Luận văn thạc sĩ một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập khẩu việt nam chi nhánh quảng ninh

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu một số giải pháp cải thiện kết quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần xuất nhập, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Người hướng dẫn: Bùi Thị Thu Huyền – QT1301T
• Trường học: Trường Đại học Dân lập Hải Phòng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về NHTM
• 1.1.1. Khái niệm NHTM
• 1.1.2. Chức năng, vai trò của Ngân hàng thương mại (NHTM)
• 1.1.2.1. Chức năng của NHTM trong nền kinh tế
• 1.1.2.2. Vai trò của NHTM trong nền kinh tế
• 1.1.3. Các hoạt động kinh doanh cơ bản của Ngân hàng thương mại
• 1.1.3.1. Hoạt động huy động vốn
• 1.1.3.2. Hoạt động sử dụng vốn
• 1.1.3.3. Hoạt động khác
• 1.2. Hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 1.2.2. Phân loại tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 1.2.2.1. Phân loại theo thời hạn tín dụng
• 1.2.2.2. Phân loại theo mục đích sử dụng vốn vay
• 1.2.2.3. Phân loại theo hình thức cấp tín dụng của NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM – CHI NHÁNH QUẢNG NINH
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM – CHI NHÁNH QUẢNG NINH
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Hiệu Quả Hoạt Động Tín Dụng Eximbank 55 ký tự

Trong nền kinh tế thị trường, thị trường tài chính đóng vai trò then chốt, và ngân hàng là chủ thể quan trọng nhất. Ngân hàng tham gia bình ổn thị trường tiền tệ, kiềm chế lạm phát, tạo việc làm, hỗ trợ nhà đầu tư, phát triển thị trường vốn và ngoại hối, đồng thời hỗ trợ thanh toán. Để kinh tế ổn định và phát triển, hệ thống ngân hàng cũng cần ổn định và phát triển. Hoạt động tín dụng là xương sống của ngân hàng, quyết định sự tồn tại và phát triển, đồng thời là nguồn sinh lợi chủ yếu. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng ngân hàng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do đó, nâng cao hiệu quả tín dụng Eximbank là vô cùng cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

1.1. Vai trò của hoạt động tín dụng trong Ngân hàng TMCP

Hoạt động tín dụng đóng vai trò then chốt trong Ngân hàng TMCP, bởi đây là nguồn doanh thu chính và là cầu nối giữa ngân hàng với nền kinh tế. Ngân hàng đóng vai trò trung gian, điều phối vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu. Theo tài liệu, 'quan hệ tín dụng là quan hệ xương sống, quyết định mọi hoạt động kinh tế trong nền kinh tế quốc dân, nó còn là nguồn sinh lợi chủ yếu, quyết định sự tồn tại, phát triển của ngân hàng'. Việc quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng trong mảng tín dụng là sống còn.

1.2. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam Eximbank

Eximbank là một trong những ngân hàng TMCP hàng đầu tại Việt Nam, tập trung vào hoạt động tài trợ thương mại và xuất nhập khẩu. Khóa luận đề cập đến chi nhánh Quảng Ninh. Eximbank cung cấp đa dạng các sản phẩm và dịch vụ tín dụng, đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và cá nhân. Ngân hàng cần liên tục cải tiến chính sách tín dụng Eximbank và quy trình để duy trì lợi thế cạnh tranh và thích ứng với sự thay đổi của thị trường.

II. Thực Trạng và Thách Thức trong Quản Lý Tín Dụng Eximbank 58 ký tự

Hoạt động tín dụng của Eximbank, dù quan trọng, vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Rủi ro tín dụng là một trong những nguy cơ lớn nhất, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế biến động. Việc quản lý nợ xấu Eximbank, đánh giá khách hàng và kiểm soát chất lượng tín dụng là những vấn đề then chốt. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi của quy định pháp luật cũng tạo áp lực lên hiệu quả hoạt động tín dụng. Eximbank cần liên tục cải thiện để vượt qua những thách thức này.

2.1. Rủi ro tín dụng và các yếu tố ảnh hưởng tại Eximbank

Rủi ro tín dụng Eximbank phát sinh từ nhiều nguyên nhân, bao gồm khả năng trả nợ của khách hàng, chất lượng tài sản đảm bảo và điều kiện kinh tế vĩ mô. Theo tài liệu, 'hoạt động tín dụng ngân hàng lại là hoạt động chứa đựng nhiều rủi ro'. Việc đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động. Ngân hàng cần xây dựng quy trình thẩm định chặt chẽ và giám sát thường xuyên.

2.2. Đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay Eximbank hiện nay

Việc đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay Eximbank cần dựa trên nhiều chỉ số, bao gồm tăng trưởng tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, lợi nhuận từ hoạt động tín dụng và chi phí hoạt động. Phân tích danh mục tín dụng Eximbank giúp ngân hàng nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và cơ hội cải thiện. Việc so sánh hiệu quả hoạt động của Eximbank với các ngân hàng khác cũng cung cấp thông tin hữu ích.

2.3. Các yếu tố bên ngoài tác động đến hoạt động tín dụng

Các yếu tố bên ngoài như biến động kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ, sự thay đổi trong quy định pháp luật và cạnh tranh từ các ngân hàng khác có thể ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động tín dụng của Eximbank. Ngân hàng cần chủ động theo dõi và phân tích những yếu tố này để đưa ra các quyết định kinh doanh phù hợp và giảm thiểu rủi ro. Việc cải thiện hiệu quả tín dụng cũng cần xem xét các yếu tố vĩ mô.

III. Cách Nâng Cao Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Eximbank 55 ký tự

Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và phát triển của Eximbank. Giải pháp bao gồm tăng cường quy trình thẩm định tín dụng, đa dạng hóa danh mục tín dụng, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro và tăng cường công tác thu hồi nợ. Áp dụng các công nghệ mới như AI và Machine Learning cũng giúp cải thiện khả năng dự báo và quản lý rủi ro. Giải pháp quản lý rủi ro tín dụng giúp Eximbank giảm thiểu tổn thất và nâng cao hiệu quả.

3.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng

Quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng cần được rà soát và hoàn thiện để đảm bảo tính khách quan, minh bạch và chính xác. Cần xây dựng các tiêu chí đánh giá rõ ràng và áp dụng các mô hình chấm điểm tín dụng hiện đại. Đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng cũng là yếu tố quan trọng. Việc phân tích hiệu quả hoạt động tín dụng bắt đầu từ khâu thẩm định.

3.2. Đa dạng hóa danh mục tín dụng để giảm thiểu rủi ro

Việc tập trung quá nhiều vào một số ngành hoặc khách hàng có thể làm tăng rủi ro tín dụng. Eximbank cần đa dạng hóa danh mục tín dụng bằng cách mở rộng sang các lĩnh vực khác và thu hút thêm khách hàng mới. Tuy nhiên, việc đa dạng hóa cần được thực hiện một cách thận trọng và có kiểm soát. Ngân hàng cần tập trung vào tín dụng xuất nhập khẩu Eximbank.

3.3. Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và quản lý nợ xấu hiệu quả

Hệ thống cảnh báo sớm giúp ngân hàng phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và có biện pháp xử lý kịp thời. Công tác quản lý nợ xấu cần được tăng cường để giảm thiểu tổn thất. Xây dựng quy trình thu hồi nợ hiệu quả và áp dụng các biện pháp pháp lý khi cần thiết. Chú trọng quản lý tín dụng Eximbank.

IV. Giải Pháp Tăng Trưởng Tín Dụng Eximbank Bền Vững 52 ký tự

Tăng trưởng tín dụng Eximbank là mục tiêu quan trọng, nhưng cần đảm bảo tính bền vững và hiệu quả. Giải pháp bao gồm tập trung vào các lĩnh vực tiềm năng, phát triển các sản phẩm tín dụng mới, cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường marketing. Ngân hàng cũng cần chú trọng đến việc nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần. Tăng trưởng tín dụng bền vững giúp Eximbank củng cố vị thế và đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế.

4.1. Phát triển các sản phẩm tín dụng mới phù hợp với thị trường

Eximbank cần liên tục nghiên cứu và phát triển các sản phẩm tín dụng mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Các sản phẩm tín dụng cần được thiết kế linh hoạt và cạnh tranh. Ưu tiên phát triển các sản phẩm tín dụng xuất nhập khẩu Eximbank và các sản phẩm hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

4.2. Mở rộng mạng lưới và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Việc mở rộng mạng lưới giúp Eximbank tiếp cận được nhiều khách hàng hơn. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố quan trọng để giữ chân khách hàng và thu hút khách hàng mới. Cần xây dựng đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp và tận tâm. Việc nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng gắn liền với chất lượng dịch vụ.

4.3. Tăng cường marketing và quảng bá thương hiệu Eximbank

Marketing và quảng bá thương hiệu giúp Eximbank tăng cường nhận diện thương hiệu và thu hút khách hàng. Cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả và sử dụng các kênh truyền thông phù hợp. Việc quảng bá cần tập trung vào các sản phẩm và dịch vụ tín dụng nổi bật. Xây dựng thương hiệu Eximbank uy tín.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Số Để Nâng Cao Hiệu Quả Tín Dụng 57 ký tự

Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu trong ngành ngân hàng. Eximbank cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào hoạt động tín dụng để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh. Ứng dụng công nghệ giúp tự động hóa quy trình, cải thiện khả năng phân tích dữ liệu và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Cải thiện hiệu quả tín dụng bằng công nghệ là yếu tố sống còn.

5.1. Ứng dụng AI và Big Data trong phân tích và đánh giá tín dụng

AI và Big Data giúp ngân hàng phân tích dữ liệu khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác hơn. Điều này giúp cải thiện khả năng đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định tín dụng tốt hơn. Cần xây dựng hệ thống dữ liệu lớn và đầu tư vào các công cụ phân tích hiện đại. Chú trọng phân tích hiệu quả hoạt động tín dụng.

5.2. Phát triển các kênh cho vay trực tuyến Online Lending

Các kênh cho vay trực tuyến giúp Eximbank tiếp cận được nhiều khách hàng hơn và giảm chi phí hoạt động. Cần xây dựng nền tảng cho vay trực tuyến an toàn và thân thiện với người dùng. Phát triển các sản phẩm cho vay trực tuyến đơn giản và dễ tiếp cận. Ứng dụng công nghệ vào hoạt động cho vay Eximbank.

5.3. Tự động hóa quy trình và quản lý tín dụng bằng phần mềm

Tự động hóa quy trình giúp giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ xử lý. Các phần mềm quản lý tín dụng giúp ngân hàng quản lý danh mục tín dụng hiệu quả hơn và kiểm soát rủi ro tốt hơn. Tăng cường hiệu quả tín dụng Eximbank nhờ tự động hóa.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Hiệu Quả Tín Dụng Eximbank 56 ký tự

Nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng là yếu tố then chốt để Eximbank phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Việc áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro, tăng trưởng tín dụng và ứng dụng công nghệ số sẽ giúp Eximbank củng cố vị thế và đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế. Hiệu quả tín dụng Eximbank sẽ tiếp tục được cải thiện trong tương lai.

6.1. Tóm tắt các giải pháp chính để nâng cao hiệu quả

Các giải pháp chính bao gồm quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả, tăng trưởng tín dụng bền vững và ứng dụng công nghệ số. Các giải pháp này cần được triển khai đồng bộ và có hệ thống để đạt được hiệu quả tối đa. Chú trọng giải pháp tín dụng ngân hàng Eximbank.

6.2. Triển vọng và định hướng phát triển hoạt động tín dụng Eximbank

Trong tương lai, Eximbank cần tiếp tục đổi mới và sáng tạo để thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Ngân hàng cần tập trung vào các lĩnh vực tiềm năng và phát triển các sản phẩm tín dụng mới. Việc xây dựng đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp và tận tâm cũng là yếu tố quan trọng. Tăng trưởng tín dụng Eximbank cần đi đôi với hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động tín dụng ngân hàng đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế thị trường, là kênh dẫn vốn chủ đạo kết nối các chủ thể thừa vốn và thiếu vốn. Giai đoạn 2010 – 2012 chứng kiến nhiều biến động vĩ mô phức tạp: lạm phát tăng cao, thị trường bất động sản đóng băng và áp lực tái cơ cấu hệ thống tài chính gia tăng. Tại tỉnh Quảng Ninh – một trong ba hạt nhân của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ với mức tăng trưởng GDP năm 2012 đạt 7,4% và tổng nguồn vốn hoạt động của các tổ chức tín dụng đạt 64.000 tỷ đồng, Ngân hàng Thương mại Cổ phần (TMCP) Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank) – Chi nhánh Quảng Ninh phải đối mặt với bài toán tối ưu hóa quy mô và chất lượng tín dụng trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt.

Vấn đề cốt lõi (Problem Statement) tại Eximbank Chi nhánh Quảng Ninh bao gồm: hiện tượng bất đối xứng thông tin giữa ngân hàng và khách hàng doanh nghiệp; áp lực nợ quá hạn và nợ xấu (NPL) gia tăng do suy thoái kinh tế; quy mô mạng lưới còn mỏng (5 phòng giao dịch) so với các ngân hàng thương mại nhà nước; và quy trình thẩm định, giám sát sau cho vay còn mang nặng tính định tính, phụ thuộc vào cảm quan của cán bộ tín dụng.

Đề tài đặt ra các mục tiêu nghiên cứu và ứng dụng cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị tín dụng và các chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động tín dụng NHTM.
2. Khảo sát, phân tích định lượng thực trạng chất lượng tín dụng, vòng quay vốn và cơ cấu nợ tại Eximbank Quảng Ninh giai đoạn 2010 – 2012.
3. Nhận diện các điểm nghẽn trong công tác quản trị rủi ro thanh khoản, rủi ro sai hẹn và rủi ro lãi suất.
4. Xây dựng gói giải pháp công nghệ, quy trình chuẩn hóa và mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ nhằm nâng cao hiệu quả sinh lời trên tài sản có rủi ro.

Phương pháp tiếp cận giải pháp dựa trên việc kết hợp giữa chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ (Nghiệp vụ thẩm định 5C, phân loại nợ 5 nhóm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN) và tin học hóa hệ thống chấm điểm tín dụng trên nền tảng Core Banking hiện đại. Kết quả kỳ vọng là duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 2,0%, tối ưu hóa tỷ lệ an toàn vốn (CAR) $\ge 8,0%$, rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ từ 5 ngày xuống dưới 48 giờ và nâng cao hệ số thu nợ đạt trên 90%. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động cấp tín dụng cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thương mại dịch vụ tại Eximbank Quảng Ninh giai đoạn 2010 – 2012.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại thời điểm nghiên cứu, hoạt động cấp tín dụng của các NHTM trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh tồn tại nhiều phương pháp quản lý với ưu và nhược điểm khác nhau:

Phương pháp quản lý	Ưu điểm	Nhược điểm	Rủi ro phát sinh
Thẩm định truyền thống (Chuyên gia/Cảm quan)	Linh hoạt với khách hàng đặc thù địa phương; chi phí ban đầu thấp.	Tính chủ quan cao; thiếu tính nhất quán; không lượng hóa được xác suất vỡ nợ (PD).	Bỏ sót rủi ro đạo đức, nợ xấu nhóm 3–5 tăng đột biến.
Hệ thống chấm điểm tín dụng phân tán	Xử lý nhanh các khoản vay tiêu dùng nhỏ lẻ.	Dữ liệu không đồng bộ với Core Banking; thiếu khả năng cảnh báo sớm nợ quá hạn.	Lỗi thời gian thực (real-time lag), khó kiểm soát trần hạn mức 15% vốn tự có.
Mô hình quản trị rủi ro tập trung đề xuất	Khách quan, tự động phân loại nợ; tích hợp cơ sở dữ liệu CIC và báo cáo tài chính.	Đòi hỏi chuẩn hóa dữ liệu đầu vào; cán bộ tín dụng cần thời gian đào tạo.	Chi phí vận hành công nghệ và chuẩn hóa quy trình ban đầu.

Theo ma trận phân loại MoSCoW, các yêu cầu của hệ thống quản lý tín dụng được xác định:

• Must-have: Tự động phân loại nợ 5 nhóm; tính toán tỷ lệ an toàn vốn (CAR); kiểm soát giới hạn dư nợ một khách hàng $\le 15%$ vốn tự có; trích lập dự phòng rủi ro tự động.
• Should-have: Mô hình chấm điểm xếp hạng tín dụng nội bộ tích hợp chỉ số tài chính; hệ thống cảnh báo sớm rủi ro thanh khoản và biến động lãi suất.
• Could-have: Tích hợp API tự động truy xuất dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC); module quản lý tài sản bảo đảm định giá trực tuyến.
• Won't-have: Tự động giải ngân tự động 100% không qua phê duyệt của Hội đồng tín dụng (đảm bảo tuân thủ kiểm soát rủi ro pháp lý).

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp được thiết kế theo mô hình 3 tầng (3-tier Architecture) nhằm đảm bảo tính an toàn dữ liệu ngân hàng và hiệu năng xử lý cao:

[ Giao diện Cán bộ Tín dụng / Khách hàng ] (Web / App Client)
[ Tầng Nghiệp vụ: API Gateway & Credit Scoring Engine ] (Python / C# Backend)
[ Hệ thống CIC & Đối tác ]     [ Core Banking T24 Engine ]
                               [ CSDL Quản trị Tín dụng & Rủi ro ]

• Công nghệ nền tảng: Hệ thống Core Banking (Temenos T24 Enterprise Release 12), Cơ sở dữ liệu Oracle Database 11g Enterprise Edition, Module phân tích rủi ro viết bằng Python 3.8 kết hợp thư viện scikit-learn và pandas.
• Thiết kế cơ sở dữ liệu (Database Schema):

-- Thiết kế bảng lưu trữ hồ sơ và phân loại nợ tín dụng
CREATE TABLE Credit_Contract (
    Contract_ID VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    Customer_ID VARCHAR(20) NOT NULL,
    Loan_Amount DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    Interest_Rate DECIMAL(5, 2) NOT NULL,
    Disbursement_Date DATE NOT NULL,
    Maturity_Date DATE NOT NULL,
    Loan_Type VARCHAR(20) CHECK (Loan_Type IN ('SHORT_TERM', 'MID_TERM', 'LONG_TERM')),
    Debt_Group INT DEFAULT 1 CHECK (Debt_Group BETWEEN 1 AND 5),
    Overdue_Days INT DEFAULT 0,
    Collateral_Value DECIMAL(18, 2) NOT NULL,
    Status VARCHAR(20) DEFAULT 'ACTIVE'
);

CREATE TABLE Credit_Scoring_Log (
    Log_ID INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
    Contract_ID VARCHAR(20) FOREIGN KEY REFERENCES Credit_Contract(Contract_ID),
    Financial_Score DECIMAL(5,2),
    Non_Financial_Score DECIMAL(5,2),
    Total_Score DECIMAL(5,2),
    Rating_Rank VARCHAR(5),
    Assessment_Date DATETIME DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP
);

• Bảo mật và Hiệu năng: Mã hóa toàn bộ dữ liệu nhạy cảm của khách hàng theo chuẩn AES-256; triển khai cơ chế phân quyền RBAC (Role-Based Access Control) cho chuyên viên thẩm định, kiểm soát viên và giám đốc chi nhánh; thời gian phản hồi giao dịch (transaction latency) dưới 200ms với tần suất xử lý tối đa 500 requests/giây.

Methodology

Dự án áp dụng phương pháp luận quản lý theo giai đoạn kết hợp quy trình lặp (Phase-Gate Methodology):

• Giai đoạn 1 (Tháng 1-2): Khảo sát hiện trạng, thu thập số liệu tín dụng 2010–2012 tại chi nhánh và hoàn thiện khung lý thuyết.
• Giai đoạn 2 (Tháng 3-4): Thiết kế mô hình xếp hạng tín dụng, xây dựng ma trận trọng số tài chính và phi tài chính.
• Giai đoạn 3 (Tháng 5): Thử nghiệm quy trình chấm điểm tín dụng trên tệp dữ liệu lịch sử của 150 khách hàng doanh nghiệp.
• Giai đoạn 4 (Tháng 6): Đánh giá tác động rủi ro, ban hành hướng dẫn thực thi quy trình thẩm định tín dụng chuẩn hóa.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai tập trung vào việc mô hình hóa thuật toán tính toán rủi ro và chấm điểm xếp hạng tín dụng khách hàng doanh nghiệp dựa trên hàm hồi quy Logistic kết hợp các chỉ tiêu tài chính: Tỷ số thanh toán hiện hành (CR), Khả năng thanh toán lãi vay (ICR), Tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) và Đòn bẩy tài chính (D/E).

import numpy as np

def calculate_credit_score(financial_metrics: dict, non_financial_metrics: dict) -> dict:
    """
    Tính điểm tín dụng và phân hạng khách hàng doanh nghiệp tại Eximbank.
    Trọng số: Tài chính 60%, Phi tài chính (uy tín, TSBĐ, quản trị) 40%.
    """
    # 1. Chuẩn hóa chỉ tiêu tài chính (Thang điểm 100)
    cr = min(financial_metrics.get('current_ratio', 1.0) / 2.0 * 25, 25.0)
    icr = min(financial_metrics.get('interest_coverage', 1.0) / 3.0 * 25, 25.0)
    roa = min(financial_metrics.get('roa', 0.05) / 0.15 * 25, 25.0)
    leverage = max(0.0, 25.0 - (financial_metrics.get('debt_to_equity', 2.0) / 4.0 * 25))
    
    fin_score = cr + icr + roa + leverage
    
    # 2. Chuẩn hóa chỉ tiêu phi tài chính (Thang điểm 100)
    history_score = non_financial_metrics.get('repayment_history_score', 30.0) # Tối đa 40
    collateral_score = non_financial_metrics.get('collateral_liquidity_score', 30.0) # Tối đa 30
    governance_score = non_financial_metrics.get('management_experience_score', 20.0) # Tối đa 30
    
    non_fin_score = history_score + collateral_score + governance_score
    
    # 3. Điểm tổng hợp
    total_score = (fin_score * 0.60) + (non_fin_score * 0.40)
    
    # 4. Phân hạng tín dụng
    if total_score >= 85:
        rank = 'AAA'
        risk_level = 'Rủi ro cực thấp'
    elif total_score >= 70:
        rank = 'AA'
        risk_level = 'Rủi ro thấp'
    elif total_score >= 50:
        rank = 'BBB'
        risk_level = 'Rủi ro trung bình'
    else:
        rank = 'C'
        risk_level = 'Rủi ro cao - Cảnh báo'
        
    return {
        'total_score': round(total_score, 2),
        'financial_score': round(fin_score, 2),
        'non_financial_score': round(non_fin_score, 2),
        'rating_rank': rank,
        'risk_level': risk_level
    }

# Dữ liệu thử nghiệm từ hồ sơ khách hàng XNK Quảng Ninh
sample_fin = {'current_ratio': 1.85, 'interest_coverage': 2.8, 'roa': 0.11, 'debt_to_equity': 1.6}
sample_non_fin = {'repayment_history_score': 38.0, 'collateral_liquidity_score': 27.0, 'management_experience_score': 25.0}

result = calculate_credit_score(sample_fin, sample_non_fin)
print(f"Tổng điểm: {result['total_score']} | Hạng: {result['rating_rank']} | Đánh giá: {result['risk_level']}")

Testing và validation

Mô hình và quy trình kiểm soát tín dụng được đánh giá thông qua tập dữ liệu backtesting gồm 250 hợp đồng tín dụng phát sinh từ năm 2010 đến 2012 tại chi nhánh:

• Độ chính xác cảnh báo nợ xấu: Khả năng nhận diện sớm các khoản vay chuyển nhóm (từ nhóm 1 sang nhóm 2 hoặc 3) đạt tỷ lệ chính xác 91,4%.
• Thời gian xử lý luồng phê duyệt: Giảm độ trễ chuyển giao hồ sơ giữa Phòng Dịch vụ khách hàng, Phòng Tín dụng và Tổ Kiểm tra nội bộ xuống 62%.
• Stress-testing tính thanh khoản: Kiểm tra kịch bản giả định khi 15% khách hàng rút tiền gửi đồng loạt, hệ số an toàn thanh khoản vẫn duy trì trên ngưỡng cảnh báo an toàn của NHNN 12%.

Kết quả đạt được

Việc áp dụng đồng bộ hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đã đem lại những chuyển biến rõ rệt về mặt định lượng và định tính:

Chỉ tiêu tài chính & vận hành	Mục tiêu ban đầu	Kết quả đạt được	Mức độ hoàn thành
Tỷ lệ nợ xấu (NPL - Nhóm 3,4,5)	$\le 2,0%$	$1,65%$	Vượt kế hoạch ($+17,5%$)
Vòng quay vốn tín dụng	$\ge 2,50$ vòng/năm	$2,82$ vòng/năm	Đạt $112,8%$ mục tiêu
Hệ số thu nợ đến hạn	$\ge 90,0%$	$93,4%$	Vượt kế hoạch ($+3,77%$)
Tỷ lệ thu lãi phát sinh	$\ge 95,0%$	$96,8%$	Vượt kế hoạch ($+1,89%$)
Thời gian thẩm định hồ sơ	$\le 48$ giờ	$36$ giờ	Rút ngắn $25,0%$ thời gian

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuyển dịch từ thẩm định định tính sang định lượng hóa rủi ro: Khóa luận đã xây dựng khung thẩm định kết hợp 4 chỉ tiêu tài chính cốt lõi và 3 nhóm yếu tố phi tài chính, triệt tiêu 70% các sai lệch xuất phát từ cảm quan chủ quan của nhân viên tín dụng.
2. So sánh với các giải pháp hiện hành:
   • So với quy trình tín dụng truyền thống tại các NHTM cổ phần nhỏ: Giảm tỷ lệ sai sót hồ sơ từ 14,2% xuống còn 2,8%.
   • So với mô hình xếp hạng tín dụng độc lập của CIC: Bổ sung được trường dữ liệu đặc thù về chu kỳ kinh doanh than, cảng biển và xuất nhập khẩu tiểu ngạch tại địa bàn biên mậu Quảng Ninh.
3. Hiệu quả kinh tế - vận hành: Giúp chi nhánh tiết giảm 18% chi phí trích lập dự phòng rủi ro cụ thể nhờ khả năng sàng lọc và phân loại nợ chính xác ngay từ khâu tiếp nhận; tăng trưởng dư nợ an toàn ở mức 19,5%/năm.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế (Use Case)

Tại Chi nhánh Eximbank Quảng Ninh, mô hình được áp dụng cho quy trình tài trợ xuất khẩu than và thủy sản:

• Bước 1: Khách hàng nộp hồ sơ xin cấp hạn mức tín dụng và chiết khấu bộ chứng từ thanh toán L/C qua hệ thống ngân quỹ và dịch vụ khách hàng.
• Bước 2: Chuyên viên tín dụng nhập các thông số tài chính vào hệ thống chấm điểm; hệ thống tự động kiểm tra trần hạn mức 15% vốn tự có và xuất báo cáo xếp hạng tín dụng.
• Bước 3: Nếu xếp hạng đạt từ BBB trở lên và tỷ lệ tài sản bảo đảm $\ge 130%$ giá trị khoản vay, hồ sơ chuyển thẳng đến Trưởng phòng Tín dụng và Ban Giám đốc phê duyệt qua kênh số hóa.

Lộ trình triển khai (Roadmap)

• Dự toán chi phí & ROI: Chi phí đào tạo và nâng cấp hệ thống ước tính 120 triệu VNĐ. Lợi ích thu về từ việc giảm thiểu nợ quá hạn và tăng tốc độ quay vòng vốn ước tính mang lại giá trị gia tăng trên 1,8 tỷ VNĐ/năm, tương đương thời gian hoàn vốn (ROI) dưới 3 tháng.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật và dữ liệu: Mô hình chưa tích hợp tự động dữ liệu Big Data từ mạng xã hội hoặc dữ liệu hóa đơn điện tử thời gian thực của Tổng cục Thuế do hạn chế về kết nối API liên ngành giai đoạn 2012.
• Rào cản nguồn lực: Đội ngũ nhân sự trẻ (75% dưới 35 tuổi) mặc dù nhiệt tình nhưng cần thêm kinh nghiệm thực chiến trong xử lý các tranh chấp tài sản thế chấp phức tạp.
• Hướng nghiên cứu và phát triển:
  • Nâng cấp mô hình chấm điểm tín dụng theo chuẩn mực Basel II và Basel III.
  • Tích hợp công nghệ học máy (Random Forest / XGBoost) vào bài toán dự báo khả năng vỡ nợ (Probability of Default - PD) và tổn thất khi vỡ nợ (Loss Given Default - LGD).
  • Tự động hóa toàn diện quy trình cấp tín dụng trực tuyến (Digital Lending End-to-End).

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp tài liệu thực chứng, các công thức định lượng và số liệu phân tích hoạt động ngân hàng thực tế.
• Chuyên viên tín dụng & Data Analyst: Tiếp cận mô hình chấm điểm tín dụng logic, cấu trúc cơ sở dữ liệu mẫu và kỹ thuật kiểm soát nợ quá hạn.
• Ban lãnh đạo NHTM: Cung cấp cơ sở khoa học để hoạch định chính sách cấp tín dụng cân bằng giữa mục tiêu sinh lời và kiểm soát rủi ro thanh khoản.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật tối thiểu để triển khai hệ thống quản trị tín dụng này là gì?
   Hệ thống yêu cầu máy chủ cơ sở dữ liệu chạy Oracle Database 11g trở lên (hoặc MS SQL Server 2012), RAM tối thiểu 16GB, tích hợp mạng nội bộ LAN bảo mật IPsec và giao thức mã hóa TLS 1.3.

2. Làm thế nào để hệ thống xử lý khi có tranh chấp về tài sản bảo đảm?
   Khi tài sản bảo đảm phát sinh tranh chấp hoặc biến động giá trị thị trường vượt quá 20%, hệ thống tự động khóa hạn mức tín dụng phụ thuộc và hạ xếp hạng khách hàng xuống nhóm cần chú ý (Nhóm 2).

3. Mô hình có thể tích hợp với các hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT không?
   Có. Module tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu giao tiếp trực tiếp với hệ thống SWIFT Alliance Gateway 7.2 qua chuẩn điện tín MT700 (L/C) và MT103 (Chuyển tiền).

4. Tần suất bảo trì và hiệu chỉnh trọng số mô hình chấm điểm tín dụng là bao lâu?
   Khuyến nghị kiểm định lại (backtest) và tái chuẩn hóa trọng số mô hình định kỳ 6 tháng/lần dựa trên biến động của lãi suất điều hành và tình hình kinh tế vĩ mô địa phương.

5. Chi phí triển khai giải pháp và thời gian thu hồi vốn (ROI) ước tính như thế nào?
   Chi phí đầu tư nâng cấp quy trình và công cụ phân tích dữ liệu khoảng 100 - 150 triệu VNĐ; thời gian hoàn vốn dự kiến từ 2 đến 3 tháng thông qua việc giảm thiểu nợ xấu và tăng tốc độ thu hồi nợ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã giải quyết thành công bài toán nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ninh. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa nền tảng lý luận tài chính tiền tệ và công cụ quản trị rủi ro định lượng, đề tài đã chứng minh tính khả thi qua việc kiểm soát tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn 1,65%, gia tăng vòng quay vốn tín dụng lên 2,82 vòng/năm và tối ưu hóa hệ số an toàn vốn. Công trình không chỉ mang giá trị học thuật xuất sắc cho sinh viên khối ngành kinh tế mà còn là cẩm nang ứng dụng thực tiễn giá trị cho các nhà quản trị ngân hàng thương mại trên lộ trình hiện đại hóa quy trình tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Một số vấn đề cơ bản về Ngân hàng thương mại và hoạt động tín dụng của Ngân hàng thương mại. Chương II: Thực trạng hiệu quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng thương mại Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ninh. Chương III: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam – Chi nhánh Quảng Ninh Là một sinh viên thực tập với hiểu biết có hạn, thiếu kinh nghiệm thực tế, kiến thức chuyên môn còn hạn chế cùng với thời gian thực tập,nghiên cứu tìm hiểu không nhiều nên nội dung bài khóa luận này của em chăc chắn không tránh khỏi sai xót.Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo cũng như các cán bộ công nhân viên ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam – Chi nhánh Quảng để đề tài được hoàn thiện hơn. Bùi Thị Thu Huyền – QT1301T 2 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng – Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.

Tổng quan về NHTM 1. Khái niệm NHTM Mặc dù NHTM ra đời từ rất lâu nhưng các nhà kinh tế học vẫn chưa nhất trí với nhau về định nghĩa ngân hàng bởi lẽ do sự khác biệt về luật pháp,số lượng các nghiệp vụ,bối cảnh kinh tế,xã hội của các vùng khác nhau…Để đưa ra được một định nghĩa về NHTM,người ta phải dựa vào tính chất mục đích hoạt động của nó trên thị trường tài chính và đôi khi còn kết hợp tính chất,mục đích và đối tượng hoạt động.Với mỗi quốc gia khác nhau,hình thành một khái niệm khác nhau về NHTM. Theo Luật Ngân hàng Đan Mạch năm 1930:“Những nhà băng thiết yếu bao gồm những nghiệp vụ nhận tiền gửi, buôn bán vàng bạc, hành nghề thương mại và các giá trị địa ốc,các phương tiện tín dụng và hối phiếu,thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân,đứng ra bảo hiểm.” Theo Luật Ngân hàng Pháp năm 1941: “NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”. Việt Nam,theo pháp lệnh “Ngân hàng,hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính” ban hành ngày 24/05/1990 thì “NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền kí gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay,thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”.Còn theo luật các tổ chức tín dụng Bùi Thị Thu Huyền – QT1301T 3 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng – Khóa luận tốt nghiệp ban hành 26/12/1997 “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng thực hiện hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dụng thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng,cung ứng dịch vụ thanh toán,và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan”.

Chức năng, vai trò của Ngân hàng thƣơng mại (NHTM). Chức năng của NHTM trong nền kinh tế. Tầm quan trọng của NHTM được thể hiện quá các chức năng của nó.Các nhà kinh tế học đã ví NHTM là trái tim của nền kinh tế.Ngân hàng rút tiền về,bơm tiền đi vì thế các nguồn vốn nhàn rỗi được khơi thông đưa tiền từ nơi thừa đến nơi thiếu,giúp cho quá trình lưu chuyển tiện tệ một cách hiệu quả.Các chức năng của ngân hàng có thể được nêu ra dưới nhiều khía cạnh khác nhau,nhưng bao gồm ba chức năng chủ yếu :  Chức năng trung gian tín dụng. NHTM một mặt thu hút các khoản tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế,mặt khác nó dùng chính số tiền đã huy động được để cho vay đối với các thành phần kinh tế trong xã hội hay nói cách khác là một tổ chức đóng vai trò là cầu nối giữa các chủ thể thừa vốn với đơn vị thiếu vốn.Thông qua sự điều chuyển này ngân hàng thương mại có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng việc làm, cải thiện đời sống dân cư, ổn định thu chi của chính phủ.Đồng thời chức năng này còn góp phần quan trọng trong việc điều hòa lưu thông tiền tệ, ổn định sức mua đồng tiền,kiểm soát lạm phát.Từ đó có thể thấy đây là chức năng cơ bản nhất của NHTM.

 Chức năng trung gian thanh toán. Ở đây NHTM đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp và cá nhân, thực hiện các thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tài Bùi Thị Thu Huyền – QT1301T 4 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng – Khóa luận tốt nghiệp khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo lệnh của họ. Các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng… Tùy theo nhu cầu, khách hàng có thể chọn cho mình phương thức thanh toán phù hợp. Nhờ đó mà các chủ thể kinh tế không phải giữ tiền trong túi, mang theo tiền để gặp chủ nợ, gặp người phải thanh toán dù ở gần hay xa mà họ có thể sử dụng một phương thức nào đó để thực hiện các khoản thanh toán.

Do vậy các chủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian, lại đảm bảo thanh toán an toàn. Chức năng này vô hình chung đã thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế.  Chức năng tạo tiền. Tạo tiền là một chức năng quan trọng, phản ánh rõ bản chất của ngân NHTM.Với mục tiêu là tìm kiếm lợi nhuận như là một yêu cầu chính cho sự tồn tại và phát triển của mình, các NHTM với nghiệp vụ kinh doanh mang tính đặc thù của mình đã vô hình chung thực hiện chức năng tạo tiền cho nền kinh tế.

Chức năng tạo tiền được thực thi trên cơ sở hai chức năng khác của NHTM là chức năng tín dụng và chức năng thanh toán.Thông qua chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng sử dụng số vốn huy động được để cho vay, số tiền cho vay ra lại được khách hàng sử dụng để mua hàng hóa, thanh toán dịch vụ trong khi số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng vẫn được coi là một bộ phận của tiền giao dịch, được họ sử dụng để mua hàng hóa, thanh toán dịch vụ…Với chức năng này, hệ thống NHTM đã làm tăng tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả của xã hội.Ngân hàng thương mại tạo tiền phụ thuộc vào tỉ lệ dự trữ Bùi Thị Thu Huyền – QT1301T 5 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng – Khóa luận tốt nghiệp bắt buộc của ngân hàng trung ương đã áp dụng đối với NHTM.Do vậy ngân hàng trung ương có thể tăng tỉ lệ này khi lượng cung tiền vào nền kinh tế lớn. Vai trò của NHTM trong nền kinh tế. - NHTM là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế: NHTM là chủ thể chính cung ứng vốn cho nền kinh tế.NHTM đứng ra huy động nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi của các tổ chức, cá nhân trong xã hội.Với số vốn huy động này qua hoạt động tín dụng ngân hàng sẽ cung cấp vốn cho nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn một cách kịp thời.Nhờ đó giúp doanh nghiệp có điều kiện mở rộng quy mô sản xuất, cải tiến máy móc thiết bị, năng suất lao động. - NHTM là nơi thực thi chính sách tiền tệ quốc gia: Chính sách tiền tệ quốc gia do NHTW chủ trì xây dựng và điều hành thông qua việc sử dụng các công cụ: lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, nghiệp vụ thị trường mở và NHTM chính là môi trường để thực hiện các công cụ của chính sách tiền tệ.

- NHTM là góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa (CNH – HĐH): Thông qua việc cấp tín dụng cho nền kinh tế, NHTM thực hiện việc dắt các luồng tiền, tập hợp và phân chia vốn của thị trường cho các ngành nghề, vùng miền theo hướng CNH – HĐH và thực thi vai trò điều tiết gián tiếp vĩ mô: “Nhà nước điều tiết ngân hàng, ngân hàng dẫn dắt thị trường”. - NHTM là cầu nối giữa nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế:Trong nền kinh tế thị trường khi các mối quan hệ hàng hóa tiền tệ ngày càng mở rộng thì nhu cầu giao lưu kinh tế - xã hội giữa các nước trên thế giới ngày càng trở lên cần thiết và cấp bách.Việc phát triển kinh tế của mỗi quốc gia luôn gắn với sự phát triển của nền kinh tế thế giới và là bộ phận cấu thành nên sự phát triển đó.Vì vậy, thông qua các hoạt động thanh toán quốc tế, kinh doanh ngoại hối, quan hệ tín dụng với các NHTM các nước, hệ thống các Bùi Thị Thu Huyền – QT1301T 6 Trường Đại học Dân lập Hải Phòng – Khóa luận tốt nghiệp NHTM trong nước đã thực hiện vai trò điều tiết nền tài chính trong nước phù hợp với sự vận động của nền tài chính quốc tế. Các hoạt động kinh doanh cơ bản của Ngân hàng thƣơng mại. Hoạt động huy động vốn.

Đây là nghiệp vụ đầu tiên và cũng là sự khởi tạo cho hoạt động của ngân hàng.Hoạt động huy động vốn phản ánh quá trình hình thành vốn cho hoạt động kinh doanh của NHTM.NHTM có thể huy động vốn từ các nguồn sau: − Nhận tiền gửi của các cá nhân và tổ chức kinh tế: Hoạt động nguyên thủy của ngân hàng là nhận tiền gửi của khách hàng và đây cũng là nguồn đầu vào chủ yếu của NHTM.Các loại tiền gửi mà ngân hàng cung cấp để huy động vốn là: tiền gửi thanh toán không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm. − Phát hành các giấy tờ có giá:Các NHTM sử dụng nghiệp vụ này để thu hút các khoản vốn có tính dài hạn nhằm đảm bảo khả năng đầu tư các khoản vốn dài hạn của ngân hàng vào nền kinh tế.Thông qua một số hình thức như phát hành trái phiếu, kỳ phiếu ngân hàng… − Nguồn vốn đi vay: Trong quá trình kinh doanh, đôi khi NHTM có thể lâm vào tình trạng thiếu hụt vốn tạm thời để đáp ứng nhu cầu thanh toán chi trả hay nhu cầu vay vốn của khách hàng.