Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện các công cụ chính sách tiền tệ tại Việt Nam - Trường Đại học Kinh ...

Nghiên cứu hoàn thiện công cụ chính sách tiền tệ tại Việt Nam, luận văn thạc sĩ cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiệu quả và thách thức.

• Tác giả: Buøi Phöông Tuù
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Năng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Hoàn Thiện Các Công Cụ Của Chính Sách Tiền Tệ Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ VAØ YÙ NGHÓA CUÛA VIEÄC HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM
• 1.1. KHAÙI NIEÄM VEÀ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ
• 1.2. MUÏC TIEÂU CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ
• 1.3. CÔ CAÁU CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ
• 1.4. CAÙC COÂNG CUÏ THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ
• 1.5. VAI TROØ CUÛA CAÙC COÂNG CUÏ THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ
• 1.6. YÙ NGHÓA CUÛA CAÙC COÂNG CUÏ CSTT
• 2. CHƯƠNG 2: THÖÏC TRAÏNG VIEÄC THÖÏC THI CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM
• 2.1. QUAÙ TRÌNH HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN CUÛA NHNN VIEÄT NAM
• 2.2. THÖÏC TRAÏNG THÖÏC THI CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ TRONG THÔØI GIAN QUA
• 2.3. ÑAÙNH GIAÙ KEÁT QUAÛ VIEÄC THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ TRONG THÔØI GIA QUA
• 2.4. NAÈNG LÖÛC ÑIEÀU HAØNH CSTT CUÛA NHNN ÔÛ TAÂM VÓ MOÂ
• 2.5. NAÈNG LÖÛC KINH DOANH CUÛA NHTM
• 3. CHƯƠNG 3: ÑÒNH HÖÔÙNG HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM
• 3.1. NHÖÕNG ÑÒNH HÖÔÙNG CÔ BAÛN TRONG XAÂY DÖÏNG VAØ ÑIEÀU HAØNH CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ
• 3.2. NHÖÕNG KHOÙ KHAÊN VAØ THAÙCH THÖÙC TRONG VIEÄC THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ
• 3.3. CAÙC GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÑEÁN NAÊM 2015
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tiền tệ ở Việt Nam

Chính sách tiền tệ (CSTT) ở Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế. CSTT không chỉ ảnh hưởng đến lạm phát mà còn tác động đến tăng trưởng kinh tế và ổn định tài chính. Việc hoàn thiện các công cụ của CSTT là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.

1.1. Khái niệm về chính sách tiền tệ

CSTT được định nghĩa là một bộ phận của chính sách kinh tế, nhằm điều tiết lượng tiền trong lưu thông. Mục tiêu chính của CSTT là ổn định giá cả và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

1.2. Mục tiêu của chính sách tiền tệ

Mục tiêu cuối cùng của CSTT là ổn định giá cả, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Điều này bao gồm việc duy trì tỷ giá hối đoái ổn định và đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách tiền tệ

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện CSTT hiệu quả. Những vấn đề như lạm phát cao, tỷ giá biến động và nợ xấu trong hệ thống ngân hàng cần được giải quyết kịp thời.

2.1. Tác động của lạm phát đến chính sách tiền tệ

Lạm phát cao ảnh hưởng đến sức mua của đồng tiền và làm giảm hiệu quả của CSTT. Ngân hàng Trung ương cần có các biện pháp kịp thời để kiểm soát lạm phát.

2.2. Tình hình nợ xấu trong hệ thống ngân hàng

Nợ xấu là một trong những vấn đề nghiêm trọng của hệ thống ngân hàng Việt Nam. Việc xử lý nợ xấu không chỉ ảnh hưởng đến sự ổn định của ngân hàng mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế.

III. Phương pháp hoàn thiện công cụ chính sách tiền tệ

Để hoàn thiện các công cụ của CSTT, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt. Việc cải cách hệ thống ngân hàng và nâng cao năng lực điều hành CSTT là rất quan trọng.

3.1. Cải cách hệ thống ngân hàng

Cải cách hệ thống ngân hàng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro. Điều này bao gồm việc tái cấu trúc các ngân hàng yếu kém và tăng cường quản lý rủi ro.

3.2. Nâng cao năng lực điều hành chính sách tiền tệ

Nâng cao năng lực điều hành CSTT thông qua việc áp dụng công nghệ thông tin và cải tiến quy trình ra quyết định. Điều này giúp Ngân hàng Trung ương phản ứng nhanh chóng với các biến động của thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về CSTT ở Việt Nam cho thấy rằng việc hoàn thiện các công cụ CSTT đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua.

4.1. Kết quả đạt được từ việc hoàn thiện công cụ CSTT

Việc hoàn thiện công cụ CSTT đã giúp kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế.

4.2. Những thách thức trong ứng dụng thực tiễn

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả, nhưng việc ứng dụng CSTT vẫn gặp phải nhiều thách thức như sự không đồng bộ trong chính sách và sự thiếu hụt thông tin.

V. Kết luận và tương lai của chính sách tiền tệ ở Việt Nam

Tương lai của CSTT ở Việt Nam phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các biến động kinh tế toàn cầu. Việc tiếp tục hoàn thiện các công cụ CSTT là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển chính sách tiền tệ

Định hướng phát triển CSTT trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao tính linh hoạt và hiệu quả của các công cụ điều hành.

5.2. Vai trò của Ngân hàng Trung ương trong tương lai

Ngân hàng Trung ương sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành CSTT, đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế và tài chính quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách tiền tệ (CSTT) là một trong những công cụ kinh tế quan trọng nhằm điều tiết lượng tiền trong lưu thông, ổn định giá cả, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tại Việt Nam, trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển và hội nhập quốc tế, việc hoàn thiện các công cụ của CSTT trở nên cấp thiết để tạo môi trường thuận lợi cho dòng vốn lưu chuyển, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Theo ước tính, việc điều hành CSTT linh hoạt đã giúp Ngân hàng Nhà nước (NHNN) kiểm soát lạm phát ở mức khoảng 7-10% trong giai đoạn 2007-2012, đồng thời duy trì tăng trưởng GDP bình quân trên 6% mỗi năm.

Luận văn tập trung phân tích thực trạng việc thực thi các công cụ CSTT tại Việt Nam, đánh giá những thành tựu và tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả điều hành CSTT đến năm 2015. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các công cụ chính như chính sách cung ứng tiền, chính sách tín dụng, chính sách quản lý ngoại hối và các công cụ trực tiếp, gián tiếp của NHNN trong giai đoạn từ năm 2007 đến 2012. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ vai trò của từng công cụ trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời đề xuất định hướng hoàn thiện phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam.

Việc hoàn thiện các công cụ CSTT không chỉ góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, tạo nền tảng tài chính vững chắc cho các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp. Qua đó, luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức tài chính trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tiền tệ quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về chính sách tiền tệ và mô hình điều tiết kinh tế vĩ mô. Lý thuyết chính sách tiền tệ nhấn mạnh vai trò của NHNN trong việc điều chỉnh cung tiền, lãi suất và tỷ giá nhằm đạt các mục tiêu kinh tế vĩ mô như kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Mô hình điều tiết kinh tế vĩ mô tập trung vào mối quan hệ giữa các công cụ CSTT và các chỉ tiêu kinh tế như GDP, CPI, tỷ lệ thất nghiệp và tỷ giá hối đoái.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm:

• Chính sách cung ứng tiền: Điều chỉnh lượng tiền trong lưu thông thông qua các công cụ như hạn mức tín dụng, dự trữ bắt buộc.
• Chính sách tín dụng: Quản lý hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng, bao gồm lãi suất và hạn mức tín dụng.
• Chính sách quản lý ngoại hối: Điều tiết dự trữ ngoại hối, tỷ giá hối đoái và can thiệp thị trường ngoại hối.
• Công cụ trực tiếp và gián tiếp: Công cụ trực tiếp như hạn mức tín dụng, dự trữ bắt buộc; công cụ gián tiếp như lãi suất, nghiệp vụ thị trường mở.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng kết hợp với phương pháp hệ thống để phân tích, tổng hợp và so sánh các dữ liệu thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ NHNN, báo cáo ngành ngân hàng, các văn bản pháp luật liên quan đến CSTT và các nghiên cứu học thuật trong và ngoài nước.

Phân tích dữ liệu được thực hiện thông qua phương pháp định lượng với cỡ mẫu số liệu kinh tế vĩ mô từ năm 2007 đến 2012, tập trung vào các chỉ tiêu như lãi suất cho vay, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ giá hối đoái và mức tăng trưởng tín dụng. Phương pháp chọn mẫu dựa trên tính đại diện của các chỉ tiêu kinh tế và tính khả thi trong thu thập dữ liệu. Quá trình nghiên cứu được tiến hành theo timeline từ tháng 1/2012 đến tháng 12/2012, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả công cụ hạn mức tín dụng: Hạn mức tín dụng được NHNN sử dụng linh hoạt để kiểm soát lượng tiền cung ứng. Trong giai đoạn 2007-2012, hạn mức tín dụng tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhưng cũng tạo áp lực lên lạm phát.

2. Tỷ lệ dự trữ bắt buộc: Tỷ lệ này được điều chỉnh nhiều lần, dao động từ 3% đến 9% tùy theo diễn biến kinh tế. Việc tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc đã giúp hạn chế cung tiền quá mức, góp phần kiểm soát lạm phát, tuy nhiên cũng làm giảm khả năng cho vay của các ngân hàng thương mại.

3. Lãi suất và nghiệp vụ thị trường mở: Lãi suất cho vay bình quân giảm từ khoảng 15% năm 2007 xuống còn khoảng 12% năm 2012, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. Nghiệp vụ thị trường mở được sử dụng để điều tiết thanh khoản, giúp ổn định lãi suất liên ngân hàng trong khoảng 10-12%.

4. Quản lý tỷ giá hối đoái và dự trữ ngoại hối: Tỷ giá USD/VND được duy trì ổn định trong biên độ ±3% quanh mức 20.800 VND/USD, dự trữ ngoại hối tăng từ khoảng 7 tỷ USD năm 2007 lên hơn 20 tỷ USD năm 2012, góp phần ổn định thị trường ngoại hối và kiểm soát lạm phát nhập khẩu.

Thảo luận kết quả

Việc sử dụng linh hoạt các công cụ CSTT đã giúp NHNN kiểm soát lạm phát trung bình khoảng 8% trong giai đoạn nghiên cứu, đồng thời duy trì tăng trưởng GDP trên 6% mỗi năm. So với các nghiên cứu trong khu vực, Việt Nam đã có bước tiến đáng kể trong việc hoàn thiện hệ thống công cụ CSTT, đặc biệt là trong việc áp dụng nghiệp vụ thị trường mở và quản lý dự trữ ngoại hối.

Tuy nhiên, một số tồn tại vẫn còn như năng lực điều hành CSTT của NHNN chưa thực sự linh hoạt, tỷ lệ dự trữ bắt buộc cao làm hạn chế khả năng cho vay của ngân hàng thương mại, và việc sử dụng công cụ trực tiếp còn phổ biến hơn công cụ gián tiếp. Ngoài ra, tỷ trọng tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán vẫn còn lớn, gây khó khăn cho việc điều tiết cung tiền.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện biến động tỷ lệ dự trữ bắt buộc, lãi suất cho vay và tăng trưởng tín dụng qua các năm, cũng như bảng so sánh dự trữ ngoại hối và tỷ giá hối đoái để minh họa hiệu quả điều hành CSTT.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sử dụng công cụ gián tiếp: NHNN cần đẩy mạnh áp dụng nghiệp vụ thị trường mở, lãi suất điều hành và công cụ tái cấp vốn để điều tiết cung tiền linh hoạt, giảm dần sự phụ thuộc vào công cụ trực tiếp như hạn mức tín dụng và dự trữ bắt buộc. Mục tiêu giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc xuống khoảng 5% vào năm 2015, do NHNN thực hiện.

2. Nâng cao năng lực điều hành CSTT của NHNN: Tăng cường đào tạo, ứng dụng công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu kinh tế để nâng cao khả năng dự báo và phản ứng kịp thời với biến động kinh tế vĩ mô. Thời gian thực hiện từ 2013 đến 2015, phối hợp với các viện nghiên cứu kinh tế.

3. Ổn định tỷ giá và tăng dự trữ ngoại hối: Tiếp tục duy trì chính sách tỷ giá linh hoạt trong biên độ hợp lý, đồng thời tăng dự trữ ngoại hối lên khoảng 25 tỷ USD vào năm 2015 để đảm bảo khả năng can thiệp thị trường khi cần thiết. Chủ thể thực hiện là NHNN phối hợp với Bộ Tài chính.

4. Giảm tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông: Thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt qua các kênh ngân hàng, phát triển hệ thống thanh toán điện tử nhằm giảm áp lực điều tiết cung tiền mặt. Mục tiêu giảm tỷ trọng tiền mặt xuống dưới 10% tổng phương tiện thanh toán vào năm 2015, do NHNN và các ngân hàng thương mại thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng và hoàn thiện các công cụ CSTT phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam, giúp nâng cao hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ.

2. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng: Thông tin chi tiết về các công cụ CSTT và thực trạng áp dụng giúp các tổ chức này điều chỉnh hoạt động kinh doanh, quản lý rủi ro và phối hợp hiệu quả với chính sách tiền tệ quốc gia.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính – ngân hàng: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn chính sách tiền tệ tại Việt Nam, hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu và phát triển học thuật.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư: Hiểu rõ về chính sách tiền tệ và các công cụ điều tiết giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư dự báo xu hướng lãi suất, tỷ giá, từ đó đưa ra quyết định kinh doanh và đầu tư hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách tiền tệ là gì và vai trò của nó trong nền kinh tế?
   Chính sách tiền tệ là công cụ điều tiết lượng tiền trong lưu thông, nhằm ổn định giá cả, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Ví dụ, NHNN điều chỉnh lãi suất để kích thích hoặc kiềm chế tín dụng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

2. Các công cụ chính của chính sách tiền tệ gồm những gì?
   Bao gồm công cụ trực tiếp như hạn mức tín dụng, dự trữ bắt buộc và công cụ gián tiếp như lãi suất, nghiệp vụ thị trường mở, tỷ giá hối đoái. Mỗi công cụ có vai trò riêng trong việc điều tiết cung tiền và ổn định kinh tế.

3. Tại sao cần hoàn thiện các công cụ chính sách tiền tệ ở Việt Nam?
   Do nền kinh tế phát triển nhanh và hội nhập sâu rộng, các công cụ hiện tại còn hạn chế về tính linh hoạt và hiệu quả. Hoàn thiện công cụ giúp NHNN điều hành chính sách tiền tệ chính xác hơn, giảm thiểu rủi ro lạm phát và biến động tỷ giá.

4. Tỷ lệ dự trữ bắt buộc ảnh hưởng thế nào đến hoạt động ngân hàng?
   Tỷ lệ dự trữ bắt buộc cao làm giảm nguồn vốn cho vay của ngân hàng thương mại, hạn chế khả năng mở rộng tín dụng. Ngược lại, giảm tỷ lệ này sẽ tăng khả năng cho vay, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhưng cần kiểm soát để tránh lạm phát.

5. Làm thế nào để ổn định tỷ giá hối đoái trong bối cảnh kinh tế biến động?
   NHNN duy trì tỷ giá trong biên độ hợp lý, can thiệp thị trường ngoại hối bằng cách mua bán ngoại tệ và quản lý dự trữ ngoại hối. Ví dụ, dự trữ ngoại hối tăng từ 7 tỷ USD lên hơn 20 tỷ USD giúp NHNN có nguồn lực can thiệp hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ khái niệm, mục tiêu và cấu trúc các công cụ chính sách tiền tệ tại Việt Nam, đồng thời phân tích vai trò và ý nghĩa của từng công cụ trong điều hành kinh tế vĩ mô.
• Thực trạng áp dụng các công cụ CSTT từ 2007 đến 2012 cho thấy sự linh hoạt trong điều hành nhưng còn tồn tại nhiều hạn chế như tỷ lệ dự trữ bắt buộc cao và tỷ trọng tiền mặt lớn.
• Các công cụ gián tiếp như nghiệp vụ thị trường mở và lãi suất cần được đẩy mạnh sử dụng để nâng cao hiệu quả điều tiết cung tiền và ổn định kinh tế.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện CSTT đến năm 2015, bao gồm nâng cao năng lực điều hành NHNN, ổn định tỷ giá và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt.
• Tiếp tục nghiên cứu và cập nhật dữ liệu kinh tế để điều chỉnh chính sách phù hợp với diễn biến kinh tế trong và ngoài nước, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Các nhà hoạch định chính sách và tổ chức tài chính cần áp dụng các đề xuất trong luận văn để nâng cao hiệu quả điều hành CSTT, đồng thời tiếp tục nghiên cứu sâu hơn nhằm thích ứng với những biến động kinh tế toàn cầu và trong nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Vieän ñaøo taïo sau ñaïi hoïc  BUØI PHÖÔNG TUÙ HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Taøi chính – Ngaân Haøng Maõ soá : 60.01 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - 2012 2 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Vieän ñaøo taïo sau ñaïi hoïc  BUØI PHÖÔNG TUÙ HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Taøi chính – Ngaân Haøng Maõ soá : 60.01 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHAÏM VAÊN NAÊNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - 2012 3 LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan ñaây laø coâng trình nghieân cöùu cuûa rieân toâi. Caùc soá lieäu, keát quaû neâu trong luaän vaên laø trung thöïc vaø chöa töøng ñöôïc ai coâng boá trong baát kyø coâng trình naøo khaùc. Taùc giaû Buøi Phöông Tuù 4 MUÏC LUÏC Trang phuï bìa Lôøi cam ñoan Muïc luïc Danh muïc caùc kyù hieäu, chöõ vieát taét Danh muïc caùc hình vaø baûng bieåu PHAÀN MÔÛ ÑAÀU.1 CHÖÔNG 1 : CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ VAØ YÙ NGHÓA CUÛA VIEÄC HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 1.1KHAÙI NIEÄM VEÀ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.2MUÏC TIEÂU CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.1 Muïc tieâu cuoái cuøng cuûa CSTT.2 Muïc tieâu trung gian cuûa CSTT.3 Muïc tieâu hoaït ñoäng.3CÔ CAÁU CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.1 Chính saùch cung öùng tieàn.2 Chính saùch tín duïng.3 Chính saùch quaûn lyù ngoaïi hoái.4CAÙC COÂNG CUÏ THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.Co âng cuïtröïc tieáp cuûa CSTT.1Haïn möùc tín duïng.2Döï tröõ baét buoäc.Co âng cuï gían tieáp cuûa CSTT.2Nghieäp vuï thò tröôøng môû.3Tyû giaù hoái ñoaùi.3 Caùc coâng cuï khaùc.5VAI TROØ CUÛA CAÙC COÂNG CUÏ THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ.6YÙ NGHÓA CUÛA CAÙC COÂNG CUÏ CSTT.19 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 1.20 6 CHÖÔNG 2 : THÖÏC TRAÏNG VIEÄC THÖÏC THI CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 2.1QUAÙ TRÌNH HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN CUÛA NHNN VIEÄT NAM 2.1 Khaùi quaùt söï ra ñôøi cuûa Ngaân haøng Trung öông.2 Söï ra ñôøi cuûa Ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam.3 Chöùc naêng cuûa Ngaân haøng Trung öông.2THÖÏC TRAÏNG THÖÏC THI CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ TRONG THÔØI GIAN QUA.1 Haïn möùc tín duïng.2 Döï tröõ baét buoäc.4 Nghieäp vuï thò tröôøng môû.5 Tyû giaù hoái ñoaùi.3ÑAÙNH GIAÙ KEÁT QUAÛ VIEÄC THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ TRONG THÔØI GIA QUA 46 2.1 Nhöõng thaønh töïu ñaït ñöôïc.1Thöïc hieän khaù toát muïc tieâu taêng tröôûng kinh teá.2Chính saùch taøi chính- tín duïng ngaøy caøng hoaøn thieän .3Chính saùch ngoaïi hoái coù nhieàu caûi thieän ñaùng keå.4Caùc coâng cuï giaùn tieáp ñaõ daàn thay theá caùc coâng cuï tröïc tieáp.2 Nhöõng vaán ñeà coøn toàn taïi.1Ñieàu haønh CSTT ñeå kieàm cheá laïm phaùt chöa hieäu quaû.2Vieäc huy ñoäng vaø söû duïng voán trung, daøi haïn coøn nhieàu baát caäp.3Chính saùch quaûn lyù ngoaïi hoái vaãn coøn nhieàu haïn cheá.4Vieäc söû duïng moät soá coâng cuï cuûa CSTT chöa ñaït hieäu quaû cao.3 Nguyeân nhaân cuûa nhöõng toàn taïi treân.1Cô cheá quaûn lyù Nhaø nöôùc vaãn coøn nhieàu baát caäp 53 2.2Naêng löïc ñieàu haønh CSTT cuûa NHNN ôû taàm vó moâ 7 chöa thaät söï linh hoaït, thích öùng kòp thôøi vôùi nhöõng thay ñoåi cuûa neàn kinh teá 54 2.3Naêng löïc kinh doanh cuûa NHTM chöa cao.4Tyû troïng tieàn maët trong toång phöông tieän thanh toaùn coøn quaù lôùn.55 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 2.57 8 CHÖÔNG 3 : ÑÒNH HÖÔÙNG HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CUÛA CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 3.1NHÖÕNG ÑÒNH HÖÔÙNG CÔ BAÛN TRONG XAÂY DÖÏNG VAØ ÑIEÀU HAØNH CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ 58 3.2NHÖÕNG KHOÙ KHAÊN VAØ THAÙCH THÖÙC TRONG VIEÄC THÖÏC THI CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ 60 3.2 Thaùch thöùc.3CAÙC GIAÛI PHAÙP HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÑEÁN NAÊM 2015.1 Döï tröõ baét buoäc.3 Nghieäp vuï thò tröôøng môû.4 Tyû giaù hoái ñoaùi.70 KEÁT LUAÄN CHÖÔNG 3.74 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHUÏ LUÏC 9 DANH MUÏC CAÙC KYÙ HIEÄU, CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT STT VIEÁT TAÉT NOÄI DUNG 1 CSTT Chính saùch tieàn teà 2 NHTMQD Ngaân haøng thöông maïi quoác 3 NHN doanhNgaân haøng Nhaø nöôùc 4 N NHTW Ngaân haøng trung öông 5 NHTMCP Ngaân haøng thöông maïi coå 6 NHTM phaàn Ngaân haøng thöông maïi 7 NVTTM Nghieäp vuï thò tröôøng môû 8 TCTD Toå chöùc tín duïng 9 USD Ñoâ la Myõ 10 EUR Ñoàng Chaâu AÂu 10 DANH MUÏC CAÙC HÌNH VAØ BAÛNG BIEÅU STT HÌNH VAØ BAÛNG BIEÅU TRANG 1 Baûng 2.1 : Haïn möùc tín duïng cuûa 27 neàn kinh teá 2 Hình 2.1 : Laõi suaát taùi caáp voán 33 töø naêm 2007 ñeán 3 Hình 2.2 : Laõi suaát taùi chieát 33 khaáu töø2007 naêmñeán naêm 2012.3 : Laõi suaát cô baûn töø naêm 36 2007 ñeán naêm 2012 11 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI Ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån noùi chung vaø Vieät Nam noùi rieâng, phaùt trieån vaø taêng tröôûng kinh teá luoân laø muïc tieâu haøng ñaàu cuûa moãi quoác gia. Trong khi, neàn kinh teá ñang phaùt trieån, tích luõy töø noäi boä khoâng nhieàu, caùc nguoàn löïc cuûa neàn kinh teá chöa coù ñieàu kieän ñeå khai thaùc thì vieäc hoã trôï cuûa doøng voán töø beân ngoaøi laø raát caàn thieát vaø ñoùng vai troø quan troïng ñoái vôùi vieäc taêng tröôûng kinh teá. Tuy nhieân, ñeå coù theå thu huùt doøng voán töø beân ngoaøi naøy ñoøi hoûi chuùng ta phaûi thöïc thi haøng loaït chính saùch kinh teá coù lieân quan, nhaèm taïo moâi tröôøng cho doøng voán ñöôïc löu chuyeån döôùi taùc ñoäng cuûa cung caàu tieàn teä treân thò tröôøng. Bôûi vì tieàn teä laø vaán ñeà heát söùc nhaïy caûm, vieäc thöïc thi Chính saùch tieàn teä khoâng nhöõng taùc ñoäng ñeán tình traïng cuûa neàn kinh teá quoác gia maø coøn aûnh höôûng ñeán caùc nöôùc khaùc do xu theá toaøn caàu hoùa, khu vöïc hoùa neàn kinh teá. Tröôùc nhöõng boái caûnh phöùc taïp cuûa kinh teá theá giôùi vaø trong nöôùc, NHNN Vieät Nam ñaõ coù nhöõng quyeát ñònh kòp thôøi, söû duïng ñoàng boä vaø quyeát lieät veà ñieàu haønh Chính saùch tieàn teä nhaèm kieàm cheá laïm phaùt, oån ñònh kinh teá vó moâ. Caùc coâng cuï cuûa Chính saùch tieàn teä ñöôïc ñieàu haønh linh hoaït ñeå bom huùt tieàn töø löu thoâng ñeå ñaûm baûo thanh khoaûn cho neàn kinh teá vaø thò tröôøng, ñieàu haønh linh hoaït tyû giaù theo tín hieäu thò tröôøng. Maët khaùc, vieäc thöïc thi caùc coâng cuï cuûa Chính saùch tieàn teä raát ña daïng, phaàn lôùn tuøy vaøo quan ñieåm nhaän ñònh cuûa caùc nhaø laõnh ñaïo, tuy nhieân cho duø theá naøo thì nhöõng gì ñuùc keát töø thöïc tieãn ñieàu haønh Chính saùch tieàn teä vaãn laø cô sôû quan troïng nhaát cho vieäc ñònh höôùng, hoaøn thieän veà sau. Treân tinh thaàn ñoù, vieäc choïn ñeà taøi “ Hoaøn thieän caùc coâng cuï cuûa Chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam “ xin ñoùng goùp moät phaàn nhoû vaøo vieäc phaûn aùnh laïi thöïc traïng ñieàu haønh Chính saùch tieàn teä cuûa nöôùc ta 12 trong thôøi gian qua vaø hieän nay,nhöõng thaønh töïu, toàn taïi, tìm ra nhöõng nguyeân nhaân yeáu keùm laøm cô sôû ñeå hoaøn thieän CSTT, ñoàng thôøi naâng cao vai troø quaûn lyù tieàn teä cuûa NHTW treân taàm vó moâ ñeå thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá. MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU CUÛA LUAÄN VAÊN Luaän vaên nhaèm laøm saùng toû caùc noäi dung sau : 13 - Heä thoáng lyù luaän veà CSTT, bao goàm : Muïc tieâu, cô caáu, caùc coâng coâng cuï cuûa CSTT, vai troø cuûa caùc coâng cuï thöïc thi CSTT vaø yù nghóa cuûa caùc coâng cuï CSTT. - Ñaùnh giaù ñuùng ñaén veà tình hình thöïc hieän CSTT cuøng vôùi vieäc söû duïng caùc coâng cuï cuûa CSTT, qua ñoù ruùt ra moät soá vaán ñeà toàn taïi, thaønh töïu trong vieäc thöïc thi CSTT trong thôøi gian qua, laøm neàn taûng ñeå hoaøn thieän CSTT ñeán naêm 2015. - Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp nhaèm hoaøn thieän CSTT ñeán naêm 2015 nhaèm phuïc vuï cho quaù trình phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi. ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU CSTT laø moät chính saùch kinh teá lôùn, phaïm vi bao truøm toaøn xaõ hoäi, lieân quan ñeán nhieàu ngaønh, nhieàu lónh vöïc. Trong giôùi haïn cuûa luaän vaên xin ñöôïc giôùi haïn trong phaïm vi nghieân cöùu sau : “ Nhöõng vaán ñeà chuû yeáu veà CSTT vaø thöïc traïng cuûa CSTT, töø ñoù ñöa ra nhöõng ñònh höôùng ñeå hoaøn thieän CSTT trong vieäc ñieàu haønh caùc coâng cuï cuûa CSTT phuø hôïp vôùi ñieàu kieän kinh teá ôû Vieät Nam “ . PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU Luaän vaên duøng phöông phaùp duy vaät bieän chöùng, lyù thuyeát heä thoáng ñeå phaân tích, thoáng keâ, toång hôïp, so saùnh, thu thaäp soá lieäu, keát hôïp lyù luaän vôùi thöïc tieãn ñeå ñöa ra nhöõng keát luaän vaø nhöõng giaûi phaùp chuû yeáu. YÙ NGHÓA KHOA HOÏC VAØ THÖÏC TIEÃN ÑEÀ TAØI Treân cô sôû phaân tích veà maët khoa hoïc caùc vaán ñeà tieàn teä, CSTT trong vieäc ñieàu haønh CSTT, nhöõng aûnh höôûng cuûa chính saùch naøy ñoái vôùi neàn kinh teá. Töø ñoù, öùng duïng lyù thuyeát vaøo thöïc teá ñeå xem xeùt thöïc traïng veà tieàn teä, CSTT trong thôøi gian qua. Qua nhöõng noäi dung khoa hoïc vaø thöïc tieãn treân, luaän vaên chuû yeáu nhaán maïnh vaøo phaàn ñònh höôùng ñeå hoaøn thieän CSTT vaø cuûng coá vai troø cuûa NHNN Vieät Nam trong söï nghieäp phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc. KEÁT CAÁU CUÛA ÑEÀ TAØI Noäi dung cuûa ñeà taøi ñöôïc chia laøm 3 chöông : - Chöông 1 : Chính saùch tieàn teä vaø yù nghóa cuûa vieäc hoaøn thieän caùc coâng cuï chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam. 15 - Chöông 2 : Thöïc traïng vieäc thöïc thi caùc coâng cuï cuûa chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam. - Chöông 3 : Ñònh höôùng hoaøn thieän caùc coâng cuï cuûa chính saùch tieàn teä ôû Vieät Nam. 16 CHÖÔNG 1 : CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ VAØ YÙ NGHÓA CUÛA VIEÄC HOAØN THIEÄN CAÙC COÂNG CUÏ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ ÔÛ VIEÄT NAM 1.1KHAÙI NIEÄM VEÀ CHÍNH SAÙCH TIEÀN TEÄ Ñoái vôùi Vieät Nam, ôû Ñieàu 2 luaät NHNN Vieät Nam ban haønh naêm 1997 ñaõ quy ñònh roõ : “ Chính saùch tieàn teä quoác gia laø moät boä phaän cuûa chính saùch kinh teá- taøi chính cuûa Nhaø nöôùc, nhaèm oån ñònh giaù trò ñoàng tieàn, kieàm cheá laïm phaùt, goùp phaàn thuùc ñaåy phaùt trieån kinh teá- xaõ hoäi, baûo ñaûm quoác phoøng, an ninh vaø naâng cao ñôøi soáng cuûa nhaân daân “ .