Giáo Trình Kỹ Thuật Thi Công Mạng Nghề Kỹ Thuật Sửa Chữa Lắp Ráp Máy Tính Trình Độ Trung Cấp

Giáo trình nghiên cứu kỹ thuật thi công mạng nghề kỹ thuật sữa chữa lắp ráp máy tính trình độ trung cấp trường cao đẳng, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù

• Tác giả: Phương Phương Thuý
• Người hướng dẫn: Lê Thị Ngọc Trâm
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề An Giang
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Sửa Chữa, Lắp Ráp Máy Tính
• Đề tài: Giáo Trình Kỹ Thuật Thi Công Mạng
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: An Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Bài 1: Hạ Tầng Hệ Thống Thiết Bị Mạng
• 1.1. I. Hạ tầng hệ thống thiết bị mạng
• 1.1.1. 1. Hạ tầng hệ thống cáp mạng
• 1.1.1.1. 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến truyền thông
• 1.1.1.2. 1. Độ suy giảm tín hiệu
• 1.1.1.3. 6. Nhiễu điện từ
• 1.1.1.4. 7. Nhiễu xuyên âm
• 2. Bài 2 : Tiêu Chuẩn Thi Công Mạng
• 2.1. I. Giới thiệu một số tiêu chuẩn thi công mạng
• 2.1.1. 1. TIA/EIA-568 Standard
• 2.1.2. 3. TIA/EIA-606 Standard
• 2.1.3. 4. TIA/EIA-607 Standard
• 2.1.4. 5. Tổng quan về họ tiêu chuẩn IEEE 802
• 2.2. II. Hệ thống cáp có cấu trúc
• 2.2.1. 1. Yếu Tố của TIA/EIA-568B
• 2.2.2. 2. Các chỉ định của TIA/EIA & ISO
• 2.2.3. 3. Khoảng Cách Kết Nối Cáp Ngang
• 3. Bài 3 : Thiết Kế Hệ Thống Mạng Lan
• 3.1. I. Phân tích nhu cầu của doanh nghiệp
• 3.1.1. 1. Thu thập yêu cầu của doanh nghiệp
• 3.1.2. 2. Phân tích yêu cầu của doanh nghiệp
• 3.2. II. Khảo sát, thiết kế và vẽ sơ đồ hệ thống
• 3.2.1. 1. Thiết kế và vẽ sơ đồ hệ thống mạng
• 3.3. III. Dự trù kinh phí
• 3.4. IV. Lập kế hoạch thi công
• 4. Bài 4 : Kỹ Thuật Thi Công Mạng Lan
• 4.1. I. Thi công hệ thống cáp
• 4.1.1. 1. Kỹ thuật bấm cáp xoắn đôi
• 4.1.2. 2. Kỹ thuật đấu nối cáp đồng trục
• 4.2. II. Một số nguyên tắc thi công mạng
• 4.2.1. 1. An toàn về điện
• 4.2.2. 2. An toàn lắp đặt cáp và thiết bị mạng
• 4.3. III. Lắp đặt hệ thống thiết bị mạng
• 4.3.1. 1. Kỹ thuật lắp đặt hub/swich
• 4.3.2. 2. Kỹ thuật đánh nhãn cáp
• 5. Bài 5: Kỹ Thuật Thi Công Mạng Wlan
• 5.1. I. Các thuật ngữ trong WLAN
• 5.1.1. 2. Các chuẩn của Wireless LAN
• 5.1.2. 3. Các thành phần Wireless LAN
• 5.2. II. Các Mô Hình Thiết Lập Mạng Wlan
• 5.2.1. 1. Mô hình Ad-Hoc
• 5.2.2. 2. Mô hình Infrastructure 1
• 5.2.3. 3. Mô hình Infrastructure 2
• 5.2.4. 4. Các mô hình khác
• 6. Bài 6: Cài Đặt Và Quản Trị Hệ Thống Mạng
• 6.1. I. Tổng Quan Hệ Điều Hành Windows Server
• 6.1.1. 1. Cài đặt
• 6.2. II. Hệ Thống Tên Miền DNS
• 6.2.1. 1. DNS Server và cấu trúc cơ sở dữ liệu tên miền
• 6.2.2. 3. Hoạt động của hệ thống tên miền
• 6.2.3. 4. Cài đặt và cấu hình DNS
• 6.2.4. 5. Server chính
• 6.3. III. Dịch Vụ Thư Mục
• 6.3.1. 1. Các thành phần của dịch vụ thư mục (AD)
• 6.3.2. 3. Cài đặt và cấu hình máy điều khiển vùng chính
• 6.3.3. 4. Gia nhập máy trạm vào máy điều khiển vùng
• 6.4. IV. Quản Lý Tài Khoản Người Dùng Và Nhóm Người Dùng
• 6.4.1. 2. Tạo và quản lý tài khoản người dùng
• 6.4.2. 3. Tạo và quản lý tài khoản nhóm người dùng
• 6.5. V. Tạo và quản lý thư mục dùng chung
• 6.5.1. 1. Tạo các thư mục dùng chung
• 6.5.2. 2. Quản lý các thư mục dùng chung
• 6.5.3. 3. Gán Quyền Truy Cập NTFS
• 6.6. VI. Chính Sách
• 6.6.1. 1. Giới thiệu chính sách hệ thống
• 6.6.2. 2. Sử Dụng Một Số Chính Sách Hệ Thống Cơ Bản
• 6.6.3. 3. Giới Thiệu Chính Sách Nhóm
• 6.6.4. 4. Sử Dụng Một Số Chính Sách Nhóm Cơ Bản
• 6.7. VII. Cài Đặt Và Cấu Hình Dịch Vụ DHCP
• 6.7.1. 1. Giới thiệu dịch vụ DHCP
• 6.7.2. 2. Cài đặt và cấu hình dịch vụ DHCP
• 6.8. VIII. Cài đặt và quản trị máy in
• 6.8.1. 1. Cài đặt và sử dụng máy in
• 6.8.2. 2. Chia sẻ máy in đã tạo
• 6.8.3. 3. Cấp và ủy quyền máy in
• Các Thuật Ngữ Chuyên Môn
• Tài Liệu Tham Khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Kỹ Thuật Thi Công Mạng

Giáo trình Kỹ thuật thi công mạng và quản trị hệ thống máy tính là tài liệu thiết yếu cho sinh viên ngành Công nghệ Thông tin. Tài liệu này không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành về cách xây dựng và quản lý hệ thống mạng. Nội dung giáo trình được biên soạn dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế và thực tiễn tại các doanh nghiệp, giúp sinh viên nắm vững các khái niệm cơ bản và kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực này.

1.1. Mục tiêu của giáo trình Kỹ thuật thi công mạng

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về kỹ thuật thi công mạng và quản trị hệ thống máy tính. Sinh viên sẽ học cách thiết kế, lắp đặt và bảo trì hệ thống mạng LAN và WLAN, từ đó có thể áp dụng vào thực tế.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Nội dung giáo trình được chia thành nhiều bài học, mỗi bài tập trung vào một khía cạnh cụ thể của kỹ thuật thi công mạng. Các bài học bao gồm từ hạ tầng thiết bị mạng đến tiêu chuẩn thi công và quản trị hệ thống máy tính.

II. Những thách thức trong Kỹ Thuật Thi Công Mạng

Trong quá trình thi công mạng, nhiều thách thức có thể phát sinh, từ việc lựa chọn thiết bị phù hợp đến việc đảm bảo an toàn cho hệ thống. Các vấn đề như độ suy giảm tín hiệu, nhiễu điện từ và sự tương thích giữa các thiết bị là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Độ suy giảm tín hiệu trong mạng

Độ suy giảm tín hiệu là một trong những vấn đề chính ảnh hưởng đến hiệu suất của hệ thống mạng. Việc lựa chọn loại cáp và thiết bị phù hợp có thể giúp giảm thiểu tình trạng này.

2.2. Nhiễu điện từ và ảnh hưởng đến mạng

Nhiễu điện từ có thể gây ra sự cố trong quá trình truyền tải dữ liệu. Việc sử dụng cáp có chất lượng tốt và thiết bị bảo vệ có thể giúp giảm thiểu tác động của nhiễu đến hệ thống mạng.

III. Phương pháp thiết kế hệ thống mạng hiệu quả

Thiết kế hệ thống mạng là một bước quan trọng trong quá trình thi công. Việc phân tích nhu cầu của doanh nghiệp và khảo sát thực địa là những bước cần thiết để đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả.

3.1. Phân tích nhu cầu của doanh nghiệp

Phân tích nhu cầu giúp xác định các yêu cầu cụ thể của doanh nghiệp về hệ thống mạng. Điều này bao gồm việc xác định số lượng thiết bị, loại hình kết nối và các dịch vụ cần thiết.

3.2. Khảo sát và thiết kế sơ đồ hệ thống

Khảo sát thực địa giúp thu thập thông tin về môi trường lắp đặt. Từ đó, thiết kế sơ đồ hệ thống sẽ được thực hiện để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của kỹ thuật thi công mạng.

IV. Kỹ thuật thi công mạng LAN và WLAN

Kỹ thuật thi công mạng LAN và WLAN đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các thiết bị và quy trình lắp đặt. Việc tuân thủ các nguyên tắc an toàn và tiêu chuẩn thi công là rất quan trọng để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định.

4.1. Nguyên tắc thi công mạng LAN

Các nguyên tắc thi công mạng LAN bao gồm việc lắp đặt cáp đúng cách, đảm bảo an toàn điện và sử dụng thiết bị phù hợp. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hiệu suất của hệ thống mạng.

4.2. Kỹ thuật lắp đặt hệ thống WLAN

Lắp đặt hệ thống WLAN yêu cầu kiến thức về các chuẩn không dây và cách thiết lập mạng. Việc lựa chọn vị trí lắp đặt thiết bị phát sóng cũng ảnh hưởng đến hiệu suất của mạng không dây.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các ứng dụng thực tiễn của kỹ thuật thi công mạng rất đa dạng, từ việc thiết lập mạng cho doanh nghiệp đến việc triển khai các giải pháp bảo mật. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng đúng kỹ thuật có thể nâng cao hiệu suất và độ tin cậy của hệ thống.

5.1. Ứng dụng trong doanh nghiệp

Việc áp dụng kỹ thuật thi công mạng trong doanh nghiệp giúp tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả truyền thông. Các doanh nghiệp có thể chia sẻ tài nguyên và thông tin một cách nhanh chóng và an toàn.

5.2. Kết quả nghiên cứu về bảo mật hệ thống

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp bảo mật trong quản trị hệ thống máy tính giúp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ thông tin quan trọng của doanh nghiệp.

VI. Kết luận và tương lai của Kỹ Thuật Thi Công Mạng

Kỹ thuật thi công mạng đang ngày càng phát triển với sự tiến bộ của công nghệ. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội mới cho các kỹ thuật viên và quản trị viên hệ thống.

6.1. Xu hướng phát triển công nghệ mạng

Công nghệ mạng đang phát triển nhanh chóng với sự xuất hiện của các giải pháp mới như mạng 5G và IoT. Điều này mở ra nhiều cơ hội cho việc cải tiến kỹ thuật thi công mạng.

6.2. Cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực mạng

Với sự gia tăng nhu cầu về quản trị hệ thống máy tính, cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực này ngày càng phong phú. Các kỹ thuật viên và quản trị viên có thể tìm thấy nhiều vị trí hấp dẫn trong các doanh nghiệp và tổ chức.

Nội dung chính

BÁO CÁO THƯ MỤC VÀ TỔNG QUAN NỘI DUNG GIÁO TRÌNH KỸ THUẬT THI CÔNG MẠNG (MĐ 19)

---

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kỹ thuật thi công mạng (Mã mô đun: MĐ 19) là tài liệu học tập chuyên môn nghề thuộc chương trình đào tạo nghề "Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính" ở trình độ Trung cấp, do Trường Cao đẳng Nghề An Giang ban hành năm 2019 theo kế hoạch xây dựng hệ thống giáo trình của Khoa Công nghệ Thông tin. Tài liệu do tác giả Phương Phương Thuý làm chủ biên và Lê Thị Ngọc Trâm thực hiện phản biện khoa học.

Trong cấu trúc chương trình đào tạo nghề, đây là mô đun chuyên môn mang tính chất bắt buộc. Mô đun đóng vai trò trang bị kiến thức nền tảng và kỹ năng kỹ thuật phục vụ việc xây dựng, lắp đặt, bảo trì và quản trị hệ thống mạng cục bộ (LAN) có dây, mạng không dây (WLAN) cũng như mô hình mạng Client - Server cho các cơ quan, doanh nghiệp.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể trên ba phương diện:

• Về mặt kiến thức: Cung cấp hiểu biết về vai trò, thông số vật lý của các loại thiết bị mạng và cáp truyền dẫn; các tiêu chuẩn thi công quốc tế; quy trình khảo sát, phân tích yêu cầu dự án; phương pháp lập dự trù kinh phí và kế hoạch thi công; các nguyên tắc an toàn lao động và bảo mật hệ thống.
• Về mặt kỹ năng: Rèn luyện khả năng lựa chọn thiết bị, thi công bấm cáp xoắn đôi (UTP/STP), đấu nối cáp đồng trục, lắp đặt thiết bị tập trung (Hub/Switch), triển khai mạng WLAN và cấu hình các dịch vụ máy chủ trên hệ điều hành Windows Server 2008.
• Về mặt năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành thái độ làm việc cẩn thận, thao tác kỹ thuật chính xác, tuân thủ quy chuẩn an toàn cho người và thiết bị, đồng thời thực hành tiết kiệm vật tư trong quá trình thi công.

Về cấu trúc và cách tiếp cận, giáo trình được tổ chức thành 6 bài học chính kết hợp phần ôn tập và câu hỏi hệ thống hóa. Nội dung được triển khai theo trật tự logic: từ tầng vật lý (thiết bị, cáp truyền dẫn, tiêu chuẩn kỹ thuật) đến quy trình thiết kế, kỹ thuật thi công thực tế và kết thúc bằng việc cài đặt, quản trị dịch vụ mạng trên máy chủ. Điểm đặc thù của tài liệu là sự kết hợp giữa lý thuyết cơ sở với các số liệu kỹ thuật, hướng dẫn thao tác cụ thể và bài tập tình huống bóc tách khối lượng dự toán thực tế.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân bổ dung lượng qua 6 bài học chuyên đề với tiến trình logic rõ ràng:

• Bài 1: Hạ tầng hệ thống thiết bị mạng và cáp mạng (Trang 7–21): Giới thiệu chức năng phần cứng của Card mạng (NIC); Bộ tập trung Hub (phân loại Hub thụ động, Hub chủ động, Hub thông minh); Bộ chuyển mạch Switch; Bộ định tuyến Router (phân loại Router phụ thuộc giao thức và không phụ thuộc giao thức, cơ chế bảng định tuyến Routing table, các giao thức RIP, NLSP, OSPF, IS-IS); Tường lửa Firewall (phần cứng và phần mềm); Thiết bị chuyển đổi Transceiver, Media Converter quang điện; Module quang SFP (Small Form Factor) và Cầu nối Bridge. Về hạ tầng cáp, bài học phân tích cáp đồng trục (10BASE-5 dày và 10BASE-2 mỏng kèm chuẩn đầu nối BNC), cáp xoắn đôi (STP có vỏ bọc chống nhiễu, UTP không bọc từ Cat 1 đến Cat 5), cáp quang (Single-mode, Multi-mode; các thông số lõi 8.3/125, 50/125, 62.5/125, 100/140 micron). Cuối bài phân tích các yếu tố ảnh hưởng đường truyền: dung lượng (throughput), băng thông (bandwidth), độ suy giảm tín hiệu (attenuation), nhiễu điện từ (EMI) và nhiễu xuyên âm (crosstalk).
• Bài 2: Tiêu chuẩn thi công mạng (Trang 22–32): Giới thiệu vai trò của các tổ chức tiêu chuẩn TIA, EIA, ISO, ANSI, IEEE. Phân tích các chuẩn TIA/EIA-568, TIA/EIA-569 (không gian và đường cáp), TIA/EIA-606 (quản trị hạ tầng viễn thông), TIA/EIA-607 (tiếp đất và liên kết); tổng quan họ tiêu chuẩn IEEE 802 (từ 802.1 đến 802.12, các thế hệ không dây 802.11, 802.11a, 802.11b, 802.11g, 802.11n sử dụng công nghệ MIMO và chuẩn 802.11ac). Chi tiết hóa 7 phân vùng của hệ thống cáp có cấu trúc theo TIA/EIA-568B: Work Area, Horizontal Cabling (quy định khoảng cách tối đa 90m cáp ngang + 10m cáp nối), Telecoms Room, Backbone Cabling, Equipment Room, Entrance Facilities và Administration.
• Bài 3: Thiết kế hệ thống mạng LAN (Trang 33–43): Trình bày quy trình thu thập và phân tích yêu cầu doanh nghiệp; kỹ thuật khảo sát thực địa mặt bằng kiến trúc; phương pháp vẽ sơ đồ mạng ở mức luận lý (Workgroup, Domain) và sơ đồ vật lý (tổng thể toà nhà, sơ đồ từng tầng, chi tiết từng phòng ban); phương pháp lập bảng dự trù kinh phí vật tư và quy trình 3 bước triển khai dự án (Khảo sát/Thiết kế $\rightarrow$ Lắp đặt $\rightarrow$ Nghiệm thu/Chuyển giao).
• Bài 4: Kỹ thuật thi công mạng LAN (Trang 44–52): Hướng dẫn kỹ thuật bấm cáp xoắn đôi UTP theo chuẩn T568A và T568B cho cáp thẳng (Straight-through) và cáp chéo (Crossover); quy trình 5 bước đấu nối cáp đồng trục; các tiêu chuẩn kỹ thuật lắp đặt cáp (lực kéo tối đa $\le$ 25 lbs/ft, không uốn qua 2 góc $90^\circ$, đỡ cáp mỗi 1.5m, khoảng cách an toàn với nguồn điện tối thiểu 120mm); kỹ thuật sắp xếp Hub/Switch và quy trình đánh nhãn cáp theo NFPA 72/76, ANSI/TIA/EIA 606-A, BICSI.
• Bài 5: Kỹ thuật thi công mạng WLAN (Trang 53–79): Trình bày các thuật ngữ chuyên ngành, các chuẩn vô tuyến IEEE 802.11, thành phần phần cứng WLAN, các mô hình thiết lập mạng không dây gồm mạng Ad-Hoc, mạng Infrastructure và kỹ thuật cấu hình các Access Point (AP) hoạt động ở chế độ Repeater hoặc Bridge.
• Bài 6: Cài đặt và quản trị hệ thống mạng (Trang 80–129): Hướng dẫn cài đặt hệ điều hành Windows Server 2008; cấu hình dịch vụ tên miền DNS (Domain Name System); cài đặt dịch vụ thư mục Active Directory (AD) và cấu hình máy điều khiển vùng chính (Primary Domain Controller); quản lý tài khoản người dùng (User Account) và nhóm (Group Account); tạo thư mục dùng chung và thiết lập phân quyền truy cập NTFS; cấu hình chính sách hệ thống và chính sách nhóm (Group Policy); cài đặt dịch vụ cấp phát địa chỉ IP tự động DHCP; cài đặt, quản trị và chia sẻ máy in qua mạng.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng hệ thống kiến thức lý thuyết thông qua ba trục nội dung:

1. Lý thuyết truyền dẫn vật lý: Cơ chế lan truyền tín hiệu qua môi trường đồng (dây đồng trục, đôi dây xoắn) và môi trường quang (sợi thủy tinh phản xạ ánh sáng); nguyên lý suy hao năng lượng trên khoảng cách; tác động của hiện tượng cảm ứng điện từ gây nhiễu EMI/RFI và hiện tượng ghép tạp âm giữa các cặp dây dẫn (crosstalk).
2. Nguyên lý phân tầng mạng và chuẩn hóa: Sự phân định chức năng thiết bị theo mô hình 7 tầng OSI (Router xử lý gói tin ở tầng Network - tầng 3; Switch và Bridge xử lý khung dữ liệu theo địa chỉ MAC ở tầng Data Link - tầng 2; Hub, Repeater và Cáp truyền dữ liệu ở tầng Physical - tầng 1); các quy chuẩn đấu nối cáp có cấu trúc của TIA/EIA và quy cách đánh nhãn quản trị.
3. Mô hình kiến trúc dịch vụ mạng: Khái niệm mạng tập trung (Client - Server) so với mạng ngang hàng (Workgroup); cơ chế ánh xạ tên miền và địa chỉ IP qua cơ sở dữ liệu phân tán DNS; cơ chế gán địa chỉ IP động DHCP; cấu trúc cơ sở dữ liệu đối tượng trong Active Directory.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật chuyên môn (Technical skills): Thao tác sử dụng dao tuốt vỏ cáp, kìm bấm hạt mạng RJ-45 theo chuẩn T568A/B; kỹ thuật đấu nối đầu cắm cáp đồng trục có lớp lưới chống nhiễu; kỹ thuật kéo cáp trong ống gen/máng nẹp tuân thủ giới hạn lực căng và bán kính uốn cong; kỹ thuật lắp đặt ổ cắm mạng (faceplate, outlet); kỹ thuật định danh và in dán nhãn dây cáp.
• Kỹ năng phân tích và thiết kế (Analytical skills): Khảo sát hiện trạng công trình xây dựng; chuyển đổi yêu cầu nghiệp vụ của người sử dụng thành bảng đặc tả kỹ thuật mạng; vẽ sơ đồ phân bổ thiết bị ở mức vật lý và logic; tính toán băng thông và lựa chọn chủng loại cáp/thiết bị phù hợp với ngân sách đầu tư; lập bảng bóc tách dự toán thiết bị.
• Kỹ năng thực hành quản trị (Practical competencies): Cài đặt và cấu hình hệ điều hành Windows Server 2008; gia nhập máy trạm (client) vào miền quản trị (Domain); khởi tạo và phân quyền tài khoản người dùng; thiết lập quyền hạn truy cập tệp tin/thư mục trên hệ thống tệp NTFS; cấu hình chính sách nhóm (GPO) để quản lý máy trạm; quản trị hàng đợi và ủy quyền máy in mạng.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm tích hợp đặc trưng của giáo dục nghề nghiệp, trong đó lý thuyết đóng vai trò cung cấp quy chuẩn và cơ sở luận lý, còn thực hành là trọng tâm rèn luyện kỹ năng nghề.

Bài tập và case studies thực tế

Tài liệu tích hợp các bài tập ứng dụng bám sát môi trường thực tế của doanh nghiệp:

• Tình huống tính toán hạ tầng: Bài tập tính toán số lượng và thông số thiết bị kết nối Internet cho 2 phòng máy vi tính sát vách nhau (cửa cách nhau 5 mét, mỗi phòng chứa 25 máy trạm), yêu cầu sinh viên vận dụng kiến thức về topo mạng, khoảng cách cáp và số cổng thiết bị tập trung (Hub/Switch).
• Dự án thiết kế mạng tổng thể toà nhà doanh nghiệp: Tình huống thiết kế mạng cho công ty ABC có toà nhà 2 tầng (tầng trệt gồm 3 phòng: Tài chính - Kế toán, Kinh doanh, Kỹ thuật; tầng lầu gồm 2 phòng: Giám đốc, Phó Giám đốc) với quy mô 32 máy client và 1 máy server. Sinh viên phải thực hiện trọn vẹn:
  1. Vẽ sơ đồ mặt bằng và sơ đồ phân phối máy tính.
  2. Vẽ sơ đồ mạng logic và sơ đồ bố trí vật lý từng tầng.
  3. Lựa chọn mô hình mạng xử lý tập trung (mô hình Star, sử dụng Switch 24-port và 16-port, cáp STP, card mạng hỗ trợ BootRom PXE).
  4. Lập bảng cấu hình chi tiết cho máy Server (chipset Intel, CPU Pentium 4 3.0GHz, RAM 1GB, ổ cứng SATA/SCSI) và máy Client không ổ cứng.
  5. Lập bảng dự trù kinh phí chi tiết từng linh kiện và phần mềm (tính toán đơn giá thiết bị bằng USD và chuyển đổi theo tỷ giá VND).

Bài tập thực hành kỹ thuật và phương pháp đánh giá

• Thực hành kỹ thuật: Học sinh, sinh viên thực hiện trực tiếp các bài tập bấm cáp mạng UTP thẳng/chéo, đấu nối cáp đồng trục, lắp đặt faceplate, đo kiểm thông mạch và độ suy hao, gá lắp thiết bị lên tủ rack, đánh nhãn đầu cuối theo chuẩn TIA-606-A.
• Phương pháp đánh giá: Kết hợp đánh giá kiến thức lý thuyết (các chuẩn TIA/EIA, IEEE 802, chức năng tầng OSI của Router/Switch) với đánh giá kỹ năng thực hành thông qua các tiêu chí định lượng: độ chính xác về trật tự màu dây, độ suy hao tiếp xúc, tính thẩm mỹ của đường dây, độ an toàn điện và khả năng vận hành chính xác của các dịch vụ mạng (DNS, DHCP, phân quyền NTFS) trên hệ thống máy chủ.
• Hướng dẫn tự học: Giáo trình cung cấp hệ thống câu hỏi ôn tập cuối mỗi bài học để người học tự kiểm tra; khuyến khích sinh viên tự thực hành thiết kế sơ đồ mạng bằng các công cụ vẽ kỹ thuật và triển khai thử nghiệm các dịch vụ mạng trên nền tảng máy ảo.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

1. Hệ thống hóa các tiêu chuẩn công nghiệp quốc tế: Giáo trình không chỉ hướng dẫn thao tác cơ học mà quy chuẩn hóa toàn bộ quy trình thi công theo các bộ tiêu chuẩn của TIA/EIA và IEEE:
   • TIA/EIA-568B: Quy định cấu trúc 7 phân vùng cáp tòa nhà thương mại và giới hạn chiều dài cáp ngang 90 mét.
   • TIA/EIA-569: Tiêu chuẩn quy định không gian và đường đi của cáp (pathway and space).
   • TIA/EIA-606-A: Tiêu chuẩn quản trị cơ sở hạ tầng viễn thông và quy cách định danh, gắn nhãn cáp.
   • TIA/EIA-607: Quy chuẩn tiếp đất và liên kết chống sét, an toàn điện.
   • NFPA 72/76 và BICSI: Quy định độ bền, độ rõ ràng và tính đồng nhất trong việc ghi nhãn cáp dữ liệu điện áp thấp.
2. Cập nhật công nghệ cáp quang và mạng không dây:
   • Tích hợp kiến thức về cáp sợi quang (Single-mode và Multi-mode) cùng các phụ kiện chuyển đổi hiện đại như bộ chuyển đổi quang điện (Media Converter) và module quang cắm nóng SFP (Small Form Factor) hỗ trợ khoảng cách truyền dẫn từ 2 km đến 140 km.
   • Trình bày tiến trình phát triển của các thế hệ chuẩn mạng không dây thuộc họ IEEE 802.11: từ 802.11 (2 Mbps), 802.11b (11 Mbps, băng tần 2.4 GHz), 802.11a (54 Mbps, băng tần 5 GHz), 802.11g (54 Mbps, 2.4 GHz) đến 802.11n (sử dụng công nghệ ăng-ten đa ngõ vào/đa ngõ ra MIMO, phát sóng đa băng tần) và chuẩn 802.11ac (tốc độ lý thuyết đạt 1730 Mbps ở băng tần 5 GHz).
3. Tính liên kết giữa hạ tầng phần cứng và quản trị phần mềm: Giáo trình tạo ra chu trình kỹ thuật khép kín: người học sau khi hoàn thành việc kéo cáp, bấm đầu dây và gắn thiết bị chuyển mạch (Switch/Router) sẽ tiếp tục thực hiện cài đặt hệ điều hành Windows Server 2008, cấu hình dịch vụ Active Directory, DNS, DHCP và phân quyền bảo mật tệp tin NTFS trên chính hạ tầng mạng vừa thi công.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh, sinh viên: Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho học sinh, sinh viên trình độ Trung cấp và Cao đẳng nghề thuộc nghề "Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính" và các ngành thuộc Khoa Công nghệ Thông tin.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu tốt nội dung giáo trình, người học cần có kiến thức cơ bản về tin học đại cương, cấu trúc phần cứng máy vi tính cá nhân (Mainboard, CPU, RAM, Card mạng), các khái niệm cơ bản về hệ điều hành Windows và nguyên lý dòng điện cơ bản phục vụ an toàn lao động.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng giáo trình làm tài liệu giảng dạy chính khóa cho mô đun MĐ 19; làm căn cứ xây dựng đề cương bài giảng, bài tập thực hành xưởng, phiếu hướng dẫn thao tác nghề và tiêu chí chấm điểm thi kỹ năng tay nghề.
• Kỹ thuật viên và người tự học: Tài liệu cung cấp tài liệu tra cứu hữu ích cho các kỹ thuật viên bảo trì máy tính, nhân viên thi công lắp đặt mạng tại các công ty viễn thông hoặc doanh nghiệp xây dựng mạng nội bộ có quy mô vừa và nhỏ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn phục vụ chính thức cho học sinh, sinh viên trình độ Trung cấp nghề "Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính" tại Trường Cao đẳng Nghề An Giang. Ngoài ra, giáo trình phù hợp cho sinh viên cao đẳng công nghệ thông tin và kỹ thuật viên cần củng cố quy chuẩn thi công cáp, thiết kế mạng LAN và quản trị cơ bản máy chủ Windows Server.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?

Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở về linh kiện phần cứng máy vi tính, hiểu nguyên lý hoạt động của máy tính cá nhân, có kỹ năng sử dụng hệ điều hành máy trạm (như Windows XP/7) và nắm vững các quy tắc an toàn điện cơ bản trước khi bước vào các bài thực hành bấm cáp và lắp đặt thiết bị mạng.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết mạng thông thường là gì?

Tài liệu tập trung vào kỹ năng thi công và lắp đặt vật lý thực tế. Thay vì chỉ trình bày các mô hình lý thuyết trừu tượng, giáo trình cung cấp hướng dẫn chi tiết về lực kéo cáp ($\le$ 25 lbs/ft), khoảng cách an toàn với nguồn điện (tối thiểu 120 mm), quy cách đấu nối đầu cắm cáp đồng trục, kỹ thuật dán nhãn theo chuẩn ANSI/TIA/EIA 606-A, cùng bài tập bóc tách khối lượng và lập bảng dự trù kinh phí vật tư chi tiết cho một công trình cụ thể.

4. Làm sao để tự học hiệu quả với giáo trình này?

Người học nên kết hợp học lý thuyết tiêu chuẩn ở Bài 1 và Bài 2 với việc thực hành thao tác tay nghề ở Bài 4 (bấm cáp, gắn faceplate). Đối với Bài 3, người học cần luyện tập vẽ sơ đồ mặt bằng và sơ đồ logic. Đối với Bài 6, người học nên sử dụng các phần mềm ảo hóa (như VMware hoặc VirtualBox) để cài đặt Windows Server 2008 và thực hành từng bước các thao tác thiết lập Active Directory, DNS, DHCP và phân quyền thư mục NTFS.

5. Có tài liệu và nội dung bổ trợ nào kèm theo trong giáo trình?

Cuối giáo trình có bảng tổng hợp các thuật ngữ chuyên môn (Glossary) giúp người học tra cứu nhanh các khái niệm kỹ thuật, cùng danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành mạng và hệ điều hành máy chủ.

---

Kết luận

Giáo trình Kỹ thuật thi công mạng (MĐ 19) do Trường Cao đẳng Nghề An Giang ban hành cung cấp hệ thống kiến thức và kỹ năng thực hành hoàn chỉnh về việc xây dựng mạng máy tính từ tầng vật lý đến tầng ứng dụng. Giá trị cốt lõi của giáo trình nằm ở việc kết hợp chặt chẽ giữa các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế (TIA/EIA, IEEE) với quy trình thi công thực tế tại doanh nghiệp, giúp người học nắm vững kỹ thuật bấm nối cáp, bố trí thiết bị, bóc tách dự toán kinh phí và cấu hình quản trị hệ thống máy chủ.

Lộ trình học tập được khuyến nghị triển khai tuần tự theo 5 giai đoạn:

1. Giai đoạn 1: Tiếp cận hạ tầng thiết bị và cáp truyền dẫn (Bài 1).
2. Giai đoạn 2: Nắm vững các tiêu chuẩn kỹ thuật thi công TIA/EIA và IEEE (Bài 2).
3. Giai đoạn 3: Khảo sát, thiết kế sơ đồ mạng và lập bảng dự toán kinh phí (Bài 3).
4. Giai đoạn 4: Rèn luyện kỹ năng thi công mạng có dây LAN và không dây WLAN (Bài 4, Bài 5).
5. Giai đoạn 5: Cài đặt hệ điều hành và cấu hình các dịch vụ máy chủ mạng (Bài 6).

Để mở rộng kiến thức, người học có thể tham khảo thêm các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật của tổ chức BICSI, các tiêu chuẩn cập nhật của họ IEEE 802.11 và các tài liệu chuyên khảo về quản trị hệ điều hành máy chủ thế hệ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH AN GIANG TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ AN GIANG GIÁO TRÌNH Kỹ thuật thi công mạng NGHỀ KỸ THUẬT SỬA CHỮA, LẮP RÁP MÁY TÍNH TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP (Ban hành theo Quyết định số: /QĐ-CĐN ngày tháng năm 20 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng nghề An Giang) Tên tác giả : Phương Phương Thuý Năm ban hành: 2019 LỜI GIỚI THIỆU Yêu cầu có các tài liệu tham khảo cho học sinh, sinh viên của khoa Công nghệ Thông tin - Trường Cao đẳng Nghề An Giang ngày càng trở nên cấp thiết. Việc biên soạn tài liệu này nằm trong kế hoạch xây dựng hệ thống giáo trình các môn học của Khoa. Mục tiêu của giáo trình nhằm cung cấp cho học sinh, sinh viên một tài liệu tham khảo chính về môn học Kỹ thuật thi công mạng, trong đó giới thiệu những khái niệm căn bản nhất về cách xây dựng hệ thống mạng Lan và mạng Client_Server, đồng thời trang bị những kiến thức và một số kỹ năng chủ yếu cho việc bảo trì và quản trị một hệ thống mạng. Đây có thể coi là những kiến thức ban đầu và nền tảng cho các kỹ thuật viên, quản trị viên về hệ thống mạng.

Tài liệu gồm các nội dung chính sau: Bài 1: Giới thiệu tổng quan về hạ tầng hệ thống thiết bị mạng và hạ tầng hệ thống cáp mạng Bài 2: Nghiên cứu các tiêu chuẩn thi công mạng và hệ thống cáp có cấu trúc Bài 3: Giới thiệu sơ lược các bước thiết kế hệ thống mạng Lan: phân tích nhu cầu của doanh nghiệp, khảo sát, thiết kế, vẽ sơ đồ hệ thống, dư trù kinh phí, lập kế hoạch thi công Bài 4: Trình bày về kỹ thuật thi công mạng Lan: một số nguyên tắc thi công, thi công hệ thống cáp, lắp đặt hệ thống thiết bị mạng và hệ thống quản trị Bài 5: Trình bày về kỹ thuật thi công mạng WLAN: nhắc lại kiến thức WLAN, Các mô hình thiết lập mạng WLAN, thiết lập mạng WLAN Bài 6: Trình bày về máy chủ chuyên dụng: giới thiệu và đặc trưng của máy chủ chuyên dụng, hệ điều hành mạng Windows Server2008 và một số kiến thức cơ bản liên quan đến việc quản trị tài khoản người dùng, cài đặt cấu hình DNS, chia sẻ và cấp quyền truy cập tài nguyên dùng chung, cài đặt và cấp hạn ngạch sử dụng đĩa, quản trị máy in…, KỸ THUẬT THI CÔNG MẠNG là mô đun đào tạo chuyên môn nghề. Trong quá trình thực hiện biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu liên quan đến vấn đề thi công mạng, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế. Giáo trình này không chỉ đề cập những vấn đề cơ sở luận lý mà còn tổng hợp một số kỹ năng, kinh nghiệm cần thiết để thiết kế mạng Lan, cài đặt và quản trị cơ bản các tài khoản người dùng trong Windows server 2008. Mặc dù đã có những cố gắng để hoàn thành giáo trình theo kế hoạch, nhưng do hạn chế về thời gian và kinh nghiệm, nên tài liệu chắc chắn còn những khiếm khuyết.

Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô trong Khoa cũng như các học sinh, sinh viên và những ai sử dụng tài liệu này. Các đóng góp ý xin gửi về phuongphthuy@gmail. Xin chân thành cảm ơn mọi người đã tham khảo giáo trình này! An Giang, ngày tháng năm 2019 Tham gia biên soạn 1.Chủ biên: Phương Phương Thuý 2. Phản biện: Lê Thị Ngọc Trâm MỤC LỤC 1 ĐỀ MỤC TRANG Lời giới thiệu 1 Mục lục 2 Bài 1: Hạ Tầng Hệ Thống Thiết Bị Mạng 7 I.

Hạ tầng hệ thống thiết bị mạng 7 1. Hạ tầng hệ thống cáp mạng 16 1. Các yếu tố ảnh hƣởng đến truyền thông 20 1. Độ suy giảm tín hiệu 20 6.

Nhiễu điện từ 20 7. Nhiễu xuyên âm 20 Bài 2 : Tiêu Chuẩn Thi Công Mạng 22 I. Giới thiệu một số tiêu chuẩn thi công mạng 22 1. TIA/EIA-568 Standard 23 2 3.

TIA/EIA-606 Standard 23 4. TIA/EIA-607 Standard 23 5. Tổng quan về họ tiêu chuẩn IEEE 802 23 II. Hệ thống cáp có cấu trúc 26 1.

Yếu Tố của TIA/EIA-568B 26 2. Các chỉ định của TIA/EIA & ISO 32 3. Khoảng Cách Kết Nối Cáp Ngang 32 Bài 3 : Thiết Kế Hệ Thống Mạng Lan 33 I. Phân tích nhu cầu của doanh nghiệp 33 1.

Thu thập yêu cầu của doanh nghiệp 33 2. Phân tích yêu cầu của doanh nghiệp 34 II. Khảo sát, thiết kế và vẽ sơ đồ hệ thống 34 1. Thiết kế và vẽ sơ đồ hệ thống mạng 35 III.

Dự trù kinh phí 37 IV. Lập kế hoạch thi công 38 Bài 4 : Kỹ Thuật Thi Công Mạng Lan 44 2 I. Thi công hệ thống cáp 44 1. Kỹ thuật bấm cáp xoắn đôi 44 2.

Kỹ thuật đấu nối cáp đồng trục 47 II. Một số nguyên tắc thi công mạng 48 1. An toàn về điện 48 2. An toàn lắp đặt cáp và thiết bị mạng 48 III.

Lắp đặt hệ thống thiết bị mạng 49 1. Kỹ thuật lắp đặt hub/swich 49 2. Kỹ thuật đánh nhãn cáp 49 Bài 5: Kỹ Thuật Thi Công Mạng Wlan 53 I. Các thuật ngữ trong WLAN 53 2.

Các chuẩn của Wireless LAN 57 3. Các thành phần Wireless LAN 58 II. Các Mô H nh Thiết Lập Mạng Wlan 69 1. Mô hình Ad-Hoc 69 2.

Mô hình Infrastructure 1 69 3. Mô hình Infrastructure 2 70 4. Các mô hình khác 71 Bài 6: Cài Đặt Và Quản Trị Hệ Thống Mạng 80 I. Tổng Quan Hệ Điều Hành Windows Server 80 1.

Cài đặt 82 II. Hệ Thống Tên Miền DNS 83 1. DNS Server và cấu trúc cơ sở dữ liệu tên miền 85 3. Hoạt động của hệ thống tên miền 86 4.

Cài đặt và cấu h nh DNS 87 5. Server chính 88 III. Dịch Vụ Thƣ Mục 89 1. Các thành phần của dịch vụ thƣ mục (AD) 89 3.

Cài đặt và cấu h nh máy điều khiển vùng chính 92 4. Gia nhập máy trạm vào máy điều khiển vùng 92 IV. Quản Lý Tài Khoản Ngƣời Dùng Và Nhóm Ngƣời Dùng 96 2. Tạo và quản lý tài khoản ngƣời dùng 99 3.

Tạo và quản lý tài khoản nhóm ngƣời dùng 99 V. Tạo và quản lý thƣ mục dùng chung 103 1. Tạo các thƣ mục dùng chung 103 2. Quản lý các thƣ mục dùng chung 105 3.

Gán Quyền Truy Cập NTFS 106 VI. Chính Sách 110 1. Giới thiệu chính sách hệ thống 110 2. Sử Dụng Một Số Chính Sách Hệ Thống Cơ Bản 110 3 3.

Giới Thiệu Chính Sách Nhóm 112 4. Sử Dụng Một Số Chính Sách Nhóm Cơ Bản 113 VII. Cài Đặt Và Cấu H nh Dịch Vụ DHCP 118 1. Giới thiệu dịch vụ DHCP 118 2.

Cài đặt và cấu h nh dịch vụ DHCP 119 VIII. Cài đặt và quản trị máy in 124 1. Cài đặt và sử dụng máy in 124 2. Chia sẻ máy in đã tạo 125 3.

Cấp và uỷ quyền máy in 125 Các Thuật Ngữ Chuyên Môn 130 Tài Liệu Tham Khảo 131 4 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên môn học/mô đun: KỸ THUẬT THI CÔNG MẠNG Mã môn học/mô đun: MĐ 19 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun:  Vị trí: mô đun chuyên môn  Tính chất: Chuyên môn bắt buộc.  Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: + Kỹ thuật thi công mạng cung cấp cho ta một số kiến thức về các thiết bị và cách kết nối chúng tạo thành hệ thống mạng Lan có dây hoặc không dây. Ngoài ra, còn cung cấp cho ta kiến thức về bảo mật và chia sẻ các tài nguyên trên hệ thống mạng Lan một cách an toàn. + Thi công mạng LAN giúp chia sẻ các thiết bị ngoại vi, chia sẻ qua máy in, máy tính: khi các máy tính kết nối mạng LAN có thể chia sẻ tất cả các tài nguyên với nhau, điển hình là chia sẻ các máy in, máy quét và một số thiết bị khác mọi người dùng được đơn giản và tiện lợi, cũng như tiết kiệm chi phí.

+ Thi công mạng LAN sẽ giúp việc lưu trữ tài liệu và chia sẻ tập tin trên internet như mail.một cách dễ dàng. Quản lý các máy tính kết nối mạng LAN một cách dễ dàng. Mạng LAN không dây cung cấp cho sự tiện lợi có thể truy cập mạng trên máy tính, trên điện thoại di động trong cùng khu vực. Mạng LAN có dây cung cấp cho sự kết nối và truyền tải dữ liệu an toàn và nhanh chóng hơn.

Khi chia sẻ qua mạng LAN sẽ giảm được thời gian thực hiện bởi tốc độ truyền tải cao. Mục tiêu của môn học/mô đun:  Về Kiến thức: + Trình bày được vai trò của từng thiết bị khi truyền nhận dữ liệu trong hệ thống mạng và đặc tính vật lý của các loại cáp. + Trình bày được yêu cầu của từng tiêu chuẩn thi công mạng LAN. + Phân tích được yêu cầu của dự án thi công mạng LAN + Khảo sát và vẽ được sơ đồ thi công vật lý, luận lý + Lựa chọn thiết bị và lập được bản dự trù kinh phí thi công + Lập được kế hoạch thi công.

+ Trình bày được và tuân thủ các nguyên tắc an toàn trong thi công cáp và lắp đặt thiết bị + Lắp đặt được hệ thống cáp UTP, F-O và các phụ kiện và các thiết bị mạng + Lắp đặt thiết bị mạng WLAN. + Thiết lập mạng Ad-Hoc + Cấu hình kết nối nhiều AP (Repeater, Bridge) 5  Về kỹ năng: + Sử dụng từng thiết bị phù hợp khi thi công hệ thống mạng LAN của một toà nhà công ty. Lựa chọn cáp phù hợp để thi công hệ thống mạng LAN + Vận dụng từng tiêu chuẩn áp dụng vào thi công mạng LAN + Lựa chọn thiết bị và lập được bản dự trù kinh phí thi công + Lập được kế hoạch thi công + Lắp đặt được hệ thống cáp UTP, F-O và các phụ kiện + Lắp đặt được thiết bị mạng Hub/Switch + Lắp đặt thiết bị mạng WLAN + Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Cẩn thận, thao tác nhanh chuẩn xác. + Tiết kiệm vật tư, thiết bị, dụng cụ thực hành.

+ Tuân thủ, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. + Có tinh thần trách nhiệm cao trong học tập và làm việc.