CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ MÔI TRƯỜNG TRONG CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ MÔI TRƯỜNG 1. Một số khái niệm cơ bản về An toàn lao động và Môi trường 1. An toàn lao động – Vệ sinh lao động An toàn lao động là chỉ việc ngăn ngừa sự cố lao động xảy ra trong quá trình Lao động, gây thương tích đối với cơ thể hoặc gây tử vong cho người lao động.
Vệ sinh lao động là chỉ việc ngăn ngừa bệnh tật do những chất độc hại tiếp xúc trong quá trình lao động gây ra đối với nội tạng hoặc gây tử vong cho người lao động. An toàn lao động và vệ sinh lao động là những chế định của luật lao động bao gồm những quy định pháp luật quy định việc đảm bảo an toàn lao động - vệ sinh lao động nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người lao động, đồng thời duy trì tốt khả năng làm việc lâu dài của người lao động. An toàn lao động không tốt thì gây ra tai nạn lao động, vệ sinh lao động không tốt thì gây ra bệnh nghề nghiệp. Dưới góc độ pháp lý, an toàn lao động và vệ sinh lao động là tổng hợp những quy phạm pháp luật quy định những biện pháp bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh lao động nhằm ngăn ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, và cải thiện điều kiện lao động cho người lao động.
Bảo hộ lao động Bảo hộ lao động là tổng hợp tất cả các hoạt động trên các mặt luật pháp, tổ chức, hành chính, kinh tế, xã hội, khoa học kỹ thuật… nhằm mục Học viên: Hoàng Thị Hương Lớp: 20QLXD11-CS2 6 đích cải thiện điều kiện lao động, ngăn ngừa tai nạn lao động, đảm bảo an toàn sức khỏe cho người lao động. Bảo hộ lao động là một môn khoa học về an toàn và vệ sinh lao động, an toàn phòng chống cháy nổ (tức các mặt về an toàn vệ sinh môi trường lao động). Cụ thể, bảo hộ lao động nghiên cứu nguyên nhân và tìm các giải pháp phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, các yếu tố gây độc hại trong lao động, sự cố cháy nổ trong sản xuất; đồng thời tìm giải pháp đảm bảo sức khỏe và an toàn tính mạng cho người lao động. Điều kiện lao động Điều kiện lao động là tổng thể các yếu tố về tự nhiên, kinh tế - xã hội, kỹ thuật, tổ chức thực hiện quy trình công nghệ, công cụ lao động, đối tượng lao động, môi trường lao động, con người lao động và sự tác động qua lại giữa chúng, tạo điều kiện cần thiết cho hoạt động con người trong quá trình sản xuất.
Điều kiện lao động có ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng con người. Những công cụ và phương tiện có tiện nghi, thuận lợi hay ngược lại gây khó khăn nguy hiểm cho người lao động, đối tượng lao động. Đối với quá trình công nghệ, trình độ cao hay thấp, thô sơ lạc hậu hay hiện đại đều có tác động rất lớn đến người lao động. Môi trường lao động đa dạng, có nhiều yếu tố tiện nghi, thuận lợi hay ngược lại rất khắc nghiệt, độc hại, đều tác động rất lớn đến sức khỏe người lao động.
Các yếu tố nguy hiểm và có hại Yếu tố nguy hiểm có hại là: trong một điều kiện cụ thể bao giờ cũng xuất hiện các yếu tố vật chất có ảnh hưởng xấu, nguy hiểm, có nguy cơ tai nạn hoặc bệnh nghề nghiệp cho người lao động cụ thể là các yếu tố vật lý như nhiệt độ, độ ẩm, tiếng ồn, rung động, các bức xạ có hại, bụi… các yếu tố hóa học như hóa chất độc hại, các loại hơi, khí, các chất phóng xạ…Các yếu tố Học viên: Hoàng Thị Hương Lớp: 20QLXD11-CS2 7 sinh vật, vi sinh vật như các loại vi khuẩn, siêu vi khuẩn, côn trùng… Các yếu tố bất lợi về tư thế lao động, không tiện nghi do không gian chỗ làm việc, nhà xưởng chật hẹp, mất vệ sinh, … Các yếu tố tâm lý không thuận lợi,… 1. Tai nạn lao động Tai nạn lao động là tai nạn gây ra cho bất cứ bộ phận, chức năng nào trong cơ thể người lao động hoặc gây tử vong xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ lao động. Nhiễm độc đột ngột cũng là tai nạn lao động. Tai nạn lao động được phân ra: chấn thương, nhiễm độc nghề nghiệp và bệnh nghề nghiệp.
Chấn thương là tai nạn mà kết quả gây nên những chấn thương hay hủy hoại một phần cơ thể người lao động, làm tổn thương tạm thời hay mất khả năng lao động vĩnh viễn hay thậm chí gây tử vong. Chấn thương có tác dụng đột ngột. Bệnh nghề nghiệp Bệnh nghề nghiêp: là bệnh phát sinh do tác động của điều kiện lao động có hại, bất lợi (tiếng ồn, rung…) đối với người lao động. Bệnh nghề nghiệp làm suy yếu dần sức khỏe hay làm ảnh hưởng đến khả năng làm việc và sinh hoạt của người lao động một cách dần dần và lâu dài.
Nhiễm độc nghề nghiệp: là sự hủy hoại sức khỏe do tác dụng của các chất độc xâm nhập vào cơ thể người lao động trong điều kiện sản xuất. Đây là hiện trạng bệnh lý mang tính chất đặc trưng nghề nghiệp hoặc liên quan đến nghề nghiệp. Học viên: Hoàng Thị Hương Lớp: 20QLXD11-CS2 8 1. Mục đích, ý nghĩa, tính chất và nội dung của công tác ATLĐ-VSLĐ 1.
Mục đích, ý nghĩa Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác bảo hộ lao động, coi đây là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình lao động, nhằm mục đích: - Đảm bảo an toàn thân thể người lao động, hạn chế đến mức thấp nhất hoặc không để xảy ra tai nạn lao động. - Đảm bảo cho người lao động mạnh khỏe, không bị mắc bệnh nghề nghiệp hoặc các bệnh tật khác do điều kiện lao động không tốt gây nên. - Bồi dưỡng, phục hồi kịp thời và duy trì sức khỏe, khả năng lao động cho người lao động. Tính chất Tính chất của công tác An toàn vệ sinh lao động gồm 3 tính chất: - Tính khoa hoạc kỹ thuật.
- Tính pháp luật - Tính quần chúng rộng rãi. Nội dung khoa học kỹ thuật An toàn vệ sinh lao động Bao gồm 5 ngành cơ bản như sau: - Khoa học về y học lao động: để đánh giá các tác động ảnh hưởng của môi trường, điều kiện làm việc tới sức khỏe người lao động và đề xuất các biện pháp phòng tránh. - Các ngành khoa học về kỹ thuật vệ sinh: là khoa học nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật nhằm loại bỏ, phòng tránh và hạn chế các tác hại của môi trường và điều kiện lao động tới người lao động và dân cư xung quanh. Học viên: Hoàng Thị Hương Lớp: 20QLXD11-CS2 9 - Kỹ thật an toàn: là môn khoa học nghiên cứu các biện pháp phòng tránh, hạn chế các nguy cơ rủi ro tác động tới người lao động do các nguyên nhân khách quan và chủ quan, do máy móc thiết bị, công nghệ và phương thức sản xuất không hợp lý gây ra.
- Khoa học về các phương tiện bảo vệ: Nghiên cứu, đề xuất phương thức và chế tạo các phương thức bảo vệ công nhân như: quần áo, mũ, khẩu trang, mặt nạ, kính, găng tay, giày, ủng,… nhằm bảo vệ người lao động và nâng cao năng suất lao động. TẦM QUAN TRỌNG CÔNG TÁC AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ MÔI TRƯỜNG Ở TRONG NƯỚC VÀ MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 1. Tầm quan trọng công tác An toàn lao động và môi trường ở trong nước Theo thông tin của báo giáo dục Việt Nam trong năm 2014 nhiều kết quả khả quan trong công tác An toàn vệ sinh lao động, các số liệu cập nhập chưa đầy đủ của 50 địa phương, ngành, chỉ riêng tuần lễ quốc gia An toàn vệ sinh lao động – Phòng chống cháy nổ (ATVSLĐ-PCCN) đã có 1.461 cuộc thanh kiểm tra liên ngành về ATVSLĐ với 3.034 doanh nghiệp được kiểm tra. Tổ chức thanh, kiểm tra từng ngành về ATVSLĐ được 754 cuộc với 2.085 doanh nghiệp, tổ thanh tra, kiểm tra phòng cháy chữa cháy được 1.558 doanh nghiệp được kiểm tra.
Bên cạnh đó các doanh nghiệp cũng tiến hành tự kiểm tra tại đơn vị với 1. Học viên: Hoàng Thị Hương Lớp: 20QLXD11-CS2 10 Hình 1. 1: Các quy định An toàn lao động trên công trường đang được siết chặt Năm qua, các cấp công đoàn trong cả nước cả nước đã có nhiều biện pháp và giải pháp để thực hiện những mục tiêu đã đề ra, trong đó chủ yếu tập trung vào việc tham gia xây dựng, kiểm tra thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến quyền lợi của công nhân, viên chức, lao động trong lĩnh vực An toàn lao động, vệ sinh lao động, Bảo vệ môi trường, tích cực tham gia thực hiện chương trình quốc gia về An toàn vệ sinh lao động giai đoạn 2011 – 2015; Tiếp tục kiện toàn tổ chức, nâng cao năng lực đội ngũ làm Bảo hiểm lao động của công đoàn các cấp, đổi mới tổ chức, nâng cao năng lực nghiên cứu Khoa học kỹ thuật, Bảo hộ lao động, đào tạo tại chức cho cán bộ công đoàn; Tăng cường chỉ đạo thực hiện công tác Bảo hộ lao động ở những ngành nghề, địa phương có nhiều nguy cơ tai nạn lao động, Bệnh nghề nghiệp. Cùng với đó, công đoàn các cấp đã trực tiếp xử lý và hướng dẫn nhiều đơn thư khiếu nại, thắc mắc của người lao động, các cơ quan về những vấn đề Học viên: Hoàng Thị Hương Lớp: 20QLXD11-CS2 11 liên quan đến việc giải quyết chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp như việc công nhận tai nạn giao thông được coi là tai nạn lao động; Vấn đề làm thêm giờ, thời gian trực của một số ngành đặc thù…để bảo vệ quyền lợi, chăm sóc sức khỏe cho người lao động.
Thực hiện Chương trình quốc gia về An toàn lao động, vệ sinh lao động, nâng cao hiệu quả các hoạt động phong trào quần chúng làm công tác bảo hiểm lao động trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Tổng liên đoàn lao động Việt Nam đã hướng dẫn xây dựng, đưa vào hoạt động 4 góc Bảo hiểm lao động tại các cơ sở sản xuất kinh doanh của Ninh Bình, Tiền Giang và mở 2 lớp tập huấn cho giảng viên nguồn với 60 học viên của 20 tỉnh, thành có nhiều cơ sở sản xuất và đông người lao động. Từ lớp giảng viên nguồn này đã tổ chức được 10 lớp tập huấn cho các giảng viên nguồn của địa phương với trên 300 người, đồng thời hỗ trợ 1 hội thi An toàn vệ sinh viên giỏi cấp tỉnh.
