Đặt vấn đề Nam băng việc xóa bỏ thuế hưởng mức thuế suất có lợi nhập khẩu đối với khoảng khi nhập khẩu vào thị trường rong những 85,6% số dòng thuế, tương đối tác; từ đó, tạo lợi thế cạnh năm gần đây, đã đương 70,3% kim ngạch xuất tranh cho hàng hóa Việt. C/O có nhiều FTA khẩu của Việt Nam sang EU ưu đãi có thể được ví như song phương đối với các mặt hàng như dệt “cuốn hộ chiếu” của hàng và đa phương may, giày dép, chế biến thực hóa xuất nhập khẩu, là căn cứ được Chính phủ Việt Nam phẩm. Một số chuyên gia pháp lý quan trọng nhất trong đàm phán và ký kết với kỳ kinh tế đã đưa ra nhận định quá trình xem xét cho hưởng vọng tạo điều kiện và cơ hội rằng EVFTA sau khi được ký ưu đãi thuế quan FTA của cơ mới cho doanh nghiệp (DN) kết sẽ giúp tăng xuất khẩu của quan hải quan nước thành viên Việt tiếp cận và mở rộng thị Việt Nam sang EU từ 30-40%. Thế nhưng, số liệu trường quốc tế.
Ví dụ như Nếu việc đàm phán và ký kết của Bộ Công thương về tỷ lệ FTA Việt Nam- Hàn Quốc thành công FTA giống như tận dụng các ưu đãi thuế quan với việc Chính phủ Hàn Quốc mở ra những cánh cửa, bước theo các hiệp định FTA đối cam kết tự do hóa đến 97,2% vào năm 2018, Chính phủ và với hàng xuất khẩu đã chỉ ra giá trị nhập khẩu, chiếm DN Việt Nam đã mở được rằng, sau nhiều năm, tý lệ tận 95 4% số dòng thuế, đặc biệt cánh cửa giao thương với trên dụng này dừng ở mức thấp, trong đó có nhiều nhóm hàng 50 thị trường đối tác, đem lại trung bình khoảng 35%. Điều nông, thủy sản là chủ lực vô số cơ hội cho các DN khai này có nghĩa số hàng hóa còn xuất khẩu của Việt Nam như thác và tận dụng. lại mặc dù có xuất xứ từ Việt tôm, cua, cá, hoa quả nhiệt Tuy nhiên, trên thực tế, thật Nam nhưng khi được xuất đới, và hàng công nghiệp như đáng tiếc khi nhiều DN Việt sang thị trường đối tác có ký dệt may, đỗ gỗ, sản phẩm co chưa tận dụng mức ưu đãi kết FTA song phương hoặc khí. Hay FTA giữa Việt thuế quan lý tưởng của các đa phương với Việt Nam vẫn Nam và Liên minh kinh tế FTA, thậm chí bỏ qua, trong phải chịu mức thuế suất thông Á- Âu (VN- EAEU FTA) quá trình tiếp cận thị trường thường hoặc mức thuế đãi ngộ gồm Nga, Armenia, Belarus, mới và mở rộng thị trường tối huệ quốc (MEN) cao hơn Kazakhstan va Kyrgyzstan đang có.
Cụ thể, hàng hóa nhiều so với mức thuế FTA, cũng đã tạo thêm nhiều co hội xuất nhập khẩu muốn hưởng và vì vậy, gặp phải bất lợi khi xuất khẩu quan trọng đối với mức thuế suất ưu đãi (thường cạnh tranh với những hàng các nhóm hàng mà DN Việt trong khoang 0-5%) cua FTA hóa nội địa hoặc có xuất xứ từ Nam có thế mạnh như nông nào thì bắt buộc phải đáp ứng các quốc gia khác. Ví dụ, một sản và hàng công nghiệp. về quy tắc xuất xứ được thiết kế chiếc áo khoác có mũ sẽ chịu tong thé, khoang 90% sé dong riêng cho FTA đó. Chỉ khi thuế suất nhập khẩu thông thuế đã được hai bên cam kết ap dung dung, chinh xac quy thường là 45% nhưng thuế cắt giảm, tương đương vào tắc xuất xứ, nhà sản xuất, suất nhập khẩu WTO (thuế khoảng trên 90% kim ngạch xuất khẩu mới có được giấy suất MEN) là 30%; nếu chiếc thương mại song phương.
chứng nhận xuất xứ (C/O) uu a0 nay có thể đáp Ứng các yêu Ngoài ra, FTA Việt Nam- EU đãi đê được hưởng thuế quan cầu để hưởng ưu đãi FTA thì (EVFTA) đã tuyên bố kết ưu đãi khi xuất khẩu tới các FTA ASEAN- New Zealand thúc hoàn toàn đàm phán và nước thành viên FTA. Nói thuế suất chỉ ở mức 10%, ở thị các bên dự kiến sẽ sớm hoàn cách khác, ân đụng ưu đãi trường Liên minh kinh tế Á- thành việc ký kết trong thời thuế quan đổi với DN chính là Âu thuế suất mặt hàng này là gian tới. Ngay khi hiệp định làm sao chứng minh hàng hóa 0% (Thùy Dương, 2017). này có hiệu lực, 27 quốc gia xuất khẩu đã đáp ứng được bộ Nhu vậy, vẫn đề tối ưu hóa thành viên EU sẽ mở cửa thị quy tắc xuất xứ đề lấy được lợi ích có được từ ưu đãi thuế trường đối với hàng hóa Việt C/O uu Gai giup cho lô hàng quan trong các FTA đối với 2_ Số 193- Tháng 6.
2018 Tap chi Khoa hoc & Dao tao Ngan hang HÍNH SÁCH & THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH - TIỀN TỆ các DN Việt vẫn luôn là chủ Ban, tuong duong 5,1 ty USD hàng này đều được cắt giảm đẻ cần được thảo luận và năm 2016 được cấp C/O mẫu về 0%. Từ năm 2014-2016, tìm ra giải pháp để những nỗ VỊ (Hải Minh, 2017). Trong tỉ trọng hàng xuất khẩu của lực đàm phán của Chính phủ công bó của Cục Xuất nhập Việt Nam vào Australia trung nhăm tạo điều kiện thuận lợi khẩu (Bộ Công thương) năm bình đạt khoảng 18% tong hóa thương mại cho DN Việt 2016, tỷ lệ tận dụng ưu đãi kim ngạch xuất khẩu từ các thực sự mang lại lợi ích cho từ VJEPA và Hiệp định Đối nước trong khối ASEAN. Tuy đối tượng được hướng đến.
tác kinh tế toàn điện ASEAN- nhiên, chỉ 21,4% lượng hàng Nhat Ban (AJCEP) cua DN hóa nhập khẩu vào Australia 2. Thực trạng tận dụng ưu Viét Nam moi dat khoang từ Việt Nam có thê tận dụng đãi thuế quan từ các FTA 35% (Phan Trang, 2017). được ưu đãi thuế quan từ Hiệp của doanh nghiệp Việt Nam Từ khi có hiệu lực vào tháng định AANZFTA (Lê Anh, 10/2016, bên cạnh những 2017). Tính đến những tháng cuối dấu hiệu tăng trưởng tích cực FTA Việt Nam- Hàn Quốc năm 2017.
Việt Nam đã “có trong kim ngạch xuất khẩu (VKFTA) và FTA ASEAN- được” số FTA đáng kể lên tới sang khu vực liên minh kinh Hàn Quốc (AKFTA) là những 16 higp dinh. Nhung dang sau tế Á- Âu, tỷ lệ tận dụng C/O hiệp định có mức cắt, giảm con số ấn tượng này. thực tế để được hưởng ưu đãi của sâu về thuế quan đối với nhiều DN Việt đã tối ưu hóa lợi ích FTA Viét Nam- EAEU tinh nhóm hàng DN Việt có thế thuế quan tới đâu sau khi các đến cuối tháng 7/2017 mới mạnh xuất khẩu. Tuy nhiên, FTA này được ký kết và có chỉ đạt khoảng 20%.
Các cho đến nay, DN Việt Nam hiệu lực? Có thể điểm qua tỷ mặt hàng có tỷ lệ tận dụng vẫn chưa sử dụng được hết lệ tận dụng ưu đãi thuế quan C/O mẫu EAV cao để xuất những ưu đãi từ những FTA từ một số FTA như sau. khẩu sang EAEU bao gồm: này. Theo Anh Hoa (2017). Trong các FTA mà Việt Nam giày đép (54,3%), rau quả ty lệ doanh nghiệp Việt Nam đang thực hiện, hàng hóa xuất (59,2%), thủy sản (69,1%), xuất khâu sang Hàn Quốc sử khâu hưởng ưu đãi thuế quan gạo (69,3%), hạt tiêu (75,5%) dụng C/O đê hưởng ưu đãi từ từ FTA giữa Việt Nam và Chi và dệt may (76,1%) (Lê Thúy, VKFTA chi ở mức 15% và từ Lê (VCEFTA) có tỷ lệ tận dụng 2017).
So với mức tận dụng AKFTA 1a 40%. ưu đãi cao nhất năm 2016, ưu đãi từ các FTA khác mà Đối với hàng hóa xuất sang các đạt mức 64%. Tuy nhiên, đây Việt Nam đang thực hiện, ty nước thành viên ASEAN, đề là con số đáng mơ ước của lệ này có thê nói là khá khiêm được hưởng ưu đãi thuế quan, nhiều FTA mà Việt Nam là tốn. DN Việt Nam phải có giấy thành viên hoặc là đối tác.
định AANZFTA có vai chứng nhận xuất xứ ASEAN dụ như. ty lệ hàng hóa XNK trò rất quan trọng trong việc mẫu D (C/O mẫu D). Hiện tý lệ được hướng ưu đãi thuế quan thúc đây quan hệ kinh tế, sử dụng C/O mẫu D dao động từ FTA ASEAN- Trung Quốc thương mại và đầu tư giữa trong khoảng từ 30-50%, tùy (ACFTA) chỉ đạt 31% và là ASEAN và Australia, New từng nước và từng mặt hàng. một trong những FTA có ty lệ ZeaLand.
Hai quốc gia thudc Ví dụ, khi xuất sang thị trường tận dụng lợi ích thấp (Trung chau Dai Duong nay đều là Thái Lan, tỷ lệ tận dụng là rất tâm WTO, 2017). thị trường xuất khâu tiềm cao, đạt trên 90% đối với các Đối với Hiệp định Đối tác năng cho nhiều mặt hàng thế mặt hàng như cà phê, giày dép, kinh tế Việt Nam- Nhật Bán mạnh của DN Việt Nam như hạt điều, gỗ và sản phẩm go. (VIEPA), các DN Việt cũng nông sản, thủy sản, cà phê, hạt Trong khi đó, máy móc thiết bị, chưa thê tận dụng nhiều ưu điều, máy vi tính, điện thoại, dụng cụ chỉ đạt tý lệ tận dụng đãi. Cụ thê, chỉ khoáng 1/6 san phẩm điện tử, dệt may, dưới 30%.
Còn với sản phẩm trong s6 29,3 ty USD tông giày dép. Quan trọng hơn, dệt may, tỷ lệ này là dưới 40% kim ngạch xuất khẩu tới Nhật thuế quan phân lớn những mặt (Lê Anh, 2017).2018 8 Tap chí Khoa hoc & Bao tao Ngân hàng US aa ea Hình 1. Tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi theo các Hiệp định thương mại của Việt Nam qua các năm —t—A5LAN ——Trung Quốc —#—Hàn Quốc —>—Austrafa/New Zealand “Nhĩ Bản —m—=Chữc —Ấn Độ ——LFAFU ——lLìn =6— Campurhia 70% 10% 2003 2006 2007 20068 20093 2611 2015 2016 *Chưa có số liệu giai đoạn 2012- 2014 Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập *Chưa có số liệu giai đoạn 2012- 2014 Nguồn: Trung tâm WTO và Hội nhập Đối với FTA Việt Nam- Trước hết, không thể phủ hình, ấn phẩm phát hành rộng Lào và FTA Việt Nam- nhận những nô lực của các rãi trên khắp cả nước. nhằm Campuchia, tỷ lệ tận dụng cơ quan chức năng, tô chức tuyên truyền, phố biến tới DN là rất thấp, lần lượt là 10% chính phủ và phi chính phủ những cam kết trong các FTA và 0,03% (Trung tâm WTO, trong việc cung cấp thông tin nhưng thông tin cung cấp tại 2017).
và hỗ trợ DN tận dụng các ưu các khóa đào tạo, hội thảo, đãi từ FTA trong thời gian các phương tiện thông tin đại 3. Nguyên nhân của hạn chế qua. Tuy nhiên, theo Tiến sỹ chúng còn giản đơn, sơ sài, trong tỷ lệ tận dụng ưu đãi Đậu Anh Tuân (2016), những chưa cụ thể vào từng lĩnh vực, thuế quan của DN Việt Nam thông tin về các FTA và hội khía cạnh mà DN quan tâm. nhập mà DN cần biết vẫn Hiện nay, các DN cũng gần 3.
