BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HOÀ CHÍ MINH ---------------------------------- PHAÏM ANH THÖ GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN DÒCH VUÏ NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM TRONG THÔØI KYØ HOÄI NHAÄP KINH TEÁ QUOÁC TEÁ Chuyeân ngaønh: Kinh teá taøi chính – Ngaân haøng Maõ soá: 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: PGS.TS TRAÀN HUY HOAØNG TP. HOÀ CHÍ MINH – Naêm 2008 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MUÏC BAÛNG BIEÅU Bieåu ñoà 2.1 : Huy ñoäng voán töø neàn kinh teá 28 Baûng 2.1 : Tieàn göûi cuûa khaùch haøng vaø caùc TCTD khaùc taïi ngaân haøng TMCP AÙ Chaâu 29 Baûng 2.2 : Baûng so saùnh caùc hình thöùc huy ñoäng tieàn gôûi daønh cho khaùch haøng caù nhaân cuûa Ngaân haøng TMCP AÙ Chaâu vaø Ngaân haøng HSCB 30 Bieåu ñoà 2.2 : Tín duïng ñoái vôùi neàn kinh teá 32 Baûng 2.3 : Baùo caùo thu nhaäp cuûa HSBC 37 Bieåu ñoà 2.3 : Tyû leä caùc loaïi dòch vuï trong toång thu nhaäp cuûa Ngaân haøng TMCP AÙ Chaâu naêm 2006 38 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MUÏC CAÙC TÖØ VIEÁT TAÉT TMCP : Thöông maïi coå phaàn NHTMCP : Ngaân haøng Thöông maïi coå phaàn TCTD : Toå chöùc Tín duïng TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MUÏC LUÏC Trang MÔÛ ÑAÀU 01 CHÖÔNG 1- TOÅNG QUAN VEÀ DÒCH VUÏ NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM 07 1. Ngaân haøng thöông maïi 07 1.2 Caùc loaïi hình ngaân haøng thöông maïi 07 1.2 Caùc dòch vuï ngaân haøng 08 1. Caùc loïai dòch vuï ngaân haøng 11 1.3 Taùc ñoäng cuûa quaù trình toaøn caàu hoùa ñeán hoïat ñoäng vaø phaùt trieån caùc dòch vuï ngaân haøng.2 AÛnh höôûng cuûa vieäc hoäi nhaäp quoác teá ñoái vôùi ngaân haøng 22 CHÖÔNG 2 – THÖÏC TRAÏNG VEÀ CAÙC DÒCH VUÏ NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM TRONG THÔØI GIAN QUA.1 Thöïc traïng veà caùc dòch vuï ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam trong thôøi gian qua.2 Caùc nguyeân nhaân chính cuûa nhöõng toàn taïi yeáu keùm cuûa heä thoáng dòch vuï ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam.
39 CHÖÔNG 3 - GIAÛI PHAÙP PHAÙT TRIEÅN CAÙC DÒCH VUÏ CUÛA NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI VIEÄT NAM.1 Caùc khuynh höôùng aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng cuûa ngaân haøng.2 Giaûi phaùp “ Phaùt trieån caùc dòch vuï cuûa ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam”.1 Tình hình caïnh tranh dòch vuï cuûa caùc ngaân haøng 55 3.2 Ñònh höôùng phaùt trieån dòch vuï ngaân haøng 62 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Ñeà xuaát giaûi phaùp “ Phaùt trieån caùc dòch vuï cuûa ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam”.1 Ñoái vôùi caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam 69 a/- Giaûi phaùp “ Boå sung chæ tieâu ñònh löôïng trong heä thoáng chæ tieâu keá hoaïch” 69 b/- Giaûi phaùp “ Veà coâng taùc marketing, chaêm soùc khaùch haøng “ 71 c/- Giaûi phaùp “ Phaùt trieån coâng ngheä ngaân haøng “ 72 d/- Giaûi phaùp “ Taêng cöôøng naêng löïc hoaït ñoäng vaø taøi chính cuûa caùc toå chöùc tín duïng “ 72 e/- Giaûi phaùp “ Phaùt trieån nguoàn nhaân löïc “ 73 3.2 Ñoái vôùi ngaân haøng Nhaø nöôùc Vieät Nam 73 KEÁT LUAÄN 75 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -1- LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Lyù do choïn ñeà taøi Theá giôùi ñang böôùc vaøo kyû nguyeân cuûa hoäi nhaäp kinh teá vaø xu höôùng toaøn caàu hoaù dieãn ra roäng khaép. Trong neàn kinh teá toaøn caàu hoaù, caùc yeáu toá cuûa quaù trình taùi saûn xuaát haøng hoaù vaø dòch vuï ñöôïc dòch chuyeån töï do hôn töø nöôùc naøy sang nöôùc khaùc, thoâng qua caùc cam keát môû cöûa thò tröôøng. Quaù trình toaøn caàu hoùa laø quaù trình chöùa ñöïng nhieàu maâu thuaãn, coù söï xung ñoät lôïi ích giöõa caùc nöôùc, caùc nhoùm nöôùc vaø laø moät quaù trình vöøa hôïp taùc vöøa ñaáu tranh nhaèm thieát laäp moät traät töï kinh teá theá giôùi hôïp lyù hôn, coâng baèng hôn.
Khi gia nhaäp vaøo caùc toå chöùc thöông maïi trong khu vöïc vaø treân theá giôùi, moãi quoác gia ñeàu coù nhöõng muïc ñích rieâng, nhöng nhìn chung thì caùc nöôùc ñeàu muoán höôùng tôùi moät neàn kinh teá phaùt trieån, moät xaõ hoäi vaên minh, hieän ñaïi, ñôøi soáng xaõ hoäi ñöôïc caûi thieän. Do ñoù toaøn caàu hoaù vaãn tieán veà phía tröôùc, nhö moät taát yeáu khaùch quan. Töø thöïc teá naøy, moät caâu hoûi ñöôïc ñaët ra trong chính saùch thöông maïi vaø ñaàu tö cuûa moãi quoác gia laø tham gia vaøo tieán trình toaøn caàu hoaù hay ñöùng ngoaøi tieán trình aáy? Tham gia vaøo tieán trình toaøn caàu hoaù, tieán cuøng thôøi ñaïi tuy thaùch thöùc laø raát lôùn, nhöng cô hoäi cuõng raát nhieàu. Khoâng tham gia vaøo tieán trình aáy, trôû thaønh ngöôøi ngoaøi cuoäc seõ bò phaân bieät ñoái xöû trong tieáp caän thò tröôøng veà haøng hoaù, dòch vuï vaø ñaàu tö.
Toaøn caàu hoùa vaø hoäi nhaäp kinh teá quoác teá dieãn ra treân nhieàu lónh vöïc nhö : trao ñoåi haøng hoùa, dòch vuï, chuyeån giao coâng ngheä giöõa caùc quoác gia vaø khu vöïc, löu chuyeån voán quoác teá,… taïo ñieàu kieän cho caùc quoác gia coù theå hôïp taùc, trao ñoåi kinh nghieäm, kyõ thuaät coâng ngheä,… trong hoaït ñoäng kinh doanh. Vieät Nam ñaõ coù nhöõng chuû ñoäng vaø ñang töøng böôùc tham gia vaøo quaù trình hoäi nhaäp quoác teá. Trong lónh vöïc ngaân haøng, hoäi nhaäp kinh teá quoác teá seõ taïo ra TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -2- ñoäng löïc thuùc ñaåy coâng cuoäc ñoåi môùi cuûa heä thoáng ngaân haøng Vieät Nam, taïo ñieàu kieän trao ñoåi kinh nghieäm veà voán, kinh nghieäm quaûn lyù, coâng ngheä, hoaïch ñònh chính saùch tieàn teä,… Töø ñoù coù giaûi phaùp phoøng ngöøa hoaëc giaûm thieåu ruûi ro, naâng cao hieäu quaû kinh doanh, naâng cao uy tín kinh doanh treân thò tröôøng taøi chính quoác teá. Trong lónh vöïc ngaân haøng, vôùi chöùc naêng vaø vai troø laø keânh huy ñoäng vaø cung öùng voán chuû yeáu cho neàn kinh teá, caùc ngaân haøng thöông maïi ñaõ khoâng ngöøng môû roäng quy moâ hoaït ñoäng vaø ñoái töôïng khaùch haøng thoâng qua caùc quan heä tín duïng tieàn teä vaø phaùt trieån caùc hoaït ñoäng dòch vuï ngaân haøng khaùc.
Trong lòch söû ngaønh ngaân haøng, chöa coù thôøi ñieåm naøo caùc ngaân haøng thöông maïi laïi phaùt trieån maïnh nhö hieän nay. Ngoaøi 5 ngaân haøng thöông maïi Nhaø nöôùc, coøn coù 37 ngaân haøng thöông maïi coå phaàn, 13 coâng ty taøi chính, 26 chi nhaùnh ngaân haøng nöôùc ngoaøi, 4 ngaân haøng lieân doanh vaø moät heä thoáng caû ngaøn quyõ tín duïng nhaân daân từ trung öông ñeán cô sôû. Ñeå coù theå naâng cao hieäu quaû hoaït ñoäng kinh doanh trong quaù trình hoäi nhaäp kinh teá quoác teá, ñoøi hoûi caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam phaûi töøng böôùc chuyeân moân hoùa saâu hôn caùc nghieäp vuï ngaân haøng, naâng cao hieäu quaû söû duïng ñoàng voán, nhanh choùng tieáp caän vaø phaùt trieån caùc hình thöùc dòch vuï ngaân haøng hieän ñaïi, ñaøo taïo vaø ñaøo taïo laïi ñoäi nguõ caùn boä ngaân haøng nhaèm naâng cao trình ñoä chuyeân moân nghieäp vuï, coù khaû naêng ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu phaùt trieån cuûa ngaønh ngaân haøng trong neàn kinh teá hieän ñaïi. Hôn baát cöù ngaønh naøo, lónh vöïc ngaân haøng caàn phaûi taêng toác naâng cao naêng löïc caïnh tranh.
Tuy nhieân, söï lôùn maïnh naøy vaãn chöa ñuû trong cuoäc caïnh tranh vôùi ngaân haøng khu vöïc vaø treân theá giôùi. Dòch vuï ngaân haøng ñöôïc döï baùo laø lónh vöïc caïnh tranh khoác lieät khi voøng baûo hoä cho ngaân haøng thöông maïi trong nöôùc khoâng coøn. Xuaát phaùt töø yeâu caàu cuûa hoäi nhaäp, moät trong nhöõng giaûi phaùp ñeå naâng cao naêng löïc caïnh tranh cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam laø “ Phaùt trieån caùc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -3- dòch vuï ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam trong thôøi kyø hoäi nhaäp kinh teá quoác teá ” chính laø lyù do maø toâi choïn ñeà taøi naøy. Xaùc ñònh vaán ñeà Heä thoáng ngaønh ngaân haøng Vieät Nam sau moät thôøi gian gia nhaäp WTO ñaõ coù nhöõng söï phaùt trieån maïnh vaø raát nhanh, song nhìn chung dòch vuï ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vaãn coøn raát nhieàu haïn cheá, coøn quaù sô khai vaø ñi sau caùc nöôùc khaùc raát nhieàu, haïn cheá veà soá löôïng dòch vuï ngheøo naøn, ñôn ñieäu, haïn cheá veà chaát löôïng dòch vuï thaät söï vaãn chöa ñaùp öùng ñöôïc nhöõng nhu caàu ngaøy caøng cao cuûa xaõ hoäi.
Vieäc chính thöùc gia nhaäp WTO ñaõ ñöa ngaønh ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vaøo tình traïng caïnh tranh khoác lieät vôùi caùc ngaân haøng nöôùc ngoaøi khi caùc ngaân haøng thöông maïi trong nöôùc chöa ñuû söùc ñeå caïnh tranh nhö veà qui moâ voán, trình ñoä quaûn lyù, heä thoáng coâng ngheä thoâng tin, söï hieåu bieát caùc nghieäp vuï cuûa moät ngaân haøng hieän ñaïi treân theá giôùi…. Vaán ñeà troïng taâm maø Luaän vaên muoán ñeà caäp laø laøm theá naøo ñeå phaùt trieån caùc dòch vuï ñeå ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam coù theå naâng cao naêng löïc caïnh tranh cho heä thoáng ngaân haøng trong thôøi kyø Vieät Nam hoäi nhaäp quoác teá. Nghieân cöùu thöïc traïng heä thoáng dòch vuï ngaân haøng thöông maïi trong nöôùc vaø heä thoáng dòch vuï ngaân haøng nöôùc ngoaøi ñeå töø ñoù coù theå ñöa ra ñöôïc nhöõng ñònh höôùng vaø giaûi phaùp thích hôïp nhaèm phaùt trieån dòch vuï ngaân haøng thöông maïi trong nöôùc veà soá löôïng cuõng nhö chaát löôïng trong nhöõng naêm tieáp theo. Muïc ñích nghieân cöùu Vieät Nam coù hôn 86 trieäu daân vaø nhöõng ngöôøi coù theå tieáp caän vôùi dòch vuï ngaân haøng raát ít.
Nhöng soá löôïng ngaân haøng ñang hoïat ñoäng vaø tieàm naêng thöïc söï nhöng chöa ñöôïc söû duïng heát. haàu heát caùc ngaân haøng quy moâ coøn nhoû, dòch vuï coøn thoâ sô. Ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam tham gia hoäi nhaäp trong boái caûnh trình ñoä phaùt trieån kinh teá vaø coâng ngheä thaáp, ñaëc bieät caùc dòch vuï ngaân haøng coøn heát söùc ngheøo naøn, chöa ña daïng, phong phuù, chuû yeáu laø caùc dòch vuï mang tính TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -4- truyeàn thoáng ( huy ñoäng voán vaø cho vay ), chaát löôïng dòch vuï thaáp, möùc ñoä phoå bieán cuûa dòch vuï khoâng cao, ñoái töôïng söû duïng dòch vuï coøn phaân taùn. Trong hoaït ñoäng ngaân haøng, xu theá môû roäng dòch vuï ngaân haøng hieän ñaïi ñaõ vaø ñang laø muïc tieâu phaán ñaáu, laø lónh vöïc caïnh tranh hieäu quaû giöõa caùc ngaân haøng.
Trong khi ñieåm maïnh cuûa caùc ngaân haøng nöôùc ngoaøi laø söï ña daïng cuûa caùc loaïi hình dòch vuï (chieám hôn 50% treân toång thu nhaäp) thì thu nhaäp töø hoaït ñoäng caáp tín duïng vaãn coøn phoå bieán ôû haàu heát caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam. So saùnh dòch vuï hieän coù cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi Vieät Nam vaø dòch vuï cuûa moät soá ngaân haøng nöôùc ngoaøi ôû caùc nöôùc phaùt trieån nhö Citibank, HSBC, UOB, Wachovia, American Express …. qua ñoù ñöa ra ñònh höôùng vaø giaûi phaùp cho söï phaùt trieån dòch vuï ngaân haøng hieän ñaïi ñaùp öùng yeâu caàu caïnh tranh trong quaù trình hoäi nhaäp chính laø muïc ñích nghieân cöùu cuûa luaän vaên.