CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG TÍN DỤNG CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH 1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG TẠI CÁC CÔNG TY TÀI CHÍNH 1.1 Những vấn đề cơ bản của công ty tài chính 1.1 Khái niệm về công ty tài chính - Công ty tài chính là loại hình tổ chức tài chính phi ngân hàng, với chức năng là sử dụng vốn tự có, vốn huy động và các nguồn vốn khác để cho vay, đầu tư; cung ứng các dịch vụ tư vấn về tài chính, tiền tệ và thực hiện một số dịch vụ khác theo quy định của pháp luật, nhưng không được làm dịch vụ thanh toán, không được nhận tiền gửi dưới một năm. - Công ty tài chính bao gồm 3 loại hình cơ bản: Công ty tài chính tiêu dùng, công ty tài chính bán hàng và công ty tài chính thương mại. + Công ty tài chính tiêu dùng: cung ứng phần lớn nguồn vốn cho các cá nhân và gia đình vay vào mục đích mua sắm hàng hóa tiêu dùng. Hầu hết các khoản cho vay đều được trả góp theo kỳ hạn.
+ Công ty tài chính bán hàng: cung cấp tín dụng gián tiếp cho người tiêu dùng để mua sắm hàng hóa do công ty mẹ hoặc một nhà sản xuất nào đó bán ra. Người tiêu dùng sẽ thỏa thuận với nơi bán hàng một hợp đồng mua hàng trả góp, trong đó khách hàng phải trả tiền hàng và lãi theo kỳ. Các công ty tài chính sẽ mua lại các họp đồng đó, thực chất là mua lại các khoản nợ của người mua hàng, do đó các nơi bán hàng phải chịu sự kiểm tra của các công ty tài chính. Đây là hình thức tài trợ phổ biến cho những công ty phụ thuộc.
+ Công ty tài chính thương mại: chuyên cung ứng tín dụng bằng cách mua lại hoặc chiết khấu các khoản phải thu của doanh nghiệp, thực hiện cho thuê tài chính và cung ứng một số loại tín dụng khác. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Các chức năng của công ty tài chính Huy động vốn Công ty tài chính được quyền huy động vốn từ các nguồn sau: - Nhận tiền gửi có kỳ hạn từ một năm trở lên của tổ chức theo quy định của NHNN. - Phát hành kỳ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi và các loại giấy tờ có giá khác để huy động vốn của các tổ chức trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật hiện hành. - Vay các tổ chức tài chính, tín dụng trong nước và ngoài nước theo quy định của pháp luật.
- Tiếp nhận vốn ủy thác của chính phủ, các tổ chức trong và ngoài nước. Hoạt động tín dụng - Công ty tài chính được cho vay dưới các hình thức: + Cho vay ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn theo quy định của NHNN. + Cho vay theo ủy thác của Chính phủ, của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định hiện hành của Luật các tổ chức tín dụng và hợp đồng ủy thác. + Cho vay tiêu dùng bằng hình thức cho vay mua trả góp.
- Chiết khấu, tái chiết khấu, cầm cố thương phiếu và các giấy tờ có giá khác. + Công ty tài chính được cấp tín dụng dưới hình thức chiết khấu, cầm cố thương phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác đối với các tổ chức và cá nhân. + Công ty tài chính được tái chiết khấu, cầm cố thương phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác cho nhau. - Bảo lãnh Công ty tài chính được bảo lãnh bằng uy tín và khả năng tài chính của mình đối với người nhận bào lãnh.
Việc bào lãnh của công ty tài chính phải được thực hiện theo quy định tại Điều 108 Luật các tổ chức tín dụng và hướng dẫn của NHNN. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 - Các hình thức cấp tín dụng khác. Công ty tài chính được cấp tín dụng dưới các hình thức khác theo quy định của NHNN. Các nghiệp vụ khác được phép thực hiện theo đúng quy định của pháp luật gồm: - Góp vốn, mua cổ phần của các doanh nghiệp và các tổ chức tài chính khác.
- Đầu tư cho các dự án theo hợp đồng. - Tham gia thị trường tiền tệ. - Kinh doanh và cung ứng dịch vụ ngoại hối. - Mua bán trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp.
- Bão lãnh phát hành trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp; Đại lý phát hành trái phiếu, cổ phiếu và các loại giấy tờ có giá cho các doanh nghiệp. - Được quyền nhận ủy thác, làm đại lý trong các lãnh vực liên quan đến tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và đầu tư, kể cả việc quản lý tài sản, vốn đầu tư của các tổ chức, cá nhân theo hợp đồng. - Cung ứng các dịch vụ tư vấn về ngân hàng, tài chính, đầu tư cho khách hàng. - Cung ứng dịch vụ bảo quản hiện vật quý, giấy tờ có giá, cho thuê tủ két, cầm đồ và các dịch vụ khác.2 Tổng quan về tín dụng tại công ty tài chính 1.1 Khái niệm về tín dụng.
- Tín dụng của công ty tài chính là quan hệ vay mượn giữa một bên là công ty tài chính và một bên là các cá nhân, các tổ chức kinh tế và các chủ thể khác, được thể hiện dưới hình thức công ty tài chính sẽ sử dụng nguồn vốn tự có và nguồn vốn huy động bằng tiền để cấp tín dụng cho các đối tượng trên. - Trong đó “cấp tín dụng là việc công ty tài chính thỏa thuận để khách hàng sử dụng một khoản tiền với nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh và các nghiệp vụ khác. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Vai trò của tín dụng - Tín dụng của công ty tài chính có vai trò thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế trong xã hội, mở rộng cho mọi đối tượng trong xã hội, nó có thể xâm nhập vào các ngành với nhiều loại hình và quy mô hoạt động lớn, vừa và nhỏ, với các loại hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, cá nhân. Tín dụng của công ty tài chính gắn liền với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cũng như cá thể, góp phần nâng cao chất lượng đời sống của người lao động.
- Tín dụng của công ty tài chính có tác dụng đẩy nhanh tốc độ phát triển của nền kinh tế, cung ứng vốn với số lượng lớn, với nhiều thời hạn khác nhau, nhờ đó giúp các doanh nghiệp cũng như cá thể không những có vốn để kinh doanh, mà còn có vốn để mở rộng đầu tư, đổi mới thiết bị, nhằm nâng cao năng lực sản xuất và năng lực cạnh tranh.3 Phân loại tín dụng và các hình thức tín dụng Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các công ty tài chính hiện nay luôn nghiên cứu và đưa ra các hình thức tín dụng khác nhau, để có thể đáp ứng một cách tốt nhất nhu cầu vốn cho quá trình sản xuất và tái sản xuất, từ đó đa dạng hóa các danh mục đầu tư, mở rộng tín dụng, thu hút khách hàng, tăng lợi nhuận và phân tán rủi ro. Tùy theo cách tiếp cận mà có thể chia tín dụng thành nhiều loại khác nhau: Căn cứ vào thời hạn cho vay: tín dụng được chia làm 03 loại: - Tín dụng ngắn hạn: là loại tín dụng có thời hạn không quá 12 tháng (1 năm). Tín dụng ngắn hạn thường được sử dụng để cho vay bổ sung vốn lưu động và các nhu cầu thiếu hụt tạm thời về vốn của các chủ thể vay vốn. - Tín dụng trung hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ trên 1 năm đến 5 năm, tín dụng trung hạn thường được sử dụng để cho vay sửa chữa, cải tạo tài sản cố định, các nhu cầu mua sắm tài sản cố định … có thời gian thu hồi vốn nhanh hoặc các nhu cầu thiếu hụt vốn nhưng có thời hạn hoàn vốn trên một năm.
- Tín dụng dài hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ trên 5 năm, tín dụng dài hạn thường được sử dụng để cho vay các nhu cầu mua sắm tài sản cố định, xây dựng cơ bản … có thời gian thu hồi vốn lâu (thời gian hoàn vốn vay trên 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay, bao gồm 2 loại: - Tín dụng cho sản xuất, lưu thông hàng hóa: là loại tín dụng được cung cấp cho các nhà sản xuất và kinh doanh hàng hóa. Nhằm đáp ứng nhu cầu về vốn trong quá trình sản xuất kinh doanh để dự trữ nguyên vật liệu, chi phí sản xuất hoặc đáp ứng nhu cầu thiếu vốn trong quan hệ thanh toán giữa các chủ thể kinh tế. - Tín dụng tiêu dùng: là loại tín dụng được sử dụng để cho vay các nhu cầu tiêu dùng.
Loại tín dụng này thường được sử dụng để cho vay cá nhân, đáp ứng cho nhu cầu phục vụ đời sống và thường được thu hồi dần từ nguồn thu nhập của cá nhân vay vốn. Căn cứ vào mức độ đối với khách hàng: gồm - Tín dụng có bảo đảm bằng tài sản: là loại tín dụng mà theo đó nghĩa vụ trả nợ của chủ thể vay vốn được bảo đảm bằng tài sản của chủ thể vay vốn, tài sản hình thành từ vốn vay hoặc bảo đảm bằng tài sản của bên thứ ba. - Tín dụng không có bảo đảm bằng tài sản: là loại tín dụng không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh; mà việc cho vay này do chính các công ty tài chính lựa chọn dựa trên cơ sở các phương án vay vốn hiệu quả, khả thi và dựa vào độ tín nhiệm, uy tín trong quan hệ tín dụng của khách hàng. Căn cứ vào đặc điểm luân chuyển vốn: gồm - Tín dụng vốn lưu động: được cung cấp để bổ sung vốn lưu động cho các thành phần kinh tế, có quan hệ tín dụng với công ty tài chính.
- Tín dụng vốn cố định: cho vay để hình thành nên tài sản cố định cho các thành phần kinh tế có quan hệ tín dụng với công ty tài chính.4 Các sản phẩm tín dụng chủ yếu của công ty tài chính Công ty tài chính cấp tín dụng cho các tổ chức, cá nhân dưới các hình thức như: cho vay, chiết khấu thương phiếu và giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của NHNN. Xét trên góc độ kỹ thuật cấp tín dụng, thì sản phẩm dịch vụ tín dụng bao gồm TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.