Thực trạng và giải pháp huy động vốn của ngân hàng thương mại tại tỉnh Long An

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh thực trạng và các giải pháp đẩy mạnh hoạt động huy động vốn của các ngân hàng thương mại trên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Huy Động Vốn Ngân Hàng Tại Long An
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ BÀI
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 1.1. Tầm quan trọng của nghiệp vụ huy động vốn
• 1.1.1. Đối với nền kinh tế
• 1.1.2. Đối với NHTM
• 1.1.3. Đối với khách hàng
• 1.2. Đối tượng của nghiệp vụ huy động vốn
• 1.3. Những vấn đề chung về hoạt động huy động vốn
• 1.3.1. Các khái niệm
• 1.4. Đặc điểm của vốn huy động và các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn vốn huy động
• 1.4.1. Đặc điểm
• 1.4.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến quy mô nguồn vốn huy động
• 1.5. Nguyên tắc huy động vốn
• 1.6. Các hình thức huy động vốn của NHTM
• 1.6.1. Khái niệm, đặc điểm và các nhân tố ảnh hưởng
• 1.6.2. Cơ cấu vốn đi vay
• 1.6.3. Vốn tiếp nhận
• 1.7. Kết luận chương I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LONG AN
• 2.1. Đặc điểm, tình hình kinh tế xã hội của tỉnh Long An
• 2.1.1. Đặc điểm chung
• 2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh Long An
• 2.2. Tình hình hoạt động của các NHTM trên địa bàn
• 2.2.1. Tổ chức mạng lưới của hệ thống ngân hàng trên địa bàn Tỉnh Long An
• 2.2.2. Nhiệm vụ của các NHTM trên địa bàn Tỉnh Long An
• 2.2.3. Thực trạng hoạt động huy động vốn của các NHTM trên địa bàn Tỉnh Long An
• 2.2.3.1. Sự cần thiết của việc huy động vốn tại địa bàn Tỉnh Long An
• 2.2.3.2. Thực trạng huy động vốn của các NHTM trên địa bàn Tỉnh Long An
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA CÁC NHTM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LONG AN
• 3.1. Quan điểm và mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội Tỉnh Long An đến năm 2010
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội đến 2010
• 3.1.2. Dự báo về vốn đầu tư phát triển
• 3.2. Một số giải pháp đẩy mạnh hoạt động huy động vốn của các NHTM trên địa bàn
• 3.2.1. Các giải pháp ở tầm vĩ mô
• 3.2.2. Các giải pháp gắn với hoạt động nghiệp vụ của NHTM trên địa bàn
• 3.3. Kết luận chương III
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn ngân hàng tại Long An

Huy động vốn ngân hàng là một trong những hoạt động quan trọng nhất của các ngân hàng thương mại tại Long An. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng duy trì hoạt động kinh doanh mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh. Nguồn vốn huy động từ các tổ chức và cá nhân sẽ được sử dụng để đầu tư vào các dự án phát triển, tạo ra việc làm và nâng cao đời sống cho người dân.

1.1. Tầm quan trọng của huy động vốn ngân hàng

Huy động vốn ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn tài chính cho các doanh nghiệp và cá nhân. Điều này giúp thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương và tạo ra nhiều cơ hội việc làm.

1.2. Đặc điểm của thị trường tài chính Long An

Thị trường tài chính tại Long An có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự đa dạng về các sản phẩm dịch vụ ngân hàng và sự cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại. Điều này tạo ra nhiều cơ hội cho người gửi tiền và người vay.

II. Vấn đề và thách thức trong huy động vốn ngân hàng tại Long An

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc huy động vốn ngân hàng tại Long An vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các ngân hàng phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các tổ chức tài chính khác và sự biến động của thị trường tài chính. Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải có chiến lược huy động vốn hiệu quả.

2.1. Sự cạnh tranh từ các tổ chức tài chính khác

Các ngân hàng thương mại tại Long An phải cạnh tranh với các tổ chức tài chính phi ngân hàng, điều này làm tăng áp lực trong việc thu hút nguồn vốn từ khách hàng.

2.2. Biến động của lãi suất và chính sách tiền tệ

Lãi suất biến động có thể ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền của khách hàng. Ngân hàng cần phải điều chỉnh lãi suất huy động để thu hút khách hàng trong bối cảnh thị trường không ổn định.

III. Phương pháp nâng cao huy động vốn ngân hàng tại Long An

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn, các ngân hàng tại Long An cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải thiện chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa sản phẩm sẽ giúp thu hút nhiều khách hàng hơn.

3.1. Cải thiện chất lượng dịch vụ ngân hàng

Cung cấp dịch vụ khách hàng tốt hơn sẽ tạo ra sự tin tưởng và lòng trung thành từ phía khách hàng, từ đó tăng cường khả năng huy động vốn.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn

Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm huy động vốn đa dạng, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng, từ đó mở rộng nguồn vốn huy động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về huy động vốn ngân hàng

Nghiên cứu cho thấy rằng các ngân hàng tại Long An đã có những bước tiến đáng kể trong việc huy động vốn. Các chiến lược và phương pháp mới đã được áp dụng, mang lại kết quả tích cực cho hoạt động huy động vốn.

4.1. Kết quả từ các chiến lược huy động vốn

Các ngân hàng đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong lượng tiền gửi từ khách hàng, nhờ vào việc cải thiện dịch vụ và đa dạng hóa sản phẩm.

4.2. Tác động đến phát triển kinh tế địa phương

Việc huy động vốn hiệu quả không chỉ giúp ngân hàng phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Long An, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao đời sống người dân.

V. Kết luận và tương lai của huy động vốn ngân hàng tại Long An

Huy động vốn ngân hàng tại Long An có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, các ngân hàng cần tiếp tục cải thiện và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Triển vọng phát triển huy động vốn

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao từ khách hàng, các ngân hàng có cơ hội lớn để mở rộng hoạt động huy động vốn.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

Các ngân hàng cần phải đối mặt với những thách thức như sự cạnh tranh gia tăng và biến động của thị trường tài chính để duy trì và phát triển hoạt động huy động vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động huy động vốn của các Ngân hàng Thương mại (NHTM) đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế, đặc biệt tại các địa phương có tiềm năng phát triển như tỉnh Long An. Từ năm 2005 đến 2007, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Long An đạt khoảng 10.5% năm, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 1.049 USD lên 1.400 USD, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp và cụm công nghiệp. Trong bối cảnh đó, các NHTM trên địa bàn đã mở rộng mạng lưới, đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ nhằm thu hút nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư và tổ chức kinh tế.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng hoạt động huy động vốn của các NHTM trên địa bàn tỉnh Long An trong giai đoạn 2005-2007, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn, đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các NHTM hoạt động trên địa bàn tỉnh Long An, với dữ liệu thu thập từ báo cáo của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Long An và các ngân hàng thành viên.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các ngân hàng thương mại trong việc tối ưu hóa hoạt động huy động vốn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, ổn định thị trường tài chính và hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Long An theo định hướng đến năm 2010.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại, bao gồm:

• Lý thuyết trung gian tài chính: NHTM đóng vai trò trung gian giữa người có vốn nhàn rỗi và người cần vốn, chuyển đổi các khoản tiền gửi thành các khoản cho vay, góp phần điều tiết vốn trong nền kinh tế.
• Mô hình quản lý rủi ro thanh khoản: Đặc biệt nhấn mạnh việc duy trì dự trữ bắt buộc và quản lý nguồn vốn huy động nhằm đảm bảo khả năng thanh toán và ổn định hoạt động ngân hàng.
• Khái niệm vốn huy động và vốn đi vay: Phân biệt các loại vốn, đặc điểm, chi phí sử dụng vốn và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của NHTM.
• Các nguyên tắc huy động vốn: Tuân thủ pháp luật, tối ưu chi phí huy động, ngăn ngừa rủi ro giảm sút nguồn vốn bất thường.
• Các hình thức huy động vốn: Tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, vay vốn từ Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng khác.

Các khái niệm chính bao gồm: vốn huy động, dự trữ bắt buộc, hệ số giới hạn huy động vốn, vốn đi vay, vốn tiếp nhận, và các hình thức huy động vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử, thống kê và phân tích so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối về hoạt động huy động vốn của các NHTM trên địa bàn tỉnh Long An trong giai đoạn 2005-2007. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các NHTM hoạt động trên địa bàn tỉnh, với dữ liệu thu thập từ báo cáo chính thức của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Long An và các ngân hàng thành viên.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp toàn bộ mẫu (census) nhằm đảm bảo tính đại diện và đầy đủ của dữ liệu. Phân tích dữ liệu được thực hiện theo chiều rộng và chiều sâu, tập trung vào các chỉ tiêu như tổng nguồn vốn huy động, cơ cấu vốn theo kỳ hạn, tỷ trọng vốn huy động so với dư nợ cho vay, lãi suất huy động, và thị phần của các ngân hàng.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2005 đến giữa năm 2008, nhằm đánh giá xu hướng và thực trạng hoạt động huy động vốn trong bối cảnh kinh tế xã hội và chính sách tiền tệ có nhiều biến động.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng nguồn vốn huy động mạnh mẽ: Tổng nguồn vốn huy động của các NHTM trên địa bàn Long An tăng bình quân khoảng 53% mỗi năm trong giai đoạn 2005-2007. Cụ thể, vốn huy động tăng từ 3.134 tỷ đồng năm 2005 lên 3.831 tỷ đồng năm 2006, và tiếp tục tăng mạnh trong các năm tiếp theo.

2. Cơ cấu vốn chủ yếu là vốn ngắn hạn: Vốn huy động ngắn hạn (dưới 12 tháng) chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn, trong khi vốn trung và dài hạn chiếm tỷ trọng thấp. Ví dụ, tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng chiếm trên 60% tổng nguồn vốn huy động.

3. Nguồn vốn từ dân cư chiếm ưu thế: Tiền gửi của dân cư chiếm trên 50% tổng nguồn vốn huy động, thể hiện lòng tin cao của người dân vào hệ thống ngân hàng. Tiền gửi tổ chức kinh tế cũng tăng trưởng mạnh, phản ánh sự phát triển của các doanh nghiệp trên địa bàn.

4. Lãi suất huy động cao và linh hoạt: Các NHTM áp dụng mức lãi suất huy động VNĐ từ 15% đến trên 18%/năm tùy kỳ hạn, với lãi suất huy động ngắn hạn thường cao hơn dài hạn nhằm thu hút vốn trong bối cảnh lạm phát và biến động thị trường. Ví dụ, Navibank áp dụng lãi suất 18.3% cho kỳ hạn 1-3 tháng, trong khi kỳ hạn 18-60 tháng là 12%.

5. Sự phát triển nhanh của các NHTM cổ phần: Các ngân hàng cổ phần như ACB, Sacombank, Đông Á có tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động nhanh, chiếm thị phần ngày càng lớn, trong khi thị phần của các NHTM nhà nước giảm từ 86.34% năm 2005 xuống còn 64% năm 2008.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tăng trưởng nguồn vốn huy động mạnh mẽ là do sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Long An, với tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 10.5% năm và thu nhập bình quân đầu người tăng liên tục. Các NHTM đã tận dụng lợi thế vị trí địa lý, phát triển mạng lưới rộng khắp, đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ, đồng thời áp dụng chính sách lãi suất cạnh tranh để thu hút vốn.

Tuy nhiên, tỷ trọng vốn ngắn hạn cao gây áp lực về rủi ro thanh khoản, đòi hỏi các ngân hàng phải duy trì dự trữ thanh khoản lớn và quản lý chặt chẽ nguồn vốn. Lãi suất huy động cao phản ánh áp lực cạnh tranh gay gắt và tác động của chính sách tiền tệ thắt chặt nhằm kiềm chế lạm phát.

Sự phát triển nhanh của các NHTM cổ phần cho thấy hiệu quả trong quản lý, marketing và đổi mới dịch vụ, tạo sức cạnh tranh với các ngân hàng nhà nước truyền thống. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trong ngành tài chính ngân hàng về vai trò của đổi mới và quản trị hiện đại trong tăng trưởng nguồn vốn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn huy động theo năm, bảng so sánh tỷ trọng vốn ngắn hạn và dài hạn, cũng như biểu đồ thị phần vốn huy động của các nhóm ngân hàng trên địa bàn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa nguồn vốn huy động: Các NHTM cần phát triển mạnh mẽ các sản phẩm huy động vốn trung và dài hạn nhằm giảm áp lực rủi ro thanh khoản, đồng thời thu hút thêm nguồn vốn từ các tổ chức kinh tế và khách hàng cá nhân có nhu cầu gửi tiền dài hạn. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo các ngân hàng.

2. Tăng cường chất lượng dịch vụ và đổi mới sản phẩm: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ ngân hàng hiện đại như internet banking, mobile banking, dịch vụ thẻ và thanh toán không dùng tiền mặt để nâng cao trải nghiệm khách hàng, từ đó thu hút và giữ chân khách hàng gửi tiền. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Phòng công nghệ và marketing ngân hàng.

3. Chính sách lãi suất linh hoạt và cạnh tranh: Xây dựng chính sách lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường và chính sách tiền tệ, cân đối giữa chi phí huy động và lợi nhuận, đồng thời áp dụng các chương trình khuyến mãi, thưởng để kích thích gửi tiền. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Ban điều hành ngân hàng.

4. Nâng cao năng lực quản lý rủi ro thanh khoản: Áp dụng các công cụ quản lý rủi ro hiện đại, duy trì dự trữ bắt buộc theo quy định, xây dựng kế hoạch dự phòng thanh khoản nhằm đảm bảo khả năng chi trả trong mọi tình huống. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: Phòng quản lý rủi ro ngân hàng.

5. Tăng cường truyền thông và xây dựng uy tín: Đẩy mạnh công tác truyền thông, minh bạch thông tin, nâng cao uy tín ngân hàng trong cộng đồng để tạo niềm tin vững chắc cho khách hàng gửi tiền. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Phòng quan hệ công chúng và truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý các ngân hàng thương mại: Nhận diện thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Long An: Sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách tiền tệ, giám sát hoạt động ngân hàng và hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài chính ngân hàng: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và kết quả thực tiễn về hoạt động huy động vốn tại địa phương.

4. Doanh nghiệp và khách hàng cá nhân trên địa bàn Long An: Hiểu rõ về các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng, từ đó lựa chọn kênh huy động vốn phù hợp và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vốn huy động ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn?
   Vốn huy động ngắn hạn chiếm tỷ trọng lớn do khách hàng có xu hướng gửi tiền với kỳ hạn ngắn nhằm linh hoạt rút vốn trong bối cảnh lạm phát và biến động thị trường. Các ngân hàng cũng ưu tiên huy động vốn ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu tín dụng ngắn hạn và giảm rủi ro thanh khoản.

2. Lãi suất huy động ảnh hưởng thế nào đến hoạt động ngân hàng?
   Lãi suất huy động là công cụ quan trọng để thu hút vốn. Lãi suất cao giúp tăng nguồn vốn nhưng làm tăng chi phí vốn, ảnh hưởng đến lợi nhuận. Ngược lại, lãi suất thấp có thể làm giảm lượng vốn huy động. Do đó, ngân hàng cần cân đối lãi suất phù hợp với thị trường và chính sách tiền tệ.

3. Các NHTM cổ phần có lợi thế gì trong huy động vốn?
   Các NHTM cổ phần thường có đội ngũ nhân viên trẻ, năng động, áp dụng quản lý hiện đại, đa dạng sản phẩm dịch vụ và chiến lược marketing hiệu quả, từ đó thu hút khách hàng và tăng trưởng nguồn vốn nhanh hơn so với các ngân hàng nhà nước truyền thống.

4. Ngân hàng cần làm gì để giảm rủi ro thanh khoản?
   Ngân hàng cần duy trì dự trữ bắt buộc theo quy định, đa dạng hóa kỳ hạn vốn huy động, áp dụng công cụ quản lý rủi ro thanh khoản, xây dựng kế hoạch dự phòng và có phương án vay vốn từ Ngân hàng Nhà nước hoặc thị trường liên ngân hàng khi cần thiết.

5. Tại sao nguồn vốn huy động chưa đáp ứng đủ nhu cầu tín dụng?
   Nguồn vốn huy động chưa đáp ứng đủ nhu cầu tín dụng do tốc độ tăng trưởng tín dụng nhanh hơn tốc độ huy động vốn, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát cao, chính sách tiền tệ thắt chặt và cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng, dẫn đến hạn chế về quy mô vốn huy động.

Kết luận

• Hoạt động huy động vốn của các NHTM trên địa bàn tỉnh Long An tăng trưởng mạnh mẽ với tốc độ bình quân khoảng 53%/năm trong giai đoạn 2005-2007.
• Cơ cấu vốn chủ yếu là vốn ngắn hạn, trong khi vốn trung và dài hạn còn hạn chế, gây áp lực về rủi ro thanh khoản.
• Nguồn vốn từ dân cư chiếm tỷ trọng lớn, thể hiện niềm tin cao của người gửi tiền vào hệ thống ngân hàng.
• Các NHTM cổ phần phát triển nhanh, chiếm thị phần ngày càng lớn, tạo sức cạnh tranh với các ngân hàng nhà nước.
• Cần triển khai các giải pháp đa dạng hóa nguồn vốn, nâng cao chất lượng dịch vụ, quản lý rủi ro và xây dựng uy tín để phát huy hiệu quả huy động vốn.

Next steps: Các ngân hàng cần xây dựng kế hoạch chi tiết để thực hiện các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới, đồng thời phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Long An để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Call-to-action: Các nhà quản lý ngân hàng và cơ quan quản lý địa phương nên áp dụng kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại tỉnh Long An.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM.1 Tầm quan trọng của nghiệp vụ huy động vốn 1.1 Đối với nền kinh tế Hệ thống NHTM đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế. Thông qua nghiệp vụ huy động vốn mà hệ thống ngân hàng tập trung hầu hết các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi của xã hội, biến tiền nhàn rỗi từ chổ là phương tiện tích lũy trở thành nguồn vốn lớn của nền kinh tế. Đây là nguồn vốn rất quan trọng để đầu tư phát triển nền kinh tế vì nó không những lớn về số tiền tuyệt đối mà vì tính chất “luân chuyển” không ngừng của nó. Đặc biệt trong chiến lược phát triển của nước ta là xây dựng nền kinh tế theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa nhưng điểm xuất phát thấp, ngân sách còn hạn hẹp, hầu như không có tích lũy từ trước, do đó vốn đầu tư cho các ngành kinh tế phải trông đợi rất nhiều vào nguồn vốn nội lực trong đó nguồn từ các ngân hàng huy động được là rất quan trọng vì nó tạo nên sự ổn định vững chắc cho sự phát triển nhanh ổn định và bền vững lâu dài.

Ngoài việc thu hút tiền nhàn rỗi trong xã hội để sử dụng cho đầu tư phát triển bên cạnh đó thông qua nghiệp vụ huy động vốn giúp NHNN kiểm soát khối lượng tiền tệ trong lưu thông qua việc sử dụng chính sách tiền tệ ( tỷ lệ dự trữ bắt buộc, lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, lãi suất chiết khấu, tỷ giá…. Chẳng hạn muốn thu hút bớt lượng tiền trong lưu thông, NHNN tăng lãi suất cơ bản, lãi suất chiết khấu, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, khống chế dư nợ tín dụng, và ngược lại…. nhằm điều hòa lưu thông tiền tệ, kiềm chế lạm phát, bình ổn giá cả.2 Đối với NHTM Nghiệp vụ huy động vốn mang lại nguồn vốn cho ngân hàng thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh khác: tín dụng, đa dạng hoá các sản phẩm, dịch vụ, phát triển khoa học công nghệ ngân hàng. Phần lớn vốn huy động bắt nguồn từ các hoạt động huy động nguồn tiền tạm thời nhàn rỗi của các doanh nghiệp, cá nhân cũng như từ việc vay mượn các nhà đầu tư trên thị LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang - 4 - trường tiền tệ và thị trường vốn.

Nếu không có nghiệp vụ này thì ngân hàng thương mại sẽ không đủ nguồn vốn tài trợ cho hoạt động của mình bởi vì khi một NHTM được cấp giấy phép thành lập phải có vốn điều lệ theo quy định, nhưng vốn điều lệ chỉ đủ tài trợ cho tài sản cố định như trụ sở, văn phòng, máy móc thiết bị cần thiết cho hoạt động chứ chưa đủ vốn để ngân hàng có thể thực hiện các hoạt động kinh doanh của mình. Chính nguồn vốn này, chứ không phải nguồn vốn sở hữu đã tạo nguồn lực tài chính chủ yếu cho các hoạt động thường là một khoản chi phí lớn nhất đối với ngân hàng. Bên cạnh đó thông qua nghiệp vụ này NHTM có thể đo lường được sự sự tín nhiệm, uy tín của khách hàng đối với ngân hàng qua đó có những giải pháp không ngừng đẩy mạnh hoạt động huy động vốn để giữ vững và mở rộng quan hệ với khách hàng. Chính nghiệp vụ huy động vốn góp phần giải quyết đầu vào của ngân hàng.3 Đối với khách hàng Nghiệp vụ huy động vốn cung cấp cho khách hàng 1 kênh đầu tư, làm cho tiền của họ sinh lợi bằng cách gửi tiền vào ngân hàng, được hưởng lãi từ đó tạo điều kiện cho họ tăng khả năng tiêu dùng trong tương lai.

Qua nghiệp vụ huy động vốn, Ngân hàng cung cấp cho khách hàng một nơi an toàn để cất trữ, tích lũy vốn tạm thời nhàn rỗi đồng thời giúp cho khách hàng có cơ hội tiếp cận các dịch vụ, đặc biệt dịch vụ thanh toán qua ngân hàng, dịch vụ tín dụng khi họ cần vốn cho sản xuất hoặc cho tiêu dùng và dịch vụ ủy thác thu hộ, chi hộ giúp họ tiết kiệm thời gian, chi phí vận chuyển, nhân lực và vật lực.2 Đối tượng của nghiệp vụ huy động vốn Ngân hàng huy động từ nhiều nguồn khác nhau: các bộ phận dân cư, công ty kinh doanh, các công ty tài chính, cơ quan chính quyền, kho bạc nhà nước, các tổ chức tín dụng nước ngoài, người nước ngoài… Trong đó các NHTM thường chú trọng nhiều đến 2 nguồn vốn chủ yếu: tiền gửi của các tổ chức kinh tế và tiền gửi dân cư. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang - 5 - Các tổ chức kinh tế thường giao dịch với ngân hàng thông qua việc mở tài khoản tiền gửi thanh toán để được cung cấp các dịch vụ thanh toán qua ngân hàng, dịch vụ ngân quỹ và tiền gửi có kỳ hạn. Ngược lại khách hàng thuộc tầng lớp dân cư, hoạt động giao dịch chủ yếu với ngân hàng thông qua tài khoản cá nhân và tiền gửi tiết kiệm chiếm tỷ trọng lớn.3 Những vấn đề chung về hoạt động huy động vốn 1.1 Các khái niệm Do đặc điểm tuần hoàn vốn, thu nhập và sử dụng thu nhập của các doanh nghiệp, cá nhân trải qua các giai đoạn khác nhau, không khớp về không gian và thời gian, có lúc khách hàng này thừa vốn chưa sử dụng nhưng lại có những khách hàng khác thiếu vốn cần bổ sung. Do đó NHTM với chức năng và nghiệp vụ của mình để làm cầu nối giữa nơi thừa và nơi thiếu.

- Khái niệm vốn huy động: vốn huy động là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả, vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu, nguồn tài nguyên to lớn nhất và quan trọng nhất của bất kỳ NHTM nào. - Dự trữ bắt buộc: là khoản mà Ngân hàng Nhà nước buộc các ngân hàng khác phải nộp để thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Ngân hàng Nhà nước được phép ấn định một tỷ lệ dự trữ bắt buộc trong từng thời kỳ nhất định theo quy định của Luật ngân hàng nhà nước việt Nam ( Luật số 1/1997/QH10) khoản 1 điều 20 của luật này ghi rõ: “ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với từng loại hình tổ chức tín dụng và từng loại tiền gửi tại mỗi tổ chức tín dụng trong từng thời kỳ ”. Số tiền gửi bắt buộc = (tỉ lệ dự trữ bắt buộc) * tổng nguồn vốn huy động bình quân của ngân hàng.

Mục đích của dự trữ bắt buộc là bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền vào ngân hàng và đảm bảo cho Ngân hàng Nhà nước có thể điều chỉnh mức cung tiền của Ngân hàng Thương mại. Điều này khiến cho NHTM không thể sử dụng được 100% vốn huy động được để cho vay. * Dự trữ sơ cấp: gồm tiền mặt, tiền gửi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang - 6 - Tiền mặt, các khoản coi như tiền mặt. Tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước ( tiền gửi không kỳ hạn).

Tiền gửi tại các ngân hàng khác. * Dự trữ thứ cấp là dự trữ không tồn tại bằng tiền mặt và tiền gửi mà bằng chứng khoán, nghĩa là những chứng khoán ngắn hạn có thể bán để chuyển thành tiền một cách thuận lợi bao gồm tín phiếu kho bạc, hối phiếu đã chấp nhận, các giấy nợ ngắn hạn khác. Gọi là dự trữ thứ cấp, bởi nó chỉ được sử dụng khi các khoản mục dự trữ sơ cấp bị cạn kiệt. Khi quản lý mức dự trữ bắt buộc, Ngân hàng Nhà nước có thể áp dụng 1 trong 3 phương pháp: + Phương pháp phong tỏa: theo đó toàn bộ mức dự trữ bắt buộc phải gửi vào một tài khoản tại Ngân hàng Nhà nước và sẽ bị phong tỏa để đảm bảo thực hiện đúng mức dự trữ.

+ Phương pháp bán phong tỏa: theo đó một phần của mức dự trữ bắt buộc sẽ được quản lý và phong tỏa tại một tài khoản riêng ở Ngân hàng Nhà nước. + Phương pháp không phong tỏa: theo phương pháp này, tiền dự trữ được tính và thực hiện hàng ngày trên cơ sở số dư thực tế về tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn. Toàn bộ mức dự trữ sẽ không bị phong tỏa, nó có thể tồn tại dưới hình thức tiền mặt hay tiền gửi Ngân hàng Nhà nước, hay dưới dạng chứng khoán ngắn hạn là tuỳ NHTM. Tuy nhiên đến cuối mỗi tháng, Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ kiểm tra việc thực hiện dự trữ bắt buộc, nếu các ngân hàng thương mại không thực hiện đúng sẽ bị phạt ( cảnh cáo, phạt tiền nếu tái phạm ).

-Hệ số giới hạn huy động vốn: H1= (Vốn tự có/Tổng nguồn vốn huy động) *100% Hệ số này đưa ra nhằm mục đích giới hạn mức huy động vốn của ngân hàng để tránh tình trạng khi ngân hàng huy động vốn quá nhiều vượt quá LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trang - 7 - mức bảo vệ của vốn tự có làm cho ngân hàng có thể mất khả năng chi trả. Để tạo một khoản cách an toàn trong hoạt động của ngân hàng trong mối tương quan giữa vốn tự có và vốn huy động, nếu chênh lệch đó càng lớn thì hệ số an toàn của ngân hàng sẽ càng thấp. Trong đó: +Vốn tự có của ngân hàng gồm: vốn điều lệ và quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ dự phòng tài chính, quỹ đầu tư phát triển nghiệp vụ, lợi nhuận không chia. +Tổng nguồn vốn huy động gồm: tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành kỳ phiếu, trái phiếu ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi để huy động vốn, các khoản tiền giữ hộ và đợi thanh toán, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước (nếu có).

Ở góc độ khác, một số quốc gia còn dùng hệ số này để bảo hộ các ngân hàng trong nước đối với thị trường tiền gửi trong giai đoạn đầu của hội nhập kinh tế quốc tế ( theo công văn số 1210/NHNN-CNH của Ngân hàng Nhà nước, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam được nhận tiền gửi VNĐ từ các thể nhân Việt Nam mà ngân hàng không có quan hệ tín dụng theo tỷ lệ trên mức vốn được cấp của chi nhánh với mức tiền gửi tối đa và theo lộ trình cụ thể: từ ngày 1/1/2007, tỷ lệ được huy động là 650 % vốn được cấp; từ ngày 1/1/2008 là 800% vốn được cấp; từ ngày 1/1/2009: 900% vốn được cấp; từ ngày 1/1/2010: 1000% vốn được cấp và sau ngày 1/1/2011 sẽ được đối xử quốc gia đầy đủ.