Luận văn thạc sĩ hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực quản lý tại tập đoàn viettel giai đoạn 2015 2020

Luận văn thạc sĩ phân tích hoàn thiện công tác đào tạo nguồn nhân lực quản lý tại tập đoàn viettel giai đoạn 2015 2020, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Nguyễn Văn Bình
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Đức Toàn
• Trường học: Trường Đại học Duy Tân
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Công Tác Quản Lý Hàng Hóa Xuất Nhập Khẩu Trong Quy Trình Thủ Tục Hải Quan Điện Tử Tại Cục Hải Quan Tp. Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TRONG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ
• 1.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ ĐỐI VỚI HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU
• 1.1.1. Khái niệm quy trình thủ tục hải quan điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
• 1.1.2. Hải quan và thủ tục hải quan
• 1.1.3. Thủ tục hải quan truyền thống
• 1.1.4. Thủ tục hải quan điện tử
• 1.1.5. Vai trò của thủ tục hải quan điện tử
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TRONG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ TẠI CỤC HẢI QUAN TP. ĐÀ NẴNG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CỤC HẢI QUAN TP.
• 2.1.1. Giới thiệu về Cục Hải quan TP.
• 2.1.2. Tổ chức bộ máy của Cục Hải quan TP.
• 2.2. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ TẠI CỤC HẢI QUAN TP.
• 2.2.1. Công tác hiện đại hóa của Ngành Hải quan và những kết quả đạt được trong công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gần đây
• 2.2.2. Quá trình triển khai thủ tục hải quan điện tử tại Cục Hải quan Đà Nẵng
• 2.2.3. Tình hình kết quả thực hiện thủ tục hải quan điện tử vào quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại Cục Hải quan TP.
• 2.3. THỰC TRẠNG ÁP DỤNG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ VÀO CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CỤC HẢI QUAN TP.
• 2.3.1. Về hành lang pháp lý và quy trình nghiệp vụ quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
• 2.3.2. Về tổ chức hoạt động nghiệp vụ và ứng dụng công nghệ thông tin
• 2.3.3. Về tổ chức bộ máy và chức năng nhiệm vụ của lực lượng làm công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
• 2.4. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TRONG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ TẠI CỤC HẢI QUAN TP.
• 2.4.1. Tiếp nhận, kiểm tra, đăng ký, phân luồng tờ khai
• 2.4.2. Kiểm tra hồ sơ hải quan
• 2.4.3. Kiểm tra hoàn thành nghĩa vụ thuế, phí, lệ phí
• 2.4.4. Quản lý hoàn chỉnh hồ sơ
• 2.5. ƯU ĐIỂM, HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TRONG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ TẠI CỤC HẢI QUAN TP.
• 2.5.1. Những tồn tại hạn chế
• 2.5.2. Nguyên nhân ảnh hưởng đến hoạt động quản lý hàng hóa trong quy trình thủ tục Hải quan điện tử tại TP.
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT NHẬP KHẨU TRONG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ TẠI CỤC HẢI QUAN TP.
• 3.1. MỤC TIÊU CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TRONG QUY TRÌNH THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ
• 3.1.1. Dự báo xu hướng phát triển hàng hóa xuất, nhập khẩu trong nước
• 3.1.2. Dự báo xu hướng phát triển hàng hóa xuất, nhập khẩu tại Cục Hải quan TP.
• 3.1.3. Mục tiêu phát triển công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong quy trình thủ tục hải quan điện tử
• 3.2. PHƯƠNG HƯỚNG TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU CỦA CỤC HẢI QUAN TP.
• 3.2.1. Hoàn thiện quy trình thủ tục Hải quan điện tử
• 3.2.2. Giải pháp về hoàn thiện cơ sở pháp lý và quy trình, quy định về quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong hoạt động nghiệp vụ Hải quan
• 3.2.3. Giải pháp nâng cao nhận thức về công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của ngành Hải quan
• 3.2.4. Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thu thập, xử lý thông tin đáp ứng tiến trình cải cách, phát triển, hiện đại hóa
• 3.2.5. Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả áp dụng quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong các hoạt động nghiệp vụ hải quan
• 3.2.6. Ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.2.7. Giải pháp về kiện toàn tổ chức bộ máy và chức năng, nhiệm vụ
• 3.2.8. Nâng cao trình độ, nhận thức cho đội ngũ cán bộ công chức
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM TẠO NĂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ HÀNG HÓA XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU TẠI CỤC HẢI QUAN
• 3.3.1. Kiến nghị Bộ Tài chính
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Tổng cục Hải quan
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Hàng Hóa XNK Hải Quan Điện Tử

Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, kéo theo sự đa dạng và phức tạp của các mối quan hệ ngoại thương. Hải quan, được ví như “người gác cổng nền kinh tế”, có vai trò vừa tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại - đầu tư - du lịch, vừa kiểm soát buôn lậu, gian lận thương mại, bảo vệ chủ quyền kinh tế, an ninh quốc gia và an toàn xã hội. Thủ tục hải quan điện tử tại Việt Nam bắt đầu thí điểm từ năm 2005, đã mang lại nhiều lợi ích lớn, như thúc đẩy quản lý tiên tiến, ứng dụng công nghệ hiện đại, góp phần bảo đảm thực hiện chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục trong bối cảnh hội nhập và tuân thủ cam kết quốc tế. Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa nhanh chóng, đồng thời đảm bảo quản lý, giám sát của cơ quan hải quan, cần đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa ngành hải quan, trọng tâm là áp dụng mạnh mẽ công tác quản lý hàng hóa vào nghiệp vụ quản lý hải quan điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Việc trao đổi thương mại, xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế đất nước. Do đó, việc xác định vai trò chiến lược này của công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu nhập khẩu của Tổng cục Hải quan nói chung và Cục Hải quan TP. Đà Nẵng nói riêng là vô cùng cần thiết.

1.1. Định Nghĩa Thủ Tục Hải Quan Điện Tử Các Bên Liên Quan

Thủ tục hải quan bao gồm các công việc mà người khai hải quan và công chức hải quan phải thực hiện theo quy định của pháp luật. Theo Công ước Kyoto, “thủ tục hải quan là tất cả các hoạt động mà cơ quan hải quan và những người có liên quan phải thực hiện nhằm đảm bảo sự tuân thủ pháp luật hải quan”. Thủ tục hải quan điện tử là tất cả các hoạt động này được thực hiện dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ thuật số và internet. Điều 3 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP quy định: Thủ tục HQĐT là thủ tục HQ, trong đó việc khai, tiếp nhận, xử lý thông tin khai hải quan, trao đổi các thông tin khác theo quy định của pháp luật về thủ tục hải quan giữa các bên có liên quan thực hiện thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Quy trình này bao gồm các bên liên quan, ví dụ người khai hải quan, cán bộ hải quan, các cơ quan, tổ chức có liên quan. Cơ quan hải quan và các bên liên quan cần tuân thủ pháp luật hải quan, dựa trên nền tảng công nghệ thông tin và internet.

1.2. Vai Trò Của Thủ Tục Hải Quan Điện Tử Trong Bối Cảnh Hội Nhập

Thủ tục hải quan điện tử đóng vai trò quan trọng trong hội nhập quốc tế. Nó giúp gắn kết nhanh chóng các quốc gia, xóa bỏ rào cản địa lý và nâng cao hiệu quả hợp tác giao thương. Trong công tác quản lý Nhà nước, thủ tục hải quan điện tử giúp đơn giản hóa và giảm thiểu số lượng thủ tục hành chính. Đồng thời, nó cho phép thực hiện triệt để hơn nguyên tắc quản lý tập trung thống nhất, thúc đẩy quá trình hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ thông tin trong thủ tục hành chính. Đối với doanh nghiệp, thủ tục hải quan điện tử giúp tăng lợi nhuận bằng cách cắt giảm chi phí làm tờ khai, giảm thời gian kiểm tra hồ sơ, giảm chi phí lưu kho bãi và loại bỏ các khoản chi phí không chính thức. Theo đó, sẽ giúp doanh nghiệp có thể tuân thủ pháp luật hải quan một cách dễ dàng hơn. Hơn nữa, nó tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hội nhập quốc tế và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

II. Thách Thức Vấn Đề Trong Quản Lý Hàng Hóa XNK Điện Tử

Trong quá trình quản lý Nhà nước về hải quan, việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu là một nhiệm vụ quan trọng. Để thực hiện điều này, cơ quan hải quan phải không ngừng cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa mà trọng tâm là công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phải được đặt lên hàng đầu, không ngừng đẩy mạnh, tăng cường và nâng cao. Tuy nhiên, tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu nhập khẩu trong quy trình thủ tục hải quan điện tử được triển khai, ban đầu chỉ mới dừng lại việc áp dụng đơn thuần, chưa đi sâu vào phân tích đánh giá thông tin thu thập từ doanh nghiệp làm cơ sở cho việc thông quan hàng hóa đảm bảo, nhanh chóng. Hiện nay, chưa có nhiều đề tài nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan Đà Nẵng. Do đó, cần có những nghiên cứu và giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác này.

2.1. Hạn Chế Trong Ứng Dụng Thủ Tục Hải Quan Điện Tử Tại Đà Nẵng

Việc triển khai thủ tục hải quan điện tử tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng ban đầu còn nhiều hạn chế. Quá trình áp dụng mới dừng lại ở mức đơn thuần, chưa đi sâu vào phân tích và đánh giá thông tin thu thập từ doanh nghiệp. Điều này ảnh hưởng đến việc đưa ra các quyết định thông quan hàng hóa một cách đảm bảo và nhanh chóng. Sự thiếu hụt các nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan Đà Nẵng cũng là một thách thức lớn, gây khó khăn cho việc tìm ra những giải pháp tối ưu và hiệu quả.

2.2. Sự Cần Thiết Của Nghiên Cứu Giải Pháp Cho Quản Lý Hàng Hóa

Việc hệ thống hóa cơ sở lý luận trong việc áp dụng thực hiện thủ tục hải quan điện tử vào quản lý hàng hóa xuất khẩu nhập khẩu là rất cần thiết. Bên cạnh đó, việc xây dựng các giải pháp nhằm đưa công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu phát triển trong thời gian tới cũng đóng vai trò quan trọng. Cần có những nghiên cứu và giải pháp cụ thể, dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, để giải quyết các vấn đề còn tồn tại và nâng cao hiệu quả công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng.

III. Giải Pháp Về Hoàn Thiện Quy Trình Thủ Tục Hải Quan Điện Tử

Để nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu trong thủ tục hải quan điện tử, việc hoàn thiện quy trình là yếu tố then chốt. Điều này bao gồm việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp lý liên quan, đồng thời xây dựng quy trình nghiệp vụ rõ ràng, minh bạch và dễ thực hiện. Quy trình cần đảm bảo tính liên thông, đồng bộ giữa các khâu, các bước, giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường khả năng kiểm soát, giám sát của cơ quan hải quan. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế, kinh nghiệm tốt từ các nước phát triển cũng cần được xem xét và áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Quy trình thủ tục hải quan điện tử cần được xây dựng theo hướng tối ưu hóa quy trình hải quan, giảm thiểu các thủ tục rườm rà, chồng chéo, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.

3.1. Rà Soát Bổ Sung Quy Định Pháp Lý Về Quản Lý Hàng Hóa XNK

Việc tuân thủ các tiêu chuẩn và quy định quốc tế sẽ giúp quá trình giao thương diễn ra suôn sẻ và hiệu quả hơn, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế quốc gia.

3.2. Xây Dựng Quy Trình Nghiệp Vụ Rõ Ràng Minh Bạch Hóa Thông Tin

Quy trình nghiệp vụ cần được xây dựng một cách chi tiết, rõ ràng và dễ hiểu, bao gồm các bước, các khâu, trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân. Đồng thời, cần tăng cường minh bạch hóa thông tin, công khai các quy định, thủ tục, biểu mẫu, thời gian giải quyết, phí và lệ phí liên quan đến thủ tục hải quan. Điều này giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận thông tin, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác, giảm thiểu sai sót và thời gian chờ đợi. Việc công khai thông tin cũng góp phần tăng cường tính minh bạch, công khai trong hoạt động của cơ quan hải quan.

IV. Nâng Cao Nhận Thức Về Quản Lý Hàng Hóa Xuất Nhập Khẩu

Để nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu trong ngành Hải quan, giải pháp về nâng cao nhận thức là rất quan trọng. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về hải quan cho cán bộ, công chức hải quan, doanh nghiệp và người dân. Điều này giúp nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, đồng thời tạo sự đồng thuận, ủng hộ của xã hội đối với công tác quản lý hải quan. Hơn nữa, cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức hải quan để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu.

4.1. Tuyên Truyền Phổ Biến Giáo Dục Pháp Luật Về Hải Quan

Cần triển khai các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về hải quan một cách thường xuyên, đa dạng và hiệu quả. Các hình thức tuyên truyền có thể bao gồm: tổ chức hội nghị, hội thảo, tập huấn, phát tờ rơi, treo băng rôn, khẩu hiệu, đăng tải thông tin trên website, báo chí, truyền hình. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào các quy định mới, các chính sách ưu đãi, các thủ tục đơn giản hóa, các biện pháp phòng chống gian lận thương mại. Việc tuyên truyền cần được thực hiện một cách liên tục, đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.

4.2. Đào Tạo Bồi Dưỡng Nghiệp Vụ Cho Cán Bộ Công Chức Hải Quan

Cần xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức hải quan một cách bài bản, khoa học và phù hợp với từng vị trí công tác. Nội dung đào tạo cần tập trung vào các kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin, kỹ năng giao tiếp, ứng xử. Hình thức đào tạo có thể bao gồm: đào tạo tại chỗ, đào tạo tập trung, đào tạo trực tuyến, cử đi học ở nước ngoài. Việc đào tạo cần được thực hiện một cách thường xuyên, liên tục và có sự đánh giá, kiểm tra kết quả sau đào tạo.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Hệ Thống Thông Quan Điện Tử

Ứng dụng công nghệ thông tin là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu trong thủ tục hải quan điện tử. Cần tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống hệ thống thông quan điện tử hiện có, đảm bảo tính ổn định, an toàn, bảo mật và khả năng tích hợp với các hệ thống khác. Đồng thời, cần nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain, internet vạn vật (IoT) để tự động hóa các quy trình, tăng cường khả năng phân tích dữ liệu, dự báo rủi ro và phát hiện gian lận thương mại. Việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng giúp giảm thiểu sự can thiệp của con người, tăng tính minh bạch, công khai và giảm thiểu tiêu cực trong hoạt động quản lý hải quan.

5.1. Đầu Tư Nâng Cấp Hệ Thống Thông Quan Điện Tử Hiện Đại

Cần đầu tư, nâng cấp hệ thống thông quan điện tử VNACCS/VCIS, đảm bảo tính ổn định, an toàn, bảo mật và khả năng tích hợp với các hệ thống khác. Hệ thống cần được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt, dễ dàng tùy chỉnh và nâng cấp khi có yêu cầu. Đồng thời, cần xây dựng các quy trình vận hành, bảo trì hệ thống một cách chặt chẽ, đảm bảo hệ thống hoạt động liên tục, ổn định và hiệu quả.

5.2. Nghiên Cứu Ứng Dụng Các Công Nghệ Mới Vào Quản Lý Hải Quan

Cần nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain, internet vạn vật (IoT) vào hoạt động quản lý hải quan. AI có thể được sử dụng để tự động hóa các quy trình, phân tích dữ liệu, dự báo rủi ro và phát hiện gian lận thương mại. Blockchain có thể được sử dụng để tăng cường tính minh bạch, an toàn và bảo mật trong giao dịch thương mại. IoT có thể được sử dụng để theo dõi, giám sát hàng hóa trong quá trình vận chuyển, lưu kho. Việc ứng dụng các công nghệ mới cần được thực hiện một cách có kế hoạch, bài bản và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

VI. Kiện Toàn Tổ Chức Nâng Cao Năng Lực Đội Ngũ Cán Bộ Hải Quan

Để thực hiện hiệu quả công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, cần kiện toàn tổ chức bộ máy của cơ quan hải quan, đảm bảo sự phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới. Cần xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng bộ phận, cá nhân, tránh chồng chéo, trùng lắp. Đồng thời, cần nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ hải quan, cả về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức. Cán bộ hải quan cần được trang bị đầy đủ kiến thức về pháp luật, nghiệp vụ, công nghệ thông tin, ngoại ngữ và có tinh thần trách nhiệm cao, thái độ phục vụ tốt. Việc xây dựng đội ngũ cán bộ hải quan chuyên nghiệp, liêm chính là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý hải quan.

6.1. Rà Soát Sắp Xếp Tổ Chức Bộ Máy Hải Quan Hợp Lý

Cần tiến hành rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các bộ phận, đơn vị trong cơ quan hải quan. Trên cơ sở đó, có thể điều chỉnh, sắp xếp lại tổ chức bộ máy để đảm bảo sự phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới. Cần xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng bộ phận, cá nhân, tránh chồng chéo, trùng lắp. Đồng thời, cần tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận, đơn vị để đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ trong hoạt động.

6.2. Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Hải Quan Chuyên Nghiệp Liêm Chính

Cần xây dựng tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực của cán bộ hải quan. Đồng thời, cần có chính sách tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, bổ nhiệm cán bộ một cách công khai, minh bạch và khách quan. Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của cán bộ hải quan, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật, đạo đức công vụ. Việc xây dựng đội ngũ cán bộ hải quan chuyên nghiệp, liêm chính là yếu tố then chốt để nâng cao uy tín, hiệu quả của cơ quan hải quan.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế Việt Nam. Tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng, công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong quy trình thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐT) đã được triển khai từ năm 2005, với nhiều thành tựu nổi bật như giảm thời gian thông quan, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, theo số liệu thống kê từ năm 2008 đến 2015, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong việc áp dụng các chuẩn mực hải quan hiện đại, đặc biệt là trong việc thu thập, phân tích và xử lý thông tin rủi ro liên quan đến hàng hóa xuất nhập khẩu.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hàng hóa trong TTHQĐT, đánh giá thực trạng tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong giai đoạn 2015-2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu qua hệ thống VNACCS/VCIS tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng, sử dụng số liệu thống kê từ năm 2008 đến 2015. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hiện đại hóa ngành hải quan, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý rủi ro trong thủ tục hải quan và chuẩn mực hải quan hiện đại do Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ban hành. Các khái niệm trọng tâm bao gồm:

• Thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐT): Là quy trình thực hiện thủ tục hải quan dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin, cho phép khai báo, tiếp nhận và xử lý hồ sơ hoàn toàn qua hệ thống điện tử, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp giữa người khai hải quan và công chức hải quan.
• Chuẩn mực hải quan hiện đại: Bao gồm 12 chuẩn mực phổ quát như tự động hóa tiếp nhận khai báo, quản lý rủi ro, giảm chứng từ thương mại, xác định xuất xứ tự động, áp thuế tự động, nộp thuế tự động, thông quan tự động, trao đổi thông tin điện tử, giảm chi phí.
• Quản lý rủi ro: Là quá trình thu thập, phân tích, đánh giá và xử lý các nguy cơ rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật hải quan, giảm thiểu gian lận thương mại và tăng hiệu quả quản lý.
• Phân luồng tờ khai: Hệ thống phân loại tờ khai thành luồng xanh (thông quan nhanh), luồng vàng (kiểm tra hồ sơ) và luồng đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa) dựa trên đánh giá rủi ro.
• Hệ thống VNACCS/VCIS: Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hiện đại được chuyển giao từ Hải quan Nhật Bản, tích hợp các chức năng thông quan tự động, quản lý rủi ro, kết nối với các bộ ngành và doanh nghiệp liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và đánh giá dựa trên các nguồn dữ liệu thứ cấp đáng tin cậy, bao gồm:

• Số liệu thống kê từ báo cáo hoạt động của Cục Hải quan TP. Đà Nẵng giai đoạn 2008-2015, như số lượng tờ khai, kim ngạch xuất nhập khẩu, tỷ lệ phân luồng, số thuế thu nộp ngân sách.
• Ý kiến chuyên gia trong ngành hải quan thông qua phương pháp chuyên gia nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.
• Phân tích thống kê mô tả và so sánh các chỉ số hiệu quả quản lý hàng hóa trước và sau khi áp dụng TTHQĐT.
• Tham khảo tài liệu học thuật, văn bản pháp luật liên quan đến thủ tục hải quan điện tử, quản lý rủi ro và chuẩn mực hải quan hiện đại.
• Tiến trình nghiên cứu kéo dài từ năm 2014 đến 2015, tập trung khảo sát thực trạng tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng và đề xuất giải pháp đến năm 2020.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ tờ khai xuất nhập khẩu qua Cục Hải quan TP. Đà Nẵng trong giai đoạn nghiên cứu, với phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có trọng số để đảm bảo tính đại diện. Phương pháp phân tích chủ yếu là phân tích định lượng kết hợp phân tích định tính nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả công tác quản lý hàng hóa trong quy trình thủ tục hải quan điện tử.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ áp dụng thủ tục hải quan điện tử tăng nhanh: Từ năm 2013 đến 2015, số lượng tờ khai qua hệ thống VNACCS/VCIS tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng đạt khoảng 95% tổng số tờ khai xuất nhập khẩu, góp phần rút ngắn thời gian thông quan trung bình từ 3-5 ngày xuống còn 1-3 giây đối với luồng xanh.

2. Phân luồng tờ khai hiệu quả: Năm 2014, có 33,91% tờ khai được phân vào luồng xanh, 62,8% luồng vàng và 3,29% luồng đỏ. Tỷ lệ này cho thấy cơ quan hải quan đã áp dụng hiệu quả kỹ thuật quản lý rủi ro, giảm thiểu kiểm tra thực tế không cần thiết, tiết kiệm nguồn lực.

3. Tỷ lệ hồ sơ khai sai và nợ thuế giảm: Tỷ lệ hồ sơ khai sai tên hàng hóa giảm từ khoảng 8% năm 2008 xuống còn dưới 3% năm 2014. Số nợ thuế tạm thu quá hạn cũng giảm đáng kể, từ khoảng 1,2 tỷ đồng năm 2008 xuống còn khoảng 0,4 tỷ đồng năm 2014.

4. Đánh giá sự hài lòng của doanh nghiệp: Khoảng 85% doanh nghiệp đánh giá tích cực về công tác tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ, đồng thời ghi nhận sự thuận tiện và minh bạch trong quy trình thủ tục hải quan điện tử.

Thảo luận kết quả

Việc áp dụng hệ thống VNACCS/VCIS đã tạo bước đột phá trong công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng, thể hiện qua việc tăng tỷ lệ thông quan nhanh, giảm thiểu sai sót và nợ thuế. So với thủ tục hải quan truyền thống, TTHQĐT giúp giảm chi phí hành chính, thời gian chờ đợi và hạn chế tiếp xúc trực tiếp, từ đó giảm rủi ro tham nhũng và gian lận.

Tuy nhiên, tỷ lệ hồ sơ sai sót và nợ thuế vẫn còn tồn tại do một số nguyên nhân như hạn chế về nhận thức của doanh nghiệp, năng lực cán bộ hải quan và cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ hoàn toàn. So sánh với các nghiên cứu trong ngành hải quan quốc tế, kết quả này phù hợp với xu hướng chung của các nước đang phát triển khi chuyển đổi sang thủ tục hải quan điện tử.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân luồng tờ khai theo năm, bảng so sánh tỷ lệ sai sót hồ sơ và nợ thuế qua các năm, cũng như biểu đồ đánh giá sự hài lòng của doanh nghiệp để minh họa rõ nét hiệu quả và những hạn chế còn tồn tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy trình thủ tục hải quan điện tử: Cần rà soát, cập nhật và chuẩn hóa các quy trình nghiệp vụ, đảm bảo tính đồng bộ và minh bạch trong toàn bộ chu trình quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu. Thời gian thực hiện: 2016-2018. Chủ thể: Tổng cục Hải quan phối hợp Cục Hải quan TP. Đà Nẵng.

2. Nâng cao nhận thức và đào tạo cán bộ, doanh nghiệp: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật quản lý rủi ro, sử dụng hệ thống VNACCS/VCIS và các chuẩn mực hải quan hiện đại cho cán bộ hải quan và doanh nghiệp. Thời gian: 2016-2019. Chủ thể: Cục Hải quan TP. Đà Nẵng phối hợp các trường đào tạo và hiệp hội doanh nghiệp.

3. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin: Đầu tư nâng cấp hạ tầng CNTT, mở rộng kết nối hệ thống với các bộ ngành liên quan, nâng cao khả năng xử lý và phân tích dữ liệu lớn để cải thiện độ chính xác trong phân luồng và quản lý rủi ro. Thời gian: 2016-2020. Chủ thể: Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan.

4. Kiện toàn tổ chức bộ máy và chức năng nhiệm vụ: Tăng cường nhân lực chuyên trách quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu và kiểm tra giám sát, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban trong Cục Hải quan TP. Đà Nẵng. Thời gian: 2016-2018. Chủ thể: Cục Hải quan TP. Đà Nẵng.

5. Xây dựng hệ thống đánh giá và giám sát hiệu quả: Thiết lập các chỉ số đánh giá hiệu quả công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, thường xuyên theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn. Thời gian: 2017-2020. Chủ thể: Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan TP. Đà Nẵng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ công chức ngành hải quan: Nghiên cứu giúp nâng cao hiểu biết về quy trình thủ tục hải quan điện tử, kỹ thuật quản lý rủi ro và áp dụng chuẩn mực hải quan hiện đại, từ đó cải thiện hiệu quả công tác quản lý hàng hóa.

2. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Hỗ trợ doanh nghiệp hiểu rõ quy trình, quyền lợi và nghĩa vụ khi thực hiện thủ tục hải quan điện tử, giúp giảm thiểu sai sót, rút ngắn thời gian thông quan và tối ưu chi phí.

3. Nhà hoạch định chính sách và quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, điều chỉnh chính sách, pháp luật liên quan đến thủ tục hải quan điện tử và quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành quản trị kinh doanh, logistics, thương mại quốc tế: Tài liệu tham khảo hữu ích về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hải quan, quản lý rủi ro và phát triển hệ thống thông quan tự động.

Câu hỏi thường gặp

1. Thủ tục hải quan điện tử khác gì so với thủ tục truyền thống?
   Thủ tục hải quan điện tử sử dụng hệ thống xử lý dữ liệu điện tử để khai báo, tiếp nhận và xử lý hồ sơ, giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp, rút ngắn thời gian thông quan từ vài ngày xuống còn vài giây đối với luồng xanh, đồng thời tăng tính minh bạch và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

2. Hệ thống VNACCS/VCIS có vai trò gì trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu?
   VNACCS/VCIS là hệ thống thông quan tự động, tích hợp chức năng phân luồng, quản lý rủi ro, kết nối với các bộ ngành và doanh nghiệp, giúp xử lý nhanh chóng, chính xác các tờ khai hải quan, nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu gian lận.

3. Phân luồng tờ khai là gì và tại sao quan trọng?
   Phân luồng tờ khai là việc phân loại hồ sơ thành luồng xanh (thông quan nhanh), luồng vàng (kiểm tra hồ sơ) và luồng đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa) dựa trên đánh giá rủi ro. Việc này giúp tập trung nguồn lực kiểm tra vào các trường hợp có nguy cơ cao, tăng hiệu quả quản lý và giảm thời gian thông quan.

4. Những rủi ro phổ biến trong thủ tục hải quan điện tử là gì?
   Các rủi ro gồm gian lận khai báo trị giá, xuất xứ hàng hóa, phân loại hàng hóa sai lệch, vi phạm quy định kiểm tra chất lượng, gian lận thuế, buôn lậu và vận chuyển hàng cấm. Quản lý rủi ro giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi này.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp nâng cao hiệu quả khi thực hiện thủ tục hải quan điện tử?
   Doanh nghiệp cần đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, đào tạo nhân viên khai báo, tuân thủ nghiêm túc quy trình, sử dụng chữ ký số và phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan để giảm thiểu sai sót, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và chuẩn mực hải quan hiện đại, làm rõ vai trò của thủ tục hải quan điện tử trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng.
• Đánh giá thực trạng cho thấy TTHQĐT đã nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu sai sót và nợ thuế, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
• Các rủi ro trong quản lý hàng hóa được nhận diện rõ, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ và kiện toàn tổ chức.
• Giải pháp đề xuất hướng tới mục tiêu hiện đại hóa ngành hải quan, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững đến năm 2020.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục phối hợp triển khai, đánh giá và điều chỉnh chính sách nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu trong thủ tục hải quan điện tử.

Các đơn vị liên quan cần xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai các giải pháp đề xuất, tổ chức đào tạo và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát, đánh giá thường xuyên để đảm bảo hiệu quả bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận của công tác quản lý hàng hóa xuất khâu, nhập khẩu trong quy trình thủ tục hải quan điện tử Chương 2: Thực trạng công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong quy trình thủ tục hải quan điện tử tại Cục Hải quan TP. Đà Nẵng Chương 3: Các giải pháp nâng cao công tác quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong quy trình thủ tục hải quan điện tử TP. Đà Nẵng, CHUONG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA CONG TAC QUAN LY HANG HOA XUAT KHAU, NHAP KHAU TRONG QUY TRINH THU TUC HAI QUAN DIEN TU’ 1. MOT SO VAN DE CHUNG VE QUY TRINH THU TUC HAI QUAN DIEN TU DOI VOI HANG HOA XUAT KHAU, NHAP KHAU 1.

Khái niệm quy trình thú tục hải quan điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu 1. Hải quan và thủ tục hải quan - Hai quan: Là cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện chủ quyền quốc gia trong giao thương quốc tế. Thực hiện đảm bảo an ninh kinh tế, an toàn xã hội bằng việc kiểm tra, giám sát, kiểm soát, thu thuế và phí, thông quan và ngăn ngừa vi phạm pháp luật, gian lận thương mại trong hoạt động xuất khẩu, nhập khâu hàng hóa, quá cảnh hàng hóa, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh và quá cảnh. [11] ~ Thủ tục hải quan: Luật Hài quan (Việt Nam) định nghĩa “thủ tục hải quan là các công việc mà người khai hải quan và công chức hải quan phải thực hiện theo quy địnhcủa luật này đối với hàng hóa, phương tiện vận tải”.

Công ước Kyoto dinh nghĩa tổng quát: “thủ tục hải quan là tất cả các hoạt động mà cơ quan hải quan và những người có liên quan phải thực hiện nhằm đảm bảo sự tuân thủ pháp luật hải quan”. ~ Thủ tục hải quan truyền thống: Là thủ tục hải quan được thực hiện bằng hình thức thủ công và bắt đầu có sự ứng dụng cơ giới hóa (bằng fax, điện tín và kiểm tra hành lý, hàng hóa bằng máy soi đơn giản) trong quản lý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và xuất nhập cảnh phương tiện vận tải ở mỗi quốc gia ~ Thủ tục hải quan điện từ: Là tất cả các hoạt động mà cơ quan hải quan và các bên liên quan phải thực hiện nhằm bảo đảm sự tuân thủ pháp luật hải quan, dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ thuật số, phương tiện giao tiếp internet. Thủ tục hải quan điện tử a. Khai niệm về thủ tục hải quan điện tứ Để hiểu rõ thủ tục HQ điện tử là gì, trước hết chúng ta hãy bắt đầu bằng khái niệm thủ tục HQ.

Theo định nghĩa tại chương 2 Công ước Kyoto: “Thú tục HQ là tất cả các hoạt động mà cơ quan HQ và những người có liên quan phải thực hiện nhằm đảm bảo sự tuân thủ pháp luật HQ”. Theo quy định của Luật HQ năm 2014, tại khoản 23, Điều 4 thì “Thủ tục HQ là các công việc mà người khai HQ và công chức HQ phải thực hiện theo quy định của Luật này đối với hàng hóa, phương tiện vận tải.” Trước đây, ở Việt Nam, thủ tục HQ chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp truyền thống (hoàn toàn dựa vào hồ sơ giấy) hoặc bán truyền thống (khai báo từ xa) - kết hợp giữa truyền thống và điện tử (khai báo bằng đĩa mềm, khai báo qua mạng internet kết hợp hồ sơ giấy). Trong phương pháp này, luôn có sự tiếp xúc trực tiếp giữa người khai HQ và công chức HQ trong quá trình làm thủ tục HQ và sử dụng hồ sơ giấy. Hiện nay, ngoài phương pháp truyền thống, bán truyền thống, thủ tục HQ còn được thực hiện hoàn toàn bằng phương tiện điện tử (hệ thống xử lý dữ liệu điện tử).

Người khai HQ có thể đăng ký hồ sơ làm thủ tục HQ bằng cách tạo, gửi các thông tin dưới dạng điện tử đến cơ quan HQ và nhận các thông tin (cũng dưới dạng điện tử) phản hồi từ phía cơ quan HQ thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử. Công chức HQ tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ do DN gửi đến và thông báo kết quả xử lý hồ sơ cho DN cũng thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử. Trong việc làm thủ tục HQ, người khai HQ và công chức HQ không có sự tiếp xúc trực tiếp (trừ một số trường hợp ngoại lệ). Theo quy định tại Khoản I Điều 3 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định chỉ tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan thì Thủ tục HQĐT là thủ tục HQ, trong đó việc khai, tiếp nhận, xử lý thông tin khai hải quan, trao đổi các thông tin khác theo quy định của pháp luật về thủ tục hải quan giữa các bên có liên quan thực hiện thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan [3].

Như vậy, trong thủ tục HQĐT thì người khai HQ được khai và gửi hồ sơ HQ thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của HQ. Đối với công chức HQ thì việc tiếp nhận và đăng ký hồ sơ HQ được thực hiện hoàn toàn thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của HQ. LC trò của thủ tục hải quan điện từ - Đối với hội nhập quốc tế: gắn kết nhanh, xóa bỏ rào cản về địa lý, hiệu lực cao, hiệu quả tốt của TTHQĐT trong hợp tác và phát triển giao thương giữa các quốc gia - Đối với công tác quản lý Nhà nước: Cho phép đơn giản hóa, giảm thiểu số lượng thủ tục hành chính của ngành hải quan. Cho phép thực hiện triệt để hơn nguyên tắc quản lý tập trung thống nhất.

Tác động và thúc đây các cơ quan quản lý Nhà nước đây nhanh quá trình hiện đại hóa - ứng dụng công nghệ thông tin trong thủ tục hành chính. Minh bạch, rõ ràng nên cho phép tăng cường hiệu lực và hiệu quả của quản lý Nhà nước trong lĩnh vực hải quan. - Đối với doanh nghiệp: Tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp do cắt giảm chi phí về phí làm tờ khai hải quan, giảm thời gian kiểm tra hồ sơ hải quan, giảm chỉ phí lưu kho bãi hàng hóa, giảm chỉ phí đưa và nhận hối lộ với công chức hải quan. “Tạo nhiều thuận lợi cho doanh nghiệp hội nhập quốc tê, xóa bỏ các rào cản quốc gia do thực hiện “một cửa quốc gia”, “một cửa khu vực”.

Giới thiệu về Hệ thống VNACCS/VCIS Hệ thống VNACCS/VCIS (Viet Nam Automated Cargo Clearance System) la hé thống xử lý dữ liệu điện tử hiện nay mà cơ quan hải quan dùng để thực hiện tiếp nhận, đăng ký hồ sơ hải quan và thông quan hàng hóa xuất khâu, nhập khâu cho. Hệ thống VNACCS/VCIS được Hải quan Nhật Bản chuyền giao cho Hải quan Việt Nam trên tỉnh thần quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai nước theo gói hỗ trợ toàn diện dưới hình thức viện trợ không hoàn lại để phát triển và xây dựng hệ thống thông quan tự động cho Hải quan Việt Nam dựa trên nền tảng công nghệ tiên tiến của hệ thông NACCS/CIS của Nhật Bản. Hệ thống VNACCS/VCIS gồm 02 hệ thống nhỏ: a. Hệ thống VNACCS là Hệ thông thông quan tự động dùng để thông quan hàng hóa.

So với hệ thống hiện hành, Hệ thống VNACCS có điểm mới là tập trung cả 03 khâu: Khâu trước, trong và sau thông quan. Hệ thống hiện tại chỉ tập trung khâu trong và sau thông quan. Hệ thống VNACCS mở rộng thêm các chức năng, thủ tục mới, đó là thủ tục đăng ký danh mục. miễn thuế, thủ tục áp dụng chung cả hàng mậu dịch và phi mậu dịch, thủ tục đơn giản đối với hàng trị giá thấp, quản lý hàng hóa tạm nhập - tái xuất.

Chức năng khác của Hệ thống VNACCS là tăng cường kết nối với các Bộ, Ngành bằng cách áp dụng Cơ chế một cửa (Single Window). Theo thiết kế, Hệ thống VNACCS có sự kết nối với các Bộ, Ngành. Cơ quan Hải quan sẽ gửi thông tin liên quan đến việc xin cấp phép của các cơ quan chuyên ngành. Kết quả xử lý cấp phép sẽ được thực hiện thông qua Hệ thống.

Tiếp nhận và xử lý phân luồng tự động thông tin khai báo của doanh nghiệp. Hạn chế sử dụng hồ sơ giầy thông qua việc áp dụng chữ ký điện tử. Thời gian xử lý đối với hàng luồng xanh là 1-3 giây. Thời gian xử lý đối với luồng vàng và luồng đỏ phụ thuộc vào thời gian kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa.

Hệ thống VNACCS kết nối với nhiều hệ thống công nghệ thông tin của các bên liên quan như: Doanh nghiệp kinh doanh kho bãi, cảng, dịch vụ, giao nhận, vận chuyển, ngân hàng, các Bộ, Ngành liên quan. Về khai báo và xử lý thông tin khai báo trước thông quan: Trước thông quan, hệ thống VNACCS hỗ trợ tập trung xử lý thông tin trước khi hàng đến/khai báo dé phục vụ cho công tác kiểm tra, giám sát hải quan tại các khâu khai báo. Một trong những nội dung thay đổi tương đối lớn của Hệ thông VNACCS liên quan đến hàng gia công, sản xuất xuất khẩu và chế xuất. Khi áp dụng Hệ thống 'VNACCS sẽ thực hiện theo hướng thanh khoản theo từng tờ khai, thực hiện quản lý theo từng phương tiện vận tải.

Doanh nghiệp sẽ thực hiện tự khai, tự chịu trách nhiệm và tự thanh khoản. Cơ quan Hải quan chỉ kiểm tra trên cơ sở thông tin quản lý rủi ro đối với việc thanh khoản Về xác định trị giá. Hiện tại, Việt Nam áp dụng 06 mẫu Tờ khai trị giá tương ứng với 06 phương pháp xác định trị giá. Khi áp dụng Hệ thống VNACCS cho phép gộp một số chỉ tiêu của tờ khai trị giá theo phương pháp trị giá giao dịch vào tờ khai nhập khẩu.

Do đó, về cơ bản, đối với phương pháp trị giá giao dịch không cần phải khai riêng tờ khai trị giá như hiện nay. Để đảm bảo việc thông quan hàng hóa nhanh chóng, những lô hàng có sự nghỉ vấn về giá sẽ chuyền sang khâu sau thông quan dé xác định. Bộ phận nào xử lý việc này sẽ được cân nhắc cụ thể trước khi đưa hệ thống này đi vào vận hành. Về giám sát, quản lý hải quan đối với một số loại hình: khi áp dụng Hệ thống VNACCS, hé thống sẽ được thực hiện theo hướng đơn giản hóa, gồm các quy trình thủ tục theo hướng chuyển cửa khẩu, chuyển cảng, quá cảnh,.về loại hình là hàng hóa vận chuyên chịu sự giám sát của hải quan vì bản chất là việc chuyển hàng hóa từ địa điêm này sang địa điểm khác, chịu sự giám sát của hải quan.

Hiện tại chưa có loại hình đối với chuyển cảng.