Đo lường mức độ hòa hợp giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế về hợp đồng xây dựng - Đặng ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đo lường mức độ hòa hợp giữa chuẩn mực kế toán việt nam và chuẩn mực kế toán quốc tế về hợp đồng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đặng Thị Mai Trang
• Người hướng dẫn: PGS. TS Trần Phước
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Đo Lường Mức Độ Hòa Hợp Giữa Chuẩn Mực Kế Toán Việt Nam Và Chuẩn Mực Kế Toán Quốc Tế Về Hợp Đồng Xây Dựng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của luận văn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HÒA HỢP GIỮA CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ VỀ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG
• 3.1. Tổng quan về hòa hợp kế toán quốc tế
• 3.1.1. Khái niệm hòa hợp kế toán quốc tế
• 3.1.2. Phân loại hòa hợp kế toán quốc tế
• 3.1.3. Mối quan hệ giữa hòa hợp chuẩn mực và hòa hợp thực tế
• 3.1.4. Vị trí của nghiên cứu hòa hợp kế toán quốc tế
• 3.2. Giới thiệu về IASB và tiến trình phát triển hòa hợp kế toán quốc tế
• 3.2.1. Lược sử về IASC (1973-2001)
• 3.2.2. Lược sử về IASB và tiến trình phát triển hòa hợp kế toán quốc tế (2001 đến nay)
• 3.2.3. Chuẩn mực kế toán quốc tế và Việt Nam về Hợp đồng xây dựng
• 3.2.3.1. Chuẩn mực kế toán quốc tế về Hợp đồng xây dựng
• 3.2.3.2. Chuẩn mực kế toán Việt Nam về Hợp đồng xây dựng
• 4. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô hình nghiên cứu lý thuyết
• 4.2. Mục tiêu, mô hình và giả thuyết nghiên cứu của luận văn
• 4.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 4.2.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 4.2.3. Xây dựng mô hình nghiên cứu của đề tài
• 4.3. Phương pháp đo lường và phân tích số liệu
• 5. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 5.1. Kết quả kiểm định
• 5.2. Kết luận về giả thuyết H1 và H2
• 5.3. Vận dụng kết quả nghiên cứu đối sánh với thực tế tại đơn vị xây dựng cụ thể
• 6. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 6.1. Kết luận chung
• 6.2. Hạn chế của luận văn
• 6.3. Một số kiến nghị
• 6.4. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hòa hợp chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế

Hòa hợp chuẩn mực kế toán giữa Việt Nam và quốc tế là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS/IFRS) giúp nâng cao tính minh bạch và khả năng so sánh của báo cáo tài chính. Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) đã được xây dựng dựa trên các chuẩn mực quốc tế, nhưng vẫn còn nhiều khác biệt. Nghiên cứu này sẽ phân tích mức độ hòa hợp giữa VAS và IAS/IFRS, đặc biệt là trong lĩnh vực hợp đồng xây dựng.

1.1. Khái niệm hòa hợp chuẩn mực kế toán

Hòa hợp chuẩn mực kế toán đề cập đến việc điều chỉnh các quy định kế toán của các quốc gia để đạt được sự tương đồng với các chuẩn mực quốc tế. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng thông tin tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư và các bên liên quan trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

1.2. Lịch sử phát triển chuẩn mực kế toán quốc tế

Chuẩn mực kế toán quốc tế đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ khi thành lập IASC vào năm 1973 đến IASB hiện nay. Sự phát triển này phản ánh nhu cầu ngày càng cao về tính minh bạch và khả năng so sánh trong báo cáo tài chính toàn cầu.

II. Vấn đề và thách thức trong hòa hợp kế toán

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc hòa hợp chuẩn mực kế toán, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các khác biệt về văn hóa, pháp lý và kinh tế giữa các quốc gia tạo ra rào cản trong việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế. Đặc biệt, trong lĩnh vực xây dựng, các quy định về hợp đồng và ghi nhận doanh thu còn nhiều bất cập.

2.1. Khác biệt giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế

Các chuẩn mực kế toán Việt Nam thường phản ánh đặc thù của nền kinh tế và môi trường kinh doanh trong nước, dẫn đến sự khác biệt trong cách ghi nhận doanh thu và chi phí so với IAS/IFRS. Điều này có thể gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc thu hút đầu tư nước ngoài.

2.2. Thách thức trong việc áp dụng IAS IFRS tại Việt Nam

Việc áp dụng IAS/IFRS tại Việt Nam gặp phải nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng của nhân viên kế toán, cũng như sự không đồng nhất trong việc thực hiện các quy định giữa các doanh nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu hòa hợp chuẩn mực kế toán

Để đo lường mức độ hòa hợp giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế, nghiên cứu sử dụng các phương pháp định tính và định lượng. Việc phân tích các quy định hiện hành và thực tiễn áp dụng sẽ giúp xác định mức độ gần gũi giữa VAS và IAS/IFRS.

3.1. Phương pháp định tính trong nghiên cứu

Phương pháp định tính bao gồm việc phỏng vấn các chuyên gia trong lĩnh vực kế toán và phân tích tài liệu liên quan để hiểu rõ hơn về các quy định và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam.

3.2. Phương pháp định lượng trong nghiên cứu

Phương pháp định lượng sẽ sử dụng các chỉ số thống kê để đo lường mức độ hòa hợp giữa các chuẩn mực kế toán. Việc này bao gồm việc thu thập dữ liệu từ các báo cáo tài chính và phân tích sự khác biệt giữa các chỉ tiêu kế toán.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chuẩn mực kế toán trong xây dựng

Trong lĩnh vực xây dựng, việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế là rất quan trọng. Các công ty xây dựng cần phải ghi nhận doanh thu và chi phí một cách chính xác để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính.

4.1. Ghi nhận doanh thu trong hợp đồng xây dựng

Ghi nhận doanh thu trong hợp đồng xây dựng theo IAS 11 và VAS 15 có nhiều điểm tương đồng, nhưng cũng tồn tại những khác biệt quan trọng. Việc hiểu rõ các quy định này sẽ giúp các công ty xây dựng tối ưu hóa quy trình kế toán của mình.

4.2. Tác động của chuẩn mực kế toán đến hiệu quả hoạt động

Việc áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế không chỉ giúp cải thiện chất lượng báo cáo tài chính mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của các công ty xây dựng. Các nhà đầu tư sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về tình hình tài chính của doanh nghiệp.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Hòa hợp chuẩn mực kế toán giữa Việt Nam và quốc tế là một quá trình liên tục và cần thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Việc nâng cao mức độ hòa hợp sẽ giúp cải thiện tính minh bạch và khả năng so sánh của báo cáo tài chính, từ đó thu hút đầu tư và phát triển kinh tế.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng mức độ hòa hợp giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và quốc tế còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, có những tín hiệu tích cực từ việc áp dụng IFRS 15 trong thời gian tới.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ hòa hợp giữa VAS và IAS/IFRS, cũng như tìm kiếm các giải pháp để cải thiện tình hình hiện tại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH ĐẶNG THỊ MAI TRANG ĐO LƢỜNG MỨC ĐỘ HÒA HỢP GIỮA CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ VỀ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN MÃ SỐ: 60340301 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học PGS. TS TRẦN PHƢỚC TP Hồ Chí Minh- 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Đề tài luận văn “Đo lường mức độ hòa hợp giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kế toán quốc tế về hợp đồng xây dựng” là do chính tác giả thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn khoa học của PGS. TS Trần Phƣớc. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ các công trình nghiên cứu nào trƣớc đây. Tất cả những phần kế thừa, tham khảo cũng nhƣ tham chiếu đều đƣợc trích dẫn đầy đủ và ghi rõ nguồn cụ thể trong danh mục tài liệu tham khảo. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan của mình. Tác giả ĐẶNG THỊ MAI TRANG TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Đóng góp của luận văn . Kết cấu của luận văn . 7 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU . 24 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐO LƢỜNG MỨC ĐỘ HÒA HỢP GIỮA CHUẨN MỰC KẾ TOÁN VIỆT NAM VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ VỀ HỢP ĐỒNG XÂY DỰNG .1 Tổng quan về hòa hợp kế toán quốc tế .1 Khái niệm hòa hợp kế toán quốc tế .2 Phân loại hòa hợp kế toán quốc tế . 25 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Mối quan hệ giữa hòa hợp chuẩn mực và hòa hợp thực tế .4 Vị trí của nghiên cứu hòa hợp kế toán quốc tế .2 Giới thiệu về IASB và tiến trình phát triển hòa hợp kế toán quốc tế .1 Lƣợc sử về IASC (1973- 2001) .2 Lƣợc sử về IASB và tiến trình phát triển hòa hợp kế toán quốc tế (2001 đến nay) .3 Chuẩn mực kế toán quốc tế và Việt Nam về Hợp đồng xây dựng .1 Chuẩn mực kế toán quốc tế về Hợp đồng xây dựng .2 Chuẩn mực kế toán Việt Nam về Hợp đồng xây dựng . 43 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô hình nghiên cứu lý thuyết.2 Mục tiêu, mô hình và giả thuyết nghiên cứu của luận văn .1 Mục tiêu nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu .3 Xây dựng mô hình nghiên cứu của đề tài .3 Phƣơng pháp đo lƣờng và phân tích số liệu . 53 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN .1 Kết quả kiểm định.2 Kết luận về giả thuyết H1 và H2 .3 Vận dụng kết quả nghiên cứu đối sánh với thực tế tại đơn vị xây dựng cụ thể58 CHƢƠNG 5 . 70 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.1 Kết luận chung .2 Hạn chế của luận văn . 72 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Một số kiến nghị .3 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo . 74 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 81 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. Các chữ viết tắt tiếng Việt Từ viết tắt Từ gốc BCTC Báo cáo tài chính CMKT Chuẩn mực kế toán HĐXD Hợp đồng xây dựng 2. Các chữ viết tắt tiếng Anh Từ viết tắt Từ gốc bằng tiếng Anh Từ gốc theo nghĩa tiếng Việt International Accounting Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS Standard Financial Accounting Standards Hội đồng chuẩn mực kế toán IASB Board quốc tế International Accounting Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc IASC Standards Committee tế International Financial Reporting Chuẩn mực báo cáo tài chính IFRS Standards quốc tế VAS Vietnamese Accounting Standard Chuẩn mực kế toán Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ Bảng 1.1: Tổng hợp các nghiên cứu về hòa hợp kế toán .1: Phân loại về hòa hợp kế toán .2: Vị trí của nghiên cứu hòa hợp kế toán quốc tế .3: Mô hình năm bƣớc để ghi nhận doanh thu theo IFRS 15 .1: Tóm tắt mô hình nghiên cứu của Qu and Zhang (2010) .2: Mô hình nghiên cứu đề xuất của tác giả luận văn .1: Mức độ xếp hạng gần gũi của nghiên cứu .2: Các thành phần của chỉ số đo lƣờng trong 2 giai đoạn.1: Tần số xếp hạng gần gũi của cặp chuẩn mực về hợp đồng xây dựng .2: Bảng chi tiết đánh giá xếp hạng gần gũi các khoản mục giai đoạn 1 .3: Bảng chi tiết đánh giá xếp hạng gần gũi các khoản mục giai đoạn 2 .4: Bảng tổng hợp mức độ chênh lệch các khoản mục qua 2 giai đoạn .5: Các điều khoản cơ bản trong ký kết hợp đồng xây dựng .1: Biểu đồ tần số xếp hạng gần gũi cặp chuẩn mực về hợp đồng xây dựng 53 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ngạn ngữ châu Phi có câu: Nếu muốn đi thật nhanh thì hãy đi một mình Nếu muốn đi thật xa thì hãy đi cùng nhau Kinh tế thế giới cũng đƣợc ví von tƣơng tự nhƣ vậy. Đã qua lâu rồi giai đoạn đóng cửa bế quan, tự cung tự cấp; mỗi quốc gia bây giờ đều tự ý thức đƣợc rằng muốn giàu mạnh, muốn vững bền phải biết nƣơng tựa vào nhau, tƣơng trợ nhau mà phát triển. Điều này khiến cho hội nhập kinh tế thế giới nhƣ là ―cơn lốc xoáy‖ ngày càng lan rộng ra khắp toàn cầu, ngày càng thu hút nhiều các quốc gia vào vòng xoáy hội nhập. Đó là xu thế tất yếu! Hội nhập kinh tế thế giới mang lại cho mỗi nƣớc cơ hội đầu tƣ và đƣợc nhận đầu tƣ từ những nƣớc khác. Tuy nhiên chính sự khác biệt về văn hóa- xã hội, thể chế chính trị, pháp luật,…đến từ các quốc gia khác nhau cũng mang đến không ít phiền toái khi không thể trực tiếp so sánh, đối chiếu những chỉ tiêu kinh tế của quốc gia này tại một quốc gia khác. Thử thách này là một trong những yếu tố dẫn đến sự ra đời của các chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS/ IFRS). Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) ra đời nhƣ là ngôn ngữ tài chính chung đƣợc chấp nhận toàn cầu, giúp đảm bảo tính thống nhất của báo cáo tài chính (BCTC) áp dụng cho các tổ chức trên các khu vực pháp lý khác nhau, trong việc đo lƣờng, công khai và minh bạch tài chính. Việc lập báo cáo tài chính theo IFRS ngày càng nhận đƣợc sự ủng hộ của các quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Theo thống kê, có khoảng 131 nƣớc và vùng lãnh thổ cho phép hoặc bắt buộc áp dụng IFRS khi lập báo cáo tài chính của các công ty niêm yết trong nƣớc. Ở châu Âu, 31 nƣớc thành viên và 5 vùng lãnh thổ đã áp dụng toàn bộ IFRS. Ở Mỹ, thị trƣờng nội địa vẫn nằm ngoài khuôn khổ của IFRS, tuy nhiên Ủy ban Chứng khoán và sàn giao dịch Mỹ (U.S TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Securities and Exchange Commission- SEC) đã xác nhận việc đƣa IFRS vào các mô hình của Mỹ đƣợc coi là nhiệm vụ ƣu tiên. Tại Việt Nam, chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) bao gồm 26 chuẩn mực, đƣợc xây dựng dựa trên các chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS) theo nguyên tắc phù hợp với đặc điểm nền kinh tế và tình hình các doanh nghiệp của riêng quốc gia. Chính nguyên nhân này khiến cho chuẩn mực kế toán Việt Nam, dù đƣợc xây dựng dựa trên chuẩn mực kế toán quốc tế vẫn mang nhiều điểm khác biệt hết sức trọng yếu. Tuy nhiên, để thích nghi quá trình hội nhập kinh tế thế giới, Việt Nam đã nỗ lực hết mình để tiệm cận hơn với các chuẩn mực kế toán quốc tế. Trong những năm gần đây, VAS đã có những thay đổi rất lớn, thậm chí chúng ta đã dùng một số IAS/IFRS áp dụng cho Việt Nam. Điển hình nhƣ VAS 15- Chuẩn mực kế toán về Hợp đồng xây dựng. Xây dựng cơ bản là ngành kinh tế mũi nhọn thu hút sự quan tâm rất lớn từ các tổ chức trong và ngoài nƣớc. Cùng với sự phát triển của đất nƣớc, càng ngày càng có nhiều công ty, tập đoàn nƣớc ngoài đầu tƣ hoạt động xây dựng vào Việt Nam, thực hiện nhiều công trình trọng điểm với giá trị rất lớn. Do đó, nếu có quá nhiều sự khác biệt trong công tác kế toán, trình bày báo cáo tài chính sẽ gây ra những nhầm lẫn, khó khăn cho cả chủ đầu tƣ, nhà thầu cũng nhƣ các bên liên quan. Mặt khác, do những tính chất đặc thù ngành nhƣ: chi phí đầu tƣ chiếm tỷ trọng lớn trong ngân sách đơn vị, chu kỳ sản xuất kinh doanh kéo dài, quy mô công trình thƣờng lớn, áp dụng những kỹ thuật phức tạp,…nên công tác kế toán trong đơn vị xây dựng cũng có những đặc thù riêng của nó. Để đáp ứng điều này, ngày 31/12/2002, trên cơ sở nghiên cứu, vận dụng IAS 11- Construction Contracts, kết hợp với điều kiện cụ thể tại Việt Nam; Bộ Tài chính đã ban hành VAS 15 làm ―quy định và hƣớng dẫn các nguyên tắc và phƣơng pháp kế toán doanh thu và chi phí liên quan đến hợp đồng xây dựng, gồm: Nội dung doanh thu và chi phí của hợp đồng xây dựng; ghi nhận doanh thu, chi phí của hợp đồng xây dựng làm cơ sở ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính.‖ (VAS 15, 01) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, việc áp dụng VAS 15 trong các đơn vị xây dựng cơ bản còn vấp phải nhiều vấn đề, hạch toán doanh thu và chi phí chƣa thực sự nhất quán, chƣa phản ánh kịp thời và chính xác thông tin cho các bên liên quan,…Vậy có phải đang tồn tại một khoảng cách đáng kể giữa IAS 11và VAS 15 hay không? Mức độ hài hòa giữa IAS và VAS về hợp đồng xây dựng là đang ở mức độ nào? Sự xuất hiện của Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 15 (IFRS 15) liệu có làm thay đổi mức độ hài hòa này hay không? Thay đổi theo chiều hƣớng nào? Để trả lời cho một loạt câu hỏi trên, tác giả đã lựa chọn đề tài “Đo lường mức độ hòa hợp giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và chuẩn mực kế toán quốc tế về hợp đồng xây dựng” làm nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu 2.