Giải Pháp Nâng Cao Hoạt Động Kinh Doanh Thẻ Tại Ngân Hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín

Khám phá giải pháp nâng cao hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Thủ Đức hiệu quả và bền vững.

• Tác giả: Vũ Thị Quỳnh Trang
• Người hướng dẫn: TS. Thân Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Mở Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hoạt Động Kinh Doanh Thẻ Tại Ngân Hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.2. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.6. KẾT CẤU KHÓA LUẬN
• 1.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THẺ NGÂN HÀNG
• 2.1.1. Sự ra đời và phát triển của thẻ
• 2.1.2. Khái niệm thẻ
• 2.1.3. Đặc điểm cấu tạo của thẻ
• 2.1.4. Phân loại thẻ
• 2.1.5. Các thành phần tham gia hoạt động kinh doanh thẻ
• 2.2. RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.2.1. Các loại rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 2.2.2. Nội dung quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 2.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 3.1. GIỚI THIỆU NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 3.1.1. Giới thiệu Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín
• 3.1.2. Giới thiệu Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Thủ Đức
• 3.2. THỰC TRẠNG KINH DOANH THẺ CỦA NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 3.2.1. Các loại thẻ đang được phát hành
• 3.2.2. Quy trình phát hành và thanh toán thẻ
• 3.2.3. Phân tích hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Thủ Đức
• 3.3. THỰC TRẠNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ
• 3.4. ĐÁNH GIÁ VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 3.4.1. Đánh giá về hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Thủ Đức
• 3.4.2. Đánh giá thực trạng rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ thông qua kết quả khảo sát
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ VÀ HẠN CHẾ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 4.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 4.2. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH THỦ ĐỨC
• 4.2.1. Nâng cao chất lượng sản phẩm và mạng lưới dịch vụ
• 4.2.2. Tăng cường hoạt động Marketing
• 4.2.3. Phát triển trình độ nguồn nhân lực
• 4.3. PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN THƯƠNG TÍN
• 4.3.1. Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 4.3.2. Chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 4.3.3. Đầu tư mới và ứng dụng kỹ thuật công nghệ trong lĩnh vực nghiệp vụ thẻ
• 4.3.4. Tuân thủ quy trình nghiệp vụ
• 4.3.5. Nâng cao hiệu quả của công tác kiểm tra, kiểm soát trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 4.3.6. Lựa chọn ĐVCNT có uy tín
• 4.3.7. Tăng cường hợp tác giữa các Ngân hàng
• 4.3.8. Hợp tác an ninh
• 4.3.9. Nâng cao kiến thức về thẻ đến Khách hàng
• 4.4. GIẢI PHÁP HỖ TRỢ
• 4.4.1. Đối với Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín
• 4.4.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 4.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Bảng khảo sát câu hỏi nghiên cứu quá trình sử dụng thẻ của Ngân hàng Sacombank
• Phụ lục 2. Kết quả thống kê

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kinh Doanh Thẻ Sacombank Tiềm Năng Xu Hướng

Thẻ ngân hàng ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế phát triển và giao thương mở rộng. Giao dịch tiền mặt dần trở nên kém linh hoạt, an toàn và tiện lợi. Sự phát triển của công nghệ thông tin đã thúc đẩy sự ra đời và phát triển của thẻ ngân hàng. Hoạt động thanh toán thẻ tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Đến cuối quý III năm 2013, toàn hệ thống có 6,57 triệu giao dịch với tổng giá trị 27.890 tỉ đồng; tổng số thẻ phát hành trên cả nước là 62,93 triệu thẻ; cả nước có 14.158 thiết bị chấp nhận thẻ. Tuy nhiên, sự phát triển này đi kèm với những rủi ro và thách thức, đặc biệt là các hành vi gian lận, giả mạo thẻ. Các ngân hàng cần có giải pháp để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho hoạt động kinh doanh thẻ Sacombank.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Của Thẻ Ngân Hàng

Thẻ ngân hàng bắt nguồn từ Mỹ, từ thói quen mua chịu của khách hàng tại các cửa hàng bán lẻ. Hình thức sơ khai xuất hiện vào những năm 1920 với tên gọi “đĩa mua hàng”. Đến năm 1940, thẻ DINNERS CLUB ra đời, đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Năm 1950, chiếc thẻ nhựa đầu tiên được phát hành. Tiếp nối thành công, nhiều công ty thẻ ra đời. Các ngân hàng nhận thấy tiềm năng từ tầng lớp bình dân và bắt đầu phát triển các sản phẩm thẻ. Năm 1960, Bank of America ra mắt BANKAMERICARD. Sau đó, Interbank và MASTER CHARGE ra đời, cạnh tranh mạnh mẽ. Đến nay, VISA và MASTER CARD là hai tổ chức thẻ lớn nhất thế giới. Tại Việt Nam, Vietcombank ký hợp đồng làm đại lí chi trả thẻ VISA vào năm 1990, mở đầu cho sự phát triển của dịch vụ thẻ. Sự phát triển mạnh mẽ này đã khẳng định xu thế phát triển tất yếu của thẻ.

1.2. Khái Niệm và Đặc Điểm Cấu Tạo Của Thẻ Ngân Hàng

Thẻ là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do ngân hàng phát hành cho khách hàng. Thẻ được sử dụng để thanh toán hàng hóa, dịch vụ, rút tiền mặt và thực hiện các dịch vụ qua hệ thống giao dịch tự động (ATM). Theo “Quy chế phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ ngân hàng” ban hành kèm theo quyết định số 371/1999 QĐ/NHNN, thẻ là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành cấp cho khách hàng sử dụng theo hợp đồng ký kết. Hầu hết các loại thẻ ngày nay đều được cấu tạo bằng nhựa cứng, kích cỡ 84mm x 54mm x 0,76mm. Mặt trước thẻ bao gồm: tên, biểu tượng của tổ chức phát hành, số thẻ, ngày hiệu lực, họ và tên chủ thẻ. Mặt sau thẻ bao gồm: dãy băng từ, băng chữ ký mẫu của chủ thẻ.

II. Phân Loại Thẻ Ngân Hàng Chi Tiết Ứng Dụng Thực Tế

Thẻ ngân hàng được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm đặc tính kỹ thuật và tính chất thanh toán. Phân loại theo đặc tính kỹ thuật bao gồm thẻ in nổi (hiện không còn sử dụng), thẻ băng từ và thẻ thông minh. Thẻ băng từ chiếm phần lớn số lượng thẻ đang sử dụng, nhưng có nhược điểm về bảo mật. Thẻ thông minh sử dụng chip điện tử, an toàn và hiệu quả hơn. Phân loại theo tính chất thanh toán bao gồm thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước. Mỗi loại thẻ có những đặc điểm và ứng dụng riêng, phù hợp với nhu cầu khác nhau của khách hàng. Việc hiểu rõ các loại thẻ giúp ngân hàng và khách hàng lựa chọn sản phẩm phù hợp.

2.1. Phân Loại Thẻ Theo Đặc Tính Kỹ Thuật Thẻ Từ Thẻ Chip

Thẻ băng từ được sản xuất dựa trên kỹ thuật từ tính, với băng từ chứa thông tin mã hóa ở mặt sau. Thẻ từ hiện nay đang chiếm phần lớn trong tổng số lượng thẻ đang sử dụng trong thị trường. Nhược điểm của thẻ từ là số lượng các thông tin được mã hóa không nhiều và mang tính cố định nên không thể áp dụng kỹ thuật mã hóa an toàn và có thể bị ăn cắp thông tin bằng các thiết bị nối với máy tính. Thẻ thông minh là thế hệ mới nhất của thẻ. Thẻ thông minh dựa trên kỹ thuật vi xử lý tin học nhờ gắn vào thẻ “chip” điện tử có cấu trúc giống như một máy tính hoàn hảo. Thẻ thông minh an toàn và hiệu quả hơn thẻ băng từ do “chip” có thể chứa thông tin nhiều hơn 80 lần so với dãy băng từ.

2.2. Phân Loại Thẻ Theo Tính Chất Thanh Toán Tín Dụng Ghi Nợ

Thẻ tín dụng là phương tiện thanh toán do ngân hàng phát hành, cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch trong phạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp. Đây là một hình thức tín dụng tiêu dùng/ tài khoản tín dụng tuần hoàn có một hạn mức tín dụng nhất định mà chủ thẻ có thể vay toàn bộ hoặc một phần. Thẻ ghi nợ là phương tiện thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hay rút tiền mặt trên cơ sở số tiền có trong tài khoản của chủ thẻ tại ngân hàng. Thẻ trả trước tương tự như thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, thẻ trả trước cho phép chủ thẻ thực hiện thanh toán mà không dùng tiền mặt. Khi thực hiện thanh toán với thẻ trả trước, số tiền trả sẽ bị trừ đi từ số tiền có trong thẻ. Điểm khác biệt giữa thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước là người lập thẻ tín dụng/ghi nợ chính là chủ thẻ còn người lập thẻ trả trước không chắc đã là chủ thẻ.

III. Các Thành Phần Tham Gia Hoạt Động Kinh Doanh Thẻ Sacombank

Hoạt động phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ ngân hàng có sự tham gia của nhiều thành phần, bao gồm ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán, chủ thẻ, đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT) và tổ chức thẻ quốc tế. Mỗi thành phần đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động kinh doanh thẻ diễn ra suôn sẻ và hiệu quả. Tổ chức thẻ quốc tế đặt ra các quy tắc chung, ngân hàng phát hành quản lý thẻ và tài khoản, ngân hàng thanh toán xử lý giao dịch, chủ thẻ sử dụng thẻ để thanh toán và ĐVCNT chấp nhận thanh toán bằng thẻ. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành phần này là yếu tố then chốt để phát triển thị trường thẻ ngân hàng.

3.1. Vai Trò Của Tổ Chức Thẻ Quốc Tế Trong Kinh Doanh Thẻ

Tổ chức thẻ quốc tế là tổ chức đứng ra liên kết các thành viên là ngân hàng, tổ chức tín dụng, các công ty phát hành thẻ, đặt ra các quy tắc bắt buộc các thành viên phải áp dụng thống nhất theo một hệ thống toàn cầu. Bất cứ ngân hàng nào hiện nay hoạt động trong lĩnh vực thanh toán thẻ quốc tế đều phải là thành viên của một tổ chức thẻ quốc tế. Mỗi tổ chức thẻ quốc tế đều có tên trên sản phẩm của mình. Khác với ngân hàng thành viên, tổ chức thẻ quốc tế không có quan hệ trực tiếp với chủ thẻ hay cơ sở chấp nhận thẻ mà chỉ cung cấp một mạng lưới viễn thông toàn cầu phục vụ cho quy trình thanh toán, cấp phép cho ngân hàng thành viên một cách nhanh chóng.

3.2. Ngân Hàng Phát Hành và Ngân Hàng Thanh Toán Chức Năng

Ngân hàng phát hành là ngân hàng được sự cho phép của tổ chức thẻ hoặc công ty thẻ trong việc phát hành thẻ mang thương hiệu của mình. Ngân hàng phát hành trực tiếp tiếp nhận hồ sơ xin cấp thẻ, xử lý và phát hành thẻ, mở và quản lý tài khoản thẻ của khách hàng, quy định các điều khoản, điều kiện sử dụng thẻ cho khách hàng là chủ thẻ. Ngân hàng phát hành có quyền kí hợp đồng đại lý với bên thứ 3 là một ngân hàng hay một tổ chức tín dụng khác trong việc thanh toán hoặc phát hành thẻ. Từng định kỳ, ngân hàng phát hành phải lập bảng sao kê ghi rõ các khoản cụ thể đã sử dụng và yêu cầu thanh toán.

IV. Rủi Ro Trong Kinh Doanh Thẻ Cách Quản Lý Hiệu Quả Nhất

Hoạt động kinh doanh thẻ tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro hoạt động, rủi ro pháp lý và rủi ro danh tiếng. Rủi ro tín dụng phát sinh khi chủ thẻ không thanh toán nợ. Rủi ro hoạt động liên quan đến quy trình, hệ thống và con người. Rủi ro pháp lý phát sinh do vi phạm quy định pháp luật. Rủi ro danh tiếng ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng. Để quản lý rủi ro hiệu quả, ngân hàng cần xây dựng chiến lược quản trị rủi ro toàn diện, chú trọng đào tạo nhân lực, đầu tư công nghệ và tuân thủ quy trình nghiệp vụ. Việc kiểm soát nội bộ và hợp tác với các ngân hàng khác cũng rất quan trọng.

4.1. Các Loại Rủi Ro Thường Gặp Trong Hoạt Động Kinh Doanh Thẻ

Rủi ro tín dụng là rủi ro phát sinh khi chủ thẻ không có khả năng thanh toán nợ. Rủi ro hoạt động bao gồm các rủi ro liên quan đến quy trình nghiệp vụ, hệ thống công nghệ thông tin và yếu tố con người. Rủi ro pháp lý phát sinh khi ngân hàng vi phạm các quy định của pháp luật liên quan đến hoạt động thẻ. Rủi ro danh tiếng là rủi ro ảnh hưởng đến uy tín và hình ảnh của ngân hàng do các sự cố liên quan đến thẻ.

4.2. Giải Pháp Quản Lý Rủi Ro Thẻ Kinh Nghiệm Thực Tiễn

Để quản lý rủi ro hiệu quả, ngân hàng cần xây dựng chiến lược quản trị rủi ro toàn diện, bao gồm việc xác định, đánh giá, đo lường và kiểm soát rủi ro. Ngân hàng cần chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực có kiến thức và kỹ năng về quản lý rủi ro thẻ. Đầu tư vào công nghệ và hệ thống bảo mật hiện đại là yếu tố quan trọng để phòng ngừa gian lận và tấn công mạng. Tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình nghiệp vụ và quy định pháp luật giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý. Tăng cường kiểm soát nội bộ và hợp tác với các ngân hàng khác để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm.

V. Thực Trạng Kinh Doanh Thẻ Sacombank Phân Tích Chi Tiết

Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) là một trong những ngân hàng hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực kinh doanh thẻ. Sacombank cung cấp đa dạng các loại thẻ, bao gồm thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước, đáp ứng nhu cầu của nhiều phân khúc khách hàng. Quy trình phát hành và thanh toán thẻ của Sacombank được thực hiện theo tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo an toàn và tiện lợi cho khách hàng. Tuy nhiên, Sacombank cũng đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác và rủi ro gian lận thẻ. Để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh thẻ, Sacombank cần tiếp tục đổi mới sản phẩm, dịch vụ và tăng cường quản lý rủi ro.

5.1. Giới Thiệu Ngân Hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Sacombank

Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần lớn nhất tại Việt Nam. Sacombank có mạng lưới chi nhánh và phòng giao dịch rộng khắp cả nước. Sacombank cung cấp đa dạng các sản phẩm và dịch vụ tài chính ngân hàng, bao gồm huy động vốn, cho vay, thanh toán, kinh doanh ngoại tệ và dịch vụ thẻ.

5.2. Thực Trạng Kinh Doanh Thẻ Tại Sacombank Chi Nhánh Thủ Đức

Sacombank Chi nhánh Thủ Đức cung cấp các loại thẻ đang được phát hành. Quy trình phát hành và thanh toán thẻ được thực hiện theo quy định của Sacombank. Phân tích hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Thủ Đức. Thực trạng rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ. Đánh giá về hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Thủ Đức. Đánh giá thực trạng rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ thông qua kết quả khảo sát.

VI. Giải Pháp Nâng Cao Kinh Doanh Thẻ Sacombank Hướng Dẫn Chi Tiết

Để nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh thẻ và hạn chế rủi ro, Sacombank cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Cần nâng cao chất lượng sản phẩm và mạng lưới dịch vụ, tăng cường hoạt động marketing, phát triển trình độ nguồn nhân lực. Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ. Chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đầu tư mới và ứng dụng kỹ thuật công nghệ trong lĩnh vự nghiệp vụ thẻ. Tuân thủ quy trình nghiệp vụ. Nâng cao hiệu quả của công tác kiểm tra, kiểm soát trong hoạt động kinh doanh thẻ. Lựa chọn ĐVCNT có uy tín. Tăng cường hợp tác giữa các Ngân hàng. Hợp tác an ninh. Nâng cao kiến thức về thẻ đến Khách hàng.

6.1. Định Hướng Phát Triển Kinh Doanh Thẻ Sacombank Trong Tương Lai

Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Thủ Đức. Nâng cao chất lượng sản phẩm và mạng lưới dịch vụ. Tăng cường hoạt động Marketing. Phát triển trình độ nguồn nhân lực.

6.2. Giải Pháp Hạn Chế Rủi Ro Trong Kinh Doanh Thẻ Sacombank

Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh thẻ. Chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Đầu tư mới và ứng dụng kỹ thuật công nghệ trong lĩnh vự nghiệp vụ thẻ. Tuân thủ quy trình nghiệp vụ. Nâng cao hiệu quả của công tác kiểm tra, kiểm soát trong hoạt động kinh doanh thẻ. Lựa chọn ĐVCNT có uy tín. Tăng cường hợp tác giữa các Ngân hàng. Hợp tác an ninh. Nâng cao kiến thức về thẻ đến Khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển của nền kinh tế hiện đại, việc sử dụng tiền mặt bộc lộ nhiều điểm hạn chế về tính linh hoạt, mức độ an toàn và sự tiện lợi trong giao thương. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin đã trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy các ngân hàng thương mại đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, đặc biệt là phát triển công cụ thanh toán không dùng tiền mặt: thẻ ngân hàng. Tại Việt Nam, hoạt động kinh doanh và thanh toán thẻ ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng nhờ sự tham gia tích cực của các ngân hàng thương mại cổ phần vào mảng bán lẻ, cùng sự định hướng từ phía Ngân hàng Nhà nước.

Theo số liệu thống kê được tác giả trích dẫn trong văn bản, tính đến cuối quý III năm 2013, toàn hệ thống ngân hàng tại Việt Nam đã ghi nhận 6,57 triệu giao dịch thanh toán qua thẻ với tổng giá trị đạt 27.890 tỷ đồng. Tổng số lượng thẻ phát hành trên cả nước lũy kế đạt 62,93 triệu thẻ, cùng mạng lưới chấp nhận thanh toán bao gồm 14.158 thiết bị (máy ATM và POS). Tuy nhiên, song hành cùng tốc độ tăng trưởng quy mô là sự gia tăng của các nguy cơ mất an toàn. Sự phát triển công nghệ tạo điều kiện cho các loại tội phạm thẻ thực hiện những hành vi lừa đảo, giả mạo ngày càng tinh vi; đặc biệt năm 2013 đã xuất hiện liên tiếp các vụ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua thẻ tín dụng, đặt ra yêu cầu cấp bách về quản lý rủi ro nghiệp vụ.

Xuất phát từ thực tế hoạt động tại cơ sở thực tập, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu nhằm giải quyết các yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh doanh gắn liền với kiểm soát rủi ro thẻ ngân hàng. Văn bản xác định rõ 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa lý luận cơ bản về thẻ ngân hàng và các loại rủi ro phát sinh trong hoạt động kinh doanh thẻ của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) Chi nhánh Thủ Đức giai đoạn 2010 – 2013; chỉ rõ các kết quả đạt được, các hạn chế còn tồn tại và các dạng rủi ro mà chi nhánh cũng như khách hàng đang gặp phải.
3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh thẻ, đồng thời phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động thẻ tại ngân hàng.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kinh doanh thẻ (phát hành, thanh toán) và các rủi ro nghiệp vụ liên quan đến thẻ tại ngân hàng thương mại.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – Chi nhánh Thủ Đức.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp và thực trạng hoạt động kinh doanh được khảo sát, phân tích trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận chuyên ngành tài chính - ngân hàng dựa trên các khái niệm chuẩn mực và văn bản quy phạm pháp luật của ngành:

• Khái niệm và hành lang pháp lý về thẻ: Tác giả sử dụng khái niệm thẻ theo Quyết định số 371/1999/QĐ-NHNN ngày 19/10/1999 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành “Quy chế phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ ngân hàng”; cùng các căn cứ về thủ tục thanh toán qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán theo Quyết định số 1092/2002/QĐ-NHNN. Thẻ được xác định là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do ngân hàng phát hành cấp cho khách hàng sử dụng theo hợp đồng cam kết.
• Phân loại thẻ: Văn bản phân định thẻ theo hai tiêu thức chính:
  • Theo đặc tính kỹ thuật: Gồm thẻ in nổi (Embossed Card - công nghệ thô sơ đã ngưng dùng), thẻ băng từ (Magnetic Stripe - phổ biến trên thị trường nhưng dung lượng lưu trữ thấp, dễ bị đánh cắp dữ liệu) và thẻ thông minh (Smart Card - tích hợp vi xử lý/chip điện tử, dung lượng bộ nhớ gấp hơn 80 lần băng từ, độ an toàn cao).
  • Theo tính chất thanh toán: Gồm thẻ tín dụng (Credit Card - cấp hạn mức tín dụng tuần hoàn để chi tiêu trước, trả tiền sau), thẻ ghi nợ (Debit Card - thanh toán và rút tiền dựa trên số dư tài khoản tiền gửi thanh toán) và thẻ trả trước (Prepaid Card - chi tiêu trong phạm vi số tiền nạp sẵn vào thẻ, không yêu cầu mở tài khoản tiền gửi cố định).
• Các bên tham gia hệ thống thẻ: Xác lập mối quan hệ giữa 5 chủ thể gồm: Tổ chức thẻ quốc tế (TCTQT như Visa, MasterCard...), Ngân hàng phát hành, Ngân hàng thanh toán, Đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT) và Chủ thẻ.
• Lý thuyết về rủi ro và quản trị rủi ro thẻ: Khóa luận hệ thống hóa rủi ro thành 5 nhóm: rủi ro phát hành (đơn giả mạo, thẻ giả, thất lạc/mất cắp, chủ thẻ không nhận được thẻ, tài khoản bị lợi dụng); rủi ro thanh toán (ĐVCNT giả mạo, ĐVCNT thông đồng CPP - Common Purchase Point và POC - Point of Compromise, thanh toán gián tiếp MOTO - Mail Order Telephone Order, nhân viên ĐVCNT gian lận, sao chép trộm dữ liệu dải từ Skimming); rủi ro tín dụng; rủi ro kỹ thuật; rủi ro đạo đức của cán bộ nghiệp vụ. Quản trị rủi ro được chia thành: phân loại rủi ro, thiết lập an ninh nội bộ/bên ngoài, trích lập quỹ dự phòng và xử lý tổn thất.
• Nhân tố ảnh hưởng: 5 nhóm nhân tố được phân tích gồm thói quen tiền mặt trong nền kinh tế, chính sách quản lý nhà nước, trình độ công nghệ thông tin, chất lượng công tác thẩm định hồ sơ và đạo đức, trình độ nhân sự.

Về phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo thường niên, báo cáo tài chính của Sacombank và Chi nhánh Thủ Đức giai đoạn 2010 – 2013; các báo cáo thống kê của Ngân hàng Nhà nước; văn bản pháp quy và sách báo chuyên ngành tài chính.
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát khách hàng sử dụng thẻ tại Sacombank. Bảng khảo sát được thiết kế thành 4 phần với 12 biến quan sát, bao quát thông tin nhân khẩu học (độ tuổi, nghề nghiệp), loại thẻ sử dụng, mục đích sử dụng và xác suất gặp sự cố giao dịch.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh chuỗi số liệu theo thời gian nhằm lượng hóa các biến động về quy mô, doanh số và lợi nhuận thẻ.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh thanh toán điện tử tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh nhưng đối mặt với nhiều nguy cơ lừa đảo công nghệ cao. Tác giả công bố các số liệu tổng quan của thị trường thẻ Việt Nam đến quý III/2013 (62,93 triệu thẻ, 14.158 thiết bị). Chương 1 đồng thời xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu (3 mục tiêu), đối tượng, phạm vi nghiên cứu tập trung vào Chi nhánh Thủ Đức giai đoạn 2010 – 2013, nêu rõ phương pháp kết hợp dữ liệu sơ cấp - thứ cấp và phác thảo kết cấu 4 chương của toàn bộ khóa luận.

Chương 2: Tổng quan về hoạt động kinh doanh thẻ tại ngân hàng thương mại

Chương này tập trung hoàn thiện cơ sở lý luận học thuật:

• Lịch sử hình thành thẻ: Đi từ “đĩa mua hàng” (shopper’s plate) thập niên 1920 tại Mỹ, sự ra đời của thẻ nhựa Diners Club năm 1950 gắn với doanh nhân Frank McNamara, sản phẩm BankAmericard năm 1960 của Bank of America, tổ chức Interbank năm 1966, thẻ Master Charge năm 1967, sau đó đổi tên thành Visa (1977) và MasterCard (1979). Tại Việt Nam, mốc khởi đầu được xác định vào năm 1990 khi Vietcombank ký hợp đồng đại lý chi trả thẻ Visa với ngân hàng BFCE (Pháp).
• Cấu tạo và phân loại thẻ: Phân tích quy chuẩn kích thước 84mm x 54mm x 0,76mm, các yếu tố in ấn mặt trước/mặt sau; đối chiếu cơ chế vận hành của thẻ từ và thẻ chip vi xử lý; phân biệt bản chất tài chính giữa thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng và thẻ trả trước.
• Các nghiệp vụ thẻ: Phân tích 5 cấu phần nghiệp vụ của ngân hàng gồm phát hành thẻ, thanh toán thẻ, quản trị rủi ro thẻ, hoạt động marketing/dịch vụ khách hàng và đầu tư hệ thống hạ tầng công nghệ kỹ thuật kết nối các tổ chức thẻ quốc tế.
• Khung quản trị rủi ro thẻ: Làm rõ các khái niệm gian lận thẻ giả chiếm 75% rủi ro phát hành theo thống kê của Visa; các kỹ thuật gian lận như CPP, POC, Skimming; các nội dung phòng ngừa rủi ro qua an ninh nội bộ, kiểm soát đối tác ĐVCNT và nguyên tắc trích lập quỹ dự phòng rủi ro nghiệp vụ thẻ.

Chương 3: Thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Thủ Đức

Nội dung chương 3 đi sâu vào phân tích thực tế hoạt động kinh doanh tại địa bàn nghiên cứu:

• Tổng quan Sacombank và Chi nhánh Thủ Đức: Sacombank thành lập năm 1991 từ việc sáp nhập Ngân hàng Phát triển Kinh tế Gò Vấp cùng 3 hợp tác xã tín dụng (Tân Bình, Thành Công, Lữ Gia); tăng vốn lên 71 tỷ đồng năm 1996; niêm yết HOSE năm 2006; triển khai Corebanking T24 của Temenos (nâng cấp lên bản R8 năm 2009, bản R11 năm 2012); mở chi nhánh tại Lào (2008), Campuchia (2009, 2011). Chi nhánh Thủ Đức được thành lập theo Quyết định số 669/2006/QĐ-HĐQT ngày 09/11/2006.

Chỉ tiêu tài chính hợp nhất Sacombank	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012	Năm 2013
Tỷ lệ an toàn vốn (CAR)	9,97%	11,66%	9,53%	11,00%
Dư nợ cho vay / Nguồn vốn huy động	61,40%	71,00%	80,00%	80,40%
Tỷ lệ nợ xấu / Tổng dư nợ	0,52%	0,56%	1,97%	2,46%
Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE)	15,04%	14,60%	7,15%	7,63%
Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA)	1,50%	1,44%	0,68%	0,68%

Nguồn: Trích xuất từ Bảng 3.3 của khóa luận

Lợi nhuận kinh doanh của Chi nhánh Thủ Đức biến động qua các năm: đạt 25.638 triệu đồng (2010), 49.534 triệu đồng (2011), sụt giảm còn 20.758 triệu đồng (2012) và phục hồi mạnh lên 84.690 triệu đồng (2013).

• Danh mục sản phẩm thẻ:
  • Thẻ trả trước: Sacombank – Trung Nguyên, Visa Lucky Gift, Sacombank UnionPay, Parkson Gift, Visa All For You, Vinamilk, Citimart, Thẻ Tiện ích.
  • Thẻ ghi nợ: 4Student, Doanh Nghiệp, Plus, Sacombank Visa Debit, Sacombank UnionPay.
  • Thẻ tín dụng: Visa Infinite, Motor Card, Visa Platinum, Visa Parkson Privilege, Visa Sacombank MasterCard, UnionPay, Doanh Nghiệp, Visa Ladies First, Visa Citimart, Sacombank Visa, Family, Car Card.
• Quy trình phát hành và thanh toán: Văn bản mô tả quy trình phát hành thẻ gồm 11 bước tác nghiệp (B1: Nhu cầu mở thẻ; B2: Hướng dẫn thủ tục mở thẻ và tiếp nhận hồ sơ; B3: Mở tài khoản tiền gửi; B4: Duyệt hồ sơ; B5: Nhận thẻ và PIN; B6: Nhập thông tin khách hàng vào phần mềm Cardpro; B7: Xử lý thông tin cuối ngày tại Trung tâm Thẻ; B8: Dập thẻ, in PIN; B9: Giao thẻ/PIN cho khách hàng trong 04 ngày làm việc tại TP.HCM hoặc 06 ngày ngoài TP.HCM; B10: Kích hoạt thẻ; B11: Lưu hồ sơ). Quy trình thanh toán được tập trung hóa xử lý trực tuyến tại Trung tâm Thẻ.

Số lượng thẻ phát hành tại Sacombank Thủ Đức	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012	Năm 2013
Thẻ tín dụng (thẻ)	100	200	450	600
Thẻ trả trước (thẻ)	200	350	600	400

Nguồn: Trích xuất từ Bảng 3.6 của khóa luận

Trong cơ cấu phát hành, thẻ thanh toán (ghi nợ) chiếm tỷ trọng lớn nhất. Năm 2012 ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc: tổng số thẻ phát hành tăng 99%, trong đó thẻ tín dụng tăng 125% và thẻ thanh toán tăng 100%. Về hiệu quả tài chính, tốc độ tăng trưởng doanh số thanh toán từ năm 2012 trở đi duy trì mức xấp xỉ 40%/năm; lợi nhuận từ thanh toán thẻ tín dụng tăng 96% năm 2011, 37% năm 2012 và 71% năm 2013.

• Đánh giá hoạt động và rủi ro: Chi nhánh đã tận dụng được mạng lưới hơn 200 máy ATM và 1.300 máy POS của Sacombank tại TP.HCM, đẩy mạnh dịch vụ chi trả lương qua thẻ cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, chi nhánh còn tồn tại nhiều nhược điểm: gia nhập thị trường muộn (2006); mạng lưới POS/ATM đặt tại quận Thủ Đức còn thưa thớt so với nhu cầu khu công nghiệp và trường đại học; nghẽn mạng giờ cao điểm; hoạt động marketing thụ động qua tờ rơi và website. Khảo sát 12 biến chỉ ra các sự cố chủ yếu liên quan đến lỗi kỹ thuật ATM, mất cắp thông tin thẻ và chậm trễ báo mất thẻ từ phía người dùng.

Chương 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh thẻ và hạn chế rủi ro tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Thủ Đức

Chương 4 xây dựng định hướng phát triển và đề xuất các nhóm giải pháp:

• Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh thẻ: (1) Nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng mạng lưới ATM/POS tại các vị trí tập trung đông dân cư ở quận Thủ Đức; (2) Tăng cường hoạt động Marketing chủ động, nâng cao chất lượng tư vấn trực tiếp; (3) Phát triển trình độ chuyên môn, kỹ năng bán hàng của đội ngũ nhân sự.
• Nhóm giải pháp hạn chế rủi ro trong kinh doanh thẻ (9 giải pháp cụ thể):
  1. Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro chuyên biệt cho từng dòng sản phẩm thẻ.
  2. Chú trọng đào tạo chuyên sâu về nhận diện rủi ro thẻ cho nhân viên nghiệp vụ.
  3. Đầu tư mới, nâng cấp kỹ thuật công nghệ bảo mật trong thanh toán thẻ.
  4. Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình nghiệp vụ phát hành và hậu kiểm hồ sơ.
  5. Nâng cao hiệu quả của công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại chi nhánh.
  6. Khắt khe trong việc thẩm định và lựa chọn các ĐVCNT có uy tín, phòng ngừa CPP/POC.
  7. Tăng cường hợp tác chia sẻ thông tin gian lận giữa các ngân hàng thương mại.
  8. Phối hợp chặt chẽ với cơ quan an ninh trong việc điều tra các đường dây tội phạm thẻ.
  9. Phổ biến kiến thức bảo mật thẻ (bảo quản mã PIN, cảnh giác lừa đảo) cho khách hàng.
• Giải pháp hỗ trợ: Đề xuất với Hội sở Sacombank về việc phân bổ ngân sách lắp đặt thêm thiết bị, cải tiến phần mềm; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế xử lý tranh chấp giao dịch điện tử.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh rõ nét bức tranh kinh doanh thẻ tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cấp quận với các số liệu cụ thể:

• Lượng hóa quy mô phát hành thẻ: Thẻ tín dụng tăng trưởng đều qua các năm từ 100 thẻ (2010), 200 thẻ (2011), 450 thẻ (2012) lên 600 thẻ (2013). Thẻ trả trước đạt đỉnh 600 thẻ vào năm 2012 trước khi giảm xuống 400 thẻ năm 2013. Tốc độ tăng trưởng tổng số thẻ phát hành đạt mốc kỷ lục 99% trong năm 2012.
• Ghi nhận hiệu quả thanh toán: Doanh số thanh toán thẻ từ năm 2012 tăng xấp xỉ 40%/năm; lợi nhuận thanh toán thẻ tín dụng tăng trưởng cao (năm 2011 tăng 96%, năm 2013 tăng 71%), đóng góp tích cực vào tổng thu nhập dịch vụ của chi nhánh.
• Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn: Khóa luận chi tiết hóa quy trình phát hành thẻ 11 bước chuẩn qua hệ thống phần mềm Cardpro và Corebanking T24; chỉ ra các điểm nghẽn rủi ro đặc thù tại ĐVCNT (CPP, POC, gian lận MOTO, skimming rãnh từ). Đề tài xây dựng được hệ thống 9 giải pháp phòng ngừa rủi ro mang tính khả thi cao, kết hợp giữa yếu tố con người, quy trình kiểm soát và hạ tầng bảo mật thông tin.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Căn cứ vào nội dung và phạm vi được tác giả trình bày trong văn bản:

• Hạn chế nghiên cứu:
  • Phạm vi không gian: Dữ liệu khảo sát và số liệu nội bộ chỉ thu thập trong phạm vi hẹp tại Chi nhánh Sacombank Thủ Đức, chưa bao quát toàn bộ hệ thống Sacombank trên địa bàn TP.HCM hay các địa bàn tỉnh lân cận.
  • Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực nghiệm dừng lại ở giai đoạn 2010 – 2013.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Khảo sát khách hàng sử dụng mô hình thống kê mô tả đơn giản với 12 biến quan sát, chưa áp dụng các mô hình hồi quy đa biến hay kinh tế lượng chuyên sâu để kiểm định mức độ tác động của từng yếu tố đến quyết định sử dụng hoặc rủi ro thẻ.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng quy mô khảo sát khách hàng sang nhiều chi nhánh trên các địa bàn có đặc thù kinh tế khác nhau.
  • Ứng dụng các mô hình định lượng đánh giá định kỳ rủi ro tín dụng thẻ và nghiên cứu giải pháp chuyển đổi toàn diện từ công nghệ thẻ từ sang thẻ chip chuẩn EMV nhằm vô hiệu hóa kỹ thuật sao chép thẻ giả mạo (skimming).

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo thực tế về phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh dịch vụ thẻ, cách tiếp cận báo cáo tài chính ngân hàng thương mại và kỹ năng xây dựng bảng câu hỏi khảo sát khách hàng cá nhân.
• Cán bộ quản trị rủi ro và nhân viên phát triển sản phẩm thẻ: Phần phân tích chi tiết về quy trình nghiệp vụ 11 bước (từ tiếp nhận hồ sơ qua Cardpro đến dập thẻ, kích hoạt) và cơ chế phân loại các hình thức gian lận thẻ tại ĐVCNT (CPP, POC, gian lận MOTO) là tài liệu tham khảo hữu ích cho việc xây dựng quy chế kiểm soát nội bộ.
• Các nhà nghiên cứu về thanh toán không dùng tiền mặt: Cung cấp nguồn số liệu lịch sử cụ thể về giai đoạn bùng nổ chuyển dịch từ tiền mặt sang thẻ ngân hàng tại Việt Nam những năm 2010 – 2013.

Câu hỏi thường gặp

1. Theo số liệu trong văn bản, quy mô thị trường thẻ tại Việt Nam đạt mức nào vào cuối quý III năm 2013?
Đến cuối quý III/2013, toàn hệ thống có 6,57 triệu giao dịch thanh toán qua thẻ với tổng giá trị đạt 27.890 tỷ đồng; tổng số thẻ phát hành toàn quốc lũy kế đạt 62,93 triệu thẻ; mạng lưới chấp nhận thẻ có 14.158 thiết bị thanh toán.

2. Số lượng thẻ tín dụng phát hành tại Sacombank Chi nhánh Thủ Đức biến động như thế nào trong giai đoạn 2010 – 2013?
Số lượng thẻ tín dụng phát hành tăng liên tục qua các năm: năm 2010 đạt 100 thẻ; năm 2011 đạt 200 thẻ (tăng 100%); năm 2012 đạt 450 thẻ (tăng 125%); năm 2013 đạt 600 thẻ (tăng 33,3%).

3. Quy trình phát hành thẻ của Sacombank gồm bao nhiêu bước và thông tin khách hàng được nhập vào hệ thống phần mềm nào?
Quy trình phát hành thẻ tại Sacombank gồm 11 bước tác nghiệp cụ thể (từ tiếp nhận nhu cầu, mở tài khoản, duyệt hồ sơ, dập thẻ, in PIN đến kích hoạt và lưu trữ). Tại bước 6, chuyên viên tư vấn nhập thông tin chủ thẻ trực tiếp vào chương trình quản lý thẻ Cardpro.

4. Hai hình thức Đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT) thông đồng với tội phạm thẻ được nêu trong khóa luận là gì?
Khóa luận chỉ rõ hai hình thức: CPP (Common Purchase Point - địa điểm ĐVCNT lưu trữ trái phép dữ liệu thẻ để làm thẻ giả hoặc tạo giao dịch giả mạo) và POC (Point of Compromise - ĐVCNT trực tiếp thông đồng với chủ thẻ để chấp nhận thanh toán các loại thẻ giả như thẻ skimming, thẻ bị sửa đổi, thẻ trắng).

5. Lợi nhuận hoạt động kinh doanh chung của Sacombank Chi nhánh Thủ Đức ghi nhận con số bao nhiêu qua từng năm từ 2010 đến 2013?
Lợi nhuận kinh doanh của chi nhánh qua các năm lần lượt là: năm 2010 đạt 25.638 triệu đồng; năm 2011 đạt 49.534 triệu đồng; năm 2012 giảm xuống 20.758 triệu đồng; năm 2013 tăng trưởng mạnh lên mức 84.690 triệu đồng.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Vũ Thị Quỳnh Trang đã phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Thủ Đức trong giai đoạn phát triển 2010 – 2013. Tác phẩm làm rõ sự gia tăng về quy mô phát hành, doanh số thanh toán và lợi nhuận thẻ ghi nợ cũng như thẻ tín dụng, đồng thời chỉ ra những hạn chế cố hữu về mạng lưới chấp nhận thẻ và các lỗ hổng rủi ro nghiệp vụ. Hệ thống 9 giải pháp hạn chế rủi ro được đề xuất dựa trên việc kết hợp đồng bộ giữa nâng cấp công nghệ kỹ thuật, kiểm soát chặt chẽ quy trình nội bộ và nâng cao nhận thức bảo mật cho khách hàng. Công trình là tài liệu tổng kết thực tiễn có giá trị chuyên môn cao đối với hoạt động kinh doanh thẻ ngân hàng thương mại bán lẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 còn trình bày mục tiêu, phạm vi, phương pháp nghiên cứu và kết cấu của khóa luận nhằm làm nền tảng cho các chương sau. 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THẺ NGÂN HÀNG 2.1 Sự ra đời và phát triển của thẻ Thẻ ngân hàng được hình thành tại Mỹ từ thói quen cho khách hàng mua chịu của các chủ tiệm bán lẻ trên cơ sở tín nhiệm khách hàng. Các tổ chức tài chính đã hình thành những ý tưởng về thẻ nhờ yếu tố này. Hình thức sơ khai của thẻ xuất hiện lần đầu ở Mỹ vào những năm 1920 dưới cái tên tạm gọi là “đĩa mua hàng” (shooper’s plate).

Người sở hữu loại đĩa này có thể mua hàng tại cửa hiệu phát hành ra chúng và phải hoàn trả tiền cho chủ cửa hàng vào một ngày cố định hàng tháng. Tuy nhiên, thẻ ngân hàng lại ra đời một cách ngẫu nhiên vào năm 1940 với tên gọi đầu tiên là thẻ DINNERS CLUB do ý tưởng của một doanh nhân người Mỹ là Frank Mc Namara. Ông kể lại rằng ý tưởng của ông xuất phát từ sự việc ông phải cam kết thanh toán cho một nhà hàng khi ông đi ăn mà quên mang theo ví. Năm 1950 chiếc thẻ nhựa đầu tiên được phát hành, những người có thẻ DINNERS CLUB này có thể ghi nợ khi ăn tại 27 nhà hàng tại thành phố New York và phải chịu một khoản lệ phí hàng năm là 5 USD.

Những tiện ích của chiếc thẻ này ngay lập tức gây được sự chú ý và đã chinh phục được một lượng đông đảo khách hàng. Đến năm 1952, hơn 1 triệu USD được ghi nợ, doanh số phát hành thẻ ngày càng tăng và công ty phát hành thẻ DINNERS CLUB bắt đầu có lãi. Một cuộc cách mạng về thẻ diễn ra ngay sau đó và nhanh chóng đưa thẻ trở thành một phương tiện thanh toán mang tính toàn cầu. Tiếp nối thành công của DINNERS CLUB, hàng loạt các công ty thẻ như Trip Change, Golden Key, Esquire Club… ra đời.

Phần lớn các thẻ này được phát hành nhằm phục vụ giới doanh nhân, nhưng sau đó các ngân hàng nhận thấy rằng tầng lớp bình dân mới là đối tượng sử dụng thẻ chính trong tương lai. Năm 1960, Bank of America cho ra đời sản phẩm thẻ đầu tiên của mình là BANKAMERICARD. Đến năm 1966, 14 ngân hàng hàng đầu của Mỹ thành lập Interbank, một tổ chức mới với chức năng là đầu mối trao đổi các thông tin về giao dịch thẻ. Ngay sau đó, vào năm 1967, 4 ngân hàng bang California đổi tên từ Bank Card Association thành Western State Bank Card Association và tổ chức này đã liên kết với Interbank cho ra đời sản phẩm thẻ MASTER CHARGE.

Loại thẻ này đã nhanh chóng trở thành một đối thủ cạnh tranh lớn của BANKAMERICARD. Đến năm 1977, tổ chức BANKAMERICARD đổi tên thành VISA USD và sau đó là tổ chức thẻ quốc 4 tế VISA. Năm 1979, tổ chức thẻ MASTER CHARGE đổi tên thành MASTER CARD. Hiện nay, 2 tổ chức này vẫn đang là 2 tổ chức thẻ lớn mạnh và phát triển nhất thế giới.

Hình thức thanh toán thẻ nhanh chóng được ứng dụng rộng rãi ở các châu lục khác. Năm 1960 chiếc thẻ nhựa đầu tiên có mặt tại Nhật Bản báo hiệu sự phát triển của thẻ ở Châu Á. Chiếc thẻ nhựa đầu tiên do ngân hàng Barcalay Bank phát hành ở Anh năm 1966 cũng mở ra một thời kỳ sôi động cho hoạt động thanh toán thẻ tại Châu Âu. Tại Việt Nam, chiếc thẻ đầu tiên được chấp nhận là vào năm 1990 khi Vietcombank ký hợp đồng làm đại lí chi trả thẻ VISA với ngân hàng Pháp BFCE và đây đã là bước khởi đầu cho dịch vụ này phát triển ở Việt Nam.

Ngày nay, thẻ ngân hàng xuất hiện khắp nơi trên thế giới với nhiều hình thức và chủng loại, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng. Cùng với sự phát triển của 2 tổ chức thẻ quốc tế là VISA và MASTER, một loại các tổ chức thẻ khác nối tiếp ra đời như: JCB, American Epress, Airplus, Maestro, Eurocard,… Sự phát triển mạnh mẽ này đã khẳng định xu thế phát triển tất yếu của thẻ. Các ngân hàng và tổ chức tài chính luôn tìm cách cải thiện sản phẩm thẻ của mình để cung cấp những dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.2 Khái niệm thẻ Thẻ là phương tiện thanh toán không sử dụng tiền mặt do ngân hàng phát hành cho khách hàng, ra đời từ phương thức mua chịu hàng hóa bán lẻ và phát triển gắn liền với sự ứng dụng công nghệ tin học trong lĩnh vực ngân hàng. Thẻ được sử dụng thanh toán toán hàng hóa dịch vụ, rút tiền mặt trong phạm vi số dư tiền gửi của mình hoặc hạn mức tín dụng được cấp và thực hiện các dịch vụ qua hệ thống giao dịch tự động (ATM).

Theo “Quy chế phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ ngân hàng” ban hành kèm theo quyết định số 371/1999 QĐ/NHNN thì thẻ là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành cấp cho khách hàng sử dụng theo hợp đồng ký kết giữa ngân hàng phát hành thẻ và chủ thẻ.3 Đặc điểm cấu tạo của thẻ Hầu hết các loại thẻ ngày nay đều được cấu tạo bằng nhựa cứng (plastic), có kích cỡ 84mm x 54mm x 0,76mm, có góc tròn gồm 2 mặt. 5 Mặt trước củaa thẻ th bao gồm:  Tên, biểuu tượng tư và huy hiệu của tổ chứcc phát hành thẻ. th  Số thẻ: là số ố dành riêng cho mỗi chủ thẻ.  Ngày hiệu u lực l của thẻ: là thời hạn mà thẻ được đư lưu hành.

 Họ và tên của c chủ thẻ (có một số loại thẻ trả trước không in tên của chủ thẻ). Mặt sau của thẻ bao gồm:  Dãy băng ăng ttừ có khả năng lưu trữ những ng thông tin như: số s thẻ, ngày c, tên chủ hiệu lực, ch thẻ, tên ngân hàng phát hành, số PIN.  Băng chữ ữ ký mẫu của chủ thẻ.4 Phân loạ ại thẻ Dựaa vào các tiêu chí khác nhau ngư người ta phân loại thẻ thành: Sơ đồ 2.1 Phân loại thẻ 6 Có thể thấy có nhiều cách để phân loại thẻ nhưng chủ yếu người ta sử dụng 2 phương thức chính: phân loại theo đặc tính kỹ thuật và phân loại theo tính chất thanh toán của thẻ. Phân loại theo đặc tính kỹ thuật Căn cứtheo đặc tính kỹ thuật thì thẻ có 3 loại: thẻ in nổi (Embossed Card), thẻ băng từ (Magnetic Stripe) và thẻ thông minh (Smart card).

Tuy nhiên do loại thẻ in nổi sử dụng công nghệ quá thô sơ, dễ bị làm giả nên hiện nay không còn được sử dụng. Thẻ băng từ: được sản xuất dựa trên kỹ thuật từ tính với 1 băng từ chứa 2 rãnh thông tin ở mặt sau của thẻ, những thông tin được mã hóa này phải chính xác và trùng khớp với thông tin của chủ thẻ được dập nổi ở mặt trước của thẻ. Thẻ băng từ hiện nay đang chiếm phần lớn trong tổng số lượng thẻ đang sử dụng trong thị trường. Nhược điểm của thẻ từ là số lượng các thông tin được mã hóa không nhiều và mang tính cố định nên không thể áp dụng kỹ thuật mã hóa an toàn và có thể bị ăn cắp thông tin bằng các thiết bị nối với máy tính.

Thẻ thông minh: là thế hệ mới nhất của thẻ. Thẻ thông minh dựa trên kỹ thuật vi xử lý tin học nhờ gắn vào thẻ “chip” điện tử có cấu trúc giống như một máy tính hoàn hảo. Thẻ thông minh an toàn và hiệu quả hơn thẻ băng từ do “chip” có thể chứa thông tin nhiều hơn 80 lần so với dãy băng từ. Phân loại theo tính chất thanh toán: Căn cứ theo tính chất thanh toán của thẻ thì thẻ có 3 loại: thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước.

Thẻ tín dụng: là phương tiện thanh toán do ngân hàng phát hành cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trong phạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp theo thỏa thuận giữa hai bên. Đây là một hình thức tín dụng tiêu dùng/ tài khoản tín dụng tuần hoàn có một hạn mức tín dụng nhất định mà chủ thẻ có thể vay toàn bộ hoặc một phần. Thẻ ghi nợ: là phương tiện thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hay rút tiền mặt trên cơ sở số tiền có trong tài khoản của chủ thẻ tại ngân hàng. Thẻ trả trước: tương tự như thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, thẻ trả trước cho phép chủ thẻ thực hiện thanh toán mà không dùng tiền mặt.

Khi thực hiện thanh toán với thẻ trả trước, số tiền trả sẽ bị trừ đi từ số tiền có trong thẻ. Điểm khác biệt giữa thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước là người lập thẻ tín dụng/ghi nợ chính là chủ thẻ còn người lập thẻ trả trước không chắc đã là chủ thẻ.5 Các thành phần tham gia hoạt động kinh doanh thẻ Hoạt động phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ ngân hàng trong nước có sự tham gia chặt chẽ của 4 thành phần cơ bản là: ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán, chủ thẻ và các đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT). Đối với thẻ quốc tế còn có thêm một thành phần nữa là các Tổ chức thẻ quốc tế. Mỗi chủ thể đóng vai trò quan trọng 7 khác nhau trong việc phát huy tối đa tính năng phương tiện thanh toán hiện đại không dùng tiền mặt của thẻ ngân hàng.

Tổ chức thẻ quốc tế: là tổ chức đứng ra liên kết các thành viên là ngân hàng, tổ chức tín dụng, các công ty phát hành thẻ, đặt ra các quy tắc bắt buộc các thành viên phải áp dụng thống nhất theo một hệ thống toàn cầu. Bất cứ ngân hàng nào hiện nay hoạt động trong lĩnh vực thanh toán thẻ quốc tế đều phải là thành viên của một tổ chức thẻ quốc tế. Mỗi tổ chức thẻ quốc tế đều có tên trên sản phẩm của mình. Khác với ngân hàng thành viên, tổ chức thẻ quốc tế không có quan hệ trực tiếp với chủ thẻ hay cơ sở chấp nhận thẻ mà chỉ cung cấp một mạng lưới viễn thông toàn cầu phục vụ cho quy trình thanh toán, cấp phép cho ngân hàng thành viên một cách nhanh chóng.

Ngân hàng phát hành: là ngân hàng được sự cho phép của tổ chức thẻ hoặc công ty thẻ trong việc phát hành thẻ mang thương hiệu của mình. Ngân hàng phát hành trực tiếp tiếp nhận hồ sơ xin cấp thẻ, xử lý và phát hành thẻ, mở và quản lý tài khoản thẻ của khách hàng, quy định các điều khoản, điều kiện sử dụng thẻ cho khách hàng là chủ thẻ.