CHƯƠNG I Câu 1. Anh chị hãy trình bày những chức năng ưu việt của chế bản điện tử? Câu 2. Anh chị hãy trình bày lịch sử hình thành và phát triển ngành in tại Việt Nam? Câu 3. Anh chị hãy định nghĩa và trình bày ứng dụng chế bản điện tử trong ngành in? Chương II: Các thao tác cơ sở dùng trong chế bản điện tử 10 Chương II: CÁC THAO TÁC CƠ SỞ DÙNG TRONG CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ Sau khi học xong chương này sinh viên có thể trình bày được các bước chuẩn bị khi làm chế bản điện tử; Ứng dụng thuần thục công nghệ Computer to Press trong việc chuyển đổi dữ liệu số trên phần mềm và tạo thành những hình ảnh trên tờ in.
CÔNG TÁC CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI LÀM CHẾ BẢN Trong quá trình in ấn sản phẩm có hàng loạt những công việc, trước khi bắt đầu in ấn là chuẩn bị khâu trước in (pre-press) hay gọi là khâu chế bản điện tử. Gồm các công việc chuẩn bị các dữ kiện ban đầu (nhập liệu nội dung các bài viết, tìm kiếm và vẽ các hình ảnh minh họa, scan và chỉnh sửa các hình ảnh). Sau đó mới lên bố cục, màu sắc. Rồi dùng các phần mềm chuyên dụng để thiết kế in ấn nên sản phẩm trên máy tính (xem Hình 2.
Chọn thông số màu trước khi chế bản Sử dụng các phần mềm Photoshop, Corel Draw, Illustrator để chế bản trước khi in ấn. Hay các phần mềm dàn trang (layout) như Page Maker, QuarkXpress, Indesign… Sau khi đã thiết kế xong trên máy tính, ta có thể tiếp tục công đoạn bình trang điện tử trên máy tính. Thông thường là với các sản phẩm như tạp chí, báo chí …. Cuối cùng là đem xuất ra phim hoặc ra luôn bản in.
Rồi “bắt-xê” qua cho khâu tiếp theo là khâu in ấn sản phẩm. Nói cách khác, khâu trước in sẽ làm việc trên máy tính với các phần mềm thiết kế chế bản. Và làm việc với các thiết bị máy ghi phim và ghi bản. Chương II: Các thao tác cơ sở dùng trong chế bản điện tử 11 Hình 2.
Khâu in ấn (press) - Đây là công đoạn làm việc với máy in, vận hành máy in để in ra sản phẩm. - Trong in ấn lại có in offset, in flexo, in ống đồng, in lụa… - Sinh viên học chuyên ngành in ấn sẽ được trang bị kiến thức cần thiết. Như công nghệ in ấn, cấu tạo của máy in, nguyên lý in ấn, quy trình vận hành máy in. Hay quy tắc an toàn lao động và cách khắc phục sự cố xảy ra trong quá trình in ấn.
- Để bắt đầu in ấn sản phẩm catalogue, brochure, túi giấy… phải có bản in. Mà bản in là do khâu chế bản (khâu trước in làm ra). Vì thế phải tổng hợp hết những dữ liệu và yêu cầu của khách hàng. Kết hợp điều kiện nhà in hoặc công ty in ấn (máy in, giấy in, khổ in…) để ra file hoàn chỉnh đem đi ra film (bản PS) hay bản CTP.
MỘT SỐ ĐỊNH NGHĨA THƯỜNG DÙNG TRONG CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ HIỆN NAY 1. Công nghệ CTF trong in ấn CTF là kỹ thuật chế bản thông dụng với những dữ liệu được in ra phim với máy film. Film sau đó sẽ được sử dụng tiến hành bình bản, chụp bản và sẵn sàng dùng Chương II: Các thao tác cơ sở dùng trong chế bản điện tử 12 để lắp vào máy in. Computer to plate Đây là kỹ thuật chế bản mà sẽ rút ngắn, bỏ qua công đoạn rap phim, chụp bản.
Máy chế bản sẽ nối vào máy tính và những bản in hiện lên ngay trên máy ghi bản. Bản chụp sau đó sẽ lắp lên máy in. Công nghệ Computer to Press (CTPress) Computer To Press được xem là kỹ thuật chế bản in tốt ưu nhất giúp thực hiện chuyển đổi dữ liệu số trên phần mềm và tạo thành những hình ảnh trên tờ in. Những khâu trung gian được lược bỏ bớt như film, chụp bản hay lắp bản.
Công nghệ Computer to press/direct imaging Là kỹ thuật ưu việt với khả năng chuyển trực tiếp hình ảnh lên vật liệu cần in bằng phầm mềm chuyên dụng cho chuyển đổi các dữ liệu số; tiết kiệm thời gian và công sức nhờ loại bỏ nhiều bước trung gian như chụp bản, lắp bản, ra phim. Công nghệ computer to print Là kỹ thuật mới và hiện đại nhất, hầu như bỏ hết tất cả các khâu, chỉ 1 chiếc máy được tích hợp mọi thứ là có thể in trực tiếp từ hình ảnh qua bề mặt cần in nhờ máy tính với công nghệ dữ liệu số. CÁC CHẾ ĐỘ THAO TÁC CƠ SỞ Để có thể chế bản in không cần thiết phải sử dụng các loại máy móc đắt tiền, những thủ thuật phức tạp. Thay vào đó người thực hiện sẽ sử dụng các phần mềm như: CorelDRAW, QuarkXPress; In Design, Ai, Pagemaker… Do vậy, những người có kinh nghiệm sử dụng các phần mềm này thường nhận nhiệm vụ chế bản.
Xong cũng tùy thuộc vào tính chất của các sản phẩm in mà phía nhà sản xuất có thể lựa chọn sử dụng các phầm mềm thiết kế cho phù hợp. Giới thiệu một số phần mềm chế bản như: - CorelDRAW là phần mềm đồ họa vector được sử dụng phổ biến trong lĩnh vực thiết kế đồ họa. Giống với illustrator, CorelDraw được đông đảo những người làm thiết kế tin dùng những tiện ích tuyệt vời của nó. Đặc biệt là lĩnh vực in ấn Corel đóng một vai trò chủ đạo ở thị trường Việt Nam.
Hiểu một cách đơn giản corel là phần mềm cho phép người dùng sử dụng các công cụ có sẵn để có thể tạo ra những đối tượng vector khác nhau. - InDesign là phần mềm thiết kế hoàn hảo được dùng để thiết kế các ấn phẩm nhiều trang như sách, báo, tạp chí, tờ rơi, brochure, catalogue,. và hỗ trợ nhiều chức năng có ích cho các nhà xuất bản chuyên nghiệp và Designer. Indesign tạo ra những trang văn bản chuyên nghiệp có yêu cầu chuyên sâu về đồ hoạ.
Đây là công cụ thiết kế và trình bày với các điều khiển có độ chính xác cao và giao tiếp hoàn hảo với các ứng dụng đồ hoạ chuyên nghiệp khác của Adobe. Người dùng có thể dễ dàng nhúng (embed) hay liên kết link với các định dạng file hình bitmap của Photoshop như psd, jpeg,. và cả file ảnh vector Illustrator như ai, pdf, tiff. Chương II: Các thao tác cơ sở dùng trong chế bản điện tử 13 - Adobe Illustrator, được gọi là "AI", là một phần mềm sản xuất đồ họa dựa trên vector do Adobe Systems đưa ra.
Ban đầu nó được thiết kế và phát triển cho máy tính Macintosh của Apple vào năm 1986 và phát hành vào tháng 1 năm 1987. Trước đó, nó chỉ là phần mềm phát triển phông chữ nội bộ và chỉnh sửa PostScript của Adobe. Phần mềm thiết kế đồ họa Adobe Illustrator dùng để thiết kế những sản phẩm như: thiết kế logo, tạo tờ rơi, tạo danh thiếp, Profile, vẽ hoạt hình, tích hợp chuyển động cho Flash… Ngoài ra Illustrator còn hỗ trợ bộ công cụ gồm: công cụ chỉnh sửa ảnh, hiệu ứng 3D, công cụ dựng hình … Để có được những chế bản với chất lượng tốt nhất, bên cạnh thành thạo các phần mềm, nhà thiết kế cũng phải nắm được những điều cơ bản trong kỹ thuật in, cùng nguyên tắc thiết kế, phương pháp tạo mẫu trang,… Đây cũng chính là những nguyên tắc cơ bản trong lĩnh vực này. Nghiên cứu mẫu in Ở bước này, người chế bản sẽ tiến hành nghiên cứu mẫu thiết kế cả về bố cục, kích thước, màu sắc, họa tiết, cũng như cách dàn trang.
Cũng ở bước này, người nhận nhiệm vụ chế bản có trách nhiệm đảm bảo các yêu cầu của khách hàng thông qua bản thiết kế (xem Hình 2. Nghiên cứu mẫu in giúp đảm bảo yêu cầu của khách hàng 2. Dàn trang Công đoạn dàn trang là việc người thiết kế sử dụng các phần mềm thiết kế như: CorelDRAW, QuarkXPress, In Design, Ai, Pagemaker, đẩy toàn bộ các thông tin và trình bày giống như yêu cầu đặt hàng của khách. Tất cả đều phải đảm bảo yêu cầu toát lên những thông điệp mà khách hàng mong muốn.
Kiểm tra lại bản in ra can/phim Tiếp theo, người chế bản sẽ thực hiện việc kiểm tra các thông tin liên quan đến Chương II: Các thao tác cơ sở dùng trong chế bản điện tử 14 bản thiết kế. Trước khi chuyển đến bước tiếp theo, khách hàng phải đồng ý, ký duyệt bản thiết kế. Theo dõi quá trình in ra can/phim Sau khi khách hàng đã đồng ý với bản in ra can/phim, nhà in sẽ tiến hành theo dõi toàn bộ quá trình in ra can/phim. Chất lượng của can/phim chính là điều cần chú trọng để có thể tạo ra một bản có chất lượng tốt nhất.
Để có một ấn phẩm chất lượng, quá trình in ra can/phim cần được theo dõi sát sao. Ngoài ra, line phim cũng được các nhà thiết kế khuyến khích sử dụng hơn là scan. Bởi lẽ, chế bản in có thể có màu sắc rõ nét, độ bền cũng như chi phí thấp hơn khi ra chế bản in A3. Bên cạnh đó, line phim thường không bị giãn trong quá trình ép nhiệt nên độ chính xác của ấn phẩm cũng cao hơn nhiều.
Rà soát lại toàn bộ quy trình in Tại bước này, cần có sự theo dõi và phối hợp của các nhân sự thực hiện quy trình, bao gồm tất cả những người tham gia chế bản. Điều này đảm bảo được hoàn thiện nhất khi giao cho khách hàng. Chế bản in cần có sự sáng tạo, tỷ mỉ, cẩn trọng và thực sự kiên nhẫn. Sự cẩn trọng sẽ giúp cho ấn phẩm đạt đúng theo yêu cầu của khách hàng, mang đến sự hài lòng nhất.
Đó cũng chính là những nhiệm vụ mà đội ngũ chế bản cần đảm bảo. Chương II: Các thao tác cơ sở dùng trong chế bản điện tử 15 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG II Câu 1. Anh chị hãy cho biết công tác chuẩn bị trước khi làm chế bản là gì? Câu 2. Anh chị hãy nêu một số định nghĩa thường dùng trong chế bản điện tử? Câu 3.
Anh chị hãy cho biết những quy trình chế bản? Chương III: Soạn thảo văn bản trong chế bản điện tử 16 Chương III: SOẠN THẢO VĂN BẢN TRONG CHẾ BẢN ĐIỆN TỬ Sau khi học xong chương này sinh viên có thể trình bày những thao tác soạn thảo văn bản được sử dụng trong khi làm chế bản điện tử, thực hiện được các thao tác soạn thảo văn bản đơn giãn và nâng cao. TẠO VÀ SẮP XẾP CÁC TÀI LIỆU ĐƠN GIẢN 1. Tạo file mới Vào menu File -> New -> Project (Ctrl+N). Tạo file mới Đặt kích thước giấy, lề cho tài liệu… Nếu đánh dấu vào Facing Pages: Đặt trang đối nhau.