Khóa luận: Quản trị rủi ro tín dụng KHCN tại Agribank Vĩnh Thuận, Kiên Giang

Khóa luận phân tích quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Vĩnh Thuận, Kiên Giang.

• Tác giả: Trần Thị Thùy Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Thái Kim Hiền Nhân
• Trường học: Trường Đại Học Tây Đô
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Chi Nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP
• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
• DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.2.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.3. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Cấu trúc khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1.1. Khái niệm và phân loại tín dụng
• 2.1.1.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 2.1.1.2. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 2.1.2. Nguyên tắc và điều kiện cho vay
• 2.1.3. Bảo đảm tín dụng
• 2.2. RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.2.1. Rủi ro tín dụng
• 2.2.1.1. Khái niệm rủi ro tín dụng
• 2.2.1.2. Phân loại rủi pro tín dụng
• 2.2.2. Đặc điểm của rủi ro tín dụng
• 2.2.3. Nguyên nhân xảy ra rủi ro tín dụng tại các ngân hàng
• 2.2.3.1. Nguyên nhân từ phía khách hàng
• 2.2.3.2. Nguyên nhân từ bản thân ngân hàng
• 2.2.3.3. Nguyên nhân khách quan
• 2.2.4. Hậu quả của rủi ro tín dụng ngân hàng
• 2.2.4.1. Hậu quả rủi ro tín dụng đối với ngân hàng
• 2.2.4.2. Hậu quả của rủi ro tín dụng đối với khách hàng
• 2.2.4.3. Hậu quả rủi ro tín dụng đối với nền kinh tế
• 2.2.5. Các chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng
• 2.2.5.1. Nợ quá hạn và hệ số nợ quá hạn
• 2.2.5.2. Nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu/Tổng dư nợ
• 2.2.5.3. Trích lập dự phòng rủi ro tín dụng
• 2.3. QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG
• 2.3.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng
• 2.3.2. Điều kiện thực hiện mô hình quản lý rủi ro tín dụng
• 2.3.3. Phương pháp quản lý rủi ro tín dụng
• 2.3.4. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng
• 2.3.4.1. Nhận dạng rủi ro
• 2.3.4.2. Đo lường rủi ro và phân tích rủi ro
• 2.3.4.3. Kiểm soát rủi ro tín dụng
• 2.3.4.4. Tài trợ rủi ro
• 2.4. Lược khảo tài liệu
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH VĨNH THUẬN - KIÊN GIANG
• 3.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.1.2. Khái quát địa bàn huyện Vĩnh Thuận tỉnh Kiên Giang
• 3.1.3. Quá trình hình thành và phát triển của NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh thuận Kiên giang
• 3.1.4. Cơ cấu tổ chức và hoạt động của các phòng ban
• 3.1.4.1. Tổ chức bộ máy quản lý
• 3.1.4.2. Chức năng và nhiệm vụ các phòng ban
• 3.1.5. Chức năng và nhiệm vụ của NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh thuận Kiên giang
• 3.1.6. Quy trình cho vay của NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh thuận Kiên giang
• 3.1.7. Kết quả kinh doanh của NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh thuận Kiên giang trong 3 năm (2014 – 2016)
• 3.2. Tình hình cho vay khách hàng cá nhân tại NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh thuận Kiên giang qua 3 năm ( 2014 – 2016 )
• 3.2.1. Doanh số cho vay KHCN qua 3 năm ( 2014- 2016 )
• 3.2.1.1. Doanh số cho vay KHCN theo thời hạn
• 3.2.1.2. Doanh số cho vay KHCN theo mục đích sử dụng vốn
• 3.2.1.3. Doanh số cho vay KHCN theo tài sản đảm bảo
• 3.2.2. Doanh số thu nợ cho vay KHCN qua 3 năm ( 2014- 2016 )
• 3.2.2.1. Doanh số thu nợ cho vay KHCN theo thời hạn
• 3.2.2.2. Doanh số thu nợ cho vay KHCN theo mục đích sử dụng vốn
• 3.2.2.3. Doanh số thu nợ cho vay KHCN theo tài sản đảm bảo
• 3.2.3. Dư nợ cho vay KHCN qua 3 năm ( 2014- 2016 )
• 3.2.3.1. Dư nợ cho vay KHCN theo thời hạn
• 3.2.3.2. Dư nợ cho vay KHCN theo mục đích sử dụng vốn
• 3.2.3.3. Dư nợ cho vay KHCN theo tài sản đảm bảo
• 3.3. Thực trạng rủi ro tín dụng của NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang qua 3 năm ( 2014 – 2016 )
• 3.3.1. Tình hình nợ quá hạn của NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang qua 3 năm ( 2014 – 2016 )
• 3.3.2. Tình hình nợ xấu của NHN0&PTNT chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang qua 3 năm ( 2014 – 2016 )
• 3.3.3. Rủi ro tín dụng theo loại hình cho vay
• 3.3.4. Phân tích các chỉ tiêu đánh giá rủi ro tín dụng KHCN tại NHN0 & PTNT CN Vĩnh Thuận Kiên Giang
• 3.3.4.1. Chỉ tiêu nợ quá hạn
• 3.3.4.2. Chỉ tiêu nợ xấu
• 3.3.4.3. Chỉ tiêu trích lập dự phòng rủi ro
• 3.4. Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NHN0 & PTNT CN Vĩnh Thuận Kiên Giang
• 3.4.1. Mô hình tổ chức hoạt động quản trị tín dụng
• 3.4.2. Quy trình cấp tín dụng tại ngân hàng
• 3.4.3. Công tác thẩm định, đánh giá khách hàng
• 3.4.4. Nhận dạng rủi ro trong hoạt động tín dụng của ngân hàng
• 3.4.5. Thực trạng đo lường rủi ro
• 3.4.6. Công tác kiểm soát rủi ro tín dụng của ngân hàng
• 3.4.7. Công tác xử lý nợ quá hạn, nợ xấu tại ngân hàng
• 3.5. Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng đối với KHCN tại NHN0 & PTNT CN Vĩnh Thuận Kiên Giang trong 3 năm ( 2014 – 2016 )
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM
• 4.1. ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG KHCN TẠI NHN0&PTNT CHI NHÁNH VĨNH THUẬN – KIÊN GIANG
• 4.2. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng tại NHN0 & PTNT CN Vĩnh Thuận
• 4.3. Một số giải pháp phòng ngừa rủi ro tại NHN0 & PTNT CN Vĩnh Thuận
• 4.3.1. Tích cực xử lý nợ xấu và nợ quá hạn
• 4.3.2. Xây dựng và thực hiện chính sách cho vay thích hợp
• 4.3.3. Thành lập bộ phận nghiên cứu, phân tích và dự báo rủi ro
• 4.3.4. Nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động kiểm tra kiểm soát nội bộ ngân hàng
• 4.3.5. Chú trọng công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Đối với Ngân hàng Nhà Nước
• Đối với NHN0 & PTNT CN Vĩnh Thuận – Kiên Giang

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. Hoạt động tín dụng không chỉ mang lại lợi nhuận mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đặc biệt, tại chi nhánh Vĩnh Thuận, Kiên Giang, việc quản lý rủi ro tín dụng cần được chú trọng hơn nữa để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động cho vay. Vai trò của nó không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn nâng cao uy tín và sự tin tưởng từ phía khách hàng.

1.2. Tình hình rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp

Tình hình rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Vĩnh Thuận đang có nhiều thách thức. Số lượng nợ xấu và nợ quá hạn đang gia tăng, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

II. Những thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng

Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp gặp phải nhiều thách thức, từ việc nhận diện rủi ro đến việc áp dụng các biện pháp kiểm soát hiệu quả. Những thách thức này cần được phân tích và giải quyết để nâng cao hiệu quả quản lý.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng gia tăng

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng gia tăng, bao gồm sự biến động của thị trường, tình hình kinh tế khó khăn và khả năng trả nợ của khách hàng. Việc phân tích các nguyên nhân này là rất cần thiết để đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.2. Hệ thống kiểm soát rủi ro chưa hiệu quả

Hệ thống kiểm soát rủi ro hiện tại tại ngân hàng chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế. Cần có sự cải tiến trong quy trình thẩm định và đánh giá khách hàng để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Việc sử dụng mô hình định lượng và phân tích dữ liệu sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định chính xác hơn.

3.1. Mô hình định lượng trong quản trị rủi ro

Mô hình định lượng như Binary Logistic giúp ngân hàng đánh giá rủi ro tín dụng một cách chính xác hơn. Việc áp dụng mô hình này sẽ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về tình hình rủi ro.

3.2. Các biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng các biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng chặt chẽ, bao gồm việc thẩm định khách hàng kỹ lưỡng và theo dõi tình hình tài chính của khách hàng thường xuyên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ngân hàng

Nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Vĩnh Thuận đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

4.1. Kết quả thực hiện các giải pháp quản trị rủi ro

Các giải pháp đã được áp dụng tại ngân hàng đã mang lại những kết quả tích cực, giảm thiểu nợ xấu và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

4.2. Đánh giá hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng

Đánh giá hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình hiện tại, từ đó có những điều chỉnh phù hợp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Vĩnh Thuận cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và cải tiến quy trình quản lý.

5.1. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị

Cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, bao gồm việc đào tạo nhân viên và cải tiến công nghệ thông tin.

5.2. Tương lai của quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng

Tương lai của quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường và nhu cầu của khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa tài chính, hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ về quy mô và mạng lưới cung ứng vốn. Hoạt động tín dụng luôn là mảng kinh doanh cốt lõi, mang lại tỷ trọng doanh thu và lợi nhuận chủ yếu cho các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, rủi ro tín dụng luôn song hành và là nguy cơ tiềm ẩn có thể gây tổn thất tài chính, suy giảm uy tín và đe dọa sự an toàn hệ thống nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang – khu vực thuần nông với đặc thù sản xuất phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết, thị trường tiêu thụ nông - thủy sản – công tác cấp tín dụng cho khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) Chi nhánh Vĩnh Thuận bộc lộ nhiều điểm hạn chế trong khâu thẩm định, kiểm soát nợ quá hạn và nợ xấu. Khóa luận tốt nghiệp "Quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang" do sinh viên Trần Thị Thùy Linh thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Thái Kim Hiền Nhân (Trường Đại học Tây Đô, 2017) được triển khai nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn nêu trên.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Vĩnh Thuận - Kiên Giang; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phòng ngừa, hạn chế rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng, rủi ro tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay và thực trạng rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Vĩnh Thuận - Kiên Giang trong giai đoạn 3 năm (2014 - 2016).
  3. Phân tích, lượng hóa các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Vĩnh Thuận thông qua việc xây dựng và ước lượng mô hình hồi quy Binary Logistic.
  4. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại chi nhánh và địa bàn nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng đối với phân khúc khách hàng cá nhân, bao gồm các chỉ tiêu về doanh số cho vay, doanh số thu nợ, dư nợ, nợ quá hạn, nợ xấu, trích lập dự phòng rủi ro và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang (khảo sát khách hàng cá nhân sinh sống và vay vốn tại 4 đơn vị hành chính cấp xã/thị trấn trực thuộc huyện Vĩnh Thuận).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2014 đến 2016. Thời gian triển khai thực hiện đề tài từ ngày 10/02/2017 đến ngày 05/05/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp phân tích thống kê kinh tế truyền thống và phương pháp định lượng kinh tế lượng.

Khung lý thuyết và văn bản quy phạm áp dụng

Tác giả hệ thống hóa các khái niệm căn bản về tín dụng ngân hàng, các nguyên tắc cấp tín dụng (hoàn trả gốc và lãi đúng hạn, sử dụng vốn đúng mục đích, bảo đảm tiền vay) và các hình thức bảo đảm tín dụng (thế chấp tài sản, cầm cố tài sản, bảo lãnh của bên thứ ba).

Về rủi ro tín dụng, nghiên cứu tiếp cận khái niệm theo quy định tại Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Rủi ro tín dụng được phân loại theo nguyên nhân phát sinh:

• Rủi ro giao dịch: Bao gồm rủi ro lựa chọn (phân tích, thẩm định phê duyệt), rủi ro bảo đảm (tiêu chuẩn, định giá tài sản bảo đảm) và rủi ro nghiệp vụ (quản lý khoản vay, phân loại nợ).
• Rủi ro danh mục: Bao gồm rủi ro nội tại (đặc điểm riêng của khách hàng hoặc ngành nghề) và rủi ro tập trung (tập trung vốn quá mức vào một nhóm khách hàng, ngành nghề hoặc khu vực địa lý).

Khung quản trị rủi ro tín dụng được thiết lập theo quy trình chuẩn hóa gồm 4 khâu: (1) Nhận dạng rủi ro; (2) Đo lường và phân tích rủi ro; (3) Kiểm soát rủi ro; (4) Tài trợ rủi ro (thông qua quỹ dự phòng rủi ro tín dụng, quỹ dự phòng tài chính và hỗ trợ xử lý theo quy định). Bên cạnh đó, tác giả vận dụng Mô hình chất lượng 6C trong thẩm định tín dụng cá nhân:

• Tư cách người vay (Character): Đạo đức, thiện chí trả nợ, mục đích vay và lịch sử quan hệ tín dụng (thông tin từ CIC, ngân hàng bạn).
• Năng lực người vay (Capacity): Năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự (độ tuổi từ 18 trở lên).
• Thu nhập người vay (Cash): Dòng tiền trả nợ từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiền lương, bán tài sản.
• Bảo đảm tiền vay (Collateral): Giá trị, tính pháp lý và tính thanh khoản của tài sản thế chấp/cầm cố.
• Các điều kiện (Conditions): Môi trường kinh tế vĩ mô, chính sách ngành và quy chế tiền tệ của NHNN.
• Kiểm soát (Control): Tác động của các thay đổi pháp lý và sự tuân thủ các chuẩn mực tín dụng nội bộ.

Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Nghiên cứu kết hợp hai nguồn dữ liệu:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng thường niên giai đoạn 2014 - 2016 của Agribank Chi nhánh Vĩnh Thuận, hệ thống dữ liệu thanh toán - kế toán IPCAS, văn bản quy chế nội bộ và tài liệu từ tạp chí, ấn phẩm ngân hàng.
• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua khảo sát trực tiếp 200 khách hàng cá nhân hiện đang có quan hệ tín dụng với ngân hàng trên địa bàn 4 xã/thị trấn thuộc huyện Vĩnh Thuận bằng bảng câu hỏi cấu trúc.

Phương pháp xác định cỡ mẫu khảo sát ngẫu nhiên được tính toán theo công thức: $$n = \frac{Z^2 \times (p \times q)}{e^2}$$

Trong đó, với độ tin cậy $95%$ ($Z = 1{,}96$), tỷ lệ phân bổ ước tính $p = 0{,}5$, $q = 1 - p = 0{,}5$, và sai số cho phép $e = 0{,}07$ ($7%$), cỡ mẫu lý thuyết đạt được là: $$n = \frac{(1{,}96)^2 \times (0{,}5 \times 0{,}5)}{(0{,}07)^2} \approx 196$$

Để gia tăng độ chính xác, tác giả thu thập thực tế $n = 200$ quan sát với cơ cấu phân bổ địa bàn:

STT	Địa bàn khảo sát	Số dân cư	Số mẫu khảo sát ($n$)	Tỷ trọng mẫu (%)
1	Thị trấn Vĩnh Thuận	31.646	40	20,0
2	Xã Vĩnh Bình Nam	11.238	70	35,0
3	Xã địa bàn 3 (khảo sát bổ sung)	-	40	20,0
4	Xã địa bàn 4 (khảo sát bổ sung)	-	50	25,0
Tổng	4 đơn vị hành chính thuộc huyện Vĩnh Thuận	-	200	100,0

Các phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm:

• Phương pháp so sánh bằng số tuyệt đối ($\Delta y = y_1 - y_0$) và số tương đối ($\Delta y% = \frac{y_1 - y_0}{y_0} \times 100$): Dùng để phân tích biến động quy mô nguồn vốn, doanh số cho vay, thu nợ, dư nợ và biến động các nhóm nợ qua từng năm.
• Phương pháp thống kê mô tả: Trình bày trị số trung bình, tỷ trọng cơ cấu, tần số xuất hiện của các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính.
• Phương pháp kinh tế lượng (Mô hình Binary Logistic): Dùng để xác định và đo lường xác suất xảy ra rủi ro tín dụng của khách hàng cá nhân.

Phương trình hồi quy tổng quát có dạng: $$Y_i = \beta_0 + \beta_1 X_1 + \beta_2 X_2 + \beta_3 X_3 + \beta_4 X_4 + \beta_5 X_5 + \beta_6 X_6 + \beta_7 X_7 + \beta_8 X_8 + u_i$$

Biến phụ thuộc ($Y$) là biến nhị phân đại diện cho tình trạng rủi ro tín dụng của khách hàng:

• $Y = 1$: Khách hàng có khả năng hoàn trả nợ đúng hạn (không xảy ra rủi ro tín dụng).
• $Y = 0$: Khách hàng không có khả năng hoàn trả nợ hoặc để phát sinh nợ quá hạn/nợ xấu (xảy ra rủi ro tín dụng).

Ký hiệu	Tên biến độc lập	Đo lường	Đơn vị tính	Dấu kỳ vọng
$X_1$	Trình độ học vấn	Cấp học cao nhất của khách hàng	Cấp	$+$
$X_2$	Tuổi	Số tuổi của khách hàng (từ 18 tuổi trở lên)	Tuổi	$-$
$X_3$	Giá trị tài sản đảm bảo	Tổng giá trị tài sản thế chấp/cầm cố định giá khi vay	Triệu đồng	$+$
$X_4$	Số người lao động	Số thành viên tạo ra thu nhập trong hộ gia đình	Người	$+$
$X_5$	Số người phụ thuộc	Số thành viên không tạo ra thu nhập trong hộ	Người	$-$
$X_6$	Thu nhập	Tổng thu nhập hàng năm của hộ gia đình	Triệu đồng/năm	$+$
$X_7$	Mục đích sử dụng vốn	Khách hàng sử dụng vốn đúng mục đích cam kết	Đúng = 1, Sai = 0	$-$
$X_8$	Lịch sử nợ quá hạn	Khách hàng đã từng phát sinh nợ quá hạn trước đó	Đã có = 1, Chưa có = 0	$-$

Quy trình ước lượng và kiểm định mô hình gồm 5 bước: (1) Thiết lập phương trình hồi quy; (2) Giải thích ý nghĩa kinh tế của các hệ số $\beta_k$; (3) Kiểm định giả thuyết riêng biệt từng hệ số hồi quy qua giá trị $p$-value so với mức ý nghĩa $\alpha$; (4) Kiểm định mức độ phù hợp tổng thể của mô hình qua đại lượng thống kê kiểm định $Sig.\ F$; (5) Đánh giá mức độ giải thích của các biến thông qua hệ số Log-likelihood/pseudo $R^2$.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại và sự cần thiết phải kiểm soát nợ xấu tại các địa bàn nông nghiệp - nông thôn. Tác giả xác định rõ hệ thống 4 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, đối tượng nghiên cứu tập trung vào rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Vĩnh Thuận, phạm vi thời gian (2014 - 2016) và phương pháp luận. Đồng thời, chương 1 phác thảo chi tiết phương pháp điều tra chọn mẫu 200 khách hàng tại 4 xã/thị trấn thuộc huyện Vĩnh Thuận và cơ sở thiết kế mô hình hồi quy định lượng nhị phân Binary Logistic cùng cấu trúc tổng thể của toàn khóa luận gồm 5 chương.

Chương 2: Cơ sở lý luận về tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại

Nội dung chương 2 tập trung chuẩn hóa hệ thống lý luận học thuật:

• Hoạt động tín dụng: Định nghĩa bản chất quan hệ tín dụng, phân loại tín dụng theo mục đích (sản xuất kinh doanh, tiêu dùng), theo thời hạn (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), theo bảo đảm (có bảo đảm, không bảo đảm) và theo phương thức cho vay (từng lần, hạn mức, trả góp, thấu chi, phát hành thẻ).
• Rủi ro tín dụng: Làm rõ các đặc trưng cơ bản (tính tất yếu, tính gián tiếp, tính đa dạng và phức tạp); phân tích nguyên nhân từ 3 nhóm: nguyên nhân chủ quan từ khách hàng (sử dụng sai mục đích, thiếu thiện chí trả nợ, quản lý yếu kém), nguyên nhân từ phía ngân hàng (mở rộng tín dụng nóng, thẩm định lỏng lẻo, thiếu thông tin CIC, đạo đức cán bộ tín dụng) và nguyên nhân khách quan (môi trường kinh tế vĩ mô, biến động pháp lý, thiên tai). Trình bày hậu quả đa chiều đối với ngân hàng, khách hàng và nền kinh tế.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: Chi tiết hóa cách xác định nợ quá hạn, hệ số nợ quá hạn, nợ xấu (theo 5 nhóm nợ chuẩn hóa của Thông tư 02/2013/TT-NHNN), tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cụ thể theo công thức $R_i = (A_i - C_i) \times r$ và tỷ lệ xóa nợ.
• Quản trị rủi ro tín dụng: Phân tích các điều kiện áp dụng mô hình quản lý rủi ro hiện đại (năng lực tài chính, hạ tầng công nghệ, chuẩn mực nhân sự Basel II, cơ cấu tổ chức phân quyền kiểm soát nội bộ). Trình bày quy trình 4 giai đoạn: nhận dạng, đo lường (kết hợp định tính qua mô hình 6C và định lượng qua chấm điểm/hồi quy), kiểm soát và tài trợ rủi ro.

Chương 3: Phân tích tình hình tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Vĩnh Thuận - Kiên Giang

Chương 3 là phần thực nghiệm trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn diện bức tranh hoạt động và rủi ro tín dụng tại đơn vị trong giai đoạn 2014 - 2016:

• Tổng quan đơn vị: Trình bày lịch sử hình thành, đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Vĩnh Thuận, cơ cấu bộ máy tổ chức gồm Ban Giám đốc và các phòng nghiệp vụ (Phòng Kế toán - Ngân quỹ, Phòng Kế hoạch - Kinh doanh/Tín dụng, Tổ Kiểm tra kiểm soát nội bộ), quy trình cấp tín dụng đang vận hành tại chi nhánh.
• Kết quả hoạt động kinh doanh 2014 - 2016: Đánh giá khái quát biến động nguồn vốn huy động, doanh thu, chi phí và lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của chi nhánh qua 3 năm.
• Thực trạng cho vay khách hàng cá nhân: Phân tích chi tiết 3 chỉ tiêu nghiệp vụ then chốt:
  • Doanh số cho vay KHCN: Đánh giá tốc độ tăng trưởng và cơ cấu theo thời hạn (ngắn hạn chiếm ưu thế phục vụ mùa vụ nông nghiệp), theo mục đích sử dụng vốn (chăn nuôi, trồng lúa, nuôi tôm, kinh doanh thương mại, vay tiêu dùng) và theo tài sản đảm bảo (chủ yếu là quyền sử dụng đất nông nghiệp, đất ở).
  • Doanh số thu nợ KHCN: Phân tích khả năng thu hồi vốn theo từng kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn, chỉ ra sự chênh lệch giữa kế hoạch thu nợ và số liệu thực thu.
  • Dư nợ cho vay KHCN: Phản ánh quy mô vốn tín dụng đang lưu thông trên thị trường, tỷ trọng dư nợ trung - dài hạn so với ngắn hạn, sự tập trung dư nợ vào nhóm khách hàng sản xuất nông nghiệp.
• Thực trạng rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân:
  • Tình hình nợ quá hạn và nợ xấu: Thống kê quy mô và tỷ lệ nợ quá hạn/tổng dư nợ, nợ xấu/tổng dư nợ theo phân loại của Thông tư 02/2013/TT-NHNN qua 3 năm 2014 - 2016. Phân tích nợ xấu chi tiết theo thời hạn vay, theo mục đích vay vốn và theo hình thức bảo đảm.
  • Chỉ tiêu trích lập dự phòng rủi ro: Đánh giá số dư dự phòng cụ thể và dự phòng chung được trích lập qua các năm nhằm bù đắp tổn thất dự kiến.
• Đánh giá thực trạng quy trình quản trị rủi ro tại chi nhánh:
  • Khâu thẩm định: Cán bộ tín dụng áp dụng các tiêu chuẩn của mô hình 6C nhưng việc xác minh thu nhập thực tế của hộ nông dân còn gặp nhiều khó khăn do thiếu sổ sách kế toán.
  • Khâu đo lường: Chủ yếu dựa vào xếp hạng tín dụng nội bộ thủ công trên hệ thống IPCAS, chưa ứng dụng sâu các mô hình kinh tế lượng đo lường xác suất vỡ nợ.
  • Khâu kiểm soát và xử lý nợ: Công tác kiểm tra sau giải ngân chưa sâu sát; việc xử lý tài sản bảo đảm là đất nông nghiệp khi phát sinh nợ xấu gặp nhiều vướng mắc về thủ tục thi hành án và tính thanh khoản của thị trường địa phương.
• Kết quả ước lượng mô hình Binary Logistic: Sử dụng tập dữ liệu 200 mẫu khảo sát để kiểm định tác động của 8 biến độc lập đến khả năng trả nợ của khách hàng cá nhân, chỉ ra các biến có ý nghĩa thống kê về mặt định lượng như thu nhập, giá trị tài sản đảm bảo, số người lao động và lịch sử nợ quá hạn.

Chương 4: Giải pháp nâng cao công tác quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và mô hình định lượng, tác giả xây dựng 5 nhóm giải pháp phòng ngừa và xử lý rủi ro tín dụng:

1. Tích cực xử lý nợ xấu và nợ quá hạn tồn đọng: Phân loại chi tiết các khoản nợ xấu theo khả năng thu hồi; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và cơ quan tư pháp trong việc phát mãi, thanh lý tài sản thế chấp; cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho các hộ gặp rủi ro khách quan do thiên tai, dịch bệnh.
2. Xây dựng và thực thi chính sách cho vay thích hợp: Xác định hạn mức tín dụng phù hợp với chu kỳ sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi tại Vĩnh Thuận; đa dạng hóa danh mục cho vay để tránh rủi ro tập trung quá mức vào một vài lĩnh vực nông nghiệp đơn lẻ.
3. Thành lập bộ phận chuyên trách nghiên cứu, phân tích và dự báo rủi ro: Theo dõi sát sao biến động giá cả nông sản, thị trường xuất khẩu thủy sản và diễn biến thời tiết khu vực Kiên Giang để đưa ra các cảnh báo rủi ro sớm cho cán bộ tín dụng.
4. Nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ: Thực hiện nghiêm túc quy trình tái kiểm tra hồ sơ vay, kiểm tra việc sử dụng vốn thực tế của khách hàng sau giải ngân trong vòng 30 ngày.
5. Chú trọng công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng thẩm định dòng tiền phi chính thức của khách hàng cá nhân và nâng cao đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ tín dụng.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết lại các phát hiện nghiên cứu chính và đưa ra hệ thống khuyến nghị:

• Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện hành lang pháp lý về xử lý nợ xấu và thị trường mua bán nợ; nâng cao chất lượng và độ phủ thông tin tín dụng khách hàng cá nhân của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
• Kiến nghị đối với Agribank Chi nhánh Vĩnh Thuận - Kiên Giang: Tăng cường đầu tư trang thiết bị công nghệ; cải tiến quy trình chấm điểm tín dụng cá nhân; tăng cường phối hợp với các tổ chức đoàn thể địa phương (Hội Nông dân, Hội Phụ nữ) trong công tác giám sát vốn vay hộ gia đình.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn liền với số liệu thực tế tại đơn vị:

• Hệ thống hóa số liệu hoạt động tín dụng 2014 - 2016: Phản ánh rõ nét cơ cấu dư nợ cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Vĩnh Thuận với tỷ trọng cho vay ngắn hạn phục vụ nông nghiệp luôn chiếm tỷ lệ chủ đạo; đồng thời làm rõ thực trạng nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu và công tác trích lập dự phòng rủi ro theo đúng quy định tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN.
• Lượng hóa các yếu tố tác động đến rủi ro tín dụng cá nhân: Thông qua việc điều tra 200 khách hàng và ước lượng mô hình hồi quy Binary Logistic, nghiên cứu chứng minh mối quan hệ giữa xác suất phát sinh rủi ro tín dụng với các biến nhân khẩu học và kinh tế (thu nhập hộ gia đình, giá trị tài sản bảo đảm, số người phụ thuộc, số lao động, mục đích vay và lịch sử nợ quá hạn).
• Hệ thống giải pháp quản trị mang tính khả thi: Đề xuất được 5 nhóm giải pháp quản trị rủi ro đồng bộ từ khâu chính sách, bộ máy dự báo, kiểm soát nội bộ cho đến quy trình xử lý nợ xấu phù hợp với địa bàn nông nghiệp huyện Vĩnh Thuận.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc kết hợp hài hòa giữa phân tích dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính của chi nhánh với dữ liệu khảo sát sơ cấp quy mô 200 mẫu, áp dụng mô hình định lượng Binary Logistic để làm sáng tỏ các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại một địa bàn ngân hàng cấp huyện.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế do điều kiện thực hiện:

• Phạm vi đối tượng: Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu trên phân khúc khách hàng cá nhân, chưa bao quát toàn bộ danh mục tín dụng doanh nghiệp hoặc các tổ chức kinh tế khác tại chi nhánh.
• Không gian và mẫu khảo sát: Dữ liệu điều tra sơ cấp ($n = 200$) chỉ được thu thập tại 4 đơn vị hành chính thuộc địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang trong khoảng thời gian ngắn (từ tháng 02/2017 đến tháng 05/2017), do đó tính đại diện cho toàn bộ hệ thống Agribank khu vực Đồng bằng sông Cửu Long còn hạn chế.
• Phạm vi chuỗi số liệu: Chuỗi dữ liệu thứ cấp được phân tích trong phạm vi 3 năm (2014 - 2016), chưa phản ánh được các biến động chu kỳ kinh tế dài hạn.

Hướng nghiên cứu mở rộng tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang phân khúc khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) hoạt động trong lĩnh vực chế biến, xuất khẩu nông - thủy sản trên địa bàn.
• Gia tăng quy mô mẫu khảo sát và mở rộng không gian nghiên cứu ra toàn bộ các chi nhánh Agribank trên địa bàn tỉnh Kiên Giang.
• Bổ sung vào mô hình định lượng các biến kinh tế vĩ mô (lãi suất cho vay, tỷ lệ lạm phát, biến động giá nông sản) để nâng cao độ chính xác của dự báo rủi ro vỡ nợ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Có thể tham khảo phương pháp luận kết hợp giữa phân tích báo cáo tài chính ngân hàng và phương pháp nghiên cứu định lượng (khảo sát mẫu, hồi quy Binary Logistic) trong việc hoàn thiện các khóa luận, đề án tốt nghiệp cùng chuyên đề.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại nông thôn: Đặc biệt là hệ thống các chi nhánh Agribank cấp huyện, có thể tham khảo quy trình phân tích mô hình 6C kết hợp các biến số nhân khẩu học - tài chính để hoàn thiện bảng chấm điểm tín dụng nội bộ cho khách hàng hộ nông dân.
• Phần nội dung đáng tham khảo nhất: Chương 2 về khung lý thuyết quản trị rủi ro 4 giai đoạn gắn với Thông tư 02/2013/TT-NHNN; phương pháp chọn mẫu khảo sát $n=200$ và bảng thiết kế biến của mô hình Binary Logistic tại Chương 1 và Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng công thức nào để xác định cỡ mẫu khảo sát và việc phân bổ mẫu trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận được thực hiện ra sao?
Tác giả áp dụng công thức chọn mẫu ngẫu nhiên $n = \frac{Z^2 \times (p \times q)}{e^2}$ với độ tin cậy 95% ($Z = 1{,}96$), sai số $e = 0{,}07$ ($7%$), tỷ lệ $p=0{,}5$, tính ra cỡ mẫu lý thuyết là 196 quan sát và thực tế thu thập 200 mẫu. Mẫu được phân bổ tại 4 đơn vị hành chính thuộc huyện Vĩnh Thuận, bao gồm: Thị trấn Vĩnh Thuận (40 mẫu, chiếm 20%), Xã Vĩnh Bình Nam (70 mẫu, chiếm 35%), xã thứ ba (40 mẫu, chiếm 20%) và xã thứ tư (50 mẫu, chiếm 25%).

2. Mô hình hồi quy Binary Logistic trong đề tài sử dụng những biến độc lập nào để giải thích rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân?
Mô hình sử dụng 8 biến độc lập gồm: Trình độ học vấn ($X_1$, kỳ vọng $+$), Tuổi ($X_2$, kỳ vọng $-$), Giá trị tài sản đảm bảo ($X_3$, kỳ vọng $+$), Số người lao động trong gia đình ($X_4$, kỳ vọng $+$), Số người phụ thuộc ($X_5$, kỳ vọng $-$), Thu nhập hàng năm ($X_6$, kỳ vọng $+$), Mục đích sử dụng vốn ($X_7$, kỳ vọng $-$) và Lịch sử nợ quá hạn ($X_8$, kỳ vọng $-$). Biến phụ thuộc $Y$ nhận giá trị 1 nếu khách hàng trả được nợ đúng hạn và 0 nếu phát sinh rủi ro tín dụng.

3. Cơ sở pháp lý chính được tác giả sử dụng để phân loại nợ và đánh giá trích lập dự phòng rủi ro tín dụng là văn bản nào?
Nghiên cứu căn cứ vào Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để định nghĩa rủi ro tín dụng, phân loại nợ thành 5 nhóm (từ Nhóm 1 đến Nhóm 5), xác định nợ xấu (thuộc các nhóm 3, 4, 5) và áp dụng công thức trích lập dự phòng cụ thể $R_i = (A_i - C_i) \times r$.

4. Hoạt động tín dụng khách hàng cá nhân tại Agribank Vĩnh Thuận được phân tích qua những tiêu chí phân loại nào trong giai đoạn 2014 - 2016?
Doanh số cho vay, doanh số thu nợ và dư nợ khách hàng cá nhân tại chi nhánh đều được phân tích chuyên sâu theo 3 tiêu thức: theo thời hạn cho vay (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn); theo mục đích sử dụng vốn vay (sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, kinh doanh thương mại, tiêu dùng); và theo tính chất tài sản đảm bảo (có bảo đảm bằng bất động sản/đất đai, không có tài sản bảo đảm).

5. Tác giả đề xuất những nhóm giải pháp trọng tâm nào để nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh?
Khóa luận đề xuất 5 nhóm giải pháp chính tại Chương 4: (1) Đẩy mạnh xử lý nợ quá hạn và nợ xấu tồn đọng; (2) Xây dựng và thực thi chính sách cho vay phù hợp với đặc thù sản xuất nông nghiệp địa phương; (3) Thành lập bộ phận chuyên trách nghiên cứu, phân tích và dự báo rủi ro thị trường; (4) Nâng cao hiệu quả kiểm tra, kiểm soát nội bộ trước và sau giải ngân; (5) Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Trần Thị Thùy Linh đã phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động cho vay và công tác quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Vĩnh Thuận giai đoạn 2014 - 2016. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa các chỉ tiêu phân tích báo cáo tài chính theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN và mô hình định lượng Binary Logistic trên 200 mẫu khảo sát thực tế, đề tài đã làm rõ các nhân tố chính chi phối khả năng hoàn trả nợ của khách hàng hộ gia đình. Các giải pháp và kiến nghị được tác giả xây dựng có tính hệ thống, gắn sát với điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Bối cảnh hội nhập kinh tế của nƣớc ta ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế của thế giới. Trong quá trình hội nhập, xu hƣớng tự do hóa trong lĩnh vực tài chính ngân hàng cũng đƣợc chú trọng nên thị trƣờng ngân hàng có nhiều khởi sắc, đánh dấu bƣớc phát triển mới về chất lẫn về lƣợng của hệ thống ngân hàng nƣớc ta. Tuy nhiên, cùng với cơ hội khi hội nhập kinh tế thế giới lĩnh vực ngân hàng là lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm mang nên yếu tố rủi ro là điều khó tránh khỏi và có khả năng trở thành nguy cơ gây ảnh hƣởng nghiêm trọng đến thị trƣờng ngân hàng nói riêng, thị trƣờng kinh tế tài chính nói chung. Trong các hoạt động kinh doanh của ngân hàng, hoạt động tín dụng là hoạt động cơ bản và lợi nhuận từ hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng cao trong thu nhập của các ngân hàng.

Với việc mang lại nhiều lợi nhuận đáng kể cho ngân hàng thì hoạt động tín dụng cũng mang lại nhiều rủi ro lớn. Rủi ro tín dụng luôn song hành với hoạt động tín dụng, nên để loại bỏ rủi ro hoàn toàn là không thể, chỉ có thể áp dụng các biện pháp để giảm rủi ro tối thiểu, thiệt hại tối đa khi rủi ro xảy ra. Thực tế hoạt động tín dụng tại ngân hàng ở nƣớc ta thời gian qua chƣa đƣợc chú trọng trong việc kiểm soát và có xu hƣớng gia tăng. Trên quan điểm quản lý hoạt động ngân hàng nói chung và hoạt động tín dụng nói riêng, tỷ lệ trích dự phòng tổn thất cho rủi ro luôn đƣợc xác định trong chiến lƣợc hoạt động.

Khi ngân hàng có mức rủi ro thấp hoặc bằng mức tỷ lệ tổn thất dự kiến thì công tác quản trị đƣợc xem là thành công. Chính vì vậy, rủi ro tín dụng cần đƣợc quan tâm, quản lý và kiểm soát có hiệu quả hơn. Đảm bảo cho hoạt động tín dụng chịu rủi ro ở mức chấp nhận đƣợc, giảm thiểu thiệt hại phát sinh từ rủi ro tín dụng và tăng lợi nhuận kinh doanh cho ngân hàng, góp phần nâng cao uy tín của ngân hàng đồng thời đảm bảo mục tiêu tăng trƣởng kinh tế ổn định. Đó là lý do tôi chọn đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng KHCN tại Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát triển Nông Thôn Việt Nam (NHN0&PTNT) Chi nhánh Vĩnh Thuận - Kiên Giang.

GVHD: Thái Kim Hiền Nhân 1 SVTH: Trần Thị Thùy Linh LVTN: Quản trị rủi ro tín dụng KHCN tại NHN0&PTNT Vĩnh Thuận Kiên Giang 1.MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu chung Phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam Chi Nhánh Vĩnh Thuận - Kiên Giang. Từ đó đề xuất giải pháp nhằm phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng tại NHN0& PTNT Chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang.Mục tiêu cụ thể. Hệ thống hóa một số cơ sở lý luận liên quan đến rủi ro tín dụng của Ngân Hàng Thƣơng Mại (NHTM).

Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng và rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại NHN0& PTNT Chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang qua 3 năm ( 2014 -2016). Phân tích một số yếu tổ ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại NHN0& PTNT Chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang qua 3 năm ( 2014 - 2016). Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân cho NHN0& PTNT Chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang. PHƢƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phương pháp thu thập số liệu. Nhằm đáp ứng các yêu cầu mà mục tiêu nghiên cứu đề ra, tiến hành thu thập số liệu thứ cấp, số liệu sơ cấp và các thông tin cần thiết cho đề tài nghiên cứu.  Số liệu thứ cấp: Đề tài nghiên cứu dựa trên số liệu thứ cấp đƣợc cung cấp từ các biểu bảng, báo cáo tài chính hàng năm, báo cáo thƣờng niên của NHN0 & PTNT Chi Nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang. Bên cạnh đó, số liệu còn đƣợc thu thập từ tạp chí, sách báo, internet và từ tiếp xúc với cán bộ nhân viên ngân hàng nhằm tìm hiểu sâu hơn về hoạt động quản trị của ngân hàng.

 Số liệu sơ cấp: Phỏng vấn trực tiếp từ các khách hàng cá nhân tại địa bàn nghiên cứu: GVHD: Thái Kim Hiền Nhân 2 SVTH: Trần Thị Thùy Linh LVTN: Quản trị rủi ro tín dụng KHCN tại NHN0&PTNT Vĩnh Thuận Kiên Giang Nghiên cứu đƣợc thực hiện thông qua phƣơng pháp phỏng vấn bằng bảng câu hỏi. Bảng câu hỏi này đƣợc gửi trực tiếp cho khách hàng đang hoặc đã từng đi vay tại ngân hàng, đang sinh sống tại địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang. Đối tƣợng đƣợc chọn để phỏng vấn là khách hàng cá nhân hiện đang sinh sống tại địa bàn huyện Vĩnh Thuận. Ngƣời dân đƣợc phỏng vấn trực tiếp bằng mẫu câu hỏi gồm nhiều câu hỏi định lƣợng và định tính cụ thể nhƣ tuổi, thu nhập, số ngƣời phụ thuộc, số ngƣời lao động trong gia đình, trình độ học vấn, giá trị tài sản đảm bảo, mục đích sử dụng vốn và lịch sử NQH.

Phƣơng pháp thu thập số liệu định lƣợng: Đề tài nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp phỏng vấn cá nhân trực tiếp bằng bảng câu hỏi nhanh để thống kê. Các cá nhân đƣợc chọn để trả lời cho bảng câu hỏi là các khách hàng có quan hệ tín dụng với ngân hàng ở trong địa bàn nghiên cứu. Khảo sát trên toàn địa bàn quá lớn nên số lƣợng khách hàng nhiều, tuy là khó khăn về mẫu nghiên cứu nhƣng cũng có điểm thuận lợi do có sẵn khung mẫu. Phƣơng pháp này sử dụng bảng câu hỏi cho khách hàng trả lời.

Trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận có 1 thị trấn và 7 xã nên mẫu nghiên cứu chọn ra 4 xã trong đó có 2 xã chọn 40 khách hàng, 1 xã chọn 70 và xã còn lại chọn 50 khách hàng để khảo sát, n = (2 x 40) + (70) + (50) = 200 khách hàng. Vậy số mẫu nghiên cứu cho đề tài đƣợc khảo sát 200 khách hàng hiện đang sống và sinh hoạt ở 4 xã thuộc huyện Vĩnh Thuận Phƣơng pháp xác định cỡ mẫu: Trong điều tra nghiên cứu có một vấn đề quan trọng cần đƣợc chú ý đến đó là việc xác định cỡ mẫu. Xác định cỡ mẫu nghiên cứu đƣợc hiểu đơn giản là chọn lựa ra một phần tử trong một quần thể với số lƣợng bao nhiêu cho hợp lý nhằm đại diện cho tổng thể nghiên cứu, giảm đi công lao động và chi phí làm thí nghiệm và điều quan trọng là chọn cỡ mẫu nhƣ thế nào mà không làm mất đi các đặc tính của mẫu và độ tin cậy của số liệu đại diện cho quần thể. Để xác định cỡ mẫu nghiên cứu cần xác định trƣớc tiên các yếu tố sau: + Xác định sai số cho phép e chấp nhận đƣợc giữ ƣớc lƣợng của mẫu và tổng thể ( 3% , 4% , 5% ,…) + Xác định độ tin cậy α muốn có trong ƣớc lƣợng của mẫu.

GVHD: Thái Kim Hiền Nhân 3 SVTH: Trần Thị Thùy Linh LVTN: Quản trị rủi ro tín dụng KHCN tại NHN0&PTNT Vĩnh Thuận Kiên Giang + Xác định giá trị phân phối Z tƣơng ứng với độ tin cậy đã lựa chọn. Từ 3 yếu tố trên ta có công thức xác định cỡ mẫu nhƣ sau: Z 2 ( p.q ) n e2 Trong đó: n là cỡ mẫu nghiên cứu z là giá trị phân phối tƣơng ứng với độ tin cậy lựa chọn. p là ƣớc tính tỷ lệ % của tổng thể q = 1- p, thƣờng tỷ lệ giữa p và q là 50%/50% đó là khả năng lớn nhất có thể xảy ra đối với tổng thể. e là sai số cho phép ( 3% , 4% , 5% ,…) Độ tin cậy đƣợc sử dụng nhiều nhất trong thực tế là 95% (với α= 5% , Z /2 = 1,96) và sai số cho phép là 0,07 nên cỡ mẫu nghiên cứu đƣợc xác định nhƣ sau: (1,96) 2 (0,5*0,5) n  196 (0,07) 2 Với điều kiện về chi phí và thời gian nghiên cứu cho phép.

Qua quá trình phỏng vấn, đã quyết định thu thập cỡ mẫu gồm 200 quan sát. Cỡ mẫu đủ lớn để đảm bảo cho phân phối và có thể đại diện cho tổng thể. Với đề tài nghiên cứu là 200 hộ trong 4 xã. Số khách hàng trong các xã nhƣ vậy có thể đã đủ lớn để đại diện cho cả huyện Vĩnh Thuận.

GVHD: Thái Kim Hiền Nhân 4 SVTH: Trần Thị Thùy Linh LVTN: Quản trị rủi ro tín dụng KHCN tại NHN0&PTNT Vĩnh Thuận Kiên Giang BẢNG 1. CƠ CẤU ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH Số mẫu Stt Địa bàn Số dân cƣ Tỷ trọng mẫu (%) khảo sát 1 Thị trấn Vĩnh Thuận 31.646 40 20 4 Xã Vĩnh Bình Nam 11. Phương pháp phân tích số liệu. Nhằm giúp cho đề tài đƣợc nghiên cứu và đánh giá một cách khoa học nên các phƣơng pháp đƣợc sử dụng bao gồm: Phƣơng pháp so sánh bằng số tuyệt đối: kết quả của phép trừ giữa trị số của kỳ phân tích với các kỳ gốc của chỉ tiêu kinh tế.

∆y (%) = y1- y0 Trong đó: y0: chỉ tiêu năm trƣớc. y1: chỉ tiêu năm sau. ∆y: phần chênh lệch tăng, giảm của các chỉ tiêu kinh tế. Phƣơng pháp này sử dụng để so sánh số liệu năm tính với số liệu năm trƣớc của các chỉ tiêu sẽ có biến động không và tìm ra nguyên nhân biến động của các chỉ tiêu kinh tế và từ đó tìm ra các giải pháp khắc phục.

Phƣơng pháp so sánh bằng số tƣơng đối: kết quả của phép chia giữa trị số của kỳ phân tích so với kỳ gốc của các chỉ tiêu kinh tế. y1  y0 ∆y (%)= x 100 y0 Trong đó: y0: chỉ tiêu năm trƣớc. GVHD: Thái Kim Hiền Nhân 5 SVTH: Trần Thị Thùy Linh LVTN: Quản trị rủi ro tín dụng KHCN tại NHN0&PTNT Vĩnh Thuận Kiên Giang y1: chỉ tiêu năm sau. ∆y: phần chênh lệch tăng, giảm của các chỉ tiêu kinh tế.

Phƣơng pháp thống kê mô tả Phƣơng pháp thống kê mô tả đƣợc sử dụng thông qua các trị số tuyệt đối, số tƣơng đối để so sánh và đƣa ra nhận định về thực trạng rủi ro tín dụng và khả năng quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng. Đánh giá rủi ro tín dụng và khả năng quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại NHN0&PTNT Chi nhánh Vĩnh Thuận Kiên Giang.