Giải Pháp Phát Triển Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Tại Ngân Hàng Agribank

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích giải pháp phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Trần Thị Thúy Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Lương Bình
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Thanh Toán Quốc Tế Tại Agribank
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về thanh toán quốc tế của NHTM
• 1.2. Khái niệm về thanh toán quốc tế
• 1.3. Đặc điểm của hoạt động thanh toán quốc tế
• 1.4. Vai trò của thanh toán quốc tế
• 1.5. Các phương thức thanh toán quốc tế
• 1.6. Cơ sở pháp lý điều chỉnh thanh toán quốc tế
• 1.7. Phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của NHTM
• 1.7.1. Quan niệm về phát triển thanh toán quốc tế của NHTM
• 1.7.2. Sự cần thiết phải phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.7.3. Các tiêu chí đánh giá mức độ phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của NHTM
• 1.7.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh toán quốc tế. Rủi ro trong hoạt động thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại
• 1.7.5. Kinh nghiệm phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của một số NHTM tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI AGRIBANK
• 2.1. Giới thiệu khái quát về Agribank
• 2.2. Khái quát về quá trình hình thành và phát triển của Agribank
• 2.3. Khái quát tình hình hoạt động kinh doanh của Agribank
• 2.4. Kết quả kinh doanh. Thực trạng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của Agribank giai đoạn 2016-2020
• 2.5. Hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện thanh toán trong nội bộ Agribank
• 2.6. Mô hình tổ chức hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank
• 2.7. Phân tích thực trạng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của Agribank giai đoạn 2016-2020
• 2.7.1. Về hoạt động thanh toán biên giới
• 2.7.2. Đánh giá chung về việc phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank
• 2.7.3. Một số giải pháp Agribank đã triển khai để phát triển hoạt động thanh toán quốc tế và thành công đạt được
• 2.7.4. Những hạn chế
• 2.7.5. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA AGRIBANK
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank
• 3.2. Định hướng chiến lược phát triển chung của Agribank giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn 2030
• 3.3. Định hướng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của Agribank giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn 2030
• 3.4. Giải pháp phát triển hoạt động thanh toán quốc tế của Agribank
• 3.4.1. Hoàn thiện mô hình tổ chức hoạt động thanh toán quốc tế tại ngân hàng
• 3.4.2. Nâng cao chất lượng và đa dạng hóa về sản phẩm dịch vụ thanh toán quốc tế
• 3.4.3. Hoàn thiện chính sách khách hàng
• 3.4.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thanh toán quốc tế
• 3.4.5. Tăng cường các giải pháp về hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế
• 3.5. Kiến nghị để thực hiện các giải pháp
• 3.5.1. Kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước
• 3.5.2. Kiến nghị với doanh nghiệp xuất nhập khẩu
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
• TÓM TẮT LUẬN VĂN

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về phát triển thanh toán quốc tế

Chương này tập trung làm rõ các khái niệm cơ bản về phát triển thanh toán quốc tế và vai trò của nó trong hệ thống ngân hàng. Thanh toán quốc tế được định nghĩa là quá trình thực hiện các giao dịch tài chính giữa các quốc gia, thông qua các phương thức như thư tín dụng (L/C), nhờ thu, chuyển tiền. Agribank, với tư cách là một ngân hàng nông nghiệp hàng đầu tại Việt Nam, đã và đang nỗ lực mở rộng dịch vụ này để đáp ứng nhu cầu hội nhập kinh tế toàn cầu. Các yếu tố ảnh hưởng đến hệ thống thanh toán quốc tế bao gồm công nghệ, chính sách quản lý tài chính, và mối quan hệ với các ngân hàng đối tác quốc tế.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của thanh toán quốc tế

Thanh toán quốc tế là một hoạt động không thể thiếu trong thương mại quốc tế, giúp kết nối các nền kinh tế toàn cầu. Đặc điểm nổi bật của hoạt động này là tính phức tạp do sự khác biệt về luật pháp, tiền tệ và văn hóa giữa các quốc gia. Agribank đã áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như UCP 600 và ISBP để đảm bảo tính minh bạch và an toàn trong các giao dịch.

1.2. Vai trò của thanh toán quốc tế trong ngân hàng

Thanh toán quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại quốc tế và thu hút đầu tư nước ngoài. Đối với Agribank, hoạt động này không chỉ mang lại nguồn thu nhập đáng kể mà còn nâng cao uy tín và vị thế của ngân hàng trên trường quốc tế. Các dịch vụ như tài chính quốc tế và công nghệ thanh toán đã giúp Agribank cạnh tranh hiệu quả với các ngân hàng khác.

II. Thực trạng phát triển thanh toán quốc tế tại Agribank

Chương này phân tích thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank giai đoạn 2016-2020. Kết quả cho thấy, mặc dù Agribank đã đạt được những thành tựu nhất định, thị phần thanh toán quốc tế của ngân hàng vẫn còn khiêm tốn so với các đối thủ cạnh tranh. Nguyên nhân chính là do sự hạn chế trong việc đa dạng hóa sản phẩm và ứng dụng công nghệ thanh toán hiện đại. Bên cạnh đó, mô hình tổ chức phân tán cũng là một rào cản lớn đối với sự phát triển của dịch vụ này.

2.1. Kết quả hoạt động thanh toán quốc tế

Trong giai đoạn 2016-2020, Agribank đã thực hiện thành công nhiều giao dịch thanh toán quốc tế, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, doanh số và thị phần của ngân hàng vẫn thấp hơn so với các ngân hàng thương mại lớn khác như Vietcombank và BIDV. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế.

2.2. Những hạn chế và nguyên nhân

Một trong những hạn chế lớn nhất của Agribank là thiếu sự đa dạng trong các sản phẩm thanh toán quốc tế. Ngoài ra, việc chậm trễ trong việc áp dụng công nghệ thanh toán hiện đại như giao dịch trực tuyến cũng làm giảm sức cạnh tranh của ngân hàng. Nguyên nhân chính là do sự phân tán trong mô hình tổ chức và thiếu đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao.

III. Giải pháp phát triển thanh toán quốc tế tại Agribank

Chương này đề xuất các giải pháp thanh toán quốc tế nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động của Agribank. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, và tăng cường ứng dụng công nghệ thanh toán. Bên cạnh đó, việc xây dựng chính sách khách hàng chuyên biệt và mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế cũng là những yếu tố quan trọng giúp Agribank cạnh tranh hiệu quả hơn.

3.1. Hoàn thiện mô hình tổ chức

Để phát triển thanh toán quốc tế, Agribank cần tập trung vào việc hoàn thiện mô hình tổ chức. Việc tập trung hóa các hoạt động thanh toán quốc tế sẽ giúp ngân hàng quản lý hiệu quả hơn và giảm thiểu rủi ro. Đồng thời, việc đầu tư vào hệ thống công nghệ thông tin hiện đại cũng là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ.

3.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Agribank cần chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực thanh toán quốc tế. Việc nâng cao kỹ năng chuyên môn và kiến thức về tài chính quốc tế sẽ giúp nhân viên xử lý các giao dịch một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Điều này không chỉ cải thiện chất lượng dịch vụ mà còn nâng cao uy tín của ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động thanh toán quốc tế (TTQT) đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy thương mại và hợp tác kinh tế giữa các quốc gia. Tại Việt Nam, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) là một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất với tổng tài sản đạt khoảng 1.260 nghìn tỷ đồng vào năm 2020, đóng vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp và nông thôn. Tuy nhiên, thị phần TTQT của Agribank còn khiêm tốn so với các ngân hàng thương mại khác, trong khi cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các ngân hàng cổ phần và ngân hàng nước ngoài.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng hoạt động TTQT tại Agribank trong giai đoạn 2016-2020, xác định điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động TTQT nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn hệ thống Agribank với dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính, khảo sát 183 khách hàng doanh nghiệp và cá nhân tại 10 chi nhánh có doanh số TTQT lớn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho Agribank hoàn thiện mô hình tổ chức, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ TTQT, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn và nâng cao vị thế của Agribank trên thị trường tài chính quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng thương mại, bao gồm:

• Khái niệm thanh toán quốc tế: TTQT là quá trình thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về tiền tệ phát sinh từ các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhân ở các quốc gia khác nhau thông qua hệ thống ngân hàng toàn cầu.

• Các phương thức thanh toán quốc tế: bao gồm chuyển tiền, ghi sổ, nhờ thu, tín dụng chứng từ (L/C), mỗi phương thức có ưu nhược điểm và mức độ rủi ro khác nhau.

• Cơ sở pháp lý điều chỉnh TTQT: hệ thống luật pháp quốc tế và quốc gia, các tập quán thương mại quốc tế như UCP 600, URC 522, Incoterms, cùng các công ước quốc tế về hợp đồng mua bán, hối phiếu, séc quốc tế.

• Các tiêu chí đánh giá mức độ phát triển TTQT: doanh số TTQT, thị phần, số lượng khách hàng, đa dạng sản phẩm, phí dịch vụ và hiệu quả tài chính.

• Nhân tố ảnh hưởng đến TTQT: môi trường kinh tế vĩ mô, chính sách quản lý ngoại hối, môi trường chính trị xã hội, đối tác ngân hàng đại lý, khách hàng, mô hình tổ chức, trình độ nhân sự, công nghệ và uy tín ngân hàng.

• Rủi ro trong TTQT: rủi ro tín dụng, đạo đức, quốc gia, pháp lý, hối đoái và tác nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của Agribank và các ngân hàng thương mại khác; dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 183 khách hàng doanh nghiệp và cá nhân tại 10 chi nhánh Agribank có doanh số TTQT lớn.

• Phương pháp chọn mẫu: chọn mẫu phi xác suất theo phương pháp thuận tiện, tập trung vào khách hàng thường xuyên giao dịch TTQT.

• Phương pháp phân tích: thống kê mô tả, phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức; so sánh số liệu doanh số, phí dịch vụ, thị phần TTQT qua các năm 2016-2020; phân tích định tính từ ý kiến khảo sát khách hàng.

• Timeline nghiên cứu: khảo sát được tiến hành từ tháng 12/2020 đến tháng 3/2021; tổng hợp và phân tích dữ liệu trong quý 2 năm 2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Doanh số TTQT và thị phần: Doanh số TTQT của Agribank giai đoạn 2016-2020 tăng trưởng ổn định, tuy nhiên thị phần TTQT chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn so với các ngân hàng thương mại lớn khác. Cụ thể, doanh số TTQT tăng khoảng 8% mỗi năm, nhưng thị phần chỉ đạt khoảng 10-15% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu quốc gia.

2. Chất lượng dịch vụ và sự hài lòng khách hàng: Khảo sát 183 khách hàng cho thấy đa số đánh giá hoạt động TTQT của Agribank ở mức trung bình khá. Khách hàng tin tưởng vào thương hiệu và uy tín của Agribank với tỷ lệ hài lòng trên 70%, nhưng chỉ khoảng 45% hài lòng về sự đa dạng sản phẩm và chính sách khách hàng chuyên biệt.

3. Mô hình tổ chức và công nghệ: Agribank hiện áp dụng mô hình tổ chức TTQT phân tán tại các chi nhánh, chưa tập trung xử lý chứng từ, dẫn đến thời gian xử lý giao dịch kéo dài và hiệu quả chưa cao. Hệ thống công nghệ thông tin chưa hỗ trợ giao dịch trực tuyến TTQT, trong khi các ngân hàng lớn khác đã triển khai dịch vụ này.

4. Phí dịch vụ và cạnh tranh: Phí dịch vụ TTQT của Agribank cao hơn trung bình ngành khoảng 0,1-0,2%, chưa cạnh tranh so với các ngân hàng cổ phần và ngân hàng nước ngoài. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng hiện tại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do mô hình tổ chức hoạt động TTQT chưa tập trung, dẫn đến chi phí vận hành cao và thời gian xử lý giao dịch kéo dài. So với các ngân hàng như Vietcombank, BIDV, Vietinbank đã áp dụng mô hình xử lý tập trung và đầu tư mạnh vào công nghệ hiện đại, Agribank còn chậm trễ trong việc đổi mới công nghệ và tổ chức.

Ngoài ra, chính sách sản phẩm chưa đa dạng và chưa có chính sách khách hàng chuyên biệt làm giảm sức hấp dẫn của dịch vụ TTQT. Phí dịch vụ cao cũng là một rào cản trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt. Kết quả khảo sát cho thấy khách hàng mong muốn Agribank cải thiện chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm và giảm phí dịch vụ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh số TTQT, biểu đồ so sánh thị phần các ngân hàng, bảng đánh giá mức độ hài lòng khách hàng theo các tiêu chí và biểu đồ cơ cấu phí dịch vụ so với các ngân hàng khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện mô hình tổ chức TTQT theo hướng tập trung: Thiết lập Trung tâm xử lý TTQT tập trung tại trụ sở chính, giảm thiểu sự phân tán tại các chi nhánh, nhằm tăng hiệu quả xử lý chứng từ, rút ngắn thời gian giao dịch và giảm chi phí vận hành. Thời gian thực hiện dự kiến 1-2 năm, do Ban lãnh đạo Agribank chủ trì.

2. Đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ TTQT: Phát triển các sản phẩm mới như giao dịch trực tuyến qua Internet, thanh toán đa tệ, thanh toán biên mậu, dịch vụ chuyển tiền nhanh trong ngày. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ TTQT thêm 20% trong 2 năm tới. Phòng Sản phẩm và Công nghệ chịu trách nhiệm triển khai.

3. Hoàn thiện chính sách khách hàng chuyên biệt: Xây dựng các gói dịch vụ TTQT phù hợp với từng nhóm khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp FDI, khách hàng cá nhân chuyển tiền quốc tế. Mục tiêu nâng cao mức độ hài lòng khách hàng lên trên 80% trong 18 tháng. Phòng Marketing và Quan hệ khách hàng thực hiện.

4. Tăng cường quản lý rủi ro và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ TTQT về nghiệp vụ, pháp luật quốc tế, kỹ năng ngoại ngữ và công nghệ thông tin; đồng thời hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro trong TTQT theo tiêu chuẩn Basel II. Mục tiêu giảm thiểu rủi ro tác nghiệp và pháp lý xuống dưới 5% tổng giao dịch trong 2 năm. Phòng Nhân sự và Quản trị rủi ro phối hợp thực hiện.

5. Cải thiện chính sách giá phí dịch vụ TTQT: Rà soát và điều chỉnh mức phí dịch vụ TTQT cạnh tranh hơn, đồng thời áp dụng các chương trình ưu đãi cho khách hàng trung thành và khách hàng mới. Mục tiêu tăng doanh thu phí dịch vụ TTQT thêm 15% trong 1 năm. Phòng Tài chính và Phát triển kinh doanh chịu trách nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý Agribank: Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động TTQT, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, nâng cao hiệu quả kinh doanh và năng lực cạnh tranh.

2. Cán bộ phòng nghiệp vụ TTQT tại các ngân hàng thương mại: Nắm bắt các kiến thức chuyên sâu về phương thức, rủi ro và giải pháp phát triển TTQT, áp dụng vào thực tiễn công tác để nâng cao chất lượng dịch vụ.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu tham khảo quý giá về cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp phát triển TTQT tại ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.

4. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và khách hàng sử dụng dịch vụ TTQT: Hiểu rõ quy trình, rủi ro và các dịch vụ TTQT hiện có, từ đó lựa chọn ngân hàng phù hợp, nâng cao hiệu quả giao dịch quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Thanh toán quốc tế là gì và tại sao quan trọng?
   Thanh toán quốc tế là quá trình thực hiện các nghĩa vụ chi trả tiền tệ giữa các tổ chức, cá nhân ở các quốc gia khác nhau thông qua hệ thống ngân hàng. Nó là cầu nối quan trọng thúc đẩy thương mại quốc tế, đầu tư và hợp tác kinh tế toàn cầu.

2. Agribank hiện đang sử dụng những phương thức thanh toán quốc tế nào?
   Agribank áp dụng các phương thức chuyển tiền, nhờ thu, tín dụng chứng từ (L/C) và ghi sổ. Trong đó, phương thức tín dụng chứng từ được sử dụng phổ biến trong thanh toán thương mại quốc tế nhằm đảm bảo an toàn cho các bên.

3. Những rủi ro chính trong hoạt động TTQT là gì?
   Rủi ro tín dụng, rủi ro đạo đức, rủi ro quốc gia, rủi ro pháp lý, rủi ro hối đoái và rủi ro tác nghiệp là những rủi ro phổ biến trong TTQT. Các ngân hàng cần có hệ thống quản trị rủi ro chặt chẽ để giảm thiểu thiệt hại.

4. Tại sao Agribank cần chuyển sang mô hình tổ chức TTQT tập trung?
   Mô hình tập trung giúp giảm chi phí vận hành, tăng tốc độ xử lý giao dịch, nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu rủi ro. Đây là xu hướng được nhiều ngân hàng lớn trong nước và quốc tế áp dụng thành công.

5. Làm thế nào để khách hàng có thể đánh giá chất lượng dịch vụ TTQT của Agribank?
   Khách hàng có thể đánh giá dựa trên các tiêu chí như thời gian xử lý giao dịch, đa dạng sản phẩm, mức phí dịch vụ, sự hỗ trợ và tư vấn của cán bộ ngân hàng, cũng như độ an toàn và minh bạch trong giao dịch.

Kết luận

• Hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank đã có sự phát triển ổn định giai đoạn 2016-2020 nhưng thị phần và hiệu quả còn hạn chế so với các ngân hàng thương mại lớn khác.
• Mô hình tổ chức phân tán, sản phẩm chưa đa dạng, công nghệ chưa hiện đại và phí dịch vụ cao là những điểm yếu chính ảnh hưởng đến sự phát triển TTQT của Agribank.
• Khảo sát khách hàng cho thấy sự tin tưởng vào thương hiệu Agribank cao nhưng nhu cầu cải thiện chất lượng dịch vụ và đa dạng sản phẩm là rất lớn.
• Luận văn đề xuất các giải pháp đồng bộ về tổ chức, sản phẩm, chính sách khách hàng, quản lý rủi ro và công nghệ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động TTQT.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai mô hình tổ chức tập trung, đầu tư công nghệ, đào tạo nhân lực và điều chỉnh chính sách giá phí, với sự phối hợp chặt chẽ của Ban lãnh đạo và các phòng ban liên quan.

Hành động ngay hôm nay để Agribank trở thành ngân hàng TTQT hiện đại, an toàn và hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp và hội nhập quốc tế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sơ lý luận về hoạt động thanh toán quốc tế của các NHTM; - Chương 2: Thực trạng phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank giai đoạn 2016-2020; - Chương 3: Giải pháp nhằm tăng cường phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Những vấn đề cơ bản về thanh toán quốc tế của NHTM 1. Khái niệm về thanh toán quốc tế Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu như hiện nay, các mối quan hệ kinh tế, chính trị thương mại ngày càng phát triển mạnh mẽ và kết quả là hình thành nên các khoản thu và chi tiền tệ quốc tế giũa các đối tác ở các nước khác nhau.

Các mối quan hệ tiền tệ này ngày một phong phú, đa dạng với quy mô ngày càng lớn. Chúng góp phần tạo nên tình trạng tài chính của mỗi nước, có thể ở trạng thái bội thu hay bội chi. Trong các mối quan hệ quốc tế, các đối tác ở các nước khác nhau, do vậy có sự khác nhau về ngôn ngữ, cách xa nhau về địa lý nên việc thanh toán không thể tiến hành trực tiếp với nhau mà phải thông qua các tổ chức trung gian, đó chính là các ngân hàng thương mại cùng với mạng lưới hoạt động khắp nơi trên thế giới. TTQT đã ra đời từ lâu, nhưng nó mới chỉ phát triển mạnh mẽ vào cuối thế kỷ 20 khi mà khối lượng mua bán, đầu tư quốc tế và chuyển tiền quốc tế ngày càng gia tăng, từ đó làm cho khối lượng các giao dịch thanh toán qua ngân hàng cũng tăng theo.

Việc thanh toán qua ngân hàng làm gia tăng việc sử dụng đồng tiền của các nước để chi trả lẫn nhau. TTQT đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong hoạt động của nền kinh tế của các quốc gia hiện nay. TTQT có thể được định nghĩa từ theo nhiều quan điểm khác nhau.Đinh Xuân Trình (2018) “thanh toán quốc tế là việc thanh toán các nghĩa vụ tiền tệ phát sinh có liên quan tới các quan hệ kinh tế, thương mại và các mối quan hệ khác giữa các tổ chức, các công ty và các chủ thể khác nhau của các nước”.Trầm Thị Xuân Hương (2006), “thanh toán quốc tế là quá trình thực hiện các khoản thu chi tiền tệ quốc tế thông qua hệ thống ngân hàng trên thế giới nhằm phục vụ cho các mối quan hệ trao đổi quốc tế phát sinh giữa các nước với nhau”. Theo GS,TS.Nguyễn Văn Tiến, trong cuốn sách Thanh toán quốc tế và tài trợ ngoại thương, “Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ 6 chức, cá nhân nước này với tổ chức cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với tổ chức quốc tế thông qua quan hệ giữa các ngân hàng của các nước liên quan”.

Từ khái niệm trên cho thấy, TTQT phục vụ cho hai lĩnh vực hoạt động là kinh tế và phi kinh tế. Tuy nhiên, trong thực tế giữa hai lĩnh vực hoạt động này thường giao thoa nhau, không có một ranh giới rõ rệt. Hơn nữa hoạt động TTQT được hình thành trên cơ sở hoạt động ngoại thương và phục vụ chủ yếu cho hoạt động ngoại thương. Chính vì vậy, trong các quy chế về thanh toán và thực tế tại các ngân hàng thương mại, người ta thường phân hoạt động TTQT thành hai lĩnh vực rõ ràng là thanh toán trong ngoại thương và thanh toán phi ngoại thương.

TTQT trong ngoại thương là việc thực hiện thanh toán trên cơ sở hàng hóa xuất nhập khẩu và các dịch vụ thương mại cung ứng cho nước ngoài theo giá cả thị trường quốc tế. Cơ sở để các bên tiến hành mua bán và thanh toán cho nhau là hợp đồng ngoại thương. Thanh toán phi ngoại thương là việc thực hiện thanh toán không liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu cũng như cung ứng lao vụ cho nước ngoài, nghĩa là thanh toán cho các hoạt động không mang tính thương mại. TTQT là việc thực hiện các nghĩa vụ tiền tệ, phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức hay cá nhân nước này đối với tổ chức hay cá nhân nước khác, hoặc giữa một quốc gia với tổ chức quốc tế, thông qua mạng lưới ngân hàng trên toàn cầu.

Đặc điểm của hoạt động thanh toán quốc tế - Hoạt động TTQT chịu sự điều chỉnh của luật pháp và các tập quán quốc tế. Hoạt động TTQT liên quan đến các chủ thể ở hai hay nhiều quốc gia, do đó, các chủ thể khi tham gia vào hoạt động thanh toán quốc tế không những chịu sự điều chỉnh của luật quốc gia, mà còn phải tuân thủ các văn bản pháp lý quốc tế. Phòng thương mại quốc tế ban hành UCP, URC, INCOTERMS… tạo ra một khung pháp lý bình đẳng, công bằng cho các chủ thể khi tham gia vào hoạt động thương mại và thanh toán quốc tế, tránh những hiểu lầm đáng tiếc xảy ra. - Hoạt động TTQT được thực hiện phần lớn thông qua hệ thống ngân hàng.

Trừ một số lượng rất nhỏ hàng hóa xuất nhập khẩu được mua bán qua con đường 7 tiểu ngạch thì hầu hết kim ngạch xuất nhập khẩu của một quốc gia được phản ánh qua doanh số thanh toán quốc tế của hệ thống ngân hàng thương mại. Trong thực tiễn, người xuất khẩu và người nhập khẩu không được phép tiến hành thanh toán trực tiếp cho nhau, mà theo luật định phải thanh toán qua hệ thống ngân hàng. Việc thanh toán qua ngân hàng đảm bảo cho các khoản chi trả được thực hiện một cách an toàn, nhanh chóng và hiệu quả. - Trong TTQT, tiền mặt hầu như không được sử dụng trực tiếp mà dùng các phương tiện thanh toán.

Các phương tiện thường được sử dụng trong TTQT như hối phiếu, kỳ phiếu và séc thanh toán. - Trong TTQT, ít nhất một trong hai bên có liên quan đến ngoại tệ. Do việc liên quan đến ngoại tệ, nên hoạt động TTQT sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp của tỷ giá hối đoái và vấn đề quản lý dự trữ ngoại hối của quốc gia. - Ngôn ngữ sử dụng trong TTQT chủ yếu bằng tiếng Anh.

- TTQT gặp nhiều rủi ro hơn so với thanh toán trong nước. (Trang 52-54 Giáo trình Thanh toán quốc tế - ĐH Ngoại Thương – GS.Đinh Xuân Trình và PGS.Đặng Thị Nhàn) 1. Vai trò của thanh toán quốc tế 1. Thanh toán quốc tế đối với nền kinh tế Xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng phát triển giữa các quốc gia.

Trong bối cảnh đó, hoạt động thanh toán quốc tế nổi lên như chiếc cầu nối giữa kinh tế trong nước và kinh tế thế giới bên ngoài. Hoạt động TTQT là khâu quan trọng của quá trình mua bán hàng hóa, dịch vụ giữa các tổ chức, các nhân thuộc các quốc gia khác nhau. Nếu không có hoạt động TTQT thì hoạt động kinh tế đối ngoại khó tồn tại và phát triển. Nếu hoạt động thanh toán quốc tế được nhanh chóng, chính xác, an toàn sẽ góp phần giải quyết được mối quan hệ lưu thông hàng hóa, tiền tệ giữa người mua và người bán một cách thông suốt, hiệu quả.

Tóm lại, hoạt động TTQT đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia, được thể hiện chủ yếu ở những mặt sau: - Bôi trơn và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu của nền kinh tế; 8 - Bôi trơn và thúc đẩy hoạt động đầu tư nước ngoài trực tiếp và gián tiếp; - Thúc đẩy và mở rộng hoạt động dịch vụ như du lịch, hợp tác quốc tế; - Tăng cường thu hút kiều hối và các nguồn lực tài chính; - Thúc đẩy thị trường tài chính quốc gia hội nhập kinh tế quốc tế; - Tăng cường quan hệ đối ngoại với các cá nhân, pháp nhân và chính phủ các quốc gia trên thế giới. Thanh toán quốc tế với nhà kinh doanh xuất nhập khẩu: TTQT phục vụ nhu cầu thanh toán cho hàng hóa và dịch vụ xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Điều quan trọng khi ký kết hợp đồng mua bán, lựa chọn phương thức thanh toán là việc trả lời hai câu hỏi: - Thứ nhất, làm thế nào để nhà xuất khẩu kiểm soát được hàng hóa cho đến khi thanh toán? - Thứ hai, làm thế nào để nhà nhập khẩu kiểm soát được tiền của mình cho đến khi nhận được hàng hóa? Giải pháp đối với với nhà xuất khẩu là họ sẽ kiểm soát hàng hóa thông qua việc kiểm soát chứng từ vận tải bằng việc sử dụng các phương thức thanh toán của các ngân hàng thương mại. Giải pháp đối với nhà nhập khẩu là họ sẽ kiểm soát tiền thông qua việc định đoạt chứng từ vận tải bằng việc sử dụng các phương thức thanh toán của các ngân hàng thương mại.

Như vậy có thể thấy, nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu đều kiểm soát hàng hóa và tiền thông qua chứng từ vận tải bằng dịch vụ của ngân hàng. Từ đó cho thấy, TTQT trong ngoại thương là không thể thiếu, là cầu nối giữa người xuất khẩu và người nhập khẩu với trung gian thanh toán là các ngân hàng thương mại. Thanh toán quốc tế với ngân hàng thương mại Trong thương mại quốc tế, không phải lúc nào các nhà xuất nhập khẩu cũng có thể thanh toán trực tiếp với nhau, mà thường thông qua ngân hàng thương mại với mạng lưới các chi nhánh và ngân hàng đại lý toàn cầu. Ngân hàng thay mặt khách 9 hàng thực hiện dịch vụ TTQT và trở thành cầu nối trung gian thanh toán giữa hai bên.

Vai trò trung gian của ngân hàng trong hoạt động TTQT: Thanh toán theo yêu cầu của khách; Bảo vệ quyền lợi của khách trong giao dịch thanh toán; Tư vấn, hướng dẫn khách các biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ thanh toán quốc tế nhằm hạn chế rủi ro, tạo sự tin tưởng trong giao dịch với nước ngoài; Tài trợ vốn cho hoạt động xuất khẩu khẩu của khách một cách chủ động và tích cực. Hoạt động TTQT là hoạt động sinh lời của ngân hàng Ngày nay, hoạt động thanh toán quốc tế là một dịch vụ trở nên quan trọng đối với các ngân hàng thương mại, nó đem lại nguồn thu đáng kể không những về số lượng tuyệt đối mà cả về tỷ trọng.