trÇn thanh tó bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o trêng ®¹i häc b¸ch khoa hµ néi -------------------------------------- LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc ®iÖn tö-viÔn th«ng Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng 2003-2005 TrÇn thanh tó hµ néi 2005 Hµ néi 2005 17057205089751000000 bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o trêng ®¹i häc b¸ch khoa hµ néi -------------------------------------- LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng ngµnh: ®iÖn tö - viÔn th«ng M· sè: trÇn thanh tó Ngêi híng dÉn khoa häc : GS. TrÇn ®øc h©n Hµ néi 2005 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc Môc lôc C¸c thuËt ng÷ viÕt t¾t. 3 Mét sè thuËt ng÷ trong tµi liÖu. 5 Ch¬ng 1: Tæng quan vÒ ®Þnh tuyÕn.
Kh¸i niÖm vÒ ®Þnh tuyÕn. C¸c ph¬ng ph¸p truyÒn th«ng tin. TruyÒn th«ng tin theo kiÓu lan trµn. TruyÒn th«ng tin theo con ®êng ngÉu nhiªn.
TruyÒn th«ng tin ‘nãng’ (Hot Potato). TruyÒn th«ng tin dùa vµo b¶ng ®Þnh tuyÕn. Ph©n lo¹i c¸c ph¬ng ph¸p ®Þnh tuyÕn. §Þnh tuyÕn thÝch nghi vµ kh«ng thÝch nghi.
§Þnh tuyÕn tËp trung vµ ®Þnh tuyÕn ph©n t¸n. §Þnh tuyÕn nguån / tõng bíc. ®Þnh tuyÕn ph©n cÊp vµ kh«ng ph©n cÊp. 20 Ch¬ng 2: §Þnh tuyÕn trong mét sè m¹ng ®iÓn h×nh.
§Þnh tuyÕn trong m¹ng Internet. Bé giao thøc TCP/IP. Giao thøc th«ng tin ®Þnh tuyÕn (RIP). Giao thøc th«ng tin ®Þnh tuyÕn phiªn b¶n 2 (RIP-2).
RIPng cho IPv6. Giao thøc OSPF. Ph©n ph¸t th«ng tin vÒ nh·n. §Þnh tuyÕn ®éng trong m¹ng ®iÖn tho¹i.
§Þnh tuyÕn trong m¹ng ATM. §Þnh tuyÕn trong m¹ng di ®éng. §Þnh tuyÕn trong m¹ng single-hop. §Þnh tuyÕn trong m¹ng ad-hoc.
56 TrÇn Thanh Tó- Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 1 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc 2. §Þnh tuyÕn trong ARPANET. 57 Ch¬ng 3: C¸c thuËt to¸n ®Þnh tuyÕn. ThuËt to¸n t×m ®êng ng¾n nhÊt.
ThuËt to¸n Dijkstra. ThuËt to¸n Bellman-Ford. ThuËt to¸n Floyd. ThuËt to¸n Mentor.
§Þnh tuyÕn thay thÕ linh ho¹t. DAR trong m¹ng kÕt nèi ®Çy ®ñ. DAR trong m¹ng nhiÒu node cÊp trªn (dual-parent). §Þnh tuyÕn theo vec-t¬ kho¶ng c¸ch (Distance-VectorRouting).
TÝnh to¸n l¹i cost. Chia c¾t hai híng (Split Horizon). CËp nhËt cã ®iÒu kiÖn (Triggered Update). §Þnh tuyÕn theo tr¹ng th¸i liªn kÕt (Link-stateRouting).
X¸c ®Þnh c¸c node l©n cËn. X¸c ®Þnh cost cho mçi link. Th«ng b¸o tr¹ng th¸i liªn kÕt. Ph©n ph¸t c¸c LSA.
TÝnh to¸n ®Þnh tuyÕn. §Þnh tuyÕn ph©n cÊp. §Þnh tuyÕn qu¶ng b¸ (Broadcast Routing). 96 Ch¬ng 4: Ch¬ng tr×nh m« pháng.
109 Tµi liÖu tham kh¶o. 110 TrÇn Thanh Tó- Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 2 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc C¸c thuËt ng÷ viÕt t¾t Tõ viÕt t¾t Tªn tiÕng Anh NghÜa tiÕng ViÖt ABR Area Boundary Router §Þnh tuyÕn biªn vïng AODV Ad-hoc On-demand Distance Vect¬ kho¶ng c¸ch theo yªu cÇu Vector AS Autonomous System HÖ tù trÞ ASBR AS Boundary Router Router biªn AS BDR Backup Designeated Router Router chØ ®Þnh dù phßng BGP Border Gateway Protocol Giao thøc cæng ®êng biªn BTS Base Transceiver Station Tr¹m thu ph¸t gèc CCS Common Channel Signaling HÖ thèng b¸o hiÖu kªnh chung CIDR Classless Inter-Domain Routing §Þnh tuyÕn biªn vïng kh«ng ph©n cÊp CoS Class of Service Líp dÞch vô DAR Dynamic Alternative Routing §Þnh tuyÕn thay thÕ linh ho¹t DMSU Digital Main Switching Unit §¬n vÞ chuyÓn m¹ch sè chÝnh DNHR Dynamic NonHierarchical §Þnh tuyÕn ®éng kh«ng ph©n cÊp Routing DR Designeated Router Router chØ ®Þnh DSDV Destination-Sequenced Distance Vect¬ kho¶ng c¸ch s¾p thø tù ®Ých Vector DSV Dynamic Source Routing §Þnh tuyÕn nguån linh ho¹t EGP Exterior Gateway Protocol Giao thøc cæng ngoµi FTP File Transfer Protocol Giao thøc truyÒn dÉn File IGP Interior Gateway Protocol Giao thøc cæng trong LAN Local Area Network M¹ng côc bé LCR Last Chance Routing Ph¬ng ph¸p ®Þnh tuyÕn ‘c¬ héi cuèi cïng’ LE Local Exchange Tæng ®µi néi h¹t LIFO Last In - First Out (M« h×nh) Vµo tríc ra sau LLR Least Loaded Routing §Þnh tuyÕ t¶i tèi thiÓu TrÇn Thanh Tó – Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 3 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc LSA Link State Advertisement Th«ng b¸o th«ng tin liªn kÕt LSR Label Switched Router Bé ®Þnh tuyÕn chuyÓn nh·n LSP Link State Packet Gãi tr¹ng th¸i liªn kÕt MANET Mobile Ad-hoc Network M¹ng di ®éng Ad-hoc RD Routing Domain Vïng ®Þnh tuyÕn RID Router IDentificator §Þnh d¹ng router RIP Routing Information Protocol Giao thøc th«ng tin ®Þnh tuyÕn RTNR Real Time Network Routing §Þnh tuyÕn m¹ng thêi gian thùc SDR State-Dependent Routing §Þnh tuyÕn phô thuéc tr¹ng th¸i SPR Single Parented Routing §Þnh tuyÕn mét node cÊp trªn TCP Transmission Control Protocol Giao thøc ®iÒu khiÓn truyÒn dÉn UDP User Datagram Protocol Giao thøc gãi d÷ liÖu ngêi dïng VC Virtual Channel Kªnh ¶o VLSM Variable-Length Subnet Masks MÆt n¹ m¹ng con cã ®é dµi thay ®æi VP Virtual Path §êng ¶o TrÇn Thanh Tó – Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 4 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc Mét sè thuËt ng÷ trong tµi liÖu Tõ tiÕng Anh NghÜa tiÕng ViÖt Adjacency Relationship Quan hÖ cËn kÒ Authentication NhËn thùc Backbone X¬ng sèng (M¹ng x¬ng sèng lµ nh÷ng m¹ng cÊp cao nhÊt, thêng cã tèc ®é truyÒn dÉn cao) Bandwidth B¨ng th«ng / §é réng b¨ng th«ng Broadcast Qu¶ng b¸ Connection-oriented Híng kÕt nèi Entry Môc (trong mét b¶ng chøa th«ng tin, nÕu c¸c dßng mang th«ng tin cã d¹ng nh nhau, cã mét hoÆc mét sè cét cã thÓ dïng lµm kho¸ ®Ó t×m c¸c dßng, th× mçi dßng sÏ ®îc gäi lµ mét entry) Flooding Lan trµn Foreign agent Agent ngoµi Forwarding ChuyÓn tiÕp th«ng tin Handoff Management §iÒu khiÓn chuyÓn vïng Hop Bíc / Bíc nh¶y (§o¹n ®êng nèi hai node kÒ nhau ®îc gäi lµ mét hop) Internetwork Liªn m¹ng Local Exchange §iÓm chuyÓn m¹ch néi h¹t Location Registration §¨ng ký vÞ trÝ Loop Vßng lÆp Multicast §a ®iÓm Multiprotocol §a giao thøc Neighbour L©n cËn Network Resourse Tµi nguyªn m¹ng Parent Node Node cha / Node cÊp trªn Path-Determination X¸c ®Þnh ®êng truyÒn Poison reverse §Çu ®éc ngîc QoS ChÊt lîng dÞch vô TrÇn Thanh Tó – Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 5 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc Router Bé ®Þnh tuyÕn Routing §Þnh tuyÕn / Chän ®êng Sequence number Sè thø tù Spanning tree C©y ®êng ®i Split Horizon Chia c¾t hai híng (t¬ng ®¬ng kh¸i niÖm ‘chÎ ngang’ trong mét sè tµi liÖu kh¸c) Supernet Siªu m¹ng Supnet M¹ng con Traffic Engineering Kü thuËt lu lîng Triggered Update CËp nhËt cã ®iÒu kiÖn Trunk - reservation Dù tr÷ trung kÕ Two-link route TuyÕn hai link / TuyÕn hai liªn kÕt TrÇn Thanh Tó – Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 6 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc Lêi nãi ®Çu §Þnh tuyÕn lµ mét chøc n¨ng kh«ng thÓ thiÕu trong bÊt kú m¹ng viÔn th«ng nµo. Mçi khi thùc hiÖn thiÕt kÕ, x©y dùng mét m¹ng míi, hay c¶i tiÕn mét m¹ng ®· cã, ng-êi thiÕt kÕ m¹ng ph¶i ®Æc biÖt quan t©m tíi vÊn ®Ò ®Þnh tuyÕn, bëi ho¹t ®éng cña mét m¹ng cã hiÖu qu¶ hay kh«ng, chÊt l-îng cña c¸c dÞch vô cung cÊp trªn m¹ng cã tho¶ m·n ®-îc yªu cÇu cña ng-êi sö dông m¹ng hay kh«ng phô thuéc rÊt nhiÒu vµo viÖc ®Þnh tuyÕn trong m¹ng ®ã. Do tÝnh chÊt quan träng cña m×nh mµ viÖc ®Þnh tuyÕn cÇn liªn tôc ®-îc c¶i tiÕn, thay ®æi ®Ó cã thÓ ®¸p øng ®-îc víi sù ph¸t triÓn cña m¹ng viÔn th«ng.
Tõ nh÷ng thêi kú ban ®Çu cña m¹ng ®iÖn tho¹i, viÖc ®Þnh tuyÕn chØ ®-îc thùc hiÖn mét c¸ch thñ c«ng nhê c¸c ®iÖn tho¹i viªn, cho tíi b©y giê, qu¸ tr×nh ®Þnh tuyÕn ®-îc thùc hiÖn mét c¸ch hoµn toµn tù ®éng, víi chÊt l-îng, tèc ®é cao ®Ó cã thÓ cho phÐp cung cÊp c¸c dÞch vô ngµy cµng ®a d¹ng trong c¸c m¹ng thÕ hÖ míi. Tr¶i qua mét qu¸ tr×nh ph¸t triÓn m¹nh, rÊt nhiÒu ph-¬ng ph¸p, kü thuËt ®Þnh tuyÕn ®· ®-îc ®-a ra. Nghiªn cøu vÒ c¸c kü thuËt ®Þnh tuyÕn lµ mét lÜnh vùc nghiªn cøu rÊt réng lín bëi mçi m¹ng cÇn cã mét chiÕn l-îc ®Þnh tuyÕn cho riªng m×nh, phï hîp víi môc ®Ých truyÒn dÉn, phï hîp víi c«ng nghÖ m¹ng, phï hîp víi yªu cÇu cña nh÷ng ng-êi sö dông m¹ng ®Ó trao ®æi th«ng tin. Kh«ng thÓ ¸p ®Æt hoµn toµn mét chiÕn l-îc ®Þnh tuyÕn cña mét m¹ng lªn mét m¹ng kh¸c.
Do ®ã, ®èi víi ng-êi thiÕt kÕ m¹ng, khi x¸c ®Þnh kü thuËt ®Þnh tuyÕn ®Ó sö dông trong mét m¹ng míi, cÇn ph¶i n¾m ®-îc nh÷ng ®iÒu c¬ b¶n vÒ ®Þnh tuyÕn. Tõ ®ã, cã thÓ ®Þnh ra ®-îc chiÕn l-îc ®Þnh tuyÕn thÝch hîp cho m¹ng cña m×nh. Ngoµi ra, ®èi víi nh÷ng ng-êi nghiªn cøu m¹ng, kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng còng lµ mét ®iÒu rÊt ®¸ng quan t©m. §å ¸n tèt nghiÖp “Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng” nªu ra c¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ®Þnh tuyÕn, cïng víi kü thuËt thuËt ®Þnh tuyÕn trong mét sè m¹ng ®iÓn h×nh.
§å ¸n ®-îc x©y dùng nh»m môc ®Ých tù t×m hiÓu, trang bÞ thªm kiÕn thøc c¬ b¶n, n©ng cao hiÓu biÕt cho ng-êi viÕt, cñng cè nÒn t¶ng cho qu¸ tr×nh c«ng t¸c, nghiªn cøu m¹ng sau nµy. §ång thêi, nÕu cã thÓ, lµm mét tµi liÖu tham kh¶o cho nh÷ng ng-êi quan t©m. TrÇn Thanh Tó – Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 7 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §å ¸n tèt nghiÖp cao häc §å ¸n bao gåm 4 ch-¬ng: Ch-¬ng 1 - Tæng quan vÒ ®Þnh tuyÕn: §-a ra nh÷ng kh¸i niÖm c¬ b¶n vÒ viÖc ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng. Ch-¬ng 2 - §Þnh tuyÕn trong mét sè m¹ng viÕn th«ng chÝnh: Giíi thiÖu kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong mét sè m¹ng cô thÓ.
Ch-¬ng 3 - C¸c thuËt to¸n ®Þnh tuyÕn: Giíi thiÖu mét sè thuËt to¸n t×m ®-êng ng¾n nhÊt, mét sè thuËt to¸n ®Þnh tuyÕn c¬ b¶n. Ch-¬ng 4 - Ch-¬ng tr×nh m« pháng: Giíi thiÖu ch-¬ng tr×nh m« pháng thuËt to¸n Mentor ®Ó x©y d-ng mét t«p« m¹ng VÊn ®Ò ®Þnh tuyÕn kh«ng ph¶i lµ mét vÊn ®Ò míi mÎ. Nh-ng ®ã lµ mét lÜnh vùc nghiªn cøu rÊt réng. Víi thêi gian cã h¹n, ®Æc biÖt lµ do kiÕn thøc cßn nhiÒu h¹n chÕ, em chØ ®-a ra ®-îc mét l-îng rÊt nhá nh÷ng kh¸i niÖm, th«ng tin vÒ vÊn ®Ò ®Þnh tuyÕn.
Do vËy, sai sãt lµ ®iÒu khã tr¸nh khái. Bëi vËy, em mong nhËn ®-îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c thÇy, c¸c c«, cïng c¸c b¹n ®Ó hoµn thiÖn h¬n n÷a ®å ¸n cña m×nh. Em xin c¶m ¬n thÇy gi¸o – GS. TrÇn §øc H©n, ng-êi ®· h-íng dÉn em hoµn thµnh ®å ¸n tèt nghiÖp cao häc nµy.
Hµ Néi ngµy 15 th¸ng 10 n¨m 2005 Häc viªn TrÇn Thanh Tó TrÇn Thanh Tó – Líp cao häc §TVT – kho¸ 2003 8 Kü thuËt ®Þnh tuyÕn trong m¹ng viÔn th«ng §è ¸n tèt nghiÖp cao häc Ch¬ng 1: Tæng quan vÒ ®Þnh tuyÕn 1.