Thi Loan 116 ký kinh doanh đối với doanh nghiệp Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai - Thực trạng pháp Nguyễn Mạnh Hùng 124 luật và giải pháp hoàn thiện Thâm quyên và hình thức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế Nguyễn Anh Vũ 136 ở Việt Nam hiện nay KIEM SOAT HOAT DONG CUONG CHE HANH CHINH DAP UNG YEU CAU XAY DỰNG NHA NUOC PHAP QUYEN Ths.Nguyén Thu Trang Đại học Luật Hà Nội Tóm tắt: 7rong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền, việc kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nhà nước pháp quyền cân đảm bảo rằng quyên lực nhà nước không bị lạm dụng; quyết định, hành vi của chủ thể quản lí đều tuân thi pháp luật và hướng tới bảo vệ quyén lợi chính đáng của người dân. Trong bói cảnh này, kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính đóng vai trò như một người gác cổng, giúp đảm bảo tính công bằng, mình bạch và đáng tin cậy của quyết định, hành vì của chủ thể quản lí hành chính nhà nước. Tiy nhiên, việc kiêm soát hoạt động cưỡng chế hành chính không phải là một nhiệm vụ dễ dàng.

Có những thách thức đáng kể mà nhà nước phải đối mặt, bao gồm sự chưa hoàn thiện của các quy định pháp luật làm cơ sở cho việc kiểm soát; sự độc lập của các thiết chế kiểm soát; sự cản trở tới hoạt động bình thường của chủ thể quản lí hành chính nhà nước. Ngoài ra, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ cũng đặt ra những thách thức mới trong việc kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính, đặc biệt là vấn đề thẩm quyển khi không gian mạng không có biên giới hay phân chia địa giới hành chính. Từ khóa: kiểm soát quyền lực nhà nước, cưỡng chế hành chính, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Theo Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam của Trường Đại học Luật Hà Nội, Cưỡng chế hành chính là biện pháp cưỡng chế nhà nước do các cơ quan và người có thấm quyền quyết định áp dụng đối với cá nhân hay tổ chức có hành vi vi phạm hành chính hoặc đối với một số cá nhân, tổ chức nhất định với mục đích ngăn chặn hay phòng ngừa, vì lý do an ninh quốc phòng hoặc vì lợi ích quốc gia. Cưỡng chế hành chính nói riêng và quản lí hành chính nói chung thường tiềm an rat nhiều những nguy cơ khác nhau, như tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, lạm quyén., cd thể dẫn tới tác động, ảnh hưởng tiêu cực đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; xâm hại đến lợi ích của Nhà nước, xã hội và nhân dân.

Không dừng lại ở những nguy cơ tiềm ẩn, mà nhiều nguy cơ trong quá trình thực thi cưỡng chế ! Trần Minh Hương (Chủ biên), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội, NXB. Công an nhân dân, Hà Nội, 2021, tr.137-138 hành chính đã phát sinh trên thực tế thành tệ quan liêu, nạn tham nhũng, lãng phí, gây ảnh hưởng xấu tới uy tín, danh dự của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, các cơ quan hành chính nhà nước, làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính nhà nước, tác động tiêu cực tới công cuộc quản lý và xây dựng đất nước, lợi ích và đời sống nhân dân. Chính vì vậy, vấn đề kiểm soát đối với hoạt động cưỡng chế hành chính vừa là một yêu cầu khách quan, vừa là một nhiệm vụ cấp bách trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.? Dựa trên khái niệm về kiểm soát hoạt động quản lí hành chính nhà nước mà Tiến sĩ Bùi Huy Tùng đã đưa ra, có thể hiểu kiểm soát đối với hoạt động cưỡng chế hành chính là toàn bộ hoạt động của các chủ thể trong xã hội (trong và ngoài nhà nước) dựa trên các phương thức giám sát, kiểm tra, xét xử, thanh tra, khiếu nại, tố cáo, nhận xét, đánh giá việc cưỡng chế hành chính nhằm phát hiện, ngăn ngừa, loại bỏ các sai phạm của các chủ thể cưỡng chế hành chính và đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Tính thiết yếu của việc kiểm soát cưỡng chế hành chính đối với công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Nhà nước pháp quyền là một phương thức tổ chức và vận hành quyền lực - mà quyền lực đó thuộc về nhân dân, dựa trên các nguyên tắc phục tùng tính tối cao của pháp luật, phân công quyền lực, dân chủ, công bằng; nhằm mục đích bảo vệ tối đa chủ quyền của nhân dân.

Trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, việc kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính là thiết yếu bởi lẽ hoạt động này bảo đảm được các đặc trưng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa mà Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã đề ra: Thứ nhất, việc kiểm soát cưỡng chế hành chính đo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản. Đặc trưng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam gắn liền với vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản. Hoạt động kiểm tra của Đảng đối với quản lí nhà nước nói chung, cưỡng chế hành chính nói riêng là một trong những phương diện chủ yếu thể hiện vai trò lãnh đạo của Đảng trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Các cơ quan hành chính từ Trung ương đến địa phương đều đặt dưới ? Bùi Huy Tùng, Kiểm soát với quyên lực hành pháp ở Việt Nam hiện nay, Luận án tiễn sĩ Luật học, Trường Luật Đại học Quốc gia Hà Nội, bảo vệ năm 2018, tr.35 3 Như trên, tr.36-37 sự lãnh đạo, kiểm tra của Dang.

Các cấp ủy Đảng lãnh đạo, tổ chức công tác kiểm tra các tổ chức đảng và đảng viên tại các cơ quan quản lý nhà nước trong chấp hành, thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của nhà nước. Ngoài ra, Đảng cũng lãnh đạo, kiểm tra công tác tổ chức và cán bộ trong bộ máy hành chính. Các tổ chức đảng được thành lập, hoạt động ở các cơ quan hành chính nhà nước từ Trung ương đến cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc kiềm tra, giám sát đối với hoạt động quản lí hành chính nhà nước nói chung, cưỡng chế hành chính nói riêng. Theo Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, cơ chế kiểm tra, giám sát của Đảng hướng tới việc tăng cường kiểm soát chặt chẽ, ràng buộc bằng trách nhiệm trong việc thực thi quyền lực của người có chức vụ, quyền hạn; quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong kiểm tra, phát hiện, xử lý tham nhũng, tiêu cực; bảo vệ người tích cực đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; khuyến khích và bảo vệ cán bộ, đảng viên, người đứng đầu đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung'.

Từ đó cho thấy, kiểm soát hoạt động cưỡng chế hành chính thông qua phương thức kiểm tra của Đảng là yếu tố không thẻ thiếu trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam. Thứ hai, việc kiểm soát cưỡng chế hành chính là thành tố góp phần bđo đám nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất và có sự kiểm soát giữa các nhánh quyên lực. Xuất phát từ đặc điểm của quyền lực nhà nước, việc phân định thành ba nhánh quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp là một nhu cầu khách quan. Tuy nhiên, trong nhà nước ta, quyền lực nhà nước là thống nhất.

Đó là sự thống nhất về mục tiêu chính trị chung. Vì vậy, việc phân định quyền lực nhà nước không chứa đựng và bao quát việc phân lập mục tiêu chính trị chung của quyền lực nhà nước. Do vậy, mặc dù có sự phân định ba quyền nhưng cả ba quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp không hoàn toàn tách biệt nhau, mà “ràng buộc lẫn nhau”, cả ba quyền đều phải phối hợp với nhau, phải hoạt động một cách nhịp nhàng trên cơ sở làm đúng, làm đủ nhiệm vụ và quyền hạn mà Nhân dân giao cho mỗi quyền được Hiến pháp - Đạo luật gốc của nhà nước và xã hội quy định. Mục đích của việc phân công quyền lực nhà nước là để nhằm kiểm soát quyền lực nhà nước, bảo đảm cho tính pháp quyền của nhà nước và phát huy * Bài phát biểu của đồng chí Võ Văn Thưởng tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác kiểm tra, giám sát năm 2022, triên khai nhiệm vụ năm 2023 do Ban Bí thư Trung HoNE Dabs tô chức ngày 10/02025.

Tan uso thông tin tại: https://laodong.vn/thoi-su/tap-trung-l ph: đang-dang: phat-I136609.1do dân chủ XHCN, chứ không phải là để thỏa hiệp hay chia rẽ quyền lực nhà nước giữa các quyền.