Luận văn thạc sĩ về hoàn thiện hoạt động mua bán, sáp nhập ngân hàng thương mại Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về hoàn thiện hoạt động mua bán sáp nhập ngân hàng thương mại tại Việt Nam, phân tích và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Đinh Nho Huân
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Năng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Hoạt Động Mua Bán, Sáp Nhập Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MUA BÁN, SÁP NHẬP (M&A) NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về mua bán, sáp nhập (M&A) ngân hàng
• 1.2. Dựa vào mối quan hệ giữa các bên tiến hành M&A
• 1.3. Dựa vào cách thức thực hiện giao dịch dưới góc độ tài chính
• 1.4. Dựa vào phạm vi lãnh thổ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MUA BÁN, SÁP NHẬP NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.1. Những bất cập trong hệ thống NHTM Việt Nam
• 2.2. Động cơ thực hiện tái cấu trúc NHTM Việt Nam thông qua hoạt động M&A
• 2.3. Thực trạng về M&A NHTM Việt Nam
• 2.4. Những kết quả đạt được, rào cản, thách thức và những hạn chế còn tồn tại trong quá trình M&A ngân hàng
• 2.5. Khảo sát các đối tượng có chuyên môn trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng về hoạt động M&A phục vụ cho việc tái cấu trúc các NHTM Việt Nam
• 2.6. Xu hướng M&A ngành ngân hàng sẽ diễn ra trong thời gian tới
• 2.7. Mức độ cộng hưởng về hoạt động M&A ngân hàng trong thời gian qua
• 2.8. Những kết quả đạt được sau M&A ngân hàng
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG MUA BÁN, SÁP NHẬP GÓP PHẦN TÁI CẤU TRÚC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng hoạt động tái cấu trúc các NHTM Việt Nam đến năm 2015 tạo điều kiện cho hoạt động M&A ngân hàng phát triển
• 3.2. Hoạt động M&A là một giải pháp tháo gỡ những khó khăn trong hệ thống ngân hàng từ phía nhà nước
• 3.3. Các nhà đầu tư nước ngoài thâm nhập thị trường Việt Nam qua M&A
• 3.4. Dự báo xu hướng M&A ngân hàng Việt Nam trong thời gian tới
• 3.5. Giải pháp về phía NHNN góp phần hoàn thiện hoạt động M&A NHTM Việt Nam
• 3.6. Giải pháp về phía NHTM góp phần hoàn thiện hoạt động M&A NHTM Việt Nam
• 3.7. Giải pháp quan trọng nhất để hoàn thiện khung pháp lý nhằm thúc đẩy hoạt động M&A phục vụ cho việc tái cấu trúc ngân hàng
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoàn thiện M A ngân hàng thương mại Việt Nam

Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) ngân hàng thương mại tại Việt Nam đã trở thành một xu hướng quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa. M&A không chỉ giúp các ngân hàng tăng cường quy mô và năng lực cạnh tranh mà còn tạo ra những cơ hội mới cho sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, để thực hiện thành công các thương vụ M&A, cần có một cái nhìn tổng quan về quy trình và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động này.

1.1. Khái niệm và vai trò của M A ngân hàng thương mại

M&A ngân hàng thương mại là quá trình mà một ngân hàng mua lại hoặc sáp nhập với một ngân hàng khác. Điều này không chỉ giúp tăng cường quy mô vốn mà còn cải thiện hiệu quả hoạt động và nâng cao năng lực quản trị. Theo nghiên cứu của Đinh Nho Huân (2013), M&A có thể tạo ra giá trị lớn cho các bên tham gia nếu được thực hiện đúng cách.

1.2. Lịch sử phát triển M A ngân hàng thương mại tại Việt Nam

M&A ngân hàng thương mại tại Việt Nam đã bắt đầu từ những năm 2000 và đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Các thương vụ M&A nổi bật như sáp nhập giữa Ngân hàng TMCP Sài Gòn và Ngân hàng TMCP Đệ Nhất đã tạo ra những thay đổi lớn trong thị trường ngân hàng. Những năm gần đây, xu hướng này càng gia tăng do áp lực cạnh tranh và yêu cầu tái cấu trúc hệ thống ngân hàng.

II. Những thách thức trong hoàn thiện quy trình M A ngân hàng thương mại

Mặc dù M&A mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức cần được giải quyết. Các vấn đề như khung pháp lý chưa hoàn thiện, sự khác biệt về văn hóa doanh nghiệp và rủi ro tài chính là những yếu tố cản trở sự thành công của các thương vụ M&A.

2.1. Khung pháp lý và quy định trong M A ngân hàng

Khung pháp lý hiện tại vẫn còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho các ngân hàng trong việc thực hiện M&A. Cần có những điều chỉnh để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các thương vụ này, như quy định rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của các bên tham gia.

2.2. Rủi ro tài chính và quản lý trong M A ngân hàng

Rủi ro tài chính là một trong những yếu tố quan trọng cần được xem xét trong quá trình M&A. Việc đánh giá không chính xác giá trị của ngân hàng bị mua lại có thể dẫn đến những tổn thất lớn. Do đó, cần có các phương pháp đánh giá chính xác và minh bạch hơn.

III. Phương pháp hoàn thiện quy trình M A ngân hàng thương mại Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả của hoạt động M&A, cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Việc xây dựng một quy trình M&A rõ ràng và minh bạch sẽ giúp các ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi ích.

3.1. Xây dựng chiến lược M A hiệu quả

Một chiến lược M&A hiệu quả cần xác định rõ mục tiêu, đối tác và quy trình thực hiện. Các ngân hàng cần nghiên cứu kỹ lưỡng về thị trường và đối thủ cạnh tranh để đưa ra quyết định chính xác.

3.2. Tăng cường hợp tác và tư vấn trong M A

Hợp tác với các công ty tư vấn chuyên nghiệp sẽ giúp ngân hàng có được những thông tin và phân tích cần thiết để đưa ra quyết định đúng đắn. Việc này cũng giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường khả năng thành công của thương vụ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về M A ngân hàng thương mại

Các nghiên cứu thực tiễn về M&A ngân hàng thương mại đã chỉ ra rằng, những thương vụ thành công không chỉ mang lại lợi ích cho các bên tham gia mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế. Việc phân tích các trường hợp điển hình sẽ giúp rút ra bài học quý giá cho các ngân hàng trong tương lai.

4.1. Các thương vụ M A thành công tại Việt Nam

Một số thương vụ M&A thành công như sáp nhập giữa Ngân hàng TMCP Liên Việt và Công ty dịch vụ tiết kiệm Bưu Điện đã tạo ra những thay đổi tích cực trong thị trường ngân hàng. Những bài học từ các thương vụ này có thể áp dụng cho các ngân hàng khác trong tương lai.

4.2. Đánh giá hiệu quả của M A ngân hàng thương mại

Đánh giá hiệu quả của các thương vụ M&A cần dựa trên nhiều tiêu chí như tăng trưởng lợi nhuận, mở rộng thị phần và cải thiện chất lượng dịch vụ. Các ngân hàng cần có các chỉ số đo lường cụ thể để theo dõi và đánh giá hiệu quả của hoạt động M&A.

V. Kết luận và tương lai của M A ngân hàng thương mại Việt Nam

Hoạt động M&A ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Để phát triển bền vững, các ngân hàng cần hoàn thiện quy trình M&A và áp dụng các chiến lược phù hợp. Tương lai của M&A ngân hàng thương mại sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các ngân hàng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu.

5.1. Xu hướng M A ngân hàng trong tương lai

Dự báo rằng xu hướng M&A ngân hàng sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Các ngân hàng cần chuẩn bị sẵn sàng để nắm bắt cơ hội này.

5.2. Đề xuất giải pháp cho M A ngân hàng thương mại

Cần có các giải pháp cụ thể để hoàn thiện hoạt động M&A, bao gồm cải thiện khung pháp lý, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực quản lý. Những giải pháp này sẽ giúp các ngân hàng thực hiện M&A một cách hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) trong ngành ngân hàng thương mại Việt Nam đã trở thành một giải pháp quan trọng nhằm tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với bối cảnh kinh tế toàn cầu sau khủng hoảng tài chính 2008-2012. Tính đến cuối năm 2012, hệ thống ngân hàng Việt Nam gồm gần 100 ngân hàng với tổng tài sản và vốn điều lệ tăng trưởng nhanh, tuy nhiên vẫn tồn tại nhiều bất cập như quy mô nhỏ, chất lượng tài sản kém, nợ xấu tăng cao (từ 2,14% năm 2010 lên 8,8% năm 2012), lợi nhuận toàn ngành giảm gần 50% so với năm trước. Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng hoạt động M&A trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2010-2015, làm rõ các động cơ, rào cản, thách thức và đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động này nhằm góp phần tái cấu trúc hiệu quả.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2004 đến 2013, với trọng tâm là giai đoạn 2010-2015, khi Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành nhiều chính sách thúc đẩy tái cấu trúc qua M&A. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách, các ngân hàng thương mại và nhà đầu tư trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động M&A, góp phần ổn định và phát triển hệ thống tài chính quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về M&A ngân hàng, bao gồm:

• Khái niệm M&A ngân hàng: Phân biệt giữa sáp nhập, hợp nhất và mua lại, với các hình thức sáp nhập theo chiều ngang, chiều dọc, tổ hợp, mở rộng thị trường và sản phẩm.
• Lý thuyết về hiệu quả kinh tế của M&A: Tập trung vào hiệu quả quy mô, hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả quản trị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị doanh nghiệp.
• Mô hình đánh giá hiệu quả M&A: Sử dụng các chỉ số tài chính như ROA, ROE, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ an toàn vốn, cùng với phương pháp phân tích bao số liệu (DEA) và phân tích tỷ số tài chính.
• Khái niệm rào cản và thách thức trong M&A: Bao gồm các yếu tố pháp lý, văn hóa doanh nghiệp, quản trị nhân sự và minh bạch thông tin.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ các báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại Việt Nam, các văn bản pháp luật liên quan (Nghị định 141/2006/NĐ-CP, Thông tư 13/2010/TT-NHNN, Quyết định 254/QĐ-TTg), các khảo sát ý kiến chuyên gia trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh, phân tích tỷ số tài chính, phân tích bao số liệu (DEA) và hồi quy Tobit để đánh giá hiệu quả hoạt động M&A.
• Phương pháp khảo sát: Lấy mẫu điều tra ý kiến từ các cán bộ quản lý ngân hàng, công ty chứng khoán, công ty quản lý nợ và chuyên gia tài chính ngân hàng, sử dụng phần mềm SPSS và Excel để xử lý dữ liệu.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn 2004-2013, đặc biệt là giai đoạn 2010-2015 khi các chính sách tái cấu trúc được triển khai mạnh mẽ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng quy mô vốn và mở rộng mạng lưới: Sau M&A, nhiều ngân hàng đã nâng vốn điều lệ lên mức tối thiểu 3.000 tỷ đồng, với 20 ngân hàng có vốn dưới 5.000 tỷ đồng và 4 ngân hàng trên 15.000 tỷ đồng. Ví dụ, Vietinbank đạt 26.218 tỷ đồng vốn điều lệ năm 2012. M&A giúp ngân hàng tận dụng hệ thống khách hàng và mạng lưới chi nhánh, giảm chi phí đầu tư mở rộng.

2. Chất lượng tài sản và nợ xấu: Tỷ lệ nợ xấu tăng từ 2,14% năm 2010 lên 8,8% năm 2012, chủ yếu do ảnh hưởng của thị trường bất động sản đóng băng và công tác quản lý tín dụng còn nhiều hạn chế. Nợ xấu làm giảm khả năng tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận của ngân hàng.

3. Hiệu quả hoạt động và lợi nhuận: Lợi nhuận toàn ngành ngân hàng năm 2012 giảm gần 50% so với năm 2011, với ROA và ROE của nhiều ngân hàng lớn như ACB, Techcombank giảm mạnh. M&A giúp nâng cao hiệu quả hoạt động thông qua tiết kiệm chi phí, cải thiện quản trị và chuyển giao công nghệ.

4. Rào cản và thách thức: Các rào cản chính gồm bất cập trong khung pháp lý, sự khác biệt văn hóa doanh nghiệp, thiếu minh bạch thông tin và khó khăn trong lựa chọn đối tác phù hợp. Khảo sát cho thấy mức độ am hiểu về M&A còn hạn chế, và nhiều ngân hàng chưa xây dựng chiến lược M&A rõ ràng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy M&A là công cụ hiệu quả để tái cấu trúc ngân hàng Việt Nam, giúp tăng quy mô vốn, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực quản trị. Tuy nhiên, sự gia tăng nợ xấu và giảm lợi nhuận phản ánh những thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi. So với các nghiên cứu thực nghiệm tại Malaysia, Singapore và Indonesia, hiệu quả M&A tại Việt Nam cũng có sự khác biệt do đặc thù thị trường và khung pháp lý chưa hoàn thiện.

Việc minh bạch thông tin và chuẩn bị kỹ lưỡng về nhân lực, văn hóa doanh nghiệp là yếu tố quyết định thành công của thương vụ M&A. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ nợ xấu, vốn điều lệ và lợi nhuận trước và sau M&A để minh họa rõ hơn hiệu quả và thách thức.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý: NHNN cần xây dựng và ban hành các quy định rõ ràng, minh bạch về điều kiện, thủ tục M&A, kiểm soát đặc biệt đối với ngân hàng yếu kém, đồng thời thành lập cơ quan chuyên trách quản lý hoạt động M&A. Thời gian thực hiện: 2014-2015.

2. Nâng cao nhận thức và năng lực M&A của ngân hàng: Các ngân hàng cần xây dựng chiến lược M&A bài bản, đào tạo nhân lực chuyên môn, phối hợp với các công ty tư vấn, luật sư để đảm bảo quá trình M&A hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Thời gian thực hiện: 2013-2015.

3. Tăng cường minh bạch thông tin: Xây dựng hệ thống kiểm soát thông tin, công khai báo cáo tài chính và các thông tin liên quan đến M&A nhằm tạo niềm tin cho các bên tham gia và nhà đầu tư. Thời gian thực hiện: 2013-2014.

4. Khuyến khích hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế: Học hỏi kinh nghiệm từ các thương vụ M&A thành công trên thế giới, đặc biệt là các nước trong khu vực Đông Nam Á, để áp dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam. Thời gian thực hiện: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại: Giúp xây dựng chiến lược M&A, nâng cao năng lực quản trị và chuẩn bị nguồn nhân lực phù hợp cho quá trình tái cấu trúc.

2. Cơ quan quản lý nhà nước (NHNN, Bộ Tài chính): Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách, khung pháp lý và giám sát hoạt động M&A trong hệ thống ngân hàng.

3. Nhà đầu tư trong và ngoài nước: Hiểu rõ về thực trạng, cơ hội và rủi ro trong hoạt động M&A ngân hàng Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

4. Các chuyên gia, nhà nghiên cứu tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo để nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả và thách thức của M&A trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. M&A ngân hàng có vai trò gì trong tái cấu trúc hệ thống ngân hàng Việt Nam?
   M&A giúp tăng quy mô vốn, mở rộng mạng lưới, nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực quản trị, đồng thời hỗ trợ xử lý các ngân hàng yếu kém, góp phần ổn định hệ thống tài chính.

2. Những thách thức lớn nhất khi thực hiện M&A ngân hàng tại Việt Nam là gì?
   Bao gồm bất cập về khung pháp lý, sự khác biệt văn hóa doanh nghiệp, thiếu minh bạch thông tin và khó khăn trong lựa chọn đối tác phù hợp.

3. Phương pháp định giá ngân hàng trong M&A được áp dụng như thế nào?
   Các phương pháp phổ biến gồm định giá theo tỷ suất P/E, theo tài sản, theo dòng tiền chiết khấu và theo chi phí thay thế, kết hợp đánh giá toàn diện về khả năng sinh lời, tài sản và tiềm năng phát triển.

4. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro trong quá trình M&A ngân hàng?
   Cần chuẩn bị kỹ lưỡng về thông tin minh bạch, lựa chọn đối tác phù hợp, xây dựng chiến lược rõ ràng, phối hợp với các chuyên gia tư vấn và chú trọng đến vấn đề hòa nhập văn hóa doanh nghiệp.

5. Hoạt động M&A ngân hàng Việt Nam có thể học hỏi gì từ kinh nghiệm quốc tế?
   Việt Nam có thể học cách quản lý hậu M&A, định giá chính xác, xử lý văn hóa doanh nghiệp, và xây dựng khung pháp lý phù hợp từ các thương vụ thành công tại Mỹ, Châu Âu và các nước Đông Nam Á như Malaysia, Singapore, Indonesia.

Kết luận

• M&A là công cụ thiết yếu để tái cấu trúc và nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và khủng hoảng tài chính toàn cầu.
• Thực trạng M&A tại Việt Nam còn nhiều thách thức về pháp lý, quản trị, văn hóa và minh bạch thông tin, ảnh hưởng đến hiệu quả và thành công của các thương vụ.
• Các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực nhân sự, minh bạch thông tin và học hỏi kinh nghiệm quốc tế là cần thiết để thúc đẩy hoạt động M&A phát triển bền vững.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, nhà đầu tư và cơ quan quản lý trong việc hoạch định chính sách và chiến lược M&A hiệu quả.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2013-2015 và tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả hoạt động M&A trong hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Các ngân hàng và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng môi trường M&A minh bạch, chuyên nghiệp, góp phần phát triển hệ thống tài chính quốc gia vững mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về mua bán, sáp nhập (M&A) ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng hoạt động mua bán, sáp nhập ngân hàng thương mại Việt Nam. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động mua bán, sáp nhập ngân hàng thương mại Việt Nam. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MUA BÁN, SÁP NHẬP (M&A) NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

Tổng quan về mua bán, sáp nhập (M&A) ngân hàng 1. Khái niệm M&A  Sáp nhập tổ chức tín dụng là hình thức một hoặc một số TCTD (sau đây gọi là TCTD bị sáp nhập) sáp nhập vào một TCTD khác (sau đây gọi là TCTD nhận sáp nhập) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang TCTD nhận sáp nhập, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của TCTD bị sáp nhập. Hợp nhất tổ chức tín dụng là hình thức một hoặc một số TCTD (sau đây gọi TCTD bị hợp nhất) hợp nhất thành TCTD mới (sau đây gọi là TCTD hợp nhất) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang TCTD hợp nhất, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của TCTD bị hợp nhất. Mua lại TCTD là hình thức một TCTD (sau đây gọi là TCTD mua lại) mua toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của TCTD khác (TCTD bị mua lại).

Sau khi mua lại, TCTD bị mua lại trở thành công ty trực thuộc của TCTD mua lại.  So sánh mua lại, sáp nhập và hợp nhất, hợp nhất và sáp nhập “Gọi A và B là các ngân hàng tham gia vào quá trình M&A, với hợp nhất thì: A + B = C (A và B là ngân hàng bị hợp nhất; C gọi là ngân hàng hợp nhất), với sáp nhập thì: A + B = B (A gọi là ngân hàng bị sáp nhập; B gọi là ngân hàng nhận sáp nhập).”; Sáp nhập và mua lại “nếu một ngân hàng chiếm lĩnh hoàn toàn một ngân hàng khác và đóng vai trò là người chủ sở hữu mới thì được gọi là mua lại. Trên góc độ pháp lý, công ty bị mua lại sẽ ngừng hoạt động, cổ phiếu ngân hàng đi mua lại vẫn giao dịch bình thường. Như vậy, sáp nhập và mua lại có điểm giống nhau là chấm dứt hoạt động của một trong hai ngân hàng.

Điểm khác nhau ở chỗ, khi xem xét một thương vụ là sáp nhập hay mua lại, cần phải xem đến tính chất hợp tác hay thù địch giữa hai bên, tức diễn ra trong hòa bình, hữu nghị hay là một bên bị bên kia thâu tóm.”  Trong khuôn khổ đề tài này, tác giả trình bày mua bán, sáp nhập (M&A) theo nội dung được mở rộng là mua lại, sáp nhập và hợp nhất. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Dựa vào mối quan hệ giữa các bên tiến hành M&A  Sáp nhập theo chiều ngang: diễn ra đối với hai doanh nghiệp cạnh tranh trực tiếp, họ đang bán cùng một sản phẩm, dịch vụ hoặc các sản phẩm dịch vụ dễ thay thế cho nhau và chia sẻ cùng dòng sản phẩm và thị trường. Phần lớn các vụ sáp nhập theo chiều ngang diễn ra trong các ngành như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, ô tô, dược, viễn thông, dầu khí…Ví dụ, năm 2008, tập đoàn ngân hàng JP Morgan Chase mua lại ngân hàng đầu tư đứng thứ 5 của Mỹ là Bear Stearns với giá 236 triệu USD, Bank of America mua lại Merrill Lynch với giá 50 tỷ USD.

Kết quả từ những vụ sáp nhập theo dạng này sẽ đem lại nhiều lợi ích cho bên sáp nhập như cơ hội mở rộng thị trường, kết hợp thương hiệu, giảm chi phí cố định, tăng cường hiệu quả của hệ thống phân phối và hậu cần.  Sáp nhập theo chiều dọc: diễn ra đối với các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ như giữa một doanh nghiệp với doanh nghiệp khách hàng hoặc nhà cung cấp của doanh nghiệp đó. Được chia thành hai phân nhóm: sáp nhập tiến (forward) khi một doanh nghiệp mua lại một doanh nghiệp khác là khách hàng của mình, ví dụ, một hãng sản xuất nước hoa mua lại chuỗi cửa hàng bán lẻ sản phẩm của mình; sáp nhập lùi (backward) khi một doanh nghiệp mua lại nhà cung cấp của mình, chẳng hạn như một công ty sản xuất dược phẩm mua lại công ty bao bì, chai lọ…Kết quả từ những vụ sáp nhập như dạng này đem lại cho công ty tiến hành sáp nhập lợi thế về bảo đảm và kiểm soát chất lượng nguồn hàng hoặc đầu ra sản phẩm, giảm chi phí trung gian, khống chế nguồn hàng hoặc đầu ra của đối thủ cạnh tranh.  Sáp nhập tổ hợp: bao gồm sáp nhập tổ hợp thuần túy, hai bên không hề có mối quan hệ nào với nhau, như công ty âm nhạc mua công ty giải khác; sáp nhập bành trướng về địa lý, hai công ty sản xuất cùng một sản phẩm trên thị trường nhưng hoàn toàn cách biệt về mặt địa lý, như công ty chứng khoán của Mỹ mua công ty chứng khoán Hàn Quốc; sáp nhập đa dạng hóa sản phẩm, hai công ty sản xuất hai sản TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 phẩm khác nhau nhưng cùng ứng cụng một công nghệ sản xuất hoặc tiếp thị gần giống nhau, như công ty sản xuất nước tương mua công ty sản xuất nước mắm.

 Sáp nhập mở rộng thị trường: diễn ra đối với hai doanh nghiệp kinh doanh cùng loại sản phẩm, nhưng ở những thị trường khác nhau. Trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, sáp nhập mở rộng thị trường có thể diễn ra khi một ngân hàng mua lại một ngân hàng khác địa phương để tận dụng ưu thế về tên tuổi, uy tín hay mạng lưới giao dịch hiện có của ngân hàng để mở rộng thị trường.  Sáp nhập mở rộng sản phẩm: diễn ra đối với hai công ty bán những sản phẩm khác nhau, nhưng có liên quan với nhau trong cùng một thị trường. Dựa vào cách thức thực hiện giao dịch dƣới góc độ tài chính  Sáp nhập mua: loại hình này xảy ra khi một doanh nghiệp mua lại một doanh nghiệp khác.

Việc mua doanh nghiệp được tiến hành bằng tiền hoặc thông qua một số công cụ tài chính.  Sáp nhập hợp nhất: cả hai doanh nghiệp được hợp nhất dưới một pháp nhân mới và một thương hiệu doanh nghiệp mới được hình thành. Tài chính của hai doanh nghiệp sẽ được hợp nhất trong doanh nghiệp mới. Dựa vào phạm vi lãnh thổ  Sáp nhập trong phạm vi quốc gia: các doanh nghiệp cùng hoạt động trong cùng một lãnh thổ của một quốc gia thực hiện sáp nhập với nhau.

Các thương vụ theo hình thức này dễ thực hiện vì các doanh nghiệp tuân thủ theo hệ thống pháp lý chung, văn hóa xã hội tương đồng nên khi thực hiện sẽ không có sự biến đổi lớn về công nghệ, kinh nghiệm kinh doanh, quản lý.  Sáp nhập ngoài phạm vi quốc gia: được thực hiện giữa các doanh nghiệp thuộc lãnh thổ các quốc gia khác nhau, đây là hình thức đầu tư trực tiếp phổ biến nhất hiện nay. Tuy nhiên, để thực hiện thành công loại hình M&A này đòi hỏi mỗi quốc gia có hành lang pháp lý rõ ràng, đồng thời các doanh nghiệp khi tiến hành thực hiện phải hiểu rõ văn hóa xã hội của mỗi quốc gia. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Dựa vào tính chất thƣơng vụ  Sáp nhập hay mua lại mang tính chất thù địch (hostile takeover): một doanh nghiệp muốn thâu tóm “nuốt chửng” một doanh nghiệp khác bằng nhiều cách, có thể sử dụng luôn các thủ đoạn chào thầu cao hơn so với giá thị trường hoặc lôi kéo cổ đông bất mãn để từ đó có thể nắm quyền kiểm soát một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp mục tiêu.  Sáp nhập hay mua lại mang tính chất thân thiện (friendly takeover): là hình thức tiến hành trên cơ sở tự nguyện và lợi ích các bên. Trường hợp hai công ty đều nhận thấy lợi ích mang lại từ các điểm tương đồng như văn hóa tổ chức, thị phần, sản phẩm, Ban quản trị hai công ty sẽ ngồi lại với nhau để thương thảo hợp đồng sáp nhập. Các phƣơng thức M&A ngân hàng Cách thức thực hiện sáp nhập và mua lại ngân hàng rất đa dạng phụ thuộc vào luật pháp, quan điểm quản trị, mục tiêu, cơ cấu sở hữu và các lợi thế của mỗi bên trong từng trường hợp cụ thể.

Tuy nhiên, theo các thương vụ sáp nhập và mua lại trên thế giới thì có các phương thức thực hiện sáp nhập và mua lại ngân hàng phổ biến như sau:  Chào thầu: Ngân hàng hoặc cá nhân hoặc nhóm nhà đầu tư có ý định mua lại toàn bộ ngân hàng mục tiêu và đề nghị cổ đông hiện hữu của ngân hàng mục tiêu bán lại cổ phiếu của họ với giá cao hơn thị trường nhiều lần. Giá chào thầu đó phải đủ sức hấp dẫn để đa số cổ đông tán thành việc từ bỏ sở hữu cũng như quản lý ngân hàng mục tiêu. Hình thức chào thầu thường áp dụng trong các vụ thôn tính mang tính thù địch đối thủ cạnh tranh. Ngân hàng mục tiêu thường là ngân hàng yếu hơn.

Tuy vậy, vẫn có một số trường hợp ngân hàng nhỏ thôn tính được đối thủ mạnh hơn, đó là khi các ngân hàng huy động được nguồn tài chính khổng lồ từ bên ngoài để thực hiện được vụ thôn tính. Các ngân hàng mua lại theo hình thức này thường huy động nguồn tiền bằng cách: (a) sử dụng thặng dư vốn; (b) huy động vốn từ cổ đông hiện hữu, thông qua phát hành cổ phiếu mới hoặc trả cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành trái TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 phiếu chuyển đổi; (c) vay từ các TCTD. Điểm đáng chú ý trong thương vụ chào thầu là Hội đồng quản trị ngân hàng mục tiêu bị mất quyền định đoạt, bởi vì đây là sự trao đổi trực tiếp giữa ngân hàng thu mua và cổ đông của ngân hàng mục tiêu, trong khi Hội đồng quản trị (thường chỉ là người đại diện do đó trực tiếp không nắm đủ số lượng cổ phiếu chi phối) bị gạt ra bên ngoài. Thông thường Hội đồng quản trị, các vị trí chủ chốt của ngân hàng mục tiêu sẽ bị thay thế, mặc dù thương hiệu và cơ cấu tổ chức của ngân hàng mục tiêu vẫn có thể được giữ lại mà không nhất thiết bị sáp nhập hoàn toàn vào ngân hàng mua lại.

Để cản trở vụ sáp nhập bất lợi cho mình, Hội đồng quản trị ngân hàng mục tiêu cần tìm kiếm sự trợ giúp, bảo lãnh tài chính mạnh hơn, để có thể đưa ra mức giá chào mua cổ phần cao hơn mức giá mà ngân hàng mua lại đưa ra.