Giáo Trình Tạo Hình 2D và 3D Trong Nghề Thiết Kế Đồ Họa

Giáo trình nghiên cứu tạo hình 2d và 3d nghề thiết kế đồ hoạ cđtc, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên .

• Người hướng dẫn: Chủ Biên Nguyễn Văn Mừng
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Thiết Kế Đồ Họa
• Đề tài: Giáo Trình Tạo Hình 2D và 3D
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: CÀI ĐẶT VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PHẦN MỀM RHINO
• 1.1. Cài đặt phần mềm Rhino
• 1.2. Hướng dẫn sử dụng phần mềm Rhino
• 2. BÀI 2: TẠO HÌNH 2D
• 2.1. Tạo đối tượng 2D
• 2.2. Độ chính xác mẫu
• 2.3. Điểm trong đối tượng
• 2.4. Bài tập thực hành tạo hình 2D
• 3. BÀI 3: TẠO HÌNH 3D
• 3.1. Thiết lập mô phỏng 3D
• 3.2. Mô hình solids (môi trường dạng khối rắn=hình khối)
• 3.3. Tạo bề mặt đối tượng (surface=bề mặt)
• 3.4. Nhập và xuất mô hình
• 3.5. Từ 2D dựng thành 3D. Bố trí và in ấn
• 3.6. Bài tập thực hành
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Thiết Kế Đồ Họa Tạo Hình 2D và 3D

Giáo trình "Tạo hình 2D và 3D" được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản và chuyên sâu cho sinh viên ngành Thiết kế đồ họa. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên nắm vững các khái niệm cơ bản mà còn trang bị cho họ kỹ năng thực hành cần thiết trong việc sử dụng phần mềm thiết kế. Nội dung giáo trình được chia thành ba phần chính: cài đặt phần mềm Rhino, tạo hình 2D và tạo hình 3D. Mỗi phần đều có những bài tập thực hành cụ thể để sinh viên có thể áp dụng lý thuyết vào thực tế.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Tạo hình 2D và 3D

Mục tiêu chính của giáo trình là giúp sinh viên có khả năng cài đặt và sử dụng thành thạo phần mềm Rhino, từ đó tạo ra các sản phẩm thiết kế 2D và 3D theo yêu cầu. Sinh viên sẽ được học cách sáng tạo đa dạng các đối tượng thiết kế, đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp.

1.2. Cấu trúc của giáo trình

Giáo trình được chia thành ba bài học chính: Bài 1 tập trung vào cài đặt và hướng dẫn sử dụng phần mềm Rhino, Bài 2 hướng dẫn tạo hình 2D, và Bài 3 tập trung vào tạo hình 3D. Mỗi bài học đều có phần lý thuyết và thực hành để sinh viên có thể nắm vững kiến thức.

II. Thách thức trong việc Tạo hình 2D và 3D

Việc tạo hình 2D và 3D không chỉ đơn thuần là sử dụng phần mềm mà còn đòi hỏi người thiết kế phải có sự sáng tạo và kỹ năng tư duy hình ảnh. Một trong những thách thức lớn nhất là làm sao để chuyển tải ý tưởng từ bản phác thảo sang mô hình 3D một cách chính xác và hiệu quả. Ngoài ra, việc nắm vững các kỹ thuật thiết kế và phần mềm cũng là một yếu tố quan trọng.

2.1. Khó khăn trong việc sử dụng phần mềm thiết kế

Phần mềm thiết kế như Rhino có nhiều tính năng phức tạp, đòi hỏi người dùng phải có thời gian làm quen và thực hành. Việc hiểu rõ các công cụ và chức năng của phần mềm là rất cần thiết để tạo ra sản phẩm chất lượng.

2.2. Sự cần thiết của kỹ năng tư duy hình ảnh

Kỹ năng tư duy hình ảnh giúp người thiết kế hình dung và phát triển ý tưởng một cách rõ ràng. Điều này không chỉ giúp trong việc tạo hình mà còn trong việc giao tiếp với khách hàng và đồng nghiệp.

III. Phương pháp cài đặt và sử dụng phần mềm Rhino hiệu quả

Cài đặt phần mềm Rhino là bước đầu tiên và quan trọng trong quá trình học tập. Việc cài đặt đúng cách sẽ giúp sinh viên sử dụng phần mềm một cách hiệu quả. Hướng dẫn sử dụng phần mềm cũng cần được thực hiện một cách chi tiết để sinh viên có thể nắm bắt nhanh chóng các công cụ cần thiết.

3.1. Hướng dẫn cài đặt phần mềm Rhino

Quá trình cài đặt phần mềm Rhino bao gồm việc ngắt kết nối internet, thực hiện các bước cài đặt và kích hoạt phần mềm. Việc này cần được thực hiện theo đúng trình tự để đảm bảo phần mềm hoạt động ổn định.

3.2. Các chức năng chính của phần mềm Rhino

Phần mềm Rhino cung cấp nhiều công cụ hữu ích cho việc thiết kế 2D và 3D. Các chức năng như vẽ, chỉnh sửa, và xuất mô hình là những công cụ cơ bản mà sinh viên cần nắm vững để thực hiện các dự án thiết kế.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Tạo hình 2D và 3D trong ngành thiết kế

Tạo hình 2D và 3D có ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như kiến trúc, thiết kế sản phẩm, và quảng cáo. Việc nắm vững các kỹ thuật này giúp sinh viên có thể tạo ra các sản phẩm thiết kế chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

4.1. Ứng dụng trong thiết kế sản phẩm

Trong thiết kế sản phẩm, việc tạo hình 3D giúp các nhà thiết kế hình dung rõ ràng hơn về sản phẩm cuối cùng. Điều này không chỉ giúp trong việc phát triển sản phẩm mà còn trong việc thuyết phục khách hàng.

4.2. Ứng dụng trong quảng cáo

Tạo hình 2D và 3D cũng được sử dụng trong quảng cáo để tạo ra các hình ảnh bắt mắt và thu hút sự chú ý của khách hàng. Các sản phẩm quảng cáo được thiết kế đẹp mắt sẽ tạo ấn tượng mạnh mẽ hơn.

V. Kết luận và tương lai của Giáo trình Tạo hình 2D và 3D

Giáo trình "Tạo hình 2D và 3D" không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nguồn cảm hứng cho sinh viên trong ngành Thiết kế đồ họa. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, việc cập nhật và cải tiến giáo trình là rất cần thiết để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

5.1. Tương lai của ngành thiết kế đồ họa

Ngành thiết kế đồ họa đang ngày càng phát triển với sự xuất hiện của nhiều công nghệ mới. Việc nắm vững các kỹ thuật tạo hình 2D và 3D sẽ giúp sinh viên có lợi thế cạnh tranh trong thị trường lao động.

5.2. Cải tiến giáo trình để đáp ứng nhu cầu

Cần thường xuyên cập nhật giáo trình để phù hợp với xu hướng mới trong ngành thiết kế. Việc này không chỉ giúp sinh viên có kiến thức mới mà còn giúp họ tự tin hơn khi bước vào nghề.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Tạo hình 2D và 3D (Mã mô đun: MĐ 25 / MĐ16KC6480216) là tài liệu đào tạo chuyên ngành thuộc chương trình đào tạo nghề Thiết kế đồ họa ở trình độ Cao đẳng và Trung cấp, do Nguyễn Văn Mừng chủ biên và được Hội đồng Thẩm định Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp thông qua (ban hành kèm Quyết định năm 2017, cập nhật năm 2020). Trong cấu trúc chương trình đào tạo, mô đun này được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các môn học cơ sở ngành, đóng vai trò là học phần nghiên cứu chuyên sâu về kỹ thuật mô hình hóa đồ họa vi tính.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo ba tiêu chí:

• Về kiến thức: Cung cấp quy trình cài đặt, cấu hình và vận hành phần mềm Rhinoceros (Rhino); nguyên lý dựng hình 2D phẳng theo bản vẽ kỹ thuật; phương pháp tạo mô hình không gian 3D (dạng khối rắn Solids và dạng bề mặt Surfaces); kỹ thuật chuyển đổi từ dữ liệu 2D sang không gian 3D và chuẩn bị dữ liệu xuất bản in ấn.
• Về kỹ năng: Hình thành năng lực thao tác thành thạo trên phần mềm Rhino, xử lý chính xác các lệnh biên tập đường cong, bề mặt và khối đặc nhằm mô phỏng sản phẩm đồ họa ứng dụng trong ngành quảng cáo và thiết kế công nghiệp.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện khả năng tạo hình độc lập, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Giáo trình có tổng thời lượng 90 giờ, được phân bổ thành: 30 giờ lý thuyết, 56 giờ thực hành/thảo luận/bài tập, 2 giờ kiểm tra định kỳ và 2 giờ thi kết thúc mô đun. Nội dung được triển khai theo cấu trúc 3 bài học chính, đi từ thiết lập môi trường làm việc, xử lý hình học 2D đến mô hình hóa 3D phức tạp. Điểm đặc sắc của tài liệu là phương pháp tiếp cận trực quan, kết hợp hệ thống lệnh điều khiển với chuỗi bài tập thực hành từng bước (step-by-step) có hình ảnh minh họa chi tiết.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được cấu trúc thành 3 bài học chuyên đề với tiến trình phát triển kiến thức logic:

graph TD
    A["Bài 1: Cài đặt và hướng dẫn sử dụng Rhino (30 giờ)"] --> B["Bài 2: Tạo hình 2D (30 giờ)"]
    B --> C["Bài 3: Tạo hình 3D (28 giờ + 2 giờ thi)"]
    C --> D["Sản phẩm thiết kế 2D/3D & Bản vẽ kỹ thuật"]

• Bài 1: Cài đặt và hướng dẫn sử dụng phần mềm Rhino (Mã bài: MĐ16-01, 30 giờ: 8 giờ lý thuyết, 22 giờ thực hành): Giới thiệu quy trình cài đặt phần mềm Rhinoceros 5.0 trên hệ điều hành Windows, cấu hình thông số phần cứng, quản lý các dịch vụ nền (Services). Trình bày tổng quan giao diện người dùng: thanh thực đơn (Menu Bar), cửa sổ dòng lệnh (Command area), hệ thống thanh công cụ chuẩn (Toolbars: Standard, Main 1, Main 2, Flyouts), vùng đồ họa (Graphics area) với 4 khung nhìn mặc định (Top, Front, Right, Perspective), thanh trạng thái (Status bar) và kỹ thuật điều hướng bằng chuột/bàn phím. Phần này cũng trình bày nhóm lệnh biến đổi đối tượng cơ bản gồm: Fillet (bo góc), Blend / BlendCrv (nối trơn đường cong), Chamfer (vát góc), Move (di chuyển), Copy (sao chép), Rotate (xoay quanh tâm), Group / Ungroup (nhóm đối tượng), Mirror (lấy đối xứng), Join (nối đường cong), Scale (thu phóng tỉ lệ), Array (sao chép mảng dạng Polar và Rectangular), Trim (cắt xén), Split (tách đoạn), Extend (kéo dài), Offset (tạo đường song song) và hệ thống đo kích thước kỹ thuật (Dim, DimAligned, DimRadius, DimDiameter, Make2-D). Kèm theo là chuỗi bài tập thực hành từ Bài 1.1 đến Bài 1.15.

• Bài 2: Tạo hình 2D (Mã bài: MĐ16-02, 30 giờ: 12 giờ lý thuyết, 18 giờ thực hành): Tập trung vào kỹ thuật dựng các thực thể hình học phẳng 2D. Nội dung phân tích chuyên sâu các phương thức khởi tạo đoạn thẳng bằng lệnh Line thông qua các tùy chọn tham số: Normal (vẽ tự do), Angled (vẽ theo góc nghiêng tham chiếu), Perpendicular (vẽ vuông góc), Extension (vẽ nối tiếp đường cong), Tangent (vẽ tiếp tuyến đường tròn), Vertical (vẽ thẳng đứng theo trục mặt phẳng), FourPoint (đi qua 4 điểm), Bisector (đường phân giác), Bothsides (vẽ đối xứng sang hai phía). Hướng dẫn tạo chuỗi đường thẳng (Polyline, Line segments), dựng đường cong tự do (Curve), đa giác (Polygon), hình tròn (Circle), hình elip (Ellipse), gán mẫu mặt cắt (Hatch), kỹ thuật truy bắt điểm chính xác (Osnap), thiết lập dung sai độ chính xác mẫu và hiệu chỉnh điểm điều khiển (Edit points).

• Bài 3: Tạo hình 3D (Mã bài: MĐ16-03, 28 giờ: 10 giờ lý thuyết, 16 giờ thực hành, 2 giờ kiểm tra định kỳ): Nghiên cứu nguyên lý dựng hình trong không gian 3 chiều, bao gồm: thiết lập môi trường mô phỏng 3D; cấu trúc mô hình khối đặc (Solids); kỹ thuật tạo và xử lý bề mặt (Surfaces); quy trình phát triển mô hình 3D từ các biên dạng phẳng 2D; kỹ thuật nhập (Import) và xuất (Export) định dạng tệp mô hình; phương pháp bố trí khung nhìn, tạo bản vẽ kỹ thuật và chuẩn bị in ấn thành phẩm.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng nền tảng lý thuyết hình học đồ họa máy tính dựa trên các nguyên lý cốt lõi:

• Hệ tọa độ và mặt phẳng xây dựng (Construction Plane - CPlane): Phân định rõ giữa hệ tọa độ tổng thể thế giới (World Coordinate System) và mặt phẳng làm việc cục bộ của từng khung nhìn: Top (mặt phẳng X-Y), Right (mặt phẳng Y-Z), Front (mặt phẳng X-Z) và phối cảnh Perspective.
• Mức độ liên tục hình học (Curve and Surface Continuity): Định nghĩa và phân loại chuẩn xác 3 cấp độ liên tục khi phối hợp các đường cong và bề mặt: Liên tục vị trí ($G_0$ - Position), Liên tục tiếp tuyến ($G_1$ - Tangent), và Liên tục độ cong ($G_2$ - Curvature).
• Cơ chế mô hình hóa hình học NURBS: Phân biệt rõ ràng giữa đối tượng vector 2D, mô hình khung dây (Wireframe), mô hình bề mặt mở (Open Surfaces) và mô hình thể tích khép kín (Closed Solids/Polysurfaces).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Cài đặt và cấu hình phần mềm; thiết lập phím tắt bàn phím (Keyboard shortcuts); điều hướng và quản lý cửa sổ dòng lệnh Command Area; truy xuất lịch sử lệnh (phím F2); kiểm soát các thuộc tính hiển thị lưới (Grid lines, Grid axes, World axes icon).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích hình học của mẫu thiết kế thực tế để lựa chọn phương án dựng hình tối ưu (dùng lệnh Line angled, Bisector, Curve hay Offset); xác định mức độ liên tục tiếp tuyến giữa các đường cong tiếp giáp.
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Dựng bản vẽ kỹ thuật 2D chuẩn xác kích thước; áp dụng các phép biến đổi hình học phức tạp (Polar Array, Rectangular Array, Trim, Split); chuyển đổi mô hình 3D thành bản vẽ chiếu phẳng 2D bằng lệnh Make2-D; thiết lập hệ thống ghi kích thước hoàn chỉnh (DimAligned, DimAngle, DimRadius).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm tích hợp (kết hợp lý thuyết và thực hành nghề nghiệp), trong đó thời lượng thực hành chiếm ưu thế với 56 giờ trên tổng số 90 giờ của toàn mô đun (đạt 62,2% tổng thời lượng):

Thành phần học phần	Lý thuyết (giờ)	Thực hành / Bài tập (giờ)	Kiểm tra / Thi (giờ)	Tổng cộng (giờ)
Bài 1: Cài đặt & Hướng dẫn sử dụng Rhino	8	22	0	30
Bài 2: Tạo hình 2D	12	18	0	30
Bài 3: Tạo hình 3D	10	16	2	28
Thi kết thúc mô đun	0	0	2	2
Tổng số	30	56	4	90

Phương pháp giảng dạy

• Giảng viên sử dụng phòng máy vi tính kết hợp máy chiếu để giảng giải lý thuyết, đồng thời thao tác mẫu trực tiếp các chuỗi lệnh trên phần mềm Rhinoceros.
• Hướng dẫn người học phân tích đề bài, nhận biết các lỗi kỹ thuật thường gặp (lỗi bắt điểm, đứt gãy biên dạng, sai hệ đơn vị đo) và thực hiện quy trình chỉnh sửa trực tiếp trên mô hình.

Hệ thống bài tập và thực hành

Tài liệu biên soạn chuỗi bài tập phân cấp rõ ràng từ cơ bản đến phức tạp:

• Nhóm bài tập cấu hình và đo lường (Bài 1.1 - 1.4): Gán phím tắt cho 4 hướng nhìn (Top, Front, Right, Perspective), đổi màu nền, khôi phục thanh công cụ, thực hành vẽ đường thẳng và đo kích thước với thanh công cụ Dim.
• Nhóm bài tập biên dạng đường cong và hình học phức tạp (Bài 1.5 - 1.9): Ứng dụng lệnh Curve để phác lại biên dạng hình ảnh mẫu; kết hợp Circle, Mirror, Polygon, Divide point, Hatch, quản lý Layer để hoàn thiện bản vẽ 2D theo kích thước chỉ định.
• Nhóm bài tập tạo hình tổng hợp (Trang 75 và Trang 123): Thực hành dựng các sản phẩm quảng cáo và khối 3D kỹ thuật hoàn chỉnh.

Đánh giá và tự học

• Đánh giá thường xuyên và định kỳ (2 giờ) kết hợp thi kết thúc mô đun (2 giờ) thông qua bài kiểm tra thực hành trực tiếp trên máy vi tính, chấm điểm dựa trên độ chính xác hình học và kỹ năng tổ chức bản vẽ.
• Người học tự rèn luyện bằng cách thao tác lại các bài tập mẫu, tra cứu danh mục lệnh và đối chiếu với hệ thống tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 140.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cấu hình chuẩn hóa trên nền tảng Rhino 5.0: Giáo trình cung cấp quy chuẩn chi tiết về môi trường phần cứng và phần mềm, khuyến nghị hệ thống RAM từ 8 GB trở lên, dung lượng ổ đĩa khả dụng tối thiểu 600 MB, card màn hình hỗ trợ OpenGL 2, chuột đa nút có con cuộn và hỗ trợ thiết bị không gian 3D (TheSpaceNavigator). Tương thích hoàn chỉnh với hệ điều hành Windows (Windows 7, 8, 8.1, 10 trên cả hai nền tảng 32-bit và 64-bit) cũng như phần cứng Apple thông qua Bootcamp.
• Xử lý kỹ thuật hệ thống chuyên sâu: Điểm đặc thù của tài liệu là hướng dẫn cụ thể cách quản trị dịch vụ hệ điều hành liên quan đến phần mềm (thao tác trong Control Panel > Administrative Tools > Services, vô hiệu hóa tiến trình cập nhật tự động của McNeel), giúp duy trì tính ổn định của môi trường thực hành.
• Chuẩn hóa thông số hiển thị và đơn vị đo lường: Hướng dẫn trực tiếp việc thiết lập đơn vị kỹ thuật (Tools > Options > Units > Millimeters), quản lý hiển thị không gian làm việc (Show grid lines, Show grid axes, Show world axes icon).
• Liên kết ứng dụng thực tế: Tích hợp kỹ thuật trích xuất đường bao bóng 2D từ vật thể 3D (Make2-D) và hệ thống ghi kích thước hoàn chỉnh (DimAligned, DimAngle, DimRadius), phục vụ trực tiếp cho việc xuất file chế tạo, in ấn và cắt khắc trong ngành quảng cáo thương mại.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên và học viên: Dành cho học sinh, sinh viên bậc Cao đẳng và Trung cấp nghề Thiết kế đồ họa, sinh viên ngành Tạo dáng công nghiệp hoặc Thiết kế mỹ thuật ứng dụng. Giáo trình được sử dụng trong học kỳ chuyên ngành sau khi đã hoàn tất các môn học đại cương.
• Yêu cầu tiên quyết: Người học cần có kiến thức cơ bản về tin học văn phòng, kỹ năng quản lý tệp trên hệ điều hành Windows, đồng thời đã tiếp thu kiến thức nền tảng về vẽ kỹ thuật, hình học họa hình và các nguyên lý mỹ thuật cơ sở.
• Giảng viên chuyên ngành: Tài liệu đóng vai trò là đề cương bài giảng và khung tham chiếu chuẩn cho 90 giờ giảng dạy; cung cấp hệ thống giáo án thực hành, danh mục bài tập mẫu và tiêu chí đánh giá kết quả học tập cho mô đun.
• Kỹ thuật viên và người tự học: Phù hợp làm tài liệu tra cứu các thao tác dòng lệnh, phím tắt và quy trình mô hình hóa 2D/3D trên phần mềm Rhinoceros cho các cá nhân làm việc trong xưởng thiết kế quảng cáo và gia công mô hình.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ giảng dạy cho sinh viên hệ Cao đẳng và Trung cấp nghề Thiết kế đồ họa, đồng thời thích hợp làm tài liệu tham khảo cho kỹ thuật viên thiết kế quảng cáo và tạo hình sản phẩm công nghiệp.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi bắt đầu mô đun?

Người học cần sử dụng thành thạo máy vi tính, nắm vững thao tác tệp trong hệ điều hành Windows và đã học qua các môn cơ sở ngành về nguyên lý đồ họa và hình họa kỹ thuật.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với các tài liệu đồ họa thông thường?

Giáo trình tập trung sâu vào công cụ kỹ thuật Rhinoceros 5.0 với tỷ lệ thực hành chiếm hơn 60% thời lượng; kết hợp chặt chẽ giữa dòng lệnh kỹ thuật (Command), phân tích mức độ liên tục hình học ($G_0, G_1, G_2$) và kỹ thuật đo kiểm bản vẽ kỹ thuật phục vụ sản xuất thực tế.

4. Phương pháp tự học giáo trình này đạt hiệu quả cao nhất là gì?

Người học cần thực hiện cài đặt đúng cấu hình phần mềm, rèn luyện thói quen kết hợp dòng lệnh với phím tắt, ghi nhớ thao tác chuột và hoàn thành tuần tự chuỗi bài tập từ Bài 1.1 đến các bài tập tạo hình tổng hợp 2D và 3D.

5. Giáo trình có kèm theo những tài liệu bổ trợ nào?

Mô đun được hỗ trợ bởi hệ thống bài giảng lý thuyết (BGLT), slide bài giảng điện tử của giảng viên, hệ thống bài tập thực hành minh họa chi tiết và danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 140.

---

Kết luận

Giáo trình Tạo hình 2D và 3D là tài liệu học thuật hoàn chỉnh cho mô đun MĐ 25 của Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp, cung cấp hệ thống kiến thức từ cài đặt phần mềm Rhino 5.0 đến các kỹ thuật mô hình hóa 2D và 3D chuyên sâu. Lộ trình học tập được thiết kế mạch lạc: làm chủ công cụ và không gian làm việc -> xây dựng biên dạng 2D chính xác -> kiến tạo bề mặt và khối đặc 3D -> xuất bản vẽ kỹ thuật phục vụ sản xuất quảng cáo. Kết hợp với danh mục tài liệu tham khảo tại trang 140, giáo trình đáp ứng đầy đủ yêu cầu đào tạo chuyên môn cho ngành Thiết kế đồ họa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH TẠO HÌNH 2D VÀ 3D MÔN HỌC/ MÔ ĐUN: MĐ 25 NGÀNH, NGHỀ: THIẾT KẾ ĐỒ HỌA TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG/TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số. năm 2017 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 i TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. ii LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình ―Tạo hình 2D và 3D‖ là tài liệu được biên soạn để phục vụ cho việc giảng dạy, học tập của giáo viên và học sinh - sinh viên nghề Thiết kế đồ họa.

Tài liệu cung cấp những kiến thức về Tạo hình 2D và 3D. Giáo trình được biên soạn theo đề cương mô đun ―Tạo hình 2D và 3D‖ ở bậc cao đẳng nghề Thiết kế đồ họa đã được Hội đồng Thẩm định nhà trường thông qua. Giáo trình gồm 3 phần: Bài 1: Cài đặt và hướng dẫn sử dụng phần mềm Rhino Bài 2: Tạo hình 2D Bài 3: Tạo hình 3D Mặc dù đã hết sức cố gắng, song do biên soạn lần đầu, giáo trình không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong đồng nghiệp và bạn đọc đóng góp ý kiến để giáo trình được hoàn thiện hơn.

Đồng Tháp, ngày 18 tháng 10 năm 2020 CHỦ BIÊN NGUYỄN VĂN MỪNG iii MỤC LỤC Trang BÀI 1: CÀI ĐẶT VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PHẦN MỀM RHINO. Cài đặt phần mềm Rhino. Hướng dẫn sử dụng phần mềm Rhino. 6 BÀI 2: TẠO HÌNH 2D.

Tạo đối tượng 2D. Độ chính xác mẫu. Điểm trong đối tượng. Bài tập thực hành tạo hình 2D.

75 BÀI 3: TẠO HÌNH 3D. Thiết lập mô phỏng 3D. Mô hình solids (môi trường dạng khối rắn=hình khối). Tạo bề mặt đối tượng (surface=bề mặt).

Nhập và xuất mô hình .Từ 2D dựng thành 3D. Bố trí và in ấn. Bài tập thực hành. 123 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

140 iv CHƢƠNG TRÌNH MÔ ĐUN (Chương trình ban hành kèm theo Quyết định số:……, ngày……, tháng……, năm……… của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp) Tên mô đun: TẠO HÌNH 2D VÀ 3D Mã mô đun: MĐ16KC6480216 Thời gian thực hiện mô đun: 90 giờ (Lý thuyết: 30 giờ; Thực hành/ thực tập/thí nghiệm/ bài tập/thảo luận: 56 giờ; Kiểm tra thường xuyên, định k : 2 giờ; Thi/kiểm tra kết thúc mô đun: 2 giờ) I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN - Vị trí: Là mô đun chuyên ngành trong nội dung chương trình đào tạo của ngành thiết kế đồ họa, được bố trí giảng dạy sau khi học các môn cơ sở. - Tính chất: Tạo hình 2D và 3D là môn học nghiên cứu những kiến thức chuyên sâu về tạo hình. MỤC TIÊU MÔ ĐUN - Kiến thức: o Cài đặt và sử dụng thành thạo công cụ phần mềm Rhino o Tạo hình 2D theo mẫu và theo yêu cầu.

o Tạo hình 3D theo mẫu và theo yêu cầu. o Sáng tạo đa dạng đối tượng 2D và 3D theo yêu cầu khách quan. - Kỹ năng: o Tạo hình 2D và 3D thành thạo trên phần mềm Rhino - Về năng lực tự chủ và chịu trách nhiệm: o Có khả năng tạo hình 2D và 3D đáp ứng được yêu cầu của ngành thiết kế đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. NỘI DUNG MÔ ĐUN v Thời gian (90 giờ) Lý Kiểm Thực thuyết tra MÃ MÔ Tên các bài trong hành, thí Tổng (thƣờng ĐUN mô đun nghiệm, số xuyên, thảo luận, định bài tập kỳ) MĐ16-01 Bài 1: Cài đặt và 30 8 22 0 hướng dẫn sử dụng MĐ16-02 phần mềm Rhino 30 12 18 0 Bài 2: Tạo hình 2D 28 10 16 2 MĐ16-03 Bài 3: Tạo hình 3D 2 2 Thi kết thúc mô đun Cộng 90 30 56 4 vi BÀI 1: CÀI ĐẶT VÀ HƢỚNG DẪN SỬ DỤNG PHẦN MỀM RHINO Mã mô đun: MĐ 16 -01 Giới thiệu: Bài cài đặt và hướng dẫn sử dụng phần mềm rhino gồm 30 giờ.

Bài này giúp người học cài đặt và sử dụng thành thạo phần mềm rhino trong thiết kế. Sau khi học xong bài này người học sử dụng thành thạo công cụ của Rhino để tạo ra sản phẩm trong quảng cáo. Mục tiêu của bài: - Cài đặt được phần mềm Rhino - Sử dụng thành thạo các công cụ của phần mềm Rhino Nội dung chi tiết 1. Cài đặt phần mềm Rhino Trình tự cài phần mềm Rhinoceros 5.0 như sau: B1: Ngắt mạng internet.

B2: Nhấn Setup, Install Rhino. Điền các thông tin bất kì vào ô khai báo, tick ô I Agree… và bỏ tick ô Send … Điền key dưới đây vào ô Licencese. RH50-GU32-WCFV-BE8N-3M9N-9VMC Chọn ngôn ngữ English rồi nhấn Install để cài đặt, khoảng 10 phút phần mềm sẽ cài xong, thì nhấn Close rồi ra màn hình desktop bật biểu tượng rhino 5 lên. 1 Phần mềm sẽ thông báo là trial với 29 ngày còn lại bạn nhấn vào Validate, phần mềm kết nối mạng tới server của Mcnel, tất nhiên là nó không kết nối được vì đã ngắt mạng rồi.

Sau đó bạn nhấn vào Try Manual, sẽ hiện bảng như bên dưới: B3: Điền key D69A-19CE-FFFF-CA80-FC80 vào ô cuối cùng. Nhấn Next sẽ thông báo kích hoạt thành công. 2 B4: Tiếp theo là tắt tính năng tự động Update của phần mềm Rhino3D Vào Start Menu > Control Panel > Administrative Tools -Bên trong thư mục Administrative Tools sẽ có file shorcut của Services ( biểu tượng bánh răng), bạn nhấp đúp vào đó Kéo xuống tìm Mcnel…, nhấp phải chọn Stop 3 B5: Tiếp tục nhấp phải vào Mcneel vào Property, dưới mục startup type chọn disable 4 Giờ thì nó đã bị vô hiệu hóa, và bạn có thể bật kết nối internet và sử dụng Rhino bình thường. Chúc mừng bạn đã cài và crack Rhino3D 5.

Hƣớng dẫn sử dụng phần mềm Rhino 2. Các chức năng của phần mềm 2.1Phần mềm Rhino 5.0 dùng cho hệ điều hành window -Phần cứng: Nên sử dụng 8 GB trở lên. Kết nối Internet để cài đặt và xác thực. Dung lượng ổ đĩa 600 MB.

Thẻ video có khả năng OpenGL 2 được khuyến nghị. Không quá 63 lõi CPU. Bạn nên sử dụng chuột nhiều nút với bánh xe cuộn. TheSpaceNavigatoris được hỗ trợ.

6 Phần cứng của Apple được hỗ trợ với Bootcamp -Các hệ điều hành: Windows10, 8.1, 8 hoặc 7 - được khuyến nghị Windows Vista Gói dịch vụ Windows XP (chỉ 32 bit) Lưu ý: Cả hai phiên bản 32 và 64 bit đều được cài đặt trên hệ thống Windows 64 bit 2.Giao diện phần mềm rhino 2.1 Khởi động Cách 1: Kích vào biểu tượng trên màn hình Desktop Cách 2: Mở một file đã có sẵn ,chọn file kích 2 lần chuột Cách 3: Vào start / chọn Rhino /small millimeters.2 Giao diện 7 Menu Bar Truy cập các lệnh, tùy chọn và trợ giúp. Command Liệt kê các lời nhắc, các lệnh bạn nhập và thông tin được hiển area thị bằng lệnh. Toolbars Truy cập các phím tắt đến các lệnh và tùy chọn. Graphics area Hiển thị mô hình mở.

Một số khung nhìn có thể được hiển thị. Bố cục khung nhìn mặc định hiển thị bốn chế độ xem (Top, Front, Right và Perspective). Viewports Hiển thị các khung nhìn khác nhau của mô hình trong vùng đồ họa. Status bar Hiển thị tọa độ của con trỏ, trạng thái của mô hình, tùy chọn và Toggles.Menus Hầu hết các lệnh Rhino có thể được tìm thấy trong các menu.

Ví dụ 1: Tools /options/units/ millimeters 8 Ví dụ 2: Chỉnh mất lƣới, trục tọa độ trên Rhino Vào menu Tools /Options/ bỏ 3 dấu check -Show grid lines: ẩn và hiện dòng kẻ lưới trong nền bản vẽ -Show grid axes: ẩn 2 trục trên mỗi mặt phẳng -Show world axes icon: ẩn trục tọa độ môi trường 3D 2.Toolbars Thanh công cụ Rhino chứa các nút cung cấp các phím tắt cho các lệnh. Bạn có thể thả nổi một thanh công cụ bất cứ nơi nào trên màn hình, hoặc gắn nó vào cạnh của vùng đồ họa Rhino khởi động với thanh công cụ Chuẩn được gắn trên vùng đồ họa và thanh công cụ Main1 và Main2 được gắn ở bên trái.1 Tooltips Cho biết mỗi nút sẽ làm gì. Di chuyển con trỏ củ qua một nút mà không cần nhấp vào nó. Một thẻ nhỏ màu vàng với tên của lệnh xuất hiện.

Trong Rhino, nhiều nút có thể thực hiện hai lệnh. Chú giải công cụ cho biết các nút nào có chức năng kép.2 Flyouts Nút trên thanh công cụ có thể bao gồm các nút lệnh khác trong thanh công cụ flyout. Thông thường thanh công cụ flyout chứa các biến thể trên lệnh cơ sở. Sau khi chọn một nút trên flyout, flyout biến mất.

Các nút có flyouts được đánh dấu bằng một hình tam giác nhỏ màu trắng ở góc dưới bên phải. Để mở thanh công cụ flyout, giữnút chuột trái trong một lúc hoặc nhấn nút chuột phải.Vùng đồ họa (Graphics area) Đồ họa Rhino, giữ các khung nhìn, có thể được tùy chỉnh cho phù hợp với sở thích của bạn. Vị trí của các khung nhìn có thể được sắp xếp theo các cấu hình khác nhau.1 Viewports Viewports là các cửa sổ trong khu vực đồ họa hiển thị lượt xem mô hình .Để di chuyển và thay đổi kích thước khung nhìn, hãy kéo tiêu đề hoặc đường viền của chế độ xem. Có thể tạo chế độ xem mới, đổi tên chế độ xem và sử dụng cấu hình chế độ xem được xác định trước.

Mỗi chế độ xem có mặt phẳng xây dựng riêng mà con trỏ di chuyển và chế độ chiếu. Ví dụ 1:chọn perspective / chuột trái 2 lần 10 2.2 Viewport tabs -Viewport Tiêu đề Viewport có thể được hiển thị trong các tab. Tab mặt đậm chỉ định chế độ xem đang hoạt động. Các tab giúp dễ dàng chuyển đổi giữa các chế độ xem khi sử dụng các chế độ xem tối đa hoặc nổi.

Để kích hoạt tab Viewport: Từ View menu, kích Viewport Layout, sau đó kích Show Viewport Tabs. - 4 hướng nhìn : 3 hướng nhìn căn bản và 1 hướng nhìn 3d +top: mặt phẳng xây dựng trục x và y tương ứng với trục thế giới x và trục y. +Rght: mặt phẳng xây dựng (trục x và trục y) thẳng hàng với trục y và z thế giới. +Front: mặt phẳng xây dựng (x- và trục y) phù hợp với trục x và z thế giới.

+Perspective: viewport sử dụng mặt phẳng xây dựng hàng đầu. Ví dụ 1: View / viewport layout / 4 hay 3 viewport 11 2.Vùng lệnh command(Command area) Lệnh hiển thị các lệnh và lệnh nhắc. Nó có thể được cập cảng ở trên cùng hoặc dưới cùng của màn hình hoặc nó có thể trôi nổi bất cứ nơi nào. Cửa sổ lệnh hiển thị hai dòng theo mặc định.