phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đắk Lắk. Luan van 4 Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đắk Lắk. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài này, tiến hành tham khảo phƣơng pháp nghiên cứu của một số bài viết của các Tiến sĩ trên các diễn đàn kinh tế, tạp chí khoa học và các bài luận văn Thạc sĩ đã thực hiện tại các trƣờng đại học dựa trên nền tảng lý thuyết đƣợc tham khảo từ một số nguồn tài liệu, sách tham khảo đƣợc biên soạn về kiểm soát rủi ro trong cho vay.
Từ đó, chọn lọc làm cơ sở lý luận và tìm ra nền tảng để tiến hành nghiên cứu và hoàn thành đề tài. (1) Đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng chi nhánh ngân hàng TMCP Công thƣơng Bắc Đà Nẵng” năm 2013, Luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh của tác giả Đào Thị Thu Thủy, Đại học Đà Nẵng. Luận văn tập trung nghiên cứu những lý luận cơ bản về kiểm soát RRTD của NHTM và phân tích thực trạng của chi nhánh ngân hàng TMCP Công thƣơng Đà Nẵng, qua đề tài này tác giả đã kế thừa đƣợc các nghiên cứu về cơ sở lý luận phần nội dung kiểm soát rủi ro. (2) Đề tài “Giải pháp kiểm soát và tài trợ rủi ro cho vay doanh nghiệp tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Quận Sơn Trà Thành phố Đà Nẵng, năm 2012, Luận văn thạc sĩ tác giả Lƣơng Khắc Trung, Đại học Đà Nẵng luận văn đã nghiên cứu và đƣa ra các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay DN, qua luận văn này, tác giả tham khảo một số nội dung công tác kiểm soát RRTD (3) Đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Công thƣơng chi nhánh Đà Nẵng” năm 2013, Luận văn cao học Quản trị kinh doanh của tác giả Lê Thị Dung, Học Viện Tài Chính Hà Nội.
Luận văn vận dụng các nội dung của QTRR tín dụng trong cho vay Doanh Luan van 5 nghiệp nhỏ và vừa để đánh giá thực trạng RRTD trong cho vay DN tại chi nhánh từ đó đƣa ra các giải pháp nh m nâng cao chất lƣợng quản trị RRTD tại chi nhánh. Qua luận văn này tác giả đã nghiên cứu tham khảo một số giải pháp trong quản trị RRTD trong cho vay DN phù hợp với tình hình rủi ro tại chi nhánh. (4) Đề tài “Hạn chế rủi ro tín dụng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng chi nhánh Đà Nẵng” năm 2012 Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Anh Đào, Đại học Đà Nẵng, luận văn đã nghiên cứu các vấn đề lý luận về rủi ro tín dụng đặc điểm rủi ro tín dụng doanh nghiệp, qua luận văn tác giả đã tham khảo đƣợc nội dung đặc điểm, các tiêu ch đánh giá kết quả công tác hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp. (5) Đề tài “Quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng Doanh nghiệp tại NHTMCP Việt Nam Thịnh Vƣợng Chi nhánh Đà Nẵng” năm 2012, luận văn thạc quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng, luận văn đã phân t ch rõ nguyên nhân dẫn đến rủi ro cho vay DN trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp hạn chế rủi ro trong cho vay DN tại Ngân hàng này, qua luận văn tác giả đã tham khảo đƣợc nguyên nhân dẫn đến rủi ro trong cho vay DN.
Để việc nghiên cứu đề tài đƣợc hoàn thiện hơn, tác giả đã t m hiểu, nghiên cứu các luận văn thạc sĩ trƣớc đây có nội dung lên quan đến đề tài. Sau khi nghiên cứu những luận văn trên học viên nhận thấy các tác giả đã hệ thống hoá, đƣa ra các khái niệm và phân tích các nội dung liên quan đến hoạt động tín dụng của NHTM, đặc biệt các nội dung về kiểm soát rủi ro tín dụng nói chung, và kiểm soát rủi ro tín dụng doanh nghiệp nói riêng. Qua đó, các tác giả đã làm rõ vai trò và sự cần thiết của công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng định hƣớng cho hoạt động kinh doanh các NHTM đi theo hƣớng ngày càng nâng cao chất lƣợng hoạt động kinh doanh ngân hàng, giảm tổn thất, tăng thu nhập và một số giải pháp đã, đang đƣợc triển Luan van 6 khai trong thực tiễn hoạt động tại các NHTM, góp phần xây dựng chiến lƣợc kinh doanh bền vững, ổn định, nâng cao vị thế cạnh tranh. Tuy nhiên, có công trình nghiên cứu phân tích RRTD vẫn mang tính chất định t nh, chƣa chỉ ra đƣợc mô h nh để quản lý rủi ro, đo lƣờng rủi ro, tổn thất ngân hàng phải gánh chịu khi rủi ro tín dụng xảy ra, chƣa phản ánh đƣợc mức độ chấp nhận rủi ro của ngân hàng, chƣa chỉ ra đƣợc mục tiêu và cách thức kiểm soát RRTD trong danh mục đầu tƣ t n dụng.
Để có cái nhìn tổng thể, khách quan hơn và hiểu sâu hơn những vấn đề cần nghiên cứu, chúng ta cần xem xét lại các nghiên cứu có liên quan trƣớc đây, từ đó t m ra những điểm mới và có các giải pháp cho phù hợp với sự thay đổi của môi trƣờng nghiên cứu hiện tại. Từ đó vận dụng vào thực tiễn hoạt động kinh doanh ngân hàng, hƣớng tới mục tiêu nh m kiểm soát tốt các rủi ro trong công tác tín dụng, luận văn rút ra đƣợc những thành công, hạn chế và nguyên nhân hạn chế đối với kiểm soát RRTD trong cho vay DN tại Chi nhánh. Trên cơ sở đó, đƣa ra các giải pháp thích hợp nh m làm tốt hơn công tác kiểm soát RRTD trong cho vay DN tại Agribank Đắk Lắk trong thời gian tới. Luan van 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
KHÁI QUÁT CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm cho vay của ngân hàng thƣơng mại Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó NHTM giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đ ch và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Phân loại cho vay của ngân hàng thƣơng mại a. Căn cứ vào mục đích cho vay Dựa vào mục đ ch vay chia thành các loại sau: cho vay sản xuất kinh doanh và cho vay tiêu dùng cá nhân.
Cho vay tiêu dùng: Các cá nhân có nhu cầu mua sắm các vật dụng gia đ nh nhƣ: xe máy, vật dụng trang trí nội thất… khách hàng sẽ đƣợc cung cấp vốn trong một khoản thời gian cụ thể kèm những điều kiện vay vốn nhất định. Cho vay sản xuất kinh doanh: Mục đ ch của loại cho vay này là ngân hàng cho các doanh nghiệp vay để phục vụ hoạt động kinh doanh của mình, nh m mở rộng hoạt động sản xuất hay đáp ứng một nhu cầu nào đó về tiền vốn của doanh nghiệp. Dựa trên đặc điểm của từng ngành mà ngân hàng sẽ thiết lập các điều kiện cho vay, cách thức trả nợ dựa trên nguồn thu nhập của doanh nghiệp. Căn cứ vào thời hạn cho vay Dựa vào thời hạn cho vay có 3 hình thức cho vay gồm cho vay ngắn Luan van 8 hạn, cho vay trung hạn, cho vay dài hạn Cho vay ngắn hạn là loại cho vay có thời hạn đến 12 tháng và hình thức cho vay này nh m tài trợ cho tài sản lƣu động hoặc nhu cầu sử dụng vốn ngắn hạn của Nhà nƣớc, doanh nghiệp, hộ sản xuất.
Cho vay trung hạn là hình thức cho vay để tài trợ cho nhu cầu vốn đầu tƣ trung dài hạn của doanh nghiệp để đầu tƣ mua sắm máy móc thiết bị, phƣơng tiện vận tải, xây dựng nhà xƣởng, văn phòng… thời hạn cho vay từ trên 12 tháng đến 60 tháng. Cho vay dài hạn là hình thức cho vay để tài trợ vốn cho các dự án đầu tƣ có quy mô lớn, cấp vốn xây dựng cơ bản nhƣ: đầu tƣ xây dựng các doanh nghiệp mới, các công trình thuộc cơ sở hạ tầng…thời hạn trên 60 tháng. Căn cứ vào hình thức bảo đảm tiền vay Căn cứ vào hình thức bảo đảm tiền vay có 02 hình thức cho vay gồm cho vay có tài sản bảo đảm và cho vay không có tài sản bảo đảm. Cho vay có tài sản bảo đảm là hình thức cho vay dựa trên cơ sở các đảm bảo tiền vay nhƣ cầm cố, thế chấp, hoặc bảo đảm b ng tài sản của bên thứ 3.
Hình thức này đƣợc áp dụng phổ biến cho phần lớn các nhu cầu vay vốn của ngƣời vay. Cho vay không có tài sản bảo đảm là hình thức cho vay không có tài sản thế chấp hoặc bảo lãnh b ng tài sản của bên thứ ba mà chỉ dựa vào uy tín của khách hàng vay vốn hoặc của ngƣời bảo lãnh để quyết định cho vay. Căn cứ vào phương thức cho vay Dựa vào phƣơng thức cho vay có các phƣơng thức cho vay nhƣ sau: cho vay từng lần; cho vay theo hạn mức tín dụng; cho vay theo hạn mức thấu chi; cho vay theo dự án đầu tƣ, cho vay đồng tài trợ, cho vay trả góp, cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng, cho vay qua nghiệp vụ phát hành và sử dụng Luan van 9 thẻ tín dụng… Cho vay từng lần áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu vay vốn từng lần. Mỗi lần vay vốn, khách hàng và ngân hàng cho vay lập thủ tục vay vốn theo quy định và ký hợp đồng tín dụng.
Cho vay theo hạn mức tín dụng là phƣơng thức cho vay áp dụng đối với khách hàng vay ngắn hạn có nhu cầu vay vốn thƣờng xuyên, kinh doanh ổn định. Mỗi lần rút vốn vay khách hàng và ngân hàng nơi cho vay lập giấy nhận nợ kèm theo chứng từ phù hợp với mục đ ch sử dụng vốn trong hợp đồng tín dụng. Cho vay theo hạn mức thấu chi là ngân hàng thỏa thuận b ng văn bản chấp nhận cho khách hàng đƣợc chi vƣợt số tiền hiện có trên tài khoản thanh toán của khách hàng phù hợp với các quy định của chính phủ và ngân hàng.