CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE CÔNG TÁC KIEM ĐỊNH CHAT LUQNG CONG TRINH THUY LOT 11 TÔNG QUAN VE CONG TRINH THỦY LỢI 1. Các vin đề chung về công trình thủy lợi 1. Khái niệm công trình thủy lợi và phân loại, phân cấp công trình thủy lợi Khai niệm công trình thủy lợi CCéng tinh được xây dung để sử đụng nguồn nước gọi là công trình thủy lợi. Nhiệm vụ chủ yếu của các công trình thủy lợi là làm thay đổi, cái biển trạng thái tự nhiên đồng chảy của sông, hỗ, biển, nước ngầm để sử dụng nước một cách hợp lý, có lợi nhất và "bảo vệ môi trường xung quanh tránh khỏi những tác hại của dòng nước gây nên.
Công trình thủy lợi có thể làm hình thành đỏng chảy nhân tạo để thỏa mãn nhu cầu dùng nước, khi dòng chảy tự nhiên ở nơi đó không đủ hoặc không có. [1] “Công trình thủy lợi là công trình hạ ting kỹ thuật thủy lợi bao gồm đập, hồ chứa nước, cổng, trạm bơm, hộ thing dẫn, chuyễn nước, kẻ, bt bao thấy lợi và công tỉnh khác phục vụ quản lý, khai thác thay lợi” [2] “Công trình thiy lợi đâu mối là công trình thủy lợi ở vị trí khởi đầu của hệ thống tích lều hỏa, chuyển, phân phối, cấp, điễu tiết nước hoặc công tỉnh ở vị tí cub của hệ thống tig „ thoát nước” [2] Phan loi và phân cấp công trình thấy lợi "Phân loại. “Logi công trình thủy lợi được xác định theo quy mô, nhiệm vụ, tim quan trong, mức độ rủi ro vùng hạ du, bao gm công trinh thủy lợi quan trọng đặc biệt, công trình thủy lợi lớn, công trình thủy lợi vừa và công trình thy lợi nhỏ "[2] Ngoài ra để phục vụ cho các lĩnh vục thủy lợi khác nhau do điều kiện khí hậu, thủy văn, địa chất va địa hình khác nhau chia ra các loại công trình thủy lợi có kết cấu khác nhau như sau: - Các loại đập "Đây la những công trình ngăn ngang sông tạo thành hồ chưa. Vật liệu lâm đập bằng bê tông, bê tông cốt thép, gỗ, đả, đất và được gọi là đập bê tông, đập bê tông cốt thép, đập sổ, dip di, đập dit.
Loại đập được ding rộng rãi nhất là đập vật liệu tại chỗ và đập bê tông. Đập vật liệt wie lược xây dựng bằng các loại đắt như đất thịt, sét. ác thịt pha cát, đá và hỗn hợp đất đá * Đập bê tông: Được xây dựng bằng bê tông hoặc bê tông cốt thép. Gồm có đập bê tổng trọng le, dp trục chống v đập vom, * Đập dit: Được xây dựng bằng các loại đất.
Đập đất được chia làm 2 loại: Đập đồng. (shin đập được đắp bằng một loại dit) và dip đắt không đồng chit (hân đập được dip bằng nhiều loại dit), * Đập đá: Dược xây dựng bằng đá += Các công trình điều chỉnh Cac công trình này bao gồm tường cánh, đề, đập, kè làm bằng các vật liệu tại chỗ (đắt, da, gi có thể làm bằng bé tông, bê tông cốt thép. Mặt cắt ngang là hình thang. Yêu cầu về vt iu đảm bảo dn định không bi xố lờ do đồng chảy gây nên “Đề được phân loại thành để sông, để biển, để cửa ông, đ bỗi, để bao và đề chuyên ding” BỊ Các kè bảo vệ bis khỏi bị xói lở thường dùng đá, tắm bê tông phủ bé mặt của bờ sông clin đảm bảo trên mặt bằng của né phẳng = Các công trình lẫn nưác Công trình din nước bao gồm các loại sau + Kênh: là một dang sông nhân tạo, được dio dip hoặc nửa dba nửa đắp ma thành.
Mit cit ngang có dang hình thang. ++ Máng nước, dốc nước, cầu mắng: li kênh nhân tạo được xây trên mặt đất hoặc cao hơn mặt dat, làm bằng bê tông cốt thép, thép, gỗ. Các công trình này được sử dụng khi điều kiện địa hình, dia chất không cho phép làm kênh. + Đường him: được xây dụng dưới đắt, trong nói.
Khi các đường din nước dap phải núi cao không thể đồn kênh được người ta thường phải làm đường him để nổi tgp ác kênh chuyển nước. Cũng có th là đường him dẫn nước vào nhà may thủy điện, hoặc đường hằm tháo lũ của hồ chứa. + Đường ông: là những ống dẫn nước lim bằng thép, bể tông cốt thép được đặt trên mặt hoặc dưới đắt hoặc bổ trí trong thân đập, dưới kênh mương, đề. = Các công trình chuyên môn Là những công trình được ding cho một mục địch kinh t thủy lợi như + Tram thủy điện: nhà máy, bung xoắn, bỂ áp lực, tháp điều áp ++ Công trình giao thông thủy: âu tầu, máy nâng tàu, công trinh chuyển gỗ, bến cảng + Công trình thủy nông: cổng điều tiết, hệ thong tười tiêu, hệ thống thoát nước.
+ Công trình cắp nước và thoát nước: Công trình lấy nước, dẫn nước, trạm bơm, công trình cho vệ sinh thoát nước + Công trinh cho các: đường cá đi, đường chuyển cá, hồ nuối cá. Phan cấp: “Cấp công trình thủy lợi được xác định theo quy mô, nhiệm vụ, điều kiện địa chất nền. và yêu cầu kỹ thuật xây dung công trình, bao gồm công ình thủy lợi sắp đặc bit, công trình thủy lợi cấp 1, công trình thủy lợi cắp II, công trình thủy lợi cắp HH và công thủy lợi cấp IV" *Đê được phân thành cấp đặc bit, cắp , ấp I, ấp II, cắp IV và cấp V theo mức độ «quan trong từ cao đến tip.” [3] Tiêu chi phân cấp để bao gồm a) Số dân được dé bảo vệ; 5) Tâm quan trong về quốc phòng, an nh, kinh =x hội: ©) Đặc điểm lũ bão của từng ving: 4) Diện tích và phạm vi địa giới hành chính; 4) Độ ngập sâu trung bình của các khu dân cu so với mực nước lũ thiết ©) Lưu lượng 10 thiết kế. Để phân cắp công trình thủy lợi như hỗ chứa nước và các công trình bảo về như để kỳ được định cụ thể trong các tiêu chuẩn chuyên ngành.2012/BNNPTNT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Công trình thủy lợi các quy định chủ yếu về thiết kế, TCVN 9902:2016: Công tình thủy lợi ~ Yêu edu thiết kế đề sông TCVN 8419:2010: Công trình thủy lợi ~ Thiết kế công trình bảo vệ bở sông chống lũ LLL2 Đặc điển va vai id của công tránh Thủy lợi "Đặc điểm của công trình Thủy lợi - Công trình xây dựng thủy lợi trước hết là công trình xây dựng do đó có những đặc điểm sau + Có tính don chiếc, không sản xuất hang loại; + Tính quy mô (Đơn giản, phức tạp) : Tính tổ hợp (nhiều công năng); + Tính nhức tạp; không cho phép cổ thứ phẩm, phế phẩm, khó kiểm tra được 6 lượng chính xác khi đã thi công xong; + Tính cổ định; + Tỉnh đặc thù: Chi phí xây dựng hình thành và chính xác hóa di từng bước thiết + Chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời : ~ Đặc điểm của công trinh xây đựng thủy lợi ni riêng đó là có tính chit là tồn ti lâu «dai, có thể tích lớn, chu ky sản xuất dài, sử dụng vốn lớn, vốn chu chuyển chậm; + Các dự ân xây dụng công trình thủy lợi có thể gồm các dự án xây dựng hồ chứa, trạm bơm tưới tiêu, hệ thông kênh dẫn nước, hệ thống ke chồng sat lở be đề. - Quá tình xây dựng các CTXDTL đều phải luôn quan tim đến các yếu tổ vô cũng ‘quan trọng như: Công năng: Dip ứng nhu cầu sử dụng của công trình, tin dụng được tối da nguồn nước, chẳng thất thoát nước “Cấu trúc, kết cầu: Tinh toán sao cho vừa đủ, hai hòa, tránh lãng phí; An toàn công trình: Đảm bảo khả năng chịu lực, 6n định. Vai trò cũa công trình Thủy lợi “Trữ lượng nước trên trái đất rit lớn, khoảng 1.45 tỷ km? trong đó hơn 90% là nước ở các đại đương và biển, côn lại là nước ở trong lục địa "Nguồn nước trong lục địa đóng vai trò rất quan trong đối với cuộc sống và sự nghiệp. của loài người.
Lượng đồng chảy bình quan hing năm trên quả Ất vào khoảng 35150 km’, trong đó ở châu A vàng khoảng 12800 km’, Việt Nam nằm trong khu vực nhiệt đới gi mia, mặc dit lượng mưa trưng bình nhiều năm trên toàn lãnh thổ vào khoảng 1.940 mnvnim nhưng do ảnh hưởng của địa hình đồi núi, lượng mưa phân bổ không đều trên cả nước và biến đổi mạnh theo thời giam đđã và đang tác động lớn đến trữ lượng và phân bổ tài nguyên nước ở Việt Nam, Việt Nam có hơn 2.360 con sông có chiễu đài từ 10 km trổ lên, trong đó có 109 sông chính “Toản quốc có 16 LVS với diện tích lưu vực lớn hơn 2.500 km2 , 10/16 lưu vực có điện tích trên 10. Tổng diện tích các LVS trên cả nước lên đến trên 1.000 km2, trong đó, phần lưu vực nằm ngoài diện ích lãnh thổ chiếm đến 7: %. I4] Do đổ hucầu thiết yêu ở nước ta hiện nay là phải xây đựng các công tinh thủy lợi để phân phối lại nguồn nước theo không gian và điều chỉnh đồng chay theo thời gian một cách hợp lý. Ng nước được sit đụng vào e: c mục đích giao thông vận tia, tăng nguồn điền, cung cấp nước cho dân cư và công nghip, trới mộng ‘Can cứ vào mục đích trên, yêu cầu khai thác nguồn nước phải xây dựng các công trình.
thủy lợi bao gồm các lĩnh vực sau: [1] - Thủy năng: sử dụng năng lượng của nước sông, bién để phát điện. - Thủy nông: ding biện pháp thủy lợi để tu: ú |. thau chua rửa mặn, chồng xói mòn bạc mau, - Cung cấp nước và thoát nước cho khu công nghiệp, thành phi , nông thôn, nhà máy, nông trường, trai chăn nu - Thủy sản: Kim hồ nuôi cá và phát triển thủy san Ngoài các biện pháp thủy lợi có iền quan dén công tình phục vụ công cộng khác như công tình vệ sinh, công tỉnh phục vụ th thao, ác khu nghĩ mát và an dưỡng của nhân dân lao động. Mỗi một biện pháp thay lợi có thể sử dụng nguồn nước vào các mục dich khác nhau Ví dụ như có thé sử dụng nguồn nước để phát điện đồng thời để tưới trong nông.
nghiệp, có thể sử dụng nguồn nước để tưới, cung cấp cho thành phố và khu công nghiệp đông thời để giao thông thủy, nudi cá. Vì vậy loi dụng tổng hợp nguồn nước là nguyên tắc cơ bản nhất trong việc nghiên cứu khai thc, sử dụng, tị thủy đông lợi dụng tổng hợp nguồn nước được thực triệt để vi qui luật cơ bản về kinh XHCN đã tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất cho việc thực hiện những nguyên tắc đó. Hệ thông XHCN cũng tạo ra điều kiện cho kế hoạch héa cũng như việc thực hiện những biện pháp thủy lợi tổng hợp to lớn.