Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại Ngân hàng TMCP Việt Nam ...

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại VPBank, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng.

• Tác giả: Lê Kiều Mai Ngân
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Xuân Vinh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Theo Basel II Tại VPBank
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
• 1.1. Sơ lược về Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng – VPBank
• 1.2. Giới thiệu chung
• 1.3. Tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lỗi và mục tiêu của VPBank
• 1.4. Một số thành tựu đạt được
• 1.5. Sơ lược về hoạt động kinh doanh của VPBank. Bối cảnh vấn đề
• 1.6. Triển khai Basel II tại các TCTD tại Việt Nam
• 1.7. Sự cần thiết của việc áp dụng Basel II tại VPBank
• 1.8. Mục tiêu chung
• 1.9. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Phương pháp thực hiện
• 1.11. Phương pháp định lượng
• 1.12. Phương pháp định tính
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng tại các NHTM
• 2.2. Một số khái niệm
• 2.3. Một số chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng
• 2.4. Phân loại cơ cấu nợ theo thời gian
• 2.5. Phân loại chất lượng nợ và trích lập dự phòng
• 2.6. Tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn
• 2.7. Tổng quan về hiệp ước vốn Basel II
• 2.8. Giới thiệu về Basel
• 2.9. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR)
• 2.10. Tài sản có rủi ro tín dụng (RWA)
• 2.11. Hệ số chuyển đổi (CCF)
• 2.12. Hệ số rủi ro tín dụng (RW)
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN VẤN ĐỀ
• 3.1. Thực trạng rủi ro tín dụng qua khảo sát đánh giá của cán bộ nhân viên VPBank
• 3.2. Thực trạng rủi ro tín dụng tại VPBank thông qua các chỉ tiêu tài chính
• 3.3. Tốc độ tăng trưởng tín dụng tại VPBank
• 3.4. Chất lượng nợ tại VPBank
• 3.5. Trích lập dự phòng và sử dụng dự phòng rủi ro tín dụng
• 3.6. Thực trạng tỷ lệ an toàn vốn (CAR) theo Basel II tại VPBank
• 3.7. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR)
• 3.8. Tài sản có rủi ro tín dụng (RWA)
• 3.9. Hệ số chuyển đổi (CCF)
• 3.10. Hệ số rủi ro tín dụng (RW)
• 3.11. Một số nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại VPBank đang ở mức cao
• 3.12. Dư nợ cho vay cao đối với các ngành có nhiều rủi ro
• 3.13. Cho vay không có tài sản đảm bảo
• 3.14. Thẩm định và phê duyệt cấp tín dụng
• 3.15. Hệ thống chấm điểm nội bộ
• 3.16. Kiểm tra, kiểm soát sau vay
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC LỰA CHỌN GIẢI PHÁP THAY THẾ
• 4.1. Định hướng phát triển của VPBank giai đoạn 5 năm (2018-2022)
• 4.2. Định hướng chung của toàn công ty
• 4.3. Định hướng trong hoạt động quản trị rủi ro tín dụng
• 4.4. Một số giải pháp tham khảo ý kiến chuyên gia tại VPBank thông qua phương pháp phỏng vấn
• 4.5. Một số giải pháp thay thế giúp hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại VPBank do tác giả đề xuất
• 4.6. Hoàn thiện công tác thẩm định và phê duyệt tín dụng theo góc nhìn giữa rủi ro và lợi nhuận dựa trên kết quả tính toán các công thức lượng rủi ro tín dụng theo Basel II
• 4.7. Nội dung thực hiện
• 4.8. Nhược điểm
• 4.9. Chi phí thực hiện
• 4.10. Hoàn thiện hệ thống xếp hạng nội bộ
• 4.11. Nội dung thực hiện
• 4.12. Nhược điểm
• 4.13. Chi phí thực hiện
• 4.14. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát sau cấp tín dụng
• 4.15. Nội dung thực hiện
• 4.16. Nhược điểm
• 4.17. Chi phí thực hiện
• 4.18. Lựa chọn giải pháp thay thế
• 4.19. Một số khó khăn và thách thức khi thực hiện
• 4.20. Vấn đề về cơ sở dữ liệu và thông tin
• 4.21. Nguồn nhân lực
• 4.22. Chi phí thực hiện
• 5. CHƯƠNG 5: KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
• 5.1. Cơ sở thực hiện kế hoạch
• 5.2. Mục tiêu kế hoạch
• 5.3. Điểm mới của giải pháp
• 5.4. Nguồn lực và chi phí thực hiện
• 5.5. Nguồn lực thực hiện
• 5.6. Chi phí thực hiện
• 5.7. Nội dung thực hiện chi tiết
• 5.8. Xây dựng công thức lượng hóa rủi ro
• 5.9. Tích hợp các công thức lượng hóa rủi ro vào hệ thống cấp tín dụng
• 5.10. Vận dụng các công thức tính toán trong thẩm định và phê duyệt tín dụng
• 5.11. Một số định hướng cấp tín dụng theo hướng hạn chế rủi ro được đề xuất
• 5.12. Điều chỉnh cơ cấu tín dụng tập trung vào các phân khúc ít rủi ro
• 5.13. Giảm hạn mức chưa sử dụng của khách hàng thông qua việc cấp hạn mức tín dụng phù hợp nhu cầu khách hàng, khuyến khích khách hàng sử dụng hạn mức được cấp
• 5.14. Tăng giảm trừ RRTD thông qua việc khuyến khích khách hàng sử dụng những TSĐB hợp lệ được giảm thiểu rủi ro tín dụng
• 5.15. Thu thập đầy đủ thông tin khách hàng/ khoản vay và hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại VPBank

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng, đặc biệt là tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). Việc áp dụng các tiêu chuẩn Basel II không chỉ giúp ngân hàng tuân thủ quy định mà còn nâng cao khả năng quản lý rủi ro. Basel II cung cấp một khung pháp lý rõ ràng cho việc đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng, từ đó giúp VPBank cải thiện hiệu quả hoạt động và bảo vệ lợi ích của khách hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đánh giá và quản lý các rủi ro liên quan đến khả năng khách hàng không trả nợ. Vai trò của nó là bảo vệ ngân hàng khỏi các tổn thất tài chính, đồng thời đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính.

1.2. Tầm quan trọng của Basel II trong quản trị rủi ro tín dụng

Basel II cung cấp các tiêu chuẩn và quy định rõ ràng về tỷ lệ an toàn vốn, giúp ngân hàng như VPBank có thể đánh giá chính xác hơn về rủi ro tín dụng. Điều này không chỉ giúp ngân hàng hoạt động hiệu quả mà còn tăng cường niềm tin của khách hàng.

II. Thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Mặc dù đã áp dụng Basel II, VPBank vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng. Các vấn đề như tỷ lệ nợ xấu cao, quy trình thẩm định chưa hiệu quả và thiếu hụt thông tin khách hàng là những yếu tố cần được khắc phục.

2.1. Tỷ lệ nợ xấu và nguyên nhân

Tỷ lệ nợ xấu tại VPBank vẫn ở mức cao hơn so với trung bình của hệ thống ngân hàng. Nguyên nhân chủ yếu là do cho vay vào các lĩnh vực có rủi ro cao mà không có tài sản đảm bảo.

2.2. Quy trình thẩm định tín dụng chưa hiệu quả

Quy trình thẩm định tín dụng tại VPBank chưa được chuẩn hóa theo các tiêu chuẩn quốc tế, dẫn đến việc đánh giá rủi ro không chính xác và quyết định cho vay không hợp lý.

III. Phương pháp cải thiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II

Để hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng, VPBank cần áp dụng một số phương pháp cải thiện. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cao quy trình thẩm định, cải thiện hệ thống xếp hạng tín dụng và tăng cường kiểm tra sau cấp tín dụng.

3.1. Nâng cao quy trình thẩm định tín dụng

Cần xây dựng quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ hơn, bao gồm việc sử dụng các công cụ phân tích rủi ro hiện đại và dữ liệu khách hàng đầy đủ.

3.2. Cải thiện hệ thống xếp hạng tín dụng

Hệ thống xếp hạng tín dụng cần được cập nhật và cải tiến để phản ánh chính xác hơn về khả năng trả nợ của khách hàng, từ đó giảm thiểu rủi ro tín dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại VPBank

Việc áp dụng các giải pháp cải thiện quản trị rủi ro tín dụng đã mang lại những kết quả tích cực cho VPBank. Tỷ lệ nợ xấu đã giảm, và quy trình thẩm định tín dụng đã được cải thiện rõ rệt.

4.1. Kết quả từ việc cải thiện quy trình thẩm định

Sau khi cải thiện quy trình thẩm định, VPBank đã ghi nhận sự giảm đáng kể trong tỷ lệ nợ xấu, cho thấy hiệu quả của các biện pháp đã thực hiện.

4.2. Ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của VPBank

Các cải tiến trong quản trị rủi ro tín dụng không chỉ giúp VPBank giảm thiểu rủi ro mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho VPBank

Việc hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II là một quá trình liên tục. VPBank cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế để nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo vệ lợi ích của khách hàng.

5.1. Tầm nhìn tương lai của VPBank trong quản trị rủi ro

VPBank hướng tới việc trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong việc quản trị rủi ro tín dụng, với các tiêu chuẩn cao nhất theo quy định của Basel II.

5.2. Các bước tiếp theo trong cải thiện quản trị rủi ro

VPBank cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực để nâng cao khả năng quản lý rủi ro, từ đó đảm bảo sự phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với thị trường tài chính quốc tế, việc quản trị rủi ro tín dụng trở thành yếu tố sống còn đối với sự phát triển bền vững của các ngân hàng thương mại. Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) là một trong những ngân hàng tư nhân hàng đầu với tổng tài sản đạt 323.291 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế gần 9.200 tỷ đồng năm 2018. Tuy nhiên, rủi ro tín dụng tại VPBank vẫn được đánh giá cao hơn mức trung bình của hệ thống ngân hàng Việt Nam, với tỷ lệ nợ xấu năm 2018 là 3,21%, cao hơn nhiều so với các ngân hàng nhà nước và một số ngân hàng cùng quy mô.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II tại VPBank, nhằm đảm bảo an toàn vốn, nâng cao chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro tín dụng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào phân khúc khách hàng doanh nghiệp với các khoản vay có hạn mức từ 50 tỷ đồng trở lên, sử dụng dữ liệu tài chính từ năm 2014 đến 2018 và khảo sát 100 cán bộ nhân viên VPBank. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, giúp VPBank duy trì tỷ lệ an toàn vốn CAR trên 11,2% và phát triển bền vững trong giai đoạn 2019-2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại, trong đó tập trung vào:

• Rủi ro tín dụng (Credit Risk): Được định nghĩa là rủi ro khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng, gây tổn thất cho ngân hàng. Đây là loại rủi ro phức tạp và quan trọng nhất ảnh hưởng đến lợi nhuận và vốn của ngân hàng.

• Quản trị rủi ro tín dụng (Credit Risk Management): Bao gồm các bước nhận diện, đo lường, kiểm soát và theo dõi rủi ro nhằm đảm bảo rủi ro được kiểm soát trong phạm vi chấp nhận được, đồng thời tối ưu hóa lợi nhuận.

• Chuẩn mực Basel II: Bao gồm ba trụ cột chính: yêu cầu vốn tối thiểu (CAR), giám sát của cơ quan quản lý và công bố thông tin minh bạch. Basel II mở rộng phạm vi tính toán vốn cần thiết cho rủi ro tín dụng, rủi ro hoạt động và rủi ro thị trường, giúp ngân hàng nâng cao năng lực quản trị rủi ro.

• Các chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng: Tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ quá hạn, dự phòng rủi ro tín dụng, tốc độ tăng trưởng tín dụng, cơ cấu tín dụng theo ngành và đối tượng khách hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp phương pháp định lượng và định tính:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất của VPBank và các ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2014-2018, số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước, các văn bản pháp luật liên quan như Thông tư 41/2016/TT-NHNN về an toàn vốn.

• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát và phỏng vấn chuyên sâu 100 cán bộ nhân viên VPBank, bao gồm các cấp quản lý và nhân viên tín dụng tại các chi nhánh khu vực miền Nam.

• Phân tích số liệu: Sử dụng phương pháp so sánh, đối chiếu các chỉ tiêu tài chính, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng và tỷ lệ an toàn vốn CAR theo Basel II.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong vòng 5 năm (2014-2018), khảo sát thực hiện trong năm 2019, kết hợp tham khảo ý kiến chuyên gia để đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Rủi ro tín dụng tại VPBank ở mức cao: 95% cán bộ nhân viên khảo sát đánh giá rủi ro tín dụng tại VPBank cao hơn mức trung bình hệ thống. Tỷ lệ nợ xấu năm 2018 đạt 3,21%, cao hơn nhiều so với các ngân hàng nhà nước như Vietcombank (dưới 2%) và các ngân hàng cùng quy mô.

2. Tốc độ tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao: Dư nợ tín dụng tăng từ 91.719 tỷ đồng năm 2014 lên 230.790 tỷ đồng năm 2018, tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 26%, cao hơn mức tăng trưởng tín dụng toàn ngành (khoảng 16% năm 2018).

3. Chất lượng nợ có xu hướng giảm: Tỷ lệ nợ đủ tiêu chuẩn giảm từ trên 90% xuống còn khoảng 89,68% năm 2017, trong khi tỷ lệ nợ nhóm 3,4,5 (nợ xấu) tăng lên 3,5% năm 2018. Dư nợ cho vay không có tài sản đảm bảo chiếm khoảng 35% tổng dư nợ, tiềm ẩn rủi ro cao.

4. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) duy trì trên mức quy định: CAR của VPBank năm 2018 đạt 11,2%, cao hơn mức tối thiểu 8% theo Basel II, tuy nhiên việc duy trì và nâng cao CAR đòi hỏi kiểm soát rủi ro tín dụng chặt chẽ hơn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tín dụng cao tại VPBank bao gồm việc tập trung phát triển quy mô tín dụng nhanh, đặc biệt là các sản phẩm tín chấp không có tài sản đảm bảo và cho vay vào lĩnh vực bất động sản có tính biến động cao. Công tác thẩm định và phê duyệt tín dụng còn mang tính chủ quan, chưa cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận. Hệ thống xếp hạng nội bộ chưa phản ánh đúng bản chất khách hàng, dẫn đến việc cấp tín dụng chưa phù hợp. Kiểm tra, kiểm soát sau vay chưa được chú trọng do hạn chế về nguồn lực.

So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này phù hợp với xu hướng chung của các ngân hàng thương mại Việt Nam khi tăng trưởng tín dụng nhanh nhưng chất lượng nợ chưa được cải thiện tương xứng. Việc áp dụng Basel II giúp VPBank nâng cao năng lực quản trị rủi ro, đảm bảo an toàn vốn và tăng cường minh bạch thông tin, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tốc độ tăng trưởng tín dụng, tỷ lệ nợ xấu qua các năm, và bảng so sánh hệ số CAR giữa VPBank và các ngân hàng khác để minh họa rõ nét thực trạng và hiệu quả quản trị rủi ro.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác thẩm định và phê duyệt tín dụng: Áp dụng các công thức lượng hóa rủi ro tín dụng theo Basel II để cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận, giảm thiểu cấp tín dụng không phù hợp. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể: Ban quản lý rủi ro và khối tín dụng.

2. Nâng cấp hệ thống xếp hạng nội bộ: Xây dựng hệ thống đánh giá khách hàng chính xác hơn, tích hợp dữ liệu đầy đủ và cập nhật thường xuyên để phản ánh đúng rủi ro tín dụng. Thời gian: 18 tháng; Chủ thể: Phòng công nghệ thông tin và quản trị rủi ro.

3. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát sau cấp tín dụng: Thiết lập quy trình kiểm tra định kỳ, sử dụng công nghệ giám sát tự động để phát hiện sớm rủi ro và xử lý kịp thời. Thời gian: 6 tháng; Chủ thể: Phòng kiểm soát nội bộ và khối tín dụng.

4. Điều chỉnh cơ cấu tín dụng: Tập trung vào các phân khúc khách hàng và ngành nghề có rủi ro thấp hơn, giảm tỷ trọng cho vay không có tài sản đảm bảo và các ngành rủi ro cao như bất động sản. Thời gian: 24 tháng; Chủ thể: Ban điều hành và phòng phân tích thị trường.

5. Đào tạo nâng cao nhận thức nhân viên: Tổ chức các khóa đào tạo về Basel II và quản trị rủi ro tín dụng cho cán bộ tín dụng và quản lý để nâng cao hiểu biết và tuân thủ quy định. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Phòng nhân sự và đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II, từ đó xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

2. Phòng quản trị rủi ro và tín dụng: Áp dụng các phương pháp lượng hóa rủi ro, hoàn thiện quy trình thẩm định, phê duyệt và kiểm soát tín dụng.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước: Tham khảo để đánh giá hiệu quả triển khai Basel II tại các ngân hàng thương mại, từ đó điều chỉnh chính sách phù hợp.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính-ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng, chuẩn mực Basel II và ứng dụng tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Basel II là gì và tại sao VPBank phải áp dụng?
   Basel II là bộ chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro và an toàn vốn cho ngân hàng, giúp nâng cao năng lực quản lý rủi ro tín dụng, đảm bảo an toàn vốn và tăng khả năng cạnh tranh. VPBank áp dụng để tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà nước và phát triển bền vững.

2. Rủi ro tín dụng được đo lường bằng những chỉ tiêu nào?
   Các chỉ tiêu chính gồm tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ quá hạn, dự phòng rủi ro tín dụng và tốc độ tăng trưởng tín dụng. Những chỉ tiêu này phản ánh mức độ rủi ro và chất lượng tín dụng của ngân hàng.

3. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) có vai trò gì trong quản trị rủi ro?
   CAR thể hiện tỷ lệ vốn tự có so với tài sản có rủi ro, giúp ngân hàng đảm bảo đủ vốn để chịu đựng các tổn thất tiềm tàng, từ đó duy trì sự ổn định và an toàn trong hoạt động.

4. Nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tín dụng cao tại VPBank là gì?
   Nguyên nhân gồm tăng trưởng tín dụng nhanh, tập trung vào các khoản vay không có tài sản đảm bảo, cho vay vào ngành bất động sản rủi ro cao, cùng với quy trình thẩm định và kiểm soát sau vay chưa hiệu quả.

5. Giải pháp nào được đề xuất để giảm thiểu rủi ro tín dụng tại VPBank?
   Hoàn thiện thẩm định tín dụng theo Basel II, nâng cấp hệ thống xếp hạng nội bộ, tăng cường kiểm soát sau vay, điều chỉnh cơ cấu tín dụng và đào tạo nhân viên là các giải pháp trọng tâm.

Kết luận

• Rủi ro tín dụng tại VPBank hiện ở mức cao hơn trung bình hệ thống, ảnh hưởng đến lợi nhuận và an toàn vốn.
• Tốc độ tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao nhưng chất lượng nợ có xu hướng giảm, đòi hỏi quản trị rủi ro hiệu quả hơn.
• VPBank đã áp dụng Basel II và duy trì tỷ lệ an toàn vốn CAR trên 11,2%, tuy nhiên còn nhiều thách thức trong triển khai.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện thẩm định, xếp hạng nội bộ, kiểm soát sau vay và điều chỉnh cơ cấu tín dụng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới, đào tạo nhân viên để đảm bảo tuân thủ Basel II và phát triển bền vững trong giai đoạn 2019-2022.

Các phòng ban liên quan tại VPBank cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời thường xuyên đánh giá hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng để điều chỉnh kịp thời, đảm bảo an toàn vốn và phát triển ổn định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH LÊ KIỀU MAI NGÂN HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG THEO BASEL II TẠI NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG (VPBANK) LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH LÊ KIỀU MAI NGÂN HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG THEO BASEL II TẠI NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG (VPBANK) Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH (Hướng ứng dụng) Mã số: 8340101 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. VÕ XUÂN VINH TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận văn “Hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank)” là công trình thực hiện của chính tôi, có sự hỗ trợ và tư vấn từ giáo viên hướng dẫn khoa học là PGS. Ngoài những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn, tôi cam đoan rằng mọi số liệu và kết quả đề xuất của luận văn này chưa từng được công bố hoặc được sử dụng dưới bất cứ hình thức nào. Tác giả đề tài Lê Kiều Mai Ngân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM DOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ TÓM TẮT ABSTRACT CHƯƠNG 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ . Sơ lược về Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng – VPBank . Giới thiệu chung . Tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lỗi và mục tiêu của VPBank . Một số thành tựu đạt được . Sơ lược về hoạt động kinh doanh của VPBank. Bối cảnh vấn đề . Triển khai Basel II tại các TCTD tại Việt Nam . Sự cần thiết của việc áp dụng Basel II tại VPBank. Mục tiêu chung . Mục tiêu cụ thể . Phương pháp thực hiện . Phương pháp định lượng . Phương pháp định tính . 12 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT . Lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng tại các NHTM. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Một số khái niệm . Một số chỉ tiêu đo lường rủi ro tín dụng . Phân loại cơ cấu nợ theo thời gian . Phân loại chất lượng nợ và trích lập dự phòng. Tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn . Tổng quan về hiệp ước vốn basel II . Giới thiệu về Basel . Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) . Tài sản có rủi ro tín dụng (RWA) . Hệ số chuyển đổi (CCF) . Hệ số rủi ro tín dụng (RW) . 27 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN VẤN ĐỀ. Thực trạng rủi ro tín dụng qua khảo sát đánh giá của cán bộ nhân viên VPBank . Thực trạng rủi ro tín dụng tại VPBank thông qua các chỉ tiêu tài chính . Tốc độ tăng trưởng tín dụng tại VPBank . Chất lượng nợ tại VPBank . Trích lập dự phòng và sử dụng dự phòng rủi ro tín dụng . Thực trạng tỷ lệ an toàn vốn (CAR) theo Basel II tại VPBank . Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) . Tài sản có rủi ro tín dụng (RWA) . Hệ số chuyển đổi (CCF) . Hệ số rủi ro tín dụng (RW) . Một số nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại VPBank đang ở mức cao. Dư nợ cho vay cao đối với các ngành có nhiều rủi ro . Cho vay không có tài sản đảm bảo. 42 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thẩm định và phê duyệt cấp tín dụng . Hệ thống chấm điểm nội bộ . Kiểm tra, kiểm soát sau vay . 45 CHƯƠNG 4: CÁC LỰA CHỌN GIẢI PHÁP THAY THẾ. Định hướng phát triển của VPBank giai đoạn 5 năm (2018-2022) . Định hướng chung của toàn công ty . Định hướng trong hoạt động quản trị rủi ro tín dụng . Một số giải pháp tham khảo ý kiến chuyên gia tại VPBank thông qua phương pháp phỏng vấn. Một số giải pháp thay thế giúp hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại VPBank do tác giả đề xuất . Hoàn thiện công tác thẩm định và phê duyệt tín dụng theo góc nhìn giữa rủi ro và lợi nhuận dựa trên kết quả tính toán các công thức lượng rủi ro tín dụng theo Basel II. Nội dung thực hiện . Nhược điểm . Chi phí thực hiện . Hoàn thiện hệ thống xếp hạng nội bộ. Nội dung thực hiện . Nhược điểm . Chi phí thực hiện . Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát sau cấp tín dụng . Nội dung thực hiện . Nhược điểm . Chi phí thực hiện . 57 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lựa chọn giải pháp thay thế . Một số khó khăn và thách thức khi thực hiện . Vấn đề về cơ sở dữ liệu và thông tin . Nguồn nhân lực . Chi phí thực hiện . 60 CHƯƠNG 5: KẾ HOẠCH THỰC HIỆN . Cơ sở thực hiện kế hoạch . Mục tiêu kế hoạch . Điểm mới của giải pháp . Nguồn lực và chi phí thực hiện: . Nguồn lực thực hiện . Chi phí thực hiện . Nội dung thực hiện chi tiết . Xây dựng công thức lượng hóa rủi ro . Tích hợp các công thức lượng hóa rủi ro vào hệ thống cấp tín dụng. Vận dụng các công thức tính toán trong thẩm định và phê duyệt tín dụng . Một số định hướng cấp tín dụng theo hướng hạn chế rủi ro được đề xuất . Điều chỉnh cơ cấu tín dụng tập trung vào các phân khúc ít rủi ro . Giảm hạn mức chưa sử dụng của khách hàng thông qua việc cấp hạn mức tín dụng phù hợp nhu cầu khách hàng, khuyến khích khách hàng sử dụng hạn mức được cấp. Tăng giảm trừ RRTD thông qua việc khuyến khích khách hàng sử dụng những TSĐB hợp lệ được giảm thiểu rủi ro tín dụng . Thu thập đầy đủ thông tin khách hàng/ khoản vay và hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ . 70 CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN . 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Diễn giải Gốc tiếng Anh (nếu có) BCTC Báo cáo tài chính CAR Tỷ lệ an toàn vốn Capital Adequacy Ratio NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại QTRR Quản trị rủi ro Tỷ suất sinh lợi trên tổng nguồn vốn có RROE điều chỉnh rủi ro RRTD Rủi ro tín dụng RWA Tài sản có rủi ro Risk weighted asset Small and Medium SME Doanh nghiệp vừa và nhỏ Enterprise TCTD Tổ chức tín dụng Thông tư 13/2018/TT-NHNN ngày 18 tháng 05 năm 2018 của NHNN Thông tư 13 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của NHTM, CN ngân hàng nước ngoài Thông tư 41/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của NHNN quy định về tỷ lệ Thông tư 41 an toàn vốn đối với các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. TSĐB Tài sản đảm bảo Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vietnam Prosperity Joint- VPBank Vương Stock Commercial Bank LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Một số chỉ tiêu hoạt động kinh doanh từ năm 2014 -2018 Bảng 2.1: Phân loại nợ và tỷ lệ trích lập dự phòng của các nhóm nợ Bảng 2.2: Tổng hợp các tiêu chí của các hiệp ước Basel Bảng 2.3: Các tiêu chuẩn Basel II Bảng 2.4: Tổng hợp công thức tính CAR của các hiệp ước Basel Bảng 2.5: Hệ số chuyển đổi khi tính RWA theo thông tư 41 Bảng 3.1: Dư nợ tín dụng và tốc độ tăng trưởng tín dụng tại VPBank giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018 Bảng 3.2: Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ vay của một số NHTM từ năm 2014 – 2018 Bảng 3.3: Thống kê một số chỉ tiêu cơ bản của các ngân hàng tại Việt Nam tại 31/12/2018 và cập nhật tại 28/02/2019 Bảng 3.4: So sánh hệ số CAR của một số NHTM tại Việt Nam giai đoạn 2016-2018 Bảng 4.1: Chi phí thực hiện giải pháp đề xuất 1 Bảng 4.2: Chi phí thực hiện giải pháp đề xuất 2 Bảng 4.3: Chi phí thực hiện giải pháp đề xuất 3 Bảng 5.1: Chi phí thực hiện giải pháp đề xuất chính Bảng 5.2: TSBĐ Tài chính hợp lệ để giảm trừ RRTD Bảng 5.3: Bảo lãnh bên thứ 3 hợp lệ để giảm trừ RRTD LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Hình 1.1: Lịch sử phát triển của VPBank (Nguồn: VPBank) Biểu đồ 1.2: Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ròng của VPBank từ năm 2014 - 2018 Hình 2.1: 07 NHTM đạt chuẩn Basel tại VPBank tính đến tháng 5/2019 Hình 2.2: Công thức tính “tài sản có rủi ro tín dụng” Biểu đồ 3.1: Tốc độ tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng Việt Nam giai đoạn từ năm 2014 – 2018 Biểu đồ 3.2: Tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam Biểu đồ 3.3: Dự phòng RRTD của VPBank từ năm 2014 – 2018 Biểu đồ 3.4: Hệ số theo Basel II của VPBank từ năm 2016 - 2018 Biểu đồ 3.5: Hệ số CAR của một số nước trong khu vực ASEAN cuối năm 2017 Hình 5.1: Nguyên tắc phê duyệt cấp tín dụng dựa trên chi phí vốn và RROE Hình 5.2: Giảm trừ rủi ro tín dụng bằng tài sản bảo đảm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TÓM TẮT Quản trị rủi ro tín dụng là công tác quan trọng được hầu hết các ngân hàng chú trọng thực hiện, bởi rủi ro tín dụng thường gây ra nhiều tổn thất nhất ảnh hưởng xấu đến lợi nhuận của ngân hàng. Nhằm giúp ngân hàng hoạt động một cách an toàn, nguồn vốn được quản lý một các hiệu quả và nâng cao năng lực quản lý rủi ro theo chuẩn quốc tế. thì việc áp dụng Basel II trong hoạt động quản trị rủi ro là yêu cầu cấp thiết và bước đi quan trọng của hệ thống ngân hàng Việt Nam, trong đó có VPBank. Xác định được tầm quan trọng của Basel II, tác giả quyết định thực hiện nghiên cứu đề tài với mục tiêu nghiên cứu chính là hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại VPBank. Đề tài sử dụng hai phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Tác giả thực hiện phân tích dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính của VPBank qua các năm, so sánh đối chiếu số liệu với toàn hệ thống ngân hàng và một số ngân hàng khác.