Khoá luận tốt nghiệp giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thẩm định tài sản đảm bảo tại ngân hàng tmcp sài gòn thương tín

Trong hoạt động ngân hàng, thẩm định tài sản đảm bảo (TSĐB) là một nghiệp vụ nền tảng. 81 trang · Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn Thương Tín.

• Trường học: Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn Thương Tín
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Thẩm Định Tài Sản Đảm Bảo Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn Thương Tín
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
• NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
• LỜI MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Bố cục đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ THẨM ĐỊNH TÀI SẢN ĐẢM BẢO CỦA NGÂN HÀNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Chức năng của ngân hàng thương mại
• 1.1.2.1. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.1.2.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.1.2.3. Chức năng tạo tiền
• 1.1.3. Vai trò của Ngân hàng thương mại
• 1.1.4. Hoạt động của ngân hàng thương mại
• 1.1.4.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.1.4.2. Hoạt động sử dụng vốn
• 1.1.4.3. Hoạt động trung gian thanh toán
• 1.2. Khái quát về thẩm định tín dụng và bảo đảm tín dụng
• 1.2.1. Khái niệm về thẩm định tín dụng và bảo đảm tín dụng
• 1.2.2. Vai trò và ý nghĩa của thẩm định tín dụng và bảo đảm tín dụng
• 1.2.2.1. Vai trò và ý nghĩa của Thẩm định tín dụng
• 1.2.2.2. Vai trò và ý nghĩa của Bảo Đảm Tín Dụng
• 1.2.3. Các hình thức đảm bảo tín dụng
• 1.2.3.1. Các hình thức đảm bảo không bằng tài sản
• 1.2.3.2. Các hình thức đảm bảo bằng tài sản
• 1.3. Khái quát về tài sản đảm bảo
• 1.3.1. Khái niệm về tài sản đảm bảo
• 1.3.2. Điều kiện để trở thành một tài sản đảm bảo
• 1.3.3. Các hình thức đảm bảo bằng tài sản
• 1.3.3.1. Cầm cố tài sản
• 1.3.3.2. Thế chấp tài sản
• 1.3.3.3. Đảm bảo bằng tài sản hình thành từ vốn vay
• 1.4. Khái quát về thẩm định tài sản đảm bảo
• 1.4.1. Khái niệm thẩm định tài sản đảm bảo
• 1.4.2. Mục tiêu của thẩm định tài sản đảm bảo
• 1.4.3. Nguyên tắc thẩm định tài sản đảm bảo
• 1.4.4. Cơ sở kinh tế
• 1.4.5. Quy trình tín dụng
• 1.4.6. Các phương pháp thẩm định giá trị tài sản đảm bảo
• 1.4.6.1. Phương pháp so sánh giá bán (so sánh trực tiếp)
• 1.4.6.2. Phương pháp thặng dư
• 1.4.6.3. Phương pháp vốn hóa thu nhập
• 1.4.6.4. Phương pháp lợi nhuận
• 1.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến thẩm định tài sản đảm bảo trong cho vay ngân hàng
• 1.5.1. Nhân tố chủ quan
• 1.5.1.1. Thông tin phục vụ cho quá trình thẩm định TSĐB
• 1.5.1.2. Phẩm chất, trình độ của cán bộ thực hiện nhiệm vụ thẩm định
• 1.5.1.3. Phương pháp và tiêu chuẩn dùng để thẩm định tài sản đảm bảo
• 1.5.2. Nhân tố khách quan
• 1.5.2.1. Môi trường chính trị
• 1.5.2.2. Môi trường kinh tế
• 1.5.2.3. Pháp luật và chính sách của nhà nước
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THẨM ĐỊNH TÀI SẢN ĐẢM BẢO TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH ĐỒNG THÁP – PHÒNG GIAO DỊCH SA ĐÉC
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Đồng Tháp – phòng giao dịch Sa Đéc
• 2.1.1. Giới thiệu sơ lược về NH TMCP SGTT Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – Phòng giao dịch Sa Đéc
• 2.1.3. Giới thiệu sơ lược về NH TMCP Sài Gòn Thương Tín – Phòng giao dịch Sa Đéc
• 2.1.4. Sơ đồ cơ cấu tổ chức và chức năng nhiệm vụ
• 2.1.5. Các nghiệp vụ kinh doanh chủ yếu
• 2.2. Tổng quan về hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Đồng Tháp
• 2.2.1. Tình hình huy động vốn tại ngân hàng
• 2.2.2. Thực trạng hoạt động cho vay và hoạt động dịch vụ tại ngân hàng
• 2.2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh tại ngân hàng TMCP SGTT chi nhánh Đồng Tháp năm 2017-2019
• 2.2.4. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển của ngân hàng
• 2.2.5. Định hướng phát triển của Sacombank - Chi nhánh Đồng Tháp-PGD Sa Đéc năm 2020
• 2.3. Thực trạng thẩm định tài sản đảm bảo tại Ngân Hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín – Chi nhánh Đồng Tháp
• 2.3.1. Thực trạng hoạt động cho vay có tài sản đảm bảo tại ngân hàng
• 2.3.1.1. Doanh số cho vay theo TSĐB tại Sacombank Đồng Tháp năm 2017- 2019
• 2.3.1.2. Doanh số thu nợ theo TSĐB tại Sacombank Đồng Tháp năm 2017-2019
• 2.3.1.3. Tình hình dư nợ tại Sacombank Đồng Tháp năm 2017-2019
• 2.3.1.4. Tình hình nợ quá hạn tại Sacombank Đồng Tháp năm 2017-2019
• 2.3.2. Quy trình thẩm định tín dụng có tài sản đảm bảo tại ngân hàng
• 2.3.2.1. Đối với khách hàng cá nhân
• 2.3.2.2. Đối với khách hàng là doanh nghiệp
• 2.3.3. Thực trạng công tác thẩm định của Ngân Hàng
• 2.4. Nhận xét công tác thẩm định tài sản đảm bảo tại ngân hàng
• 2.4.1. Các mặt đã đạt được
• 2.4.2. Các mặt hạn chế
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG THẨM ĐỊNH TÀI SẢN ĐẢM BẢO TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1. Định hướng trong công tác thẩm định TSĐB của Ngân Hàng
• 3.1.1. Định hướng trong công tác thẩm định TSĐB
• 3.1.2. Yêu cầu của công tác thẩm định TSĐB
• 3.2. Giải pháp nâng cao chất lượng trong công tác thẩm định TSĐB
• 3.2.1. Thành lập tổ công tác thẩm định
• 3.2.2. Bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức của cán bộ tín dụng
• 3.2.3. Thu thập thông tin phục vụ thẩm định một cách chính xác
• 3.2.4. Hạn chế rủi ro trong công tác định giá
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Vai trò cốt lõi của thẩm định tài sản đảm bảo tại Sacombank

Trong hoạt động ngân hàng, thẩm định tài sản đảm bảo (TSĐB) là một nghiệp vụ nền tảng. Nghiệp vụ này đóng vai trò then chốt trong việc quyết định cấp tín dụng và bảo vệ ngân hàng trước những biến động của thị trường. Tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), công tác này càng trở nên quan trọng khi hoạt động tín dụng chiếm trên 90% tổng thu nhập. Một quy trình thẩm định chính xác không chỉ giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay đúng đắn mà còn là cơ sở để quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả. Nó đảm bảo giá trị của tài sản thế chấp đủ khả năng bù đắp khoản vay trong trường hợp khách hàng không thể trả nợ. Việc định giá tài sản đảm bảo một cách khách quan, trung thực giúp Sacombank giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu, tăng khả năng thu hồi vốn và lãi. Điều này trực tiếp nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, góp phần xây dựng uy tín và sự phát triển bền vững của ngân hàng. Hơn nữa, một quy trình thẩm định chuyên nghiệp còn giúp khách hàng nhận thức rõ giá trị tài sản của mình, từ đó có kế hoạch sử dụng vốn vay hiệu quả hơn. Do đó, việc không ngừng nâng cao hiệu quả công tác này là nhiệm vụ chiến lược, quyết định năng lực cạnh tranh và sự an toàn của toàn hệ thống.

1.1. Khái niệm và mục tiêu của thẩm định tài sản đảm bảo

Thẩm định tài sản đảm bảo là quá trình ngân hàng sử dụng các công cụ và kỹ thuật phân tích để đánh giá giá trị của tài sản mà khách hàng dùng để bảo đảm cho một khoản vay. Mục tiêu chính là xác định một cách chính xác giá trị thị trường của tài sản, kiểm tra tính pháp lý, và đánh giá khả năng chuyển hóa thành tiền mặt khi cần thiết. Quá trình này giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro, đảm bảo quyền lợi hợp pháp đối với tài sản. Một mục tiêu quan trọng khác là xác định hạn mức cho vay phù hợp, tránh định giá quá cao dẫn đến rủi ro hoặc quá thấp làm mất cơ hội kinh doanh. Theo Khóa luận tốt nghiệp của Lê Thái Vinh (2020), mục tiêu của thẩm định còn nhằm "nâng cao chất lượng tín dụng" và "thúc đẩy hoạt động kinh doanh của ngân hàng".

1.2. Ý nghĩa của định giá tài sản trong quản lý rủi ro tín dụng

Định giá tài sản đảm bảo là nền tảng của hoạt động quản lý rủi ro tín dụng. Tài sản đảm bảo được xem là nguồn thu nợ thứ hai, chỉ sau nguồn thu từ hoạt động kinh doanh của khách hàng. Khi nguồn thu thứ nhất gặp vấn đề, giá trị của TSĐB sẽ là yếu tố quyết định khả năng thu hồi nợ của ngân hàng. Một kết quả định giá sai lệch có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, gây tổn thất tài chính và ảnh hưởng đến an toàn hoạt động. Do đó, việc tuân thủ các nguyên tắc thẩm định tài sản đảm bảo và áp dụng các phương pháp thẩm định giá chuẩn mực giúp giảm thiểu rủi ro. Nó không chỉ bảo vệ ngân hàng mà còn tạo động lực để khách hàng thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ trả nợ, tránh nguy cơ mất tài sản.

II. Thách thức và thực trạng thẩm định tài sản tại Sacombank

Mặc dù có vai trò quan trọng, công tác thẩm định tài sản đảm bảo tại các ngân hàng thương mại, bao gồm cả Sacombank, vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Phân tích thực trạng thẩm định tài sản tại NHTM cho thấy các khó khăn đến từ cả yếu tố chủ quan và khách quan. Yếu tố chủ quan bao gồm chất lượng nguồn nhân lực, phương pháp thẩm định và nguồn thông tin. Yếu tố khách quan liên quan đến môi trường pháp lý, sự biến động của thị trường bất động sản và các chính sách kinh tế vĩ mô. Nghiên cứu tại chi nhánh Sacombank Đồng Tháp cho thấy nợ quá hạn vẫn tồn tại, một phần nguyên nhân đến từ những hạn chế trong khâu thẩm định ban đầu. Việc nhận diện và đánh giá đúng các rủi ro trong thẩm định tài sản là bước đầu tiên để xây dựng các giải pháp giảm thiểu rủi ro thẩm định hiệu quả. Các rủi ro thường gặp bao gồm: sai sót trong việc xác định tính pháp lý của tài sản, định giá không sát với giá trị thị trường, hoặc bỏ qua các yếu tố quy hoạch có thể ảnh hưởng đến tài sản trong tương lai. Hậu quả của những rủi ro này là làm suy giảm chất lượng thẩm định tín dụng, tăng nguy cơ nợ xấu và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của ngân hàng.

2.1. Phân tích thực trạng thẩm định tại chi nhánh Sacombank

Dựa trên tài liệu nghiên cứu về hoạt động tín dụng tại Sacombank chi nhánh Đồng Tháp giai đoạn 2017-2019, có thể thấy hoạt động cho vay có TSĐB chiếm tỷ trọng lớn. Tuy nhiên, tình hình nợ quá hạn vẫn có sự biến động, cho thấy tiềm ẩn rủi ro. Khóa luận của Lê Thái Vinh (2020) chỉ ra một số hạn chế như: "Đội ngũ cán bộ trẻ, nhiệt tình nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm trong xử lý công việc". Điều này ảnh hưởng đến khả năng phân tích sâu và dự báo các rủi ro tiềm ẩn của tài sản. Hơn nữa, việc thu thập thông tin thị trường đôi khi còn thiếu tính hệ thống và độ tin cậy, gây khó khăn cho việc áp dụng phương pháp thẩm định giá so sánh trực tiếp.

2.2. Nhận diện các rủi ro trong thẩm định và hậu quả nợ xấu

Các rủi ro trong thẩm định tài sản có thể được phân loại thành rủi ro đạo đức, rủi ro nghiệp vụ và rủi ro thị trường. Rủi ro đạo đức xảy ra khi chuyên viên thẩm định cố ý làm sai lệch kết quả. Rủi ro nghiệp vụ đến từ sai sót do thiếu kinh nghiệm, năng lực hạn chế của cán bộ. Rủi ro thị trường xuất phát từ sự biến động giá cả tài sản mà chuyên viên không lường trước được. Tất cả các rủi ro này đều có thể dẫn đến việc giá trị TSĐB bị định giá cao hơn thực tế. Khi khách hàng mất khả năng trả nợ, ngân hàng không thể thu hồi đủ vốn gốc và lãi thông qua việc xử lý nợ xấu, gây thiệt hại tài chính và làm tăng tỷ lệ nợ xấu trên toàn hệ thống.

III. Phương pháp tối ưu hóa quy trình thẩm định TSĐB tại ngân hàng

Để nâng cao hiệu quả, việc tối ưu hóa quy trình thẩm định TSĐB là một giải pháp mang tính hệ thống. Một quy trình tối ưu cần đảm bảo sự cân bằng giữa ba yếu tố: tốc độ, chi phí và độ chính xác. Quy trình này phải được chuẩn hóa từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thu thập thông tin, khảo sát thực địa, phân tích và lập báo cáo thẩm định, cho đến khâu phê duyệt và lưu trữ. Việc áp dụng các phương pháp thẩm định giá phải linh hoạt, phù hợp với từng loại tài sản và điều kiện thị trường. Chẳng hạn, kinh nghiệm thẩm định bất động sản cho thấy phương pháp so sánh trực tiếp thường được ưu tiên, nhưng cần kết hợp với phương pháp chi phí hoặc thu nhập để kiểm tra chéo. Việc hoàn thiện công tác thẩm định giá đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu giá giao dịch tin cậy và cập nhật liên tục. Bên cạnh đó, việc tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam do Bộ Tài chính ban hành là yêu cầu bắt buộc. Một quy trình thẩm định TSĐB rõ ràng, minh bạch không chỉ giúp giảm thiểu sai sót mà còn nâng cao tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của chuyên viên thẩm định.

3.1. Các bước chuẩn hóa và tối ưu hóa quy trình thẩm định TSĐB

Việc tối ưu hóa quy trình thẩm định TSĐB nên bắt đầu bằng việc rà soát và chuẩn hóa lại các bước thực hiện. Cần xây dựng các biểu mẫu, danh mục kiểm tra (checklist) chi tiết cho từng công đoạn. Các bước cơ bản bao gồm: (1) Tiếp nhận yêu cầu và hồ sơ pháp lý; (2) Lập kế hoạch thẩm định; (3) Thu thập thông tin thị trường và pháp lý liên quan; (4) Khảo sát thực tế tài sản; (5) Phân tích thông tin và lựa chọn phương pháp định giá phù hợp; (6) Lập báo cáo thẩm định giá chi tiết, nêu rõ các giả định và hạn chế; (7) Trình duyệt và lưu trữ hồ sơ. Tối ưu hóa quy trình còn có nghĩa là phân định rõ ràng trách nhiệm giữa các cá nhân và bộ phận, tránh chồng chéo.

3.2. Áp dụng linh hoạt các phương pháp thẩm định giá theo tiêu chuẩn

Không có một phương pháp thẩm định giá nào là hoàn hảo cho mọi loại tài sản. Chuyên viên thẩm định cần nắm vững và áp dụng linh hoạt các phương pháp khác nhau theo Tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam. Các phương pháp phổ biến bao gồm: phương pháp so sánh, phương pháp chi phí, phương pháp thu nhập (vốn hóa trực tiếp, dòng tiền chiết khấu), phương pháp thặng dư và phương pháp lợi nhuận. Việc lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào đặc điểm tài sản, mục đích thẩm định và mức độ sẵn có của dữ liệu thị trường. Sự kết hợp nhiều phương pháp sẽ cho kết quả định giá có độ tin cậy cao hơn, giúp nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng.

IV. Cách nâng cao năng lực thẩm định qua con người và công nghệ

Con người và công nghệ là hai yếu tố trụ cột quyết định sự thành công của công tác thẩm định tài sản đảm bảo. Để nâng cao năng lực thẩm định, việc đầu tư vào phát triển nguồn nhân lực là ưu tiên hàng đầu. Một chuyên viên thẩm định giỏi không chỉ cần kiến thức chuyên môn vững vàng về các phương pháp thẩm định giá mà còn phải có đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng phân tích thị trường và sự nhạy bén với các yếu tố pháp lý. Song song đó, việc ứng dụng công nghệ trong thẩm định đang trở thành xu thế tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số trong ngành ngân hàng. Công nghệ giúp tự động hóa các tác vụ lặp đi lặp lại, xây dựng cơ sở dữ liệu giá tập trung, sử dụng bản đồ số (GIS) để phân tích vị trí và quy hoạch, thậm chí ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để đưa ra các mô hình định giá tham khảo. Sự kết hợp giữa năng lực của con người và sức mạnh của công nghệ sẽ tạo ra một quy trình thẩm định nhanh chóng, chính xác và minh bạch hơn, góp phần quan trọng vào việc quản lý rủi ro tín dụng tại Sacombank.

4.1. Tầm quan trọng của việc đào tạo nhân viên thẩm định chuyên sâu

Chất lượng thẩm định phụ thuộc trực tiếp vào năng lực của đội ngũ thực hiện. Do đó, đào tạo nhân viên thẩm định là một hoạt động chiến lược. Chương trình đào tạo cần bao quát cả kiến thức chuyên môn, kỹ năng mềm và đạo đức nghề nghiệp. Nội dung đào tạo phải được cập nhật thường xuyên để bắt kịp với sự thay đổi của pháp luật và thị trường. Khóa luận của Lê Thái Vinh (2020) cũng đề xuất giải pháp "Bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức của cán bộ tín dụng" như một yếu tố then chốt để hoàn thiện công tác thẩm định giá. Việc tổ chức các buổi hội thảo chia sẻ kinh nghiệm thẩm định bất động sản và các loại tài sản đặc thù cũng giúp nâng cao năng lực thực tiễn cho đội ngũ.

4.2. Xu hướng ứng dụng công nghệ trong định giá tài sản đảm bảo

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang tác động mạnh mẽ đến ngành tài chính - ngân hàng. Ứng dụng công nghệ trong thẩm định không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng lực cạnh tranh. Các công nghệ nổi bật bao gồm: Big Data để phân tích dữ liệu thị trường khổng lồ, công nghệ GIS để xác định vị trí và các yếu tố quy hoạch, và AI để xây dựng các mô hình định giá tự động (AVM). Việc chuyển đổi số trong ngành ngân hàng giúp số hóa toàn bộ quy trình thẩm định TSĐB, từ đó rút ngắn thời gian xử lý, giảm thiểu sai sót do con người và cung cấp dữ liệu phân tích sâu sắc hơn cho các cấp ra quyết định.

V. Giải pháp thực tiễn giúp Sacombank giảm thiểu rủi ro tín dụng

Để nâng cao hiệu quả thẩm định tài sản đảm bảo, Sacombank cần triển khai đồng bộ các giải pháp thực tiễn. Trọng tâm là việc xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro tín dụng toàn diện, trong đó công tác thẩm định đóng vai trò là chốt chặn quan trọng đầu tiên. Một trong những giải pháp giảm thiểu rủi ro thẩm định hiệu quả là thành lập bộ phận kiểm soát, tái thẩm định độc lập. Bộ phận này có nhiệm vụ kiểm tra ngẫu nhiên hoặc định kỳ các báo cáo thẩm định để đảm bảo tính khách quan và tuân thủ quy trình. Bên cạnh đó, cần xây dựng chính sách quản lý tài sản đảm bảo sau khi cho vay, bao gồm việc định giá lại định kỳ, đặc biệt với những tài sản có giá trị lớn hoặc thị trường biến động mạnh. Việc này giúp ngân hàng sớm nhận diện các rủi ro suy giảm giá trị tài sản để có biện pháp xử lý kịp thời. Áp dụng các giải pháp này không chỉ giúp hoàn thiện công tác thẩm định giá mà còn là cơ sở để xử lý nợ xấu hiệu quả hơn, bảo vệ nguồn vốn và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngân hàng.

5.1. Xây dựng mô hình hoàn thiện công tác thẩm định giá tại ngân hàng

Mô hình hoàn thiện công tác thẩm định giá tại Sacombank nên được xây dựng theo ba trụ cột chính: Quy trình - Con người - Công nghệ. Về quy trình, cần chuẩn hóa và tự động hóa các bước không cần sự can thiệp của con người. Về con người, cần xác định rõ vai trò của chuyên viên thẩm định, xây dựng lộ trình phát triển sự nghiệp và cơ chế đãi ngộ hợp lý. Về công nghệ, cần đầu tư xây dựng hệ thống thông tin thẩm định tập trung, tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn. Khóa luận (2020) cũng đề xuất "Thành lập tổ công tác thẩm định" chuyên trách để tăng cường tính chuyên môn hóa và độc lập.

5.2. Kinh nghiệm quản lý rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu hiệu quả

Một công tác thẩm định tốt là tiền đề cho việc quản lý rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu hiệu quả. Khi giá trị TSĐB được xác định chính xác ngay từ đầu, ngân hàng sẽ có cơ sở vững chắc để đàm phán với khách hàng hoặc tiến hành các thủ tục pháp lý để thu hồi nợ. Kinh nghiệm cho thấy, việc phân loại và định giá lại tài sản của các khoản nợ có vấn đề một cách kịp thời sẽ giúp ngân hàng đưa ra phương án xử lý tối ưu, có thể là cơ cấu lại nợ, bán nợ hoặc phát mãi tài sản. Một quy trình thẩm định minh bạch cũng làm tăng tính thanh khoản của tài sản khi cần xử lý, thu hút nhiều người mua và giúp bán được giá tốt hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò là huyết mạch lưu thông vốn, thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế thông qua việc huy động và phân bổ nguồn lực tài chính. Hoạt động cấp tín dụng là mảng kinh doanh cốt lõi, mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho các tổ chức tín dụng. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), thu lãi từ hoạt động cho vay chiếm trên 90% tổng thu nhập của ngân hàng. Tuy nhiên, tỷ trọng này cũng đồng nghĩa với việc rủi ro tín dụng tiềm ẩn nguy cơ tác động trực tiếp và nghiêm trọng nhất đến sự an toàn tài chính của hệ thống. Bài học từ các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cho thấy việc nới lỏng hoặc thiếu cẩn trọng trong các quyết định cho vay và định giá tài sản thế chấp có thể dẫn đến sự suy sụp của các định chế tài chính lớn.

Tại Việt Nam, vấn đề kiểm soát rủi ro và nâng cao chất lượng tín dụng đòi hỏi các ngân hàng phải đặc biệt chú trọng khâu thẩm định tín dụng, trong đó thẩm định tài sản đảm bảo (TSĐB) giữ vị trí then chốt. Thẩm định TSĐB chuẩn xác giúp thiết lập nguồn thu nợ thứ hai vững chắc, giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu, tối ưu hóa thời gian phê duyệt hồ sơ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của ngân hàng. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thẩm định tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín" được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại, tín dụng ngân hàng, các hình thức bảo đảm tín dụng và phương pháp thẩm định giá trị tài sản đảm bảo.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh và công tác thẩm định tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - Chi nhánh Đồng Tháp (trọng tâm là Phòng giao dịch Sa Đéc) giai đoạn 2017 - 2019; chỉ rõ các mặt đạt được, các tồn tại và nguyên nhân.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác thẩm định tài sản đảm bảo tại chi nhánh trong thời gian tới.

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động thẩm định tài sản đảm bảo và các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thẩm định tài sản đảm bảo.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - Chi nhánh Đồng Tháp (địa bàn hoạt động của Phòng giao dịch Sa Đéc).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu hoạt động kinh doanh và số liệu tín dụng trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2019.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết tài chính - ngân hàng và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về hoạt động ngân hàng và thẩm định giá:

• Lý thuyết về ngân hàng thương mại: Khái niệm định chế trung gian tài chính; ba chức năng cơ bản gồm trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và tạo tiền; các nghiệp vụ huy động vốn, sử dụng vốn và dịch vụ ngân hàng trung gian.
• Lý luận về bảo đảm tín dụng và tài sản đảm bảo: Thiết lập nguồn thu nợ thứ hai; phân loại bảo đảm không bằng tài sản (tín chấp, bảo lãnh) và bảo đảm bằng tài sản (cầm cố, thế chấp, tài sản hình thành từ vốn vay).
• Điều kiện pháp lý của TSĐB: Tài sản phải thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng/quản lý hợp pháp; được phép giao dịch chuyển nhượng, không có tranh chấp; phải mua bảo hiểm bắt buộc theo quy định; xác định rõ số lượng, chủng loại, giá trị, địa chỉ tại thời điểm ký kết hợp đồng.
• Các phương pháp định giá TSĐB: Phương pháp so sánh giá bán (so sánh trực tiếp), phương pháp thặng dư, phương pháp vốn hóa thu nhập và phương pháp lợi nhuận.
• Căn cứ pháp lý: Nghị định số 89/2013/NĐ-CP ngày 06/08/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Giá về thẩm định giá; các quy định của Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai và quy chế nội bộ của Sacombank.

Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, sử dụng các công cụ phân tích số liệu tài chính chuyên ngành:

• Phương pháp so sánh số tuyệt đối: Xác định mức chênh lệch tăng/giảm của các chỉ tiêu qua các năm: $$y = y_1 - y_0$$ (Trong đó: $y$ là mức biến động tuyệt đối, $y_1$ là chỉ tiêu năm sau, $y_0$ là chỉ tiêu năm trước).
• Phương pháp so sánh số tương đối: Xác định tốc độ tăng trưởng của các chỉ tiêu giữa các thời kỳ: $$\pm% = \frac{y_1 - y_0}{y_0} \times 100%$$
• Phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp và phân loại: Thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết kinh doanh, báo cáo tài chính thường niên giai đoạn 2017 - 2019 của Sacombank Chi nhánh Đồng Tháp; biểu diễn qua bảng thống kê, phân tích nguyên nhân và đánh giá xu hướng biến động.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về Ngân hàng thương mại và thẩm định tài sản đảm bảo của Ngân hàng

Chương 1 thiết lập khung lý luận toàn diện về hoạt động NHTM và vai trò của tài sản đảm bảo trong quản trị rủi ro tín dụng. Tác giả phân tích rõ ba chức năng nền tảng của NHTM: trung gian tín dụng (cầu nối người thừa vốn và người thiếu vốn), trung gian thanh toán (thực hiện chi trả an toàn qua séc, ủy nhiệm chi, thẻ, ngân hàng điện tử) và chức năng tạo tiền (gia tăng tổng phương tiện thanh toán trên cơ sở trung gian tín dụng và thanh toán).

Nội dung trọng tâm của chương tập trung vào lý thuyết thẩm định và bảo đảm tiền vay:

• Mục tiêu và nguyên tắc thẩm định TSĐB: Thẩm định nhằm kiểm soát rủi ro, kiểm tra tính pháp lý, xác định khả năng chuyển hóa thành tiền và rút ngắn thời gian phê duyệt khoản vay. Nguyên tắc định giá phải dựa trên cơ sở pháp lý (hợp đồng, quyền sở hữu) và cơ sở kinh tế (giá trị còn lại đối với tài sản cố định; giá trị thị trường đối với bất động sản và các tài sản giao dịch phổ biến).
• Quy trình tín dụng 6 bước: (1) Tiếp cận khách hàng $\rightarrow$ (2) Thu thập thông tin khách hàng $\rightarrow$ (3) Thẩm định khách hàng và tài sản $\rightarrow$ (4) Ra quyết định và ký kết hợp đồng $\rightarrow$ (5) Giải ngân, thu nợ và giám sát tín dụng $\rightarrow$ (6) Thanh lý hợp đồng tín dụng.
• Hệ thống 4 phương pháp định giá TSĐB: Phân tích chi tiết trường hợp ứng dụng của phương pháp so sánh trực tiếp (bất động sản tương đồng trên thị trường), phương pháp thặng dư (bất động sản có tiềm năng phát triển), phương pháp vốn hóa thu nhập (tài sản sinh dòng tiền tương lai) và phương pháp lợi nhuận (tài sản chuyên dùng đặc biệt).
• Các nhân tố ảnh hưởng: Phân định rõ nhóm nhân tố chủ quan (nguồn thông tin thu thập, trình độ chuyên môn và đạo đức cán bộ thẩm định, tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng) và nhóm nhân tố khách quan (môi trường chính trị, biến động kinh tế vĩ mô, khung khổ pháp luật và chính sách của Nhà nước).

Chương 2: Thực trạng thẩm định tài sản đảm bảo tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Đồng Tháp – Phòng giao dịch Sa Đéc

Chương 2 trình bày bức tranh tổng thể về quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức và phân tích chuyên sâu thực trạng kinh doanh, thẩm định TSĐB tại đơn vị:

• Tổng quan đơn vị: Sacombank - PGD Sa Đéc thành lập ngày 19/12/2006, là PGD đầu tiên trực thuộc Chi nhánh Đồng Tháp (đạt danh hiệu PGD tiềm năng khu vực Tây Nam Bộ năm 2013). Quy mô nhân sự phát triển từ 9 nhân viên ban đầu lên 35 nhân sự, hoạt động tại trụ sở số 3A-6-7 Nguyễn Sinh Sắc, Phường 2, TP. Sa Đéc. Cơ cấu vận hành gồm Trưởng phòng giao dịch, Phòng Kế toán Ngân quỹ và Phòng Kinh doanh (chia thành các bộ phận tín dụng, bán lẻ, quản trị tín dụng, thanh toán quốc tế, dịch vụ khách hàng và quản lý rủi ro).

• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2017 - 2019:

Chỉ tiêu (Đơn vị: Triệu đồng)	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	So sánh 2018/2017 (%)	So sánh 2019/2018 (%)
Tổng Doanh thu	193.825	214.084	235.139	+10,45%	+9,83%
Tổng Chi phí	147.676	161.021	183.182	+9,04%	+13,76%
Lợi nhuận	46.149	53.063	51.957	+14,98%	-2,08%

Phân tích kết quả kinh doanh: Doanh thu duy trì đà tăng trưởng ổn định qua các năm nhờ mở rộng mạng lưới khách hàng. Lợi nhuận năm 2018 tăng trưởng 14,98% so với năm 2017 (tăng 6.914 triệu đồng), tuy nhiên năm 2019 giảm nhẹ 2,08% (giảm 1.106 triệu đồng) xuống mức 51.957 triệu đồng do chi phí hoạt động tăng nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu (+13,76%).

• Thực trạng hoạt động huy động vốn và cho vay:

  • Huy động vốn: Tiền gửi không kỳ hạn tăng trưởng đều: năm 2017 đạt 440.000 triệu đồng; năm 2018 đạt 519.000 triệu đồng (+17,95%); năm 2019 đạt 623.000 triệu đồng (+20,04%), tạo lập nguồn vốn chi phí thấp cho chi nhánh. Tiền gửi có kỳ hạn năm 2018 tăng 18,02% và năm 2019 tăng 20,00%.
  • Doanh số cho vay: Năm 2017 đạt 3.121 triệu đồng; năm 2018 đạt 3.328 triệu đồng (+4,07%); năm 2019 tăng mạnh 13,63% (+523.544 triệu đồng). Tỷ trọng cho vay ngắn hạn luôn chiếm ưu thế vượt trội do chu kỳ quay vòng vốn nhanh và mức độ an toàn cao.
  • Nợ quá hạn: Năm 2017 ghi nhận 23.458 triệu đồng; năm 2018 giảm xuống 19.548 triệu đồng (giảm 16,67%); đến năm 2019 tăng lên 28.149 triệu đồng (tăng 8.601 triệu đồng, tương đương tăng 32,32% ở phân khúc nợ quá hạn), xuất phát từ việc khách hàng sử dụng vốn sai mục đích hoặc gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh.

• Đánh giá công tác thẩm định TSĐB:

  • Mặt đạt được: Quy trình thẩm định đối với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp được chuẩn hóa; kiểm tra chặt chẽ hồ sơ pháp lý tài sản; giảm thiểu các khoản vay không có khả năng thu hồi.
  • Mặt hạn chế: Nguồn thông tin thị trường phục vụ định giá đôi lúc chưa cập nhật kịp thời; đội ngũ cán bộ tín dụng tuy nhiệt tình nhưng tỷ lệ cán bộ trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm thực tế còn cao; áp lực cạnh tranh lãi suất và thị phần từ các tổ chức tín dụng khác trên địa bàn Đồng Tháp tạo ra rào cản trong kiểm soát rủi ro định giá.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả trong thẩm định tài sản đảm bảo tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh tỉnh Đồng Tháp

Trên cơ sở nhận diện các điểm nghẽn thực tế, Chương 3 định hình phương hướng phát triển và đề xuất các giải pháp khả thi:

• Định hướng và yêu cầu: Phấn đấu lợi nhuận bình quân đầu người đạt Nhóm I toàn hệ thống Sacombank; duy trì tăng trưởng tín dụng bền vững đi đôi với kiểm soát rủi ro; thẩm định chính xác giá trị thực tế của TSĐB tại thời điểm cho vay.
• Hệ thống giải pháp cụ thể:
  1. Thành lập tổ công tác thẩm định chuyên trách: Tách bạch giữa khâu phát triển kinh doanh/quan hệ khách hàng và khâu định giá tài sản độc lập nhằm bảo đảm tính khách quan, loại bỏ xung đột lợi ích.
  2. Bồi dưỡng nâng cao trình độ và đạo đức cán bộ: Thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật định giá bất động sản, thẩm định pháp lý đất đai; nâng cao đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm cá nhân của cán bộ tín dụng.
  3. Thu thập thông tin thẩm định chính xác, đa chiều: Xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất, giá bất động sản giao dịch thực tế trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp; phối hợp xác minh thông tin quy hoạch tại các cơ quan quản lý nhà nước địa phương.
  4. Hạn chế rủi ro trong định giá: Áp dụng linh hoạt các phương pháp so sánh thị trường kết hợp hệ số chiết khấu an toàn; định kỳ tái thẩm định giá trị TSĐB theo biến động của thị trường.
• Kiến nghị thực tiễn: Đề xuất Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện khung pháp lý về đăng ký giao dịch bảo đảm và đề xuất Hội sở Sacombank phân cấp hạn mức định giá linh hoạt hơn cho các phòng giao dịch tiềm năng.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Phản ánh trung thực tình hình tài chính và tín dụng của Sacombank Chi nhánh Đồng Tháp giai đoạn 2017 - 2019 qua hệ thống số liệu cụ thể: doanh thu tăng trưởng từ 193.825 triệu đồng (2017) lên 235.139 triệu đồng (2019); lợi nhuận đạt đỉnh 53.063 triệu đồng vào năm 2018 trước khi điều chỉnh về 51.957 triệu đồng vào năm 2019 do chi phí gia tăng.
• Phân tích chi tiết cơ cấu nợ quá hạn (từ 23.458 triệu đồng năm 2017 giảm xuống 19.548 triệu đồng năm 2018 và tăng lên 28.149 triệu đồng năm 2019), chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa chất lượng công tác thẩm định TSĐB với sự an toàn vốn vay.
• Mô tả chi tiết quy trình thẩm định tín dụng có tài sản bảo đảm và chỉ rõ các điểm nghẽn trong công tác thu thập dữ liệu giá thị trường tại địa phương.

Đóng góp thực tiễn

• Đề xuất mô hình "Tổ công tác thẩm định độc lập" tại cấp chi nhánh/phòng giao dịch, giúp tách bạch chức năng kinh doanh và quản trị rủi ro định giá.
• Cung cấp gói giải pháp đồng bộ từ nâng cao năng lực cán bộ, xây dựng dữ liệu giá địa phương đến quản trị rủi ro pháp lý tài sản thế chấp phù hợp với điều kiện thực tế tại địa bàn Sa Đéc - Đồng Tháp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế tập trung chủ yếu tại địa bàn Sacombank Chi nhánh Đồng Tháp - PGD Sa Đéc với chuỗi dữ liệu trong giai đoạn 2017 - 2019; chưa bao quát toàn diện các chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần khác trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh hiệu quả thẩm định TSĐB giữa các ngân hàng thương mại cổ phần đô thị và ngân hàng thương mại nhà nước trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp.
  • Nghiên cứu ứng dụng công nghệ số và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong việc tự động hóa định giá tài sản bảo đảm bất động sản tại khu vực Tây Nam Bộ.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Quản trị Kinh doanh; cán bộ tín dụng, chuyên viên thẩm định giá và nhà quản trị rủi ro tại các tổ chức tín dụng.
• Nội dung giá trị:
  • Khung lý thuyết và phương pháp luận rõ ràng về 4 phương pháp định giá tài sản và quy trình cấp tín dụng 6 bước chuẩn hóa.
  • Bộ số liệu thực tế về doanh thu, chi phí, cơ cấu nguồn vốn huy động, doanh số cho vay và phân loại nợ tại chi nhánh ngân hàng thương mại cấp cơ sở.
  • Các bài học kinh nghiệm về thẩm định tính pháp lý của quyền sử dụng đất và tài sản hình thành từ vốn vay.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguồn thu từ lãi cho vay chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng thu nhập của Sacombank theo tác giả trình bày?

Theo trình bày của tác giả trong lời mở đầu khóa luận, hoạt động cấp tín dụng là nguồn mang lại lợi nhuận chủ yếu cho ngân hàng, trong đó nguồn thu lãi cho vay chiếm trên 90% tổng thu nhập của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín.

2. Khóa luận sử dụng các công thức định lượng nào để phân tích biến động các chỉ tiêu kinh doanh?

Khóa luận sử dụng hai công thức so sánh cơ bản:

• So sánh số tuyệt đối: $y = y_1 - y_0$ (đánh giá mức tăng giảm tuyệt đối của chỉ tiêu giữa năm sau $y_1$ và năm trước $y_0$).
• So sánh số tương đối: $\pm% = \frac{y_1 - y_0}{y_0} \times 100%$ (làm rõ tốc độ tăng trưởng phần trăm của chỉ tiêu qua các năm).

3. Để trở thành tài sản đảm bảo hợp pháp, tài sản phải đáp ứng những điều kiện bắt buộc nào?

Căn cứ lý luận tại Chương 1, tài sản phải đáp ứng 5 điều kiện chính:

1. Thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, quản lý hợp pháp của bên bảo đảm (đối với quyền sử dụng đất, tài sản doanh nghiệp nhà nước, tài sản hình thành trong tương lai).
2. Được phép giao dịch, có khả năng chuyển nhượng và không có tranh chấp pháp lý.
3. Phải mua bảo hiểm tài sản với mức bảo hiểm tối thiểu bằng nghĩa vụ được bảo đảm cộng lãi và phí phát sinh (trừ trường hợp pháp luật không bắt buộc), người thụ hưởng thứ nhất ghi trên hợp đồng bảo hiểm là Ngân hàng.
4. Xác định rõ ràng về số lượng, chủng loại, giá trị, địa chỉ cụ thể tại thời điểm ký hợp đồng.
5. Đối với tài sản là phương tiện giao thông vận tải chuyên dùng (tàu bay, tàu biển, xe cơ giới...), chỉ nhận thế chấp đối với khách hàng đủ điều kiện cấp tín dụng không có bảo đảm bằng tài sản.

4. Tình hình lợi nhuận và nợ quá hạn của Sacombank Đồng Tháp biến động ra sao trong giai đoạn 2017 - 2019?

• Lợi nhuận: Năm 2017 đạt 46.149 triệu đồng; năm 2018 tăng lên 53.063 triệu đồng (+14,98%); năm 2019 giảm nhẹ về mức 51.957 triệu đồng (-2,08%) do tổng chi phí tăng nhanh (+13,76%).
• Nợ quá hạn: Năm 2017 là 23.458 triệu đồng; năm 2018 giảm xuống 19.548 triệu đồng (giảm 16,67%); đến năm 2019 tăng lên 28.149 triệu đồng (tăng thêm 8.601 triệu đồng so với 2018) do khách hàng gặp khó khăn trong hoạt động kinh doanh hoặc sử dụng vốn sai mục đích.

5. Tác giả đề xuất những nhóm giải pháp trọng tâm nào để nâng cao chất lượng thẩm định TSĐB?

Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Thành lập tổ công tác thẩm định chuyên trách độc lập với bộ phận kinh doanh.
2. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn định giá và đạo đức nghề nghiệp cho cán bộ tín dụng.
3. Thu thập thông tin thị trường và dữ liệu pháp lý một cách chính xác, đa chiều.
4. Hạn chế rủi ro trong công tác định giá thông qua phương pháp so sánh và hệ số chiết khấu an toàn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thái Vinh đã hoàn thành đầy đủ mục tiêu nghiên cứu thông qua việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về thẩm định tài sản đảm bảo và phân tích chi tiết dữ liệu thực tế tại Sacombank Chi nhánh Đồng Tháp - Phòng giao dịch Sa Đéc giai đoạn 2017 - 2019. Bằng việc chỉ rõ những biến động trong cơ cấu cho vay, lợi nhuận và sự gia tăng của nợ quá hạn trong năm 2019, nghiên cứu đã chứng minh tính cấp thiết của việc kiểm soát rủi ro định giá tài sản. Hệ thống các giải pháp đề xuất mang tính đồng bộ, gắn liền với thực tiễn hoạt động ngân hàng bán lẻ và là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng cũng như các cán bộ nghiệp vụ tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ THẨM ĐỊNH TÀI SẢN ĐẢM BẢO CỦA NGÂN HÀNG 1. Cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm ngân hàng thương mại Ngân hàng được hình thành và phát triển qua một quá trình lâu dài với nhiều hình thái kinh tế - xã hội khác nhau. Trong thời kì đầu vào thế kỷ XV đến thế kỷ XVIII các ngân hàng còn hoạt động độc lập với nhau và thực hiện các chức năng như nhau đó là trung gian tín dụng, trung gian thanh toán trong nền kinh tế và phát hành giấy bạc ngân hàng.

Sang thế kỷ XVIII, lưu thông hàng hóa ngày càng mở rộng và phát triển. Việc các ngân hàng cùng thực hiện chức năng phát hành giấy bạc Ngân hàng đã làm cho nhiều loại giấy bạc Ngân hàng khác nhau ra đời và gây cản trở cho quá trình lưu thông hàng hóa và phát triển kinh tế. Chính điều này dẩn đến sự phân hóa trong hệ thống ngân hàng. Lúc này hệ thống ngân hàng được phân thành 2 nhóm: Thứ nhất là nhóm Ngân hàng được phép phát hành tiền được gọi là ngân hàng phát hành, sau chuyển thành ngân hàng trung ương.

Thứ hai là nhóm ngân hàng không được phép phát hành tiền, chỉ làm trung gian tín dụng và trung gian thanh toán giữa các chủ thể trong nền kinh tế. Ngày nay, hệ thống ngân hàng của hầu hết các nước trên thế giới là ngân hàng hai cấp trong đó có Việt Nam: Ngân hàng trung ương là chủ thể thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, là ngân hàng phát hành, Ngân hàng của các Ngân hàng và là ngân hàng của chính phủ còn các ngân hàng thương mại thực hiện chức năng kinh doanh tièn tệ. Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng trực tiếp giao dịch với các công ty, xí nghiệp, tổ chức kinh tế, các tổ chức đoàn thể và các cá nhân,.bằng việc nhận tiền gửi, tiền tiết kiệm, cho vay và cung ứng dịch vụ Ngân hàng cho các đối tượng nói trên. Như vậy, có thể nói rằng NHTM là định chế trung gian tài chính quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trường.

Nhờ vào hệ thống định chế này mà Trang 4 Khóa luận tốt nghiệp các nguồn tiền nhàn rỗi sẽ được huy động tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có thể cho vay nhằm phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Chức năng của ngân hàng thương mại 1. Chức năng trung gian tín dụng Chức năng trung gian tín dụng được xem là chức năng quan trọng và cơ bản nhất của ngân hàng thương mại. Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đóng vai trò là cầu nối giữa người thừa vốn và người có nhu cầu về vốn.

Hay nói cách khác, với chức năng này ngân hàng thương mại “đi vay để cho vay” và hưởng lợi nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay, góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền và người đi vay, qua đó làm cân bằng giữa cung và cầu về vốn trong nền kinh tế. Chức năng trung gian thanh toán Ở đây ngân hàng thương mại đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp và cá nhân, thực hiện các thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng theo lệnh của họ. Việc NHTM thực hiện chức năng trung gian thanh toán có ý nghĩa rất to lớn đối với toàn bộ nền kinh tế.