PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008, kinh tế thế giới không ngừng biến động bất lợi gây ảnh hƣởng không nhỏ đến nền kinh tế Việt Nam. Yếu tố kinh tế vĩ mô nhƣ lạm phát, lãi suất, tốc độ tăng trƣởng sản lƣợng quốc gia giảm, hàng tồn kho cao, doanh nghiệp phá sản ngày càng nhiều và những vấn đề khác gây khó khăn trong hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thƣơng mại. Tình trạng yếu kém trong quản trị ngân hàng bộc lộ rõ trong đó đáng chú ý là công tác quản trị rủi ro tín dụng còn yếu kém dẫn đến tình trạng nợ xấu tăng cao trong các hệ thống ngân hàng, hơn nữa tình trạng thanh khoản của ngân hàng căng thẳng không đáp ứng đƣợc nhu cầu rút tiền của khách hàng.
Chính vì vậy, quản trị rủi ro tín dụng là một việc rất quan trọng trong quá trình điều hành, hoạt động và phát triển của ngân hàng. Quản trị rủi ro hiệu quả không những giảm thiểu rủi ro tín dụng – một hoạt động chính yếu ở các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam hiện nay – mà còn góp phần đảm bảo lợi nhuận, nâng cao uy tín và năng lực hoạt động cho ngân hàng. Vì lý do trên, tác giả quyết định chọn đề tài “Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Công thƣơng Việt Nam” để nghiên cứu trong luận văn tốt nghiệp của mình. Dựa vào cơ sở lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng, luận văn xây dựng mô hình định lƣợng nhằm đánh giá xem xét tác động của các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank, từ đó, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng cho giai đoạn phát triển sắp tới.
Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế, luận văn chắc chắn sẽ có những thiếu sót nhất định. Tác giả mong rằng luận văn có giá trị thực tiễn cao và mang lại hiệu quả, có khả năng áp dụng trong công việc thực tiễn của đơn vị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Phân tích hoạt động tín dụng và đánh giá về quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam - Vietinbank Nghiên cứu thực nghiệm và xây dựng mô hình các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng thông qua bảng khảo sát tại Vietinbank Kết hợp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lƣợng đƣa ra giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản trị rủi ro tín dụng trong giai đoạn phát triển sắp tới 3.
Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây Trong quá trình tham khảo những tài liệu nghiên cứu có liên quan đến nội dung đề tài, tôi nhận thấy có nhiều luận văn đã khai thác đề tài quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank. Luận văn “Quản trị rủi ro tín dụng tại NHTMCP Công thƣơng Việt Nam - Th. Nguyễn Bảo Thanh Vân, Trƣờng Đại học Kinh tế Tp.Hồ Chí Minh năm 2009 – đã nêu ra những vấn đề cơ bản của quản trị rủi ro tín dụng và mô hình quản lý rủi ro tín dụng của Vietinbank. Một số luận văn khác đề xuất giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank theo hƣớng lấy chuẩn mực quốc tế, chuẩn mực Basel áp dụng cho công tác quản trị rủi ro tín dụng nhƣ: Luận văn “Giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam theo chuẩn mực quốc tế” – Th.
Bùi Thị Hồng, Trƣờng Đại học Kinh tế Tp.Hồ Chí Minh năm 2010. Luận văn “Quản trị rủi ro tín dụng theo Hiệp ƣớc Basel tại NHTMCP Công thƣơng Việt Nam” – Th. Trần Vũ Khƣơng, Trƣờng Đại học Kinh tế Tp.Hồ Chí Minh năm 2011. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Nhìn chung, hầu hết ở các luận văn đã nghiên cứu về đề tài quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank đã trình bày đầy đủ nội dung cơ bản và có những giải pháp thiết thực cho công tác quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng.
Tuy nhiên, nội dung còn mang tính định tính theo hƣớng chủ quan và nhận định của các tác giả thực hiện. Đối với bài luận văn này, ngoài những nội dung cơ bản của quản trị rủi ro tín dụng và phân tích đánh giá hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank, tác giả thực hiện nghiên cứu định lƣợng bằng việc xây dựng mô hình hồi quy các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng. Thông qua khảo sát ý kiến một số lãnh đạo, nhân viên tại bộ phận thẩm định, kinh doanh tín dụng và nhân viên kiểm tra kiểm soát nội bộ, số liệu đƣợc xử lý thông qua phần mềm phân tích thống kê SPSS 18.0 để kiểm định độ tin cậy của thang đo và phân tích nhân tố. Sau đó, mô hình hồi quy đƣợc thiết lập và cho kết quả nhằm đƣa ra giải pháp thích hợp.
Đây đƣợc xem là điểm mới so với các nghiên cứu trƣớc về đề tài quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu o Đối tƣợng nghiên cứu Xuất phát từ lý do chọn đề tài nghiên cứu, đối tƣợng nghiên cứu của bài luận văn là “Quản trị rủi ro tín dụng”. Đồng thời, nhằm đạt đƣợc mục tiêu trong nghiên cứu, luận văn tiến hành nghiên cứu đối với một số đối tƣợng bổ trợ khác nhƣ: rủi ro tín dụng, nội dung và phƣơng pháp quản trị rủi ro tín dụng, các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng. o Phạm vi nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu: - Nội dung và yêu cầu quản trị rủi ro tín dụng của các NHTM.
- Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank giai đoạn 2008 – 2012. - Nghiên cứu định lƣợng các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Từ đó, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng của Vietinbank. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng trong bài nghiên cứu ngày là phƣơng pháp tổng hợp, phân tích, so sánh, đánh giá những thông tin về tình hình quản trị rủi ro dụng tại Vietinbank.
Kết hợp với phƣơng pháp định lƣợng bằng thu thập số liệu khảo sát, xây dựng và phân tích mô hình hồi quy bội với nhiều biến độc lập và một biến phụ thuộc Thông tin cần thu thập Số liệu về tình hình hoạt động tín dụng của Vietinbank từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của đơn vị từ năm 2008 đến năm 2012 Ý kiến khảo sát về các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng Mô hình nghiên cứu định lƣợng Câu hỏi nghiên cứu Các yếu tố nào sau đây có ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank: Chính sách tín dụng, Quy trình cấp tín dụng, Thông tin tín dụng, Hệ thống xếp hạng tín dụng, Chất lượng nguồn nhân lực, các yếu tố môi trường bên ngoài? Xây dựng thang đo Dựa vào một số tài liệu nghiên cứu của Hennei Van Greuning và Sonja Brajovic Bratanonic (2009), Bùi Nguyên Ngọc (2010), Châu Trần (2009) kết hợp với sự đóng góp ý kiến của giảng viên hƣớng dẫn và lãnh đạo của Vietinbank, thang đo các yếu tố đƣợc xây dựng gồm 7 yếu tố đƣợc đo bởi 27 biến đo lƣờng với nội dung phù hợp với cơ sở lý thuyết và thực trạng hoạt động quản trị rụi ro tín dụng tại Vietinbank. Thang đo đƣợc sử dụng đo lƣờng là thang đo Likert 5 mức độ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Mô hình nghiên cứu Mô hình nghiên cứu là mô hình hồi quy bội với 6 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc nhƣ sau: Trong đó: Y - Quản trị rủi ro tín dụng là biến phụ thuộc; X1 - Chính sách tín dụng; X2 - Quy trình cấp tín dụng; X3 - Thông tin tín dụng; X4 - Hệ thống xếp hạng tín dụng; X5 - Chất lƣợng nguồn nhân lực; X6 - Các yếu tố bên ngoài là những biến độc lập; - sai số thống kê. Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM Mẫu nghiên cứu Nghiên cứu đƣợc thực hiện thông qua lấy ý kiến khảo sát của 150 thành viên tham gia bao gồm lãnh đạo, nhân viên kinh doanh tín dụng, nhân viên thẩm định, kiểm soát viên của 5 Chi nhánh Vietinbank tại Tp.Hồ Chí Minh và Bình Dƣơng.
Việc chọn mẫu theo phƣơng pháp thuận tiện. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 Phƣơng pháp phân tích dữ liệu Việc đánh giá độ tin cậy của thang đo cho từng yếu tố và phân tích nhân tố đƣợc thực hiện nhằm đảm bảo việc xây dựng thang đo là phù hợp và có ý nghĩa thống kê. Sau khi các nhân tố đƣợc phân tách, mỗi nhân tố đƣợc lƣợng hóa bằng phƣơng pháp lấy trị trung bình. So sáng tƣơng quan để đánh giá mức độ quan hệ tuyến tính giữa các nhân tố đồng thời cũng là các biến độc lập và biến phụ thuộc.
Phân tích và thiết lập mô hình hồi quy bội từ đó đánh giá mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố lên quản trị rủi ro tín dụng của Vietinbank. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn Luận văn đã xây dựng đƣợc mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro tín dụng thông qua mô hình hồi quy bội. Đây là điểm mới trong nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng so với tài liệu nghiên cứu trƣớc đây đƣợc sử dụng, luận văn đã kế thừa những thành tựu của nghiên cứu trƣớc và nâng tầm nghiên cứu ở mức độ cao hơn. Tuy nhiên, do còn nhiều hạn chế nên nghiên cứu mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hƣởng đến quản trị rủi ro cần đƣợc tiếp tục hoàn thiện.
Với mục tiêu của đề tài là hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng, luận văn kết hợp nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lƣợng từ đó đề xuất giải pháp mang tính thực tiễn nhằm đóng góp vào công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Vietinbank đƣợc hoàn thiện hơn, đảm bảo an toàn và mục tiêu phát triển bền vững của NH. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết cấu của luận văn Sơ đồ 2.