phần Mở đầu và Kết luận, luận văn gồm có 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại NHTM Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Quân đội Chƣơng 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Quân đội 4 CHƢƠNG I: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TRUNG VÀ DÀI HẠN TẠI NHTM 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Cùng với quá trình hội nhập kinh tế thế giới của đất nƣớc, các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam đã và đang phát triển hoạt động kinh doanh của mình theo cả chiều rộng và chiều sâu. Ngân hàng thƣơng mại là tổ chức mà hoạt động của nó gắn chặt với nền kinh tế thị trƣờng, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa phát triển. Trong đó tín dụng là hoạt động tryền thống chủ yếu và quan trọng nhất của các Ngân hàng thƣơng mại.
Các khoản cho vay chiếm tới 60% tài sản của ngân hàng và đem lại 55 - 70% lợi nhuận của ngân hàng. Do vậy ngân hàng phải thực hiện thành công chính sách, kế hoạch tín dụng thì mới có thể tồn tại và phát triển, đồng thời đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền kinh tế. Về mặt lý luận, một quốc gia đang phát triển thì việc tái thiết cơ sở hạ tầng, cơ sở sản xuất vật chất thông qua nguồn vốn tín dụng trung dài hạn là rất cần thiết và đặc biệt quan trọng đối với các công trình trọng điểm, có tầm cỡ Chính phủ nhƣ các công trình Thủy điện, cầu cống, đƣờng sá, khu đô thị mới ., từ đó mở ra con đƣờng ngắn nhất để đáp ứng yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển tiếp theo của nền kinh tế. Chính vì vậy, nguồn tín dụng trung dài hạn đầu tƣ phát triển là một động lực không thể thiếu cho việc thay đổi diện mạo một khu đô thị, một thành phố hay một quốc gia.
Về mặt thực tế tác nghiệp, đối với các NHTM ở Việt nam nói chung, đặc biệt là trong hệ thống Ngân hàng TMCP Quân đội, hoạt động tín dụng trung và dài hạn còn gặp nhiều khó khăn, nhiều vấn đề còn tồn tại xoay quanh vấn đề chất lƣợng và hiệu quả hoạt động tín dụng trung dài hạn. Xuất phát từ thực tiễn trên, trong 5 thời gian qua vấn đề về hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại các NHTM đã đƣợc rất nhiều các tác giả lựa chọn để làm đề tài nghiên cứu trong các công trình khoa học, điển hình nhƣ: Nguyễn Thị Thúy Ngọc, 2015. Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, chi nhánh Hồng Bàng. Luận văn thạc sỹ, trƣờng Học viện Tài chính.Nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong chi nhánh Hà Nội.
Luận văn thạc sỹ, trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân. Phạm Thị Minh Ngọc ,2013. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, chi nhánh Hải Phòng. Luận văn thạc sỹ, trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân.
Nguyễn Thị Ngọc Hƣơng, 2014. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Tràng An. Luận văn thạc sỹ, trƣờng Học viện ngân hàng. Đào Việt Dũng, 2013.
Giải pháp nâng cao hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn thạc sỹ, trƣờng Học viện Ngân hàng. Đào Thị Hải Yến, 2013.Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Đông Anh. Luận văn thạc sỹ, trƣờng Học viện Ngân hàng.
Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Láng Hạ. Luận văn thạc sỹ, trƣờng Học viện Ngân hàng. Tác giả Nguyễn Thị Thúy Ngọc, cho rằng các loại hình cho vay trung và dài hạn chỉ bảo gồm cho vay theo đầu tƣ dự án và cho thuê tài chính. Tuy nhiên theo các tác giả Nguyễn Thị Ngọc Hƣơng, ngoài hai hình thức cho vay 6 trung dài hạn trên, các ngân hàng còn cho vay trung và dài hạn theo hình thức cho vay luân chuyển, cho vay tiêu dùng và cho vay hợp vốn.
Bàn về đặc điểm của hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại NHTM, các tác giả đều có cùng quan điểm. Hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại NHTM đều có đặc điểm: vốn đầu tƣ lớn, thời gian dài, thu hồi vốn chậm, độ rủi ro cao và lợi nhuận từ các phƣơng án cho vay trung và dài hạn lớn. Bàn về các tiêu chí đánh giá hoạt động tín dụng trung và dài hạn, hầu hết các tác giả đều sử dụng các tiêu chí: Chỉ tiêu về dƣ nợ, doanh số cho vay, vòng quay vốn tín dụng, vòng quay vốn tín dụng, hiệu suất sử dụng vốn, chỉ tiêu về nợ quá hạn, chỉ tiêu về lợi nhuận. Tác giả Phạm Thị Minh Ngọc, Trần Văn Nam đƣa thêm chỉ tiêu tỷ lệ thanh toán nợ do bán tài sản của ngƣời vay.
Tác giả Nguyễn Thị Hòa sử dụng thêm một vài chỉ tiêu nhƣ: hệ số thu nợ, chỉ tiêu mất vốn trung và dài hạn. Ngoài ra, tác giả Nguyễn Thị Ngọc Hƣơng cho rằng bên cạnh các tiêu chí định lƣợng thì các tiêu chí định tính để đánh giá hoạt động tín dụng trung và dài hạn cũng rất quan trọng, đó là kinh nghiệm năng lực của cán bộ tín dụng, quy trình tín dụng của ngân hàng, cơ sở vật chất và công nghệ của ngân hàng. Bàn về các nhân tố ảnh hƣởng đến hoạt động tín dụng trung và dài hạn, nhiều tác giả đồng quan điểm khi đƣa ra các nhân tố chủ quan là chính sách tín dụng, quy trình tín dụng, thông tin tín dụng, chất lƣợng nhân sự, kiểm soát nội bộ. Tác giả Đào Việt Dũng, Đào Thị Hải Yếncho rằng các yếu tố: công nghệ ngân hàng, trang thiết bị kỹ thuật cũng có ảnh hƣởng đến chất lƣợng hoạt động tín dụng trung dài hạn của ngân hàng.
Trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu của các tác giả đi trƣớc, đồng thời căn cứ vào tình hình biến động của hoạt động kinh doanh ngân hàng trong thời gian gần đây, tác giả lựa chọn đề tài “ Hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Quân đội” với những điểm mới sau đây: 7 Hƣớng nghiên cứu của đề tài: Thay vì quản trị rủi ro, nâng cao chất lƣợng nhƣ các công trình nghiên cứu đã đƣợc công bố, đề tài đi theo hƣớng tiếp cận từ một khía cạnh khác đó là: “ Nâng cao hiệu quả hoạt động”. Đƣa ra bức tranh tổng quan về hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Quân đội nói riêng và hệ thống các NHTM nói chung. Xây dựng bộ chỉ tiêu phân tích thực trạng hoạt động tín dụng trung và dài hạn dựa trên những định nghĩa mới về tín dụng trung và dài hạn đƣợc quy định trong thông tƣ 36/2014/TT-NHNN : “Quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài” có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 02 năm 2015. Xem xét hoạt động tín dụng trung và dài hạn trong tƣơng quan với các hoạt động có mối quan hệ chặt chẽ, điển hình nhƣ hoạt động tín dụng ngắn hạn.
Đánh giá những thành tựu và hạn chế còn tồn tại trong hoạt động tín dụng trung và dài hạn của Ngân hàng TMCP Quân đội, từ đó đƣa ra những giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động này trong tƣơng lai. Trong số các công trình nghiên cứu đã đƣợc công bố, thì chƣa có một công trình nào tiếp cận chủ đề này tại Ngân hàng TMCP Quân đội. Một trong những ngân hàng TMCP hàng đầu hiện nay, có tốc độ tăng trƣởng cao và phát triển bền vững. Cơ sở lý luận chung về hoạt động tín dụng trung và dài hạn NHTM 1.1 Lý luận chung về NHTM 1.
Khái niệm NHTM Cho đến thời điểm hiện nay có rất nhiều khái niệm về NHTM: Ở Mỹ: Ngân hàng thƣơng mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính. Đạo luật ngân hàng của Pháp (1941) cũng đã định nghĩa: "Ngân hàng thƣơng mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thƣờng xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dƣới hình thức ký thác, hoặc dƣới các hình thức khác và 8 sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính". Ở Việt Nam, Định nghĩa Ngân hàng thƣơng mại: Ngân hàng thƣơng mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thƣờng xuyên là nhận tiền gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phƣơng tiện thanh toán Theo luật các tổ chức tín dụng: NHTM là tổ chức tín dụng đƣợc thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật. (Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM) Từ những nhận định trên có thể thấy NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trƣng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán.
Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thoả mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội.Vai trò của NHTM trong nền kinh tế - NHTM là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế Thực tế cho thấy, để phát triển kinh tế các đơn vị kinh tế cần phải có một lƣợng vốn lớn đầu tƣ cho hoạt động sản xuất kinh doanh và các hoạt động khác. Bằng vốn huy động đƣợc trong xã hội thông qua hoạt động tín dụng, Ngân hàng thƣơng mại đã cung cấp vốn cho mọi hoạt động kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn một cách kịp thời cho quá trình sản xuất.