ĀY BAN NHÂN DÂN TâNH GIA LAI TR£âNG CAO Đ¾NG GIA LAI GIÁO TRÌNH MÔN HàC/MÔ ĐUN: ĐàC S¡ Đâ, BÀN V¾ VÀ TÀI LIÈU Kþ THUÀTNGHÂ: CÔNG NGHÈ Ô TÔ, Kþ THUÀT MÁY NÔNG NGHIÈP TRÌNH ĐÞ: TRUNG CÂP-CAO Đ¾NG (Ban hành kèm theo Quyết định số 943/QĐ-TCĐGL ngày 25 tháng 10 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai) Gia Lai, năm 2022 TUYÊN Bà BÀN QUYÂN Tài liáu này thuộc lo¿i sách giáo trình nên các nguán thông tin có thể đ¤ợc phépdùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các mÿc đích về đào t¿o và tham khÁo. Mái mÿc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dÿng với mÿc đích kinh doanh thiếulành m¿nh sÁ bß nghiêm cấm. 1 LâI GIàI THIÈU Trong nhiều năm gần đây cùng với tßc độ phát triển kinh tế xã hội cāa đất n¤ớc, trong quá trình công nghiáp hóa, hián đ¿i hóa đất n¤ớc, viác áp dÿng các kā thuÁt tiên tiến vào trong sÁn xuất là một yêu cầu cấp thiết. Ng¤ßi thợ phÁi biết vÁn hành các máy móc thiết bß một cách thành th¿o và an toàn.
Để phÿc vÿ cho đào t¿o môđun Đác s¢ đá, bÁn vÁ và tài liáu kā thuÁt, nghề Công nghá ô tô, kā thuÁt máy nông nghiáp những kiến thăc c¢ bÁn cÁ về lý thuyết và thực hành về Đác s¢ đá, bÁn vÁ và tài liáu kā thuÁt với mong mußn đó giáo trình đ¤ợc biên so¿n, nội dung bao gám 4 bài: Bài 1 Những kiến thăc c¢ bÁn về lÁp bÁn vÁ kā thuÁt Bài 2: Biểu dißn vÁt thể trên bÁn vÁ kā thuÁt Bài 3 Sử dÿng tài liáu kā thuÁt , cẩm nang sửa chữa Bài 4 Sử dÿng dÿng cÿ đo kiểm Kiến thăc trong giáo trình đ¤ợc biên so¿n theo quy đßnh cāa thông t¤ sß 03 /2017/TT-BLĐTBXH ngày 1/3/2017 cāa Bộ lao động Th¤¢ng binh xã hội, sắp xếp logic Do đó ng¤ßi đác có thể hiểu một cách dß dàng. Xin trân tráng cÁm ¢n các phòng ban chăc năng tr¤ßng Cao đẳng Gia Lai, khoa Động Lực-Máy nông nghiáp, tr¤ßng Cao đẳng Gia Lai cũng nh¤ sự giúp đỡ quý báu cāa đáng nghiáp đã giúp tác giÁ hoàn thành giáo trình này. Mặc dù đã rất cß gắng nh¤ng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giÁ rất mong nhÁn đ¤ợc ý kiến đóng góp cāa ng¤ßi đác để lần xuất bÁn sau giáo trình đ¤ợc hoàn thián h¢n. Gia Lai, ngày 25 tháng 10 năm 2022 Biên so¿n Đỗ Đăc Kiên MþC LþC TRANG Lßi giới thiáu 4 Mÿc lÿc 5 Bài 1 NHĀNG KIÀN THĀC C¡ BÀN V LÀP BÀN V¾ Kþ THUÀT 9 1.
Các tiêu chuẩn về trình bày bÁn vÁ kā thuÁt 9 2. Thực hành 31 Bài 2 BIÄU DIÆN VÀT THÄ TRÊN BÀN V¾ Kþ THUÀT 34 1. Hình chiếu trÿc đo 2. Hình chiếu cāa vÁt thể 42 3.
Hình cắt và mặt cắt 47 4. BÁn vÁ kā thuÁt chuyên ngành 59 Bài 3 Sþ DþNG TÀI LIÈU Kþ THUÀT, CÀM NANG SþA CHĀA 75 1. H¤ớng d¿n tìm kiếm và sử dÿng tài liáu kā thuÁt, cẩm nang sửa chữa 2. Đác và sử dÿng tài liáu kā thuÁt, cẩm nang sửa chữa 79 3.
Thực hành: 88 Bài 4 Sþ DþNG DþNG Cþ ĐO KIÄM TRONG NGH C¡ KHÍ -SþA 92 CHĀA 1. Các khái niám c¢ bÁn về dung sai lắp ghép 2. Các d¿ng lắp ghép, mßi ghép trong ô tô 103 3. Sử dÿng dÿng cÿ đo kiểm trong nghề c¢ khí - sửa chữa ô tô 114 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên môdun: ĐàC S¡ Đà, BÀN VÀ VÀ TÀI LIàU KĀ THUÀT Mã môdun: MĐ 07 Vß trí, tính chÃt, ý nghĩa và vai trò cÿa mô đun: - Vß trí: Môdun đ¤ợc bß trí giÁng d¿y sau khi hác xong các môn hác chung.
- Tính chất: Là môdun kā thuÁt c¢ sá bắt buộc. Mÿc tiêu cÿa mô đun: +Và kiÁn thāc: - Trình bày đ¤ợc các nét vÁ c¢ bÁn và nguyên tắc hình chiếu. - Trình bày đ¤ợc các ph¤¢ng pháp đác ký hiáu và ghi chú từ tài liáu kā thuÁt và tiêu chuẩn bÁn vÁ. - Trình bày và dißn giÁi đ¤ợc các bÁn vÁ, tài liáu kā thuÁt phÿc vÿ nghề Công nghá ô tô - Trình bày đ¤ợc các nội dung về dung sai lắp ghép, các dÿng cÿ đo dùng trong sửa chữa ô tô +Và kÿ năng: - Đác đ¤ợc các bÁn vÁ lắp, bÁn vÁ s¢ đá động cāa các c¢ cấu, các ký hiáu và ghi chú từ tài liáu kā thuÁt và tiêu chuẩn bÁn vÁ - Áp dÿng đ¤ợc kiến thăc từ tài liáu kā thuÁt, cẩm nang sửa chữa cho công viác thực tế - Xác đßnh các thành phần lắp ráp, chăc năng cāa từng thành phần lắp ráp và mßi liên há giữa các thành phần trong bÁn vÁ tãng thể, s¢ đá há thßng cāa ô tô +Và năng lực tự chÿ và trách nhiÉm: - Áp dÿng các kiến thăc, kā năng đã hác vào quá trình hác tÁp và trong cuộc sßng.
- Tuân thā các quy đßnh cāa pháp luÁt trong quá trình tìm kiếm tài liáu (bÁn quyền). - Tự rèn luyán bÁn thân và phát triển nâng cao Nßi dung mô đun: 1.Nội dung tãng quát và phân phßi thßi gian: Thãi gian Sá Thực Tên ch¤¢ng, mÿc Tổng Lý KiÅm TT hành, sá thuyÁt tra bài tÁp Thãi gian Sá Thực Tên ch¤¢ng, mÿc Tổng Lý KiÅm TT hành, sá thuyÁt tra bài tÁp Bài 1 Nhāng kiÁn thāc c¢ bÁn và lÁp bÁn v¿ kÿ 1 8 5 3 0 thuÁt 1. Các tiêu chuẩn về trình bày bÁn vÁ kā thuÁt 2. Các phép chiếu và hình chiếu c¢ bÁn 3.
Hình chiếu cāa điểm đ¤ßng thẳng, mặt phẳng 3. Hình chiếu các khßi hình hác đ¢n giÁn 4 Thực hành 2 Bài 2 BiÅu diÇn vÁt thÅ trên bÁn v¿ kÿ thuÁt 12 4 7 1 1. Hình chiếu trÿc đo 2. Hình chiếu cāa vÁt thể 3.
Hình cắt và mặt cắt 4. BÁn vÁ kā thuÁt chuyên ngành Bài 3 Sÿ dÿng tài liÉu kÿ thuÁt , cÁm nang sÿa 3 16 7 8 1 chāa 1 Chăc năng, nhiám vÿ cāa tài liáu kā thuÁt, cẩm nang sửa chữa 2 H¤ớng d¿n tìm kiếm và sử dÿng tài liáu kā thuÁt, cẩm nang sửa chữa. Thực hành: 4 Bài 4 Sÿ dÿng dÿng cÿ đo kiÅm 20 9 10 1 1. Các khái niám c¢ bÁn về dung sai lắp ghép 1.
Dung sai lắp ghép bề mặt tr¢n, dung sai hình d¿ng, vß trí và độ nhám bề mặt 1. Thực hành dißn giÁi dung sai trong bÁn vÁ kā thuÁt Thãi gian Sá Thực Tên ch¤¢ng, mÿc Tổng Lý KiÅm TT hành, sá thuyÁt tra bài tÁp 2. Dung sai kích th¤ớc và lắp ghép các mßi ghép thông dÿng 2.1 Các d¿ng lắp ghép trong ô tô 2.2 NhÁn d¿ng các kiểu lắp ghép, mßi ghép 3 Sử dÿng dÿng cÿ đo kiểm trong nghề c¢ khí-sửa chữa ô tô 3.Công dÿng, cấu t¿o cāa các dÿng cÿ đo dùng trong sửa chữa ô tô 3.2 Thực hành: Đo kiểm chi tiết 5 Thi kÁt thúc Môđun 4 4 Cßng 60 25 28 7 Bài 1 NHĀNG KIÀN THĀC C¡ BÀN V LÀP BÀN V¾ Kþ THUÀT Mã bài 07.01 Giái thiÉu BÁn vÁ kā thuÁt là một ph¤¢ng pháp truyền thông tin kā thuÁt, nó thể hián ý đá cāa nhà thiết kế, nó là một tài liáu c¢ bÁn nhất và thể hián hầu hết thông tin nhất để chã đ¿o quá trình gia công, sửa chữa, dựa vào đó ng¤ßi gia công tiến hành gia công sửa chữa và sÁn xuất ra sÁn phẩm. Đáng thßi cũng dựa vào đó mà ng¤ßi kiểm tra tiến hành kiểm tra những thông sß cấp thiết cāa sÁn phẩm vừa sÁn xuất ra.
BÁn vÁ kā thuÁt đ¤ợc thực hián bằng những ph¤¢ng pháp trình dißn khoa hác, chuẩn xác theo những quy tắc thßng nhất cāa qußc gia và qußc tế, song nó cũng là những c¢ sá pháp lý cāa công trình hay thiết bß đ¤ợc trình dißn. Mÿc tiêu + KiÁn thāc - Hoàn chãnh bÁn vÁ một chi tiêt máy đ¢n giÁn với đầy đā nội dung theo yêu cầu cāa tiêu chuẩn Viát Nam: K¿ khung bÁn vÁ, k¿ khung tên, ghi nội dung khung tên, biểu dißn các đ¤ßng nét, ghi kích th¤ớc. khi đ¤ợc cung cấp bÁn vÁ phác cāa chi tiết +Kÿ năng: Thực hián đ¤ợc các phép chiếu và hình chiếu c¢ bÁn +Và năng lực tự chÿ và trách nhiÉm - VÁn dÿng các kiến thăc, kā năng đã hác vào quá trình hác tÁp và trong cuộc sßng. - Tuân thā đúng quy đßnh, quy ph¿m về tiêu chuẩn trình bày bÁn vÁ kā thuÁt.
- Tự rèn luyán và phát triển nâng cao năng lực bÁn thân. Nßi dung chính 1. Các tiêu chuÁn và trình bày bÁn v¿ kÿ thuÁt 1. Tiêu chuÁn và bÁn v¿ kÿ thuÁt Tiêu chuẩn là những quy đßnh trong một lĩnh vực nào đó mà ng¤ßi ho¿t động trong lĩnh vực đó phÁi tuân theo.
Các tiêu chuẩn th¤ßng gặp: - Tiêu chuẩn nhà n¤ớc Viát Nam: TCVN - Tiêu chuẩn vùng: TCV - Tiêu chuẩn ngành: TCN - Tiêu chuẩn c¢ sá: TC - Tiêu chuẩn qußc tế: ISO Ví dÿ: TCVN 8-20:2002 1. Khổ giÃy Khã giấy đ¤ợc xác đßnh bằng các kích th¤ớc mép ngoài cāa bÁn vÁ. Các khã giấy có hai lo¿i: các khã giấy chính và các khã giấy phÿ. Khã chính gám có khã có kích th¤ớc 1189x841 với dián tích 1m2 và các khã khác đ¤ợc chia từ khã giấy này.
Các khã giấy chính cāa TCVN 2-74 (hình 1.1) t¤¢ng ăng với các khã giấy dãy ISO-A cāa Tiêu chuẩn Qußc tế ISO 5457-1999. Khã giấy và các phần tử cāa tß giấy vÁ. Kí hiáu cāa mỗi khã chính gám hai chữ sß, trong đó chữ sß thă nhất là th¤¢ng cāa kích th¤ớc cāa một c¿nh cāa khã giấy (tính bằng mm) chia cho 297, chữ sß thă hai là th¤¢ng cāa kích th¤ớc c¿nh còn l¿i cāa khã giấy chia cho 210. Tích cāa hai chữ sß kí hiáu là sß l¤ợng khã 11 chăa trong khã giấy đó.
Ví dÿ khã 22 gám có 2x2 = 4 khã 11 nằm trong đó.1 Các khã giấy chính Ký hiáu và kích th¤ớc cāa các khã giấy chính nh¤ bÁng 1. Kích th¤ớc và ký hiáu các lo¿i khã giấy Kí hiáu khã giấy 44 24 22 12 11 Kích th¤ớc các c¿nh 1189x841 594x841 594x420 297x420 297x210 khã giấy (mm) Kí hiáu t¤¢ng ăng A0 A1 A2 A3 A4 1. Khung v¿, khung tên Khung bÁn vÁ 5 5 5 5 Khung tên Hình 1.2 Khung bÁn vÁ - Khung tên Nội dung khung bÁn vÁ và khung tên cāa bÁn vÁ dùng trong sÁn xuất đ¤ợc qui đßnh trong tiêu chuẩn TCVN 3821-83.3 Khung tên m¿u Khung bản vẽ: Фợc vÁ bằng nét liền đÁm và cách đều mép khã giấy 5mm. Khi cần đóng thành tÁp thì c¿nh trái khung bÁn vÁ đ¤ợc vÁ cách mép khã giấy 25mm.
Khung tên: Фợc đặt á góc phÁi phiá d¤ới cāa bÁn vÁ. Khung tên có thể đặt theo c¿nh ngắn hay c¿nh dài cāa khung bÁn vÁ (hình 1. Kích th¤ớc và nội dung khung tên cāa bÁn vÁ dùng trong hác tÁp nh¤ hình m¿u sau (hình 1.